II SA/Sz 1068/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Pismem z dnia 11 września 2019 r. J. K. odwołał się od protokołów szacowania ostatecznego, sporządzonych przez Koło Łowieckie [...] S., z dnia 9 sierpnia 2019 r. dotyczących szkody łowieckiej powstałej w uprawach rolnych na działkach o nr [...] (uprawa żyto ozime), [...] (uprawa żyto ozime i owies), [...] (uprawa żyto ozime) obręb S.. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks podstępowania administracyjnego w zw. z art. 49a ust.1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 11 września 2019 r. do Nadleśnictwa K. wpłynęło odwołanie J. K. dotyczące ustalenia wysokości szkody za zniszczone plony. Zgodnie z art. 46d ust. 1 ustawy Prawo łowieckie właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia podpisania protokołu. W sprawie ustalenia wysokości odszkodowania na wniosek poszkodowanego zespół powołany na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy Prawo łowieckie, dnia 9 sierpnia 2019 r. przeprowadził ostateczne szacowanie szkody. Także w tym dniu został podpisany protokół ostatecznego szacowania szkody. Natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 11 września 2019 r., a więc po upływie ustawowego terminu siedmiu dni. J. K. zaskarżył opisane wyżej postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jego uchylenie jako wydanego z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Argumentując swoje stanowisko w sprawie skarżący podniósł, że Nadleśniczy Nadleśnictwa K. nie wyjaśnił, dlaczego protokoły nie zostały podpisane przez niego i dlaczego nie ma w nich adnotacji o przyjęciu lub nieprzyjęciu protokołów. Wyjaśnił, że był obecny przy obmiarach i przeglądzie szkód na jego polach, jednak po tych czynnościach protokoły nie zostały mu przedstawione ani sporządzone czy też doręczone. Pomimo to Nadleśniczy wystąpił do niego o dostarczenie protokołów ostatecznego szacowania, choć posiada tylko niepodpisane kopie protokołów, które otrzymał po monitach w dniu 3 września 2019 r. pocztą poleconą. Z tych też względów uznał, że doszło do pominięcia okoliczności, że art. 46d ustawy Prawo łowieckie w tym wypadku nie został wypełniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że niewątpliwie odwołanie skarżącego dotyczące ustalenia wysokości szkody za zniszczone plony zostało złożone po terminie. W dniu 18 listopada 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym to Nadleśniczy powołując się na posiadane dokumenty wskazał, że szacowanie ostateczne zostało przeprowadzone w dniu 9 sierpnia 2019 r. Natomiast Koło Łowieckie wysłało do skarżącego pismo z pouczeniem o przysługującym mu prawie do wniesienia odwołania wraz z protokołami szacowania ostatecznego w dniu 12 sierpnia 2019 r. Korespondencja ta była awizowana w dniach 13, 21, 28 sierpnia 2019 r., a następnie zwrócona nadawcy 29 sierpnia 2019 r. Kolejny raz pismo zostało wysłane przez Koło Łowieckie 2 września 2019 r. i odebrane przez J. K. 3 września 2019 r., zaś dnia 11 września 2019 r. wpłynęło do Nadleśnictwa K. odwołanie od ostatecznego szacowania szkody łowieckiej bez protokołów szacowania szkody. W dniu 13 września 2019 r. Nadleśnictwo wniosło o uzupełnienie brakujących dokumentów, które zostały dostarczone w dniu 20 września 2019 r. Z kolei 23 września 2019 r. Nadleśniczy wydał postanowienie o uchybieniu terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. według kryterium zgodności z prawem wykazała, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od protokołów ostatecznego szacowania szkody za zniszczone plony. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks podstępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 49a ust.1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2018 r., poz. 2033). Na mocy art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast w myśl art. 49a ust. 1 ustawy Prawo łowieckie w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że ustawa Prawo łowieckie reguluje kwestie wynagrodzenia szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny oraz przy wykonywaniu polowania przewidując, że do wynagradzania tych szkód zobowiązany jest dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego (art. 46 ust. 1). Szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości odszkodowania dokonuje zespół składający się z: 1) przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego; 2) przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego; 3) właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda (art. 46 ust. 2). Szacowanie szkód, dokonywane na wniosek właściciela albo posiadacza gruntów rolnych składa się z oględzin i szacowania ostatecznego (art. 46 ust. 6). Każda z tych czynności wymaga zachowania formy protokołu, który sporządza dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezwłocznie po zakończeniu oględzin (art. 46a ust. 4) i szacowania ostatecznego (art. 46c ust. 5). Z kolei według art. 46d ust. 1 ustawy Prawo łowieckie, właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5 (tj. protokołu oględzin albo protokołu szacowania ostatecznego). Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie jest kwestionowane, że dniem sporządzenia odwołania przez skarżącego od protokołów szacowania ostatecznego jest data 11 września 2019 r. i w tej dacie pismo zawierające odwołanie wpłynęło do Nadleśnictwa K.e. Natomiast kwestią sporną jest to, czy czynność ta została dokonana z zachowaniem terminu. Mianowicie organ wywiódł, że skoro protokoły zostały podpisane w dniu 9 sierpnia 2019 r., zatem skarżący składając odwołanie w dniu 11 września 2019 r. nie dochował terminu 7 dni, o którym mowa w art. 46d ust. 1 ustawy Prawo łowieckie. Tymczasem skarżący nie zgodził się z tym stanowiskiem podnosząc, że protokoły przez niego nie zostały podpisane, a organ nie wyjaśnił tej kwestii. Według art. 46c ust. 5 pkt 5 ustawy Prawo łowieckie protokół z ostatecznego szacowania powinien zawierać czytelne podpisy osób biorących w nim udział, a zatem wszystkich osób uczestniczących w tych czynnościach. Zgodzić należy się ze skarżącym, że organ badając terminowość odwołania nie dostrzegł, że protokoły z ostatecznego szacowania zostały opatrzone podpisem tylko przedstawicieli zarządcy obwodu łowieckiego, natomiast brak jest podpisu skarżącego, choć - jak wynika to z protokołów- był obecny przy czynnościach szacowania. Przy czym ani w protokołach, ani w uzasadnieniu postanowienia nie wskazano na przyczyny niezłożenia podpisu przez skarżącego. Co prawda w zaistniałej sytuacji wiązanie początku biegu terminu do wniesienia odwołania z datą złożenia podpisu pod ustaleniami protokołów wyłącznie przez przedstawicieli zarządcy obwodu łowieckiego budzi uzasadnione wątpliwości, tym niemniej w realiach niniejszej sprawy podniesione przez skarżącego zastrzeżenia nie mogą stanowić podstawy podważenia legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że ustawodawca w art. 46d ust. 1 ustawy Prawo łowieckie określił, że termin do wniesienia odwołania wynosi 7 dni, zaś jego bieg wyznacza czynność podpisania protokołu. W związku z tym, że omawiane uregulowanie nie obejmuje wszystkich stanów faktycznych, jakie mogą wystąpić, to w orzecznictwie wskazuje się jeszcze na inne zdarzenia, od których należy liczyć bieg terminu do wniesienia odwołania. I tak przyjmuje się, że jeżeli protokół został podpisany, lecz w toku postępowania nie poinformowano poszkodowanego o możliwości złożenia odwołania, to termin ten powinien być liczony dopiero od dnia otrzymania przez ww. takiej informacji (por. WSA w Poznaniu wyrok z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 702/19, WSA w Szczecinie wyrok z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 632/19 oraz z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 633/19 czy wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 244/19, wyroki dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Natomiast w przypadku braku podpisu wnioskodawcy na protokole, uznaje się za zasadne uwzględnienie, w jakiej dacie wnioskodawca otrzymał protokół szacowania z pouczeniem o prawie do odwołania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1485/18, dostępny w CBOSA). Oceniając rozstrzygnięcie w kontekście zarzutów skargi zaakcentowania wymaga, że wprawdzie protokoły nie zostały podpisane przez poszkodowanego, tym niemniej jednak kluczowe znaczenie ma tu fakt, że pismem z dnia 10 sierpnia 2019 r. Koło Łowieckie przesłało skarżącemu kopię protokołów ostatecznego szacowania szkody z dnia 9 sierpnia 2019 r. wraz z informacją, że od ustaleń komisji przysługuje prawo odwołania w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma do Nadleśnictwa K.. Przesyłka ta, pomimo jej awizowania, nie została odebrana przez adresata, wobec czego Koło Łowieckie nadało ją ponownie w dniu 2 września 2019 r. i tę przesyłkę doręczono skarżącemu 3 września 2019 r. Data ta nie jest kwestionowana przez skarżącego, który wprost przyznał w skardze, że doręczenie miało miejsce w dniu 3 września 2019 r., a zatem od tej daty skarżący miał faktyczną możliwość zapoznania się z treścią protokołów i skorzystania z przewidzianego prawem środka odwoławczego w terminie określonym w pouczeniu. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, termin do wniesienia odwołania byłby zachowany gdyby skarżący najpóźniej do godz. 24:00 dnia 10 września 2019 r. (wtorek) wniósł odwołanie, tymczasem stosownej czynności dokonał dnia następnego, tj. 11 września 2019 r., czym uchybił terminowi. Celowym jest także podkreślenie, że na tle tej konkretnej sprawy przyjęcie poglądu, iż brak podpisu skarżącego pod protokołami stanowił przeszkodę dla rozpoczęcia biegu terminu do zaskarżenia, byłoby zbyt daleko idące, gdyż prowadziłoby do niedopuszczalnego z punktu widzenia zasad prawa stanu niepewności w kwestii ostatecznego załatwienia sprawy, zwłaszcza w przypadku, gdy poszkodowany otrzymał kopie protokołów wraz z pouczeniem. Podsumowując, w takim stanie rzeczy termin do złożenia odwołania powinien być liczony od daty doręczenia skarżącemu korespondencji zawierającej kopie protokołów z pouczeniem o prawie do odwołania, a nie jak przyjął organ od daty podpisania protokołów przez przedstawicieli zarządu obwodu łowieckiego. Jednakże z uwagi na to, że nawet przy uwzględnieniu powyższego stanowiska oczywistym jest, że termin ten nie został dochowany, zatem nie sposób uznać, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało art. 134 k.p.a. jak i art. 49a ust. 1 oraz art. 46d ust. 1 ustawy Prawo łowieckie w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.