II GSK 30/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Województwa [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1931/19 o odrzuceniu skargi Województwa [...] na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku możliwości dokonania rezerwacji częstotliwości na kolejny okres postanawia: oddalić skargę kasacyjną. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1931/19, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę Województwa [...] na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia braku możliwości dokonania rezerwacji częstotliwości radiowej oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że 1 sierpnia 2019 r. Województwo [...] złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) z [...] lipca 2019 r. Następnie, 16 sierpnia 2019 r., Województwo [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Sąd pierwszej instancji zauważył, że stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. strona może wybrać sposób zaskarżenia decyzji, od której przysługuje prawo zwrócenia się do organu, który ją wydał z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona może skorzystać ze wspomnianego prawa lub wnieść skargę na decyzję bez uprzedniego składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pozostawienie stronie prawa wyboru nie oznacza, że może ona równocześnie skorzystać z obu środków zaskarżenia wymienionych w art. 52 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji WSA uznał, że nie może rozpoznać skargi od decyzji wydanej w pierwszej instancji, ponieważ była ona przedmiotem weryfikacji przez organ administracji publicznej, który ją wydał. Dopiero rozstrzygnięcie wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy mogło być skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego i poddane kontroli. W tym stanie sprawy Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za niedopuszczalną w świetle art. 52 § 3 p.p.s.a. Województwo [...] zaskarżyło opisane postanowienie w całości, wniosło o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekło się przeprowadzenia rozprawy. Postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 52 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił okoliczności, że termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy minął 31 lipca 2019 r., a postanowieniem z [...] września 2019 r. Prezes UKE odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja Prezesa UKE nie będzie weryfikowana w ramach wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niż podniesione przez skarżącego, naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z podniesionym w ramach zarzutów skargi kasacyjnej art. 52 § 1 p.p.s.a., strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zasadę tę zmodyfikowano w art. 52 § 3 zdanie 1 p.p.s.a., w myśl którego, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Należy zauważyć, że ostatnio powołany przepis dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej, co nie oznacza jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu można bowiem wnieść tylko wtedy, gdy strona nie korzysta z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego został złożony skutecznie, czy też nie, bowiem jedynym warunkiem ustawowym pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku (tak też NSA w postanowieniu z 29 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1169/19). Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Taka argumentacja byłaby niezgodna z literalnym brzmieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., który wymaga od strony wyboru, w jakim trybie będzie domagała się ochrony, a więc czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przy czym, konsekwencje tego wyboru obciążają stronę. Wobec tego w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie mogła skutecznie domagać się rozpoznania skargi, z uwagi na wydanie przez Prezesa UKE postanowienia z [...] września 2019 r., o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Województwo [...] zdecydowało się na złożenie 1 sierpnia 2019 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności), a tym samym wybrało administracyjny tryb zaskarżenia decyzji Prezesa UKE z [...] lipca 2019 r. Z tego powodu skarga złożona równolegle do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na nieostateczną decyzję Prezesa UKE z [...] lipca 2019 r. była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Z podanych przyczyn postanowienie Prezesa UKE z [...] września 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma znaczenia dla kontroli instancyjnej zaskarżonego postanowienia. Podniesiona w skardze kasacyjnej argumentacja z fragmentów uzasadnienia postanowienia NSA z 24 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 1355/13, dotycząca "wyczerpania środków zaskarżenia" nie jest w rozpoznawanej sprawie adekwatna, gdyż odnosiła się wprost do stanu prawnego obowiązującego przed 1 czerwca 2017 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), którą znowelizowano art. 52 § 3 p.p.s.a. W obowiązującym stanie prawnym i w trybie zakwestionowania decyzji Prezesa UKE z [...] lipca 2019 r., który wybrała strona skarżąca, obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia (z art. 52 § 1 p.p.s.a.) został zastąpiony uprawnieniem zaskarżenia aktu, od którego przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do sądu z jednoczesnym wyłączeniem możliwości złożenia konkurencyjnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.