VII SA/Wa 2129/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi H P na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [....] lipca 2019 r., znak: [....], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - zwanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania H P od decyzji [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [....] maja 2019 r. nr [....] znak: [....] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [....]z [....] kwietnia 2018 r., nr [....], utrzymał ww. decyzję organu wojewódzkiego w mocy. Do wydania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: "GINB") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [....] (dalej: "PINB dla m. [....]"), decyzją z dnia [....] kwietnia 2018 r., nr [....], nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [....] (dalej: "Wspólnota Mieszkaniowa"), reprezentowanej przez Zarządcę Wspólnot Mieszkaniowych J G "[....]" z siedzibą w [....]: 1. zlikwidowanie nieprawidłowości obejmującą degradację drewnianych elementów stropu, stwierdzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [....]poprzez przebudowę zniszczonego stropu nad I piętrem (nad lokalem Nr 2 przy ul. [....]), 2. zlikwidowanie nieprawidłowości obejmujących zawilgocenie i odpadanie tynku na suficie w lokalu mieszkalnym Nr [....] przy ul. [....], 3. przed przystąpieniem do usunięcia nieprawidłowości z punktu 1 należy uzyskać pozwolenie na wykonanie w/w robót budowlanych (opisanych w punkcie 1) w organie architektoniczno-budowlanym Urzędu Miejskiego w [....], 4. wykonanie podparcia w połowie rozpiętości belek stropowych stropu nad I piętrem w lokalu nr [....] przy ulicy [....]w terminie natychmiastowym. W dniu 1 marca 2019 r. H P (właścicielka lokalu nr 2 w budynku przy ul. [....], zwana dalej także "skarżącą") działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. zwróciła się do [....]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "[....]WINB") z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PINB dla [....]z dnia [....] kwietnia 2018r., nr [....]. Wskazała bowiem, że decyzja powinna zostać skierowana do niej, a nie do Wspólnoty Mieszkaniowej. Decyzja dotyczy tarasu będącego częścią składową wyodrębnionego lokalu należącego niej, który został przez nią wybudowany. Decyzją z [....] maja 2019 r., nr [....], znak: [....] WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla [....] z [....] kwietnia 2018 r., nr [....], nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie określonych czynności w celu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego stropu nad lokalem nr 2 przy ul. [....] w [....]. Organ ten wskazał, że przedmiotowy taras stanowi jednocześnie strop lokali nr [....] i [....]. Jest on elementem konstrukcyjnym budynku i nie można twierdzić, że służy wyłącznie do użytku H P. Zdaniem [....] WINB nie ma przy tym znaczenia, że samą powierzchnię tarasu wykorzystuje w sposób wyłączny skarżąca. Przedmiotowy taras – stanowiący jednocześnie strop innych lokali – nadal zaliczany jest do części wspólnych obiektu, a tym samym podmiotem sprawującym zarząd względem tej części budynku jest Wspólnota Mieszkaniowa. Od powyższego rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego H P wniosła w ustawowym terminie odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania i przeanalizowaniu akt sprawy, GINB wskazał, że w dniu [....] grudnia 2017 r. pracownicy organu powiatowego przeprowadzili oględziny płyty tarasowej w budynku przy ul. [....]. W toku oględzin stwierdzono szereg nieprawidłowości w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu, skutkujących okresowym zalewaniem lokali nr [....] i [....]położonych na niższym piętrze budynku. Ustalenia te korespondują z wnioskami wynikającymi z "Opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego istniejącego tarasu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [....]przy ul. [....]" z września 2016 r., sporządzonej przez arch. B K, a także z protokołu z okresowej kontroli sprawności technicznej obiektu budowlanego z grudnia 2014 r. W toku postępowania PINB dla [....] postanowieniem z [....] grudnia 2017r., nr [....], nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek uzupełnienia opinii technicznej dotyczącej przedmiotowego tarasu. Zobowiązana Wspólnota Mieszkaniowa przedłożyła opinię z lutego 2018 r. sporządzoną przez mgr. inż. arch. J K. Ocena ta, oprócz potwierdzenia dotychczasowych ustaleń, stwierdzała jednoznacznie, iż z uwagi na długotrwałe zawilgocenie znacznemu uszkodzeniu uległy drewniane elementy konstrukcji stropu i z uwagi na ich zły stan konieczna jest ich wymiana. W ocenie GINB, wobec ustalenia, iż przedmiotowy obiekt - z uwagi na uszkodzenia stropu nad lokalami nr [....] i [....]- jest w nieodpowiednim stanie technicznym, na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, PINB dla [....]zasadnie orzekł o nałożeniu na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego stropu i tarasu. GINB zauważył, że jakkolwiek organ stopnia podstawowego jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia podał art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, to jednak z uzasadnienia decyzji oraz całokształtu okoliczności sprawy nie budzi wątpliwości, iż jego intencją było orzeczenie wynikające ze stwierdzonego nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów odwołania GINB przypomniał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego za należyte utrzymanie i użytkowanie obiektu budowlanego odpowiedzialny jest jego właściciel lub zarządca. GINB wyjaśnił zatem, że w praktyce stosowania przepisów Prawa budowlanego względem balkonów utrwalił się pogląd, wedle którego pod pojęciem "balkonu" jako części budynku stanowiącej zarazem część składową lokalu mieszkalnego rozumieć należy tę tylko jego część, która służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu i osób z nim zamieszkałych. Jest nią przestrzeń wewnętrzna, z reguły wyodrębniona podłogą i balustradą, a niekiedy także ścianami bocznymi i sufitem, z wyłączeniem zawsze ściany przedniej, której brak pozwala na uznanie tej części budynku za balkon i umożliwia zarazem korzystanie z niego zgodnie z przeznaczeniem. Wobec tego elementy architektonicznej konstrukcji balkonu trwale połączone z bryłą budynku i na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu uznać należy za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, zatem - na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali - powinny być kwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 7 marca 2008 r. sygn. akt III CZP 10/08). Na gruncie powyższego poglądu sądownictwo administracyjne przyjęło, że podłoga w lokalu usytuowanym na wyższej kondygnacji w postaci desek, parkietu, płytek itp. służy do wyłącznego użytku właściciela lokalu, który z niej korzysta. Sufit w postaci wykończenia, czy oświetlenia służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu usytuowanego poniżej. Jednakże płyta podłogowa (stropowa) jako element konstrukcyjny budynku służy do ogólnego użytku i stanowi element, za którego stan odpowiedzialność ponosi Wspólnota. W przypadku naruszenia tego elementu lub jego wad oddziaływujących na więcej niż jeden lokal, koszty związane z remontem i konserwacją odpowiedzialność ponosić winna Wspólnota. W przekonaniu GINB, podobne rozumowanie należy zastosować w przypadku tarasów, jakie występują w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. Wady i uszkodzenia mające wpływ nie tylko na lokal tego właściciela, który korzysta z tarasu, winny być traktowane jako dotyczące elementu części wspólnej, a nie tylko lokalu przynależnego danemu właścicielowi. Z materiału dowodowego sprawy wynika bezsprzecznie, że stwierdzone uchybienia stanu technicznego dotyczą części konstrukcyjnych tarasu będącego jednocześnie stropem dla lokali usytuowanych poniżej. Wykonane w ramach sporządzenia opinii technicznej z lutego 2018 r. odkrywki stropu w loku nr [....]wykazały, że jego drewniane elementy są przegniłe, zagrzybione i pokryte pleśnią, a w wielu miejscach nastąpił rozkład i zmiękczenie drewna. Stan techniczny konstrukcji stropu wprost określono jako zły. Nieodpowiedni stan techniczny nie dotyczy natomiast samej płyty tarasu przeznaczonego do wyłącznego korzystania przez skarżącą, mimo że tam właśnie znajdują się przyczyny takiego a nie innego stanu rzeczy w lokalach poniżej. Z tych wszystkich względów GINB stwierdził, że przedmiotowy obowiązek – jako dotyczący elementów stanowiących część wspólną budynku – został prawidłowo nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową sprawującą zarząd nad nieruchomością wspólną w imieniu wszystkich jej właścicieli. Tym samym nie może to stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Organ odwoławczy uznał ponadto, że kontrolowana decyzja PINB dla m. [....]z [....] kwietnia 2018 r. nie jest obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z powyższym rozstrzygnięciem GINB nie zgodziła się H P, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że decyzja administracyjna PINB dla [....] z [....] kwietnia 2018 r. została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie, w związku z czym nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, podczas gdy decyzja ta winna była zostać skierowana do skarżącej H P, a nie do Wspólnoty Mieszkaniowej [....];  2) art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z póżn. zm.) poprzez błędne uznanie, że adresatem obowiązków stwierdzonych decyzją PINB dla [....] z [....] kwietnia 2018 r., jest Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [....], podczas gdy obowiązki te powinny były zostać nałożone jedynie na skarżącą. Mając na uwadze powyższe uchybienia, skarżąca wnosi o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenie nieważności decyzji PINB dla [....]z [....] kwietnia 2018 r., 2. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że w ocenie skarżącej w odniesieniu do ww. decyzji PINB dla [....] zachodzi przesłanka nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja dotyczy bowiem tarasu będącego częścią składową wyodrębnionego lokalu mieszkalnego należącego do skarżącej. Taras został wybudowany przez skarżącą na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę z dnia [....] kwietnia 2002 r. wydanej wyłącznie wobec niej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wskazuje, że wspólnota mieszkaniowa powołana została do zarządzania tylko częściami wspólnymi, nie posiada kompetencji do decydowania o sprawach dotyczących lokali stanowiących indywidualną własność poszczególnych właścicieli lokali. Odrębne własności lokali jej zarządowi zatem nie podlegają. Jedynym adresatem obowiązku stwierdzonego decyzją powinna być więc skarżąca. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest jednocześnie wyjaśnić, że skoro przedmiotem kontroli jest decyzja podjęta w ramach postępowania nieważnościowego, to prowadzone w trybie nadzoru postępowanie organów administracji nie mogło mieć na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem decyzji objętej tym postępowaniem. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja GINB oraz poprzedzająca ją decyzja [....] WINB nie naruszają prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Obydwa organy oceniając ww. decyzję PINB dla [....]z punktu widzenia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., doszły do wniosku, że nie jest ona dotknięta żadną z wad wskazanych w tym przepisie. Skarżąca upatruje natomiast kwalifikowanej wadliwości ww. orzeczenia organu powiatowego w skierowaniu decyzji do osoby (Wspólnoty Mieszkaniowej) niebędącej stroną w sprawie - art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja PINB dla [....] wydana została w niekwestionowanych ustaleniach faktycznych dotyczących stanu technicznego stropu nad lokalem mieszkalnym nr 2 przy ul. [....] i lokalem mieszkalnym nr 2 przy ul. [....]. Ustalenia te znajdują potwierdzenie zarówno w protokole oględzin z dnia [....] grudnia 2017 r., jak i w opinii technicznej z lutego 2018r., sporządzonej przez osobę legitymującą się wymaganymi uprawnieniami, a która to opinia złożona została do akt sprawy administracyjnej zakończonej kontrolowaną decyzją PINB dla [....]z [....] kwietnia 2018 r. Ze wskazanego protokołu oględzin z [....] grudnia 2017 r. wynika, że w lokalu przy ul. [....]pojawiły się oznaki zalania na suficie, miejscowo odpada tynk, pojawiają się pęcherze na spodzie sufitu, a w czasie intensywnych opadów woda leje się do pokoju. Natomiast w opinii technicznej z lutego 2018 r. dotyczącej stropu nad lokalem przy ul. [....]stwierdzono zły stan techniczny stropu, jego drewniane elementy w wyniku długotrwałego zawilgocenia uległy degradacji, w wielu miejscach nastąpił rozkład drewna. W świetle przywołanej opinii, belki stropowe ze względu na powstałe uszkodzenia nie spełniają już swojej funkcji konstrukcyjnej i konieczna jest ich wymiana. Jako przyczynę powyższego stanu rzeczy wskazano przede wszystkim nieprawidłowe zabezpieczenie przeciwwilgociowe i brak ciągłości izolacji tarasu nad ww. lokalami. Stosownie do tych ustaleń, przedmiotem nakazu orzeczonego przez PINB dla [....]w drodze decyzji z [....] kwietnia 2018 r. było zlikwidowanie nieprawidłowości obejmujących degradację drewnianych elementów stropu w ww. budynku poprzez przebudowę zniszczonego stropu nad I piętrem (nad lokalem nr 2) przy ul. [....] oraz zlikwidowanie nieprawidłowości obejmujących zawilgocenie i odpadanie tynku na suficie w mieszkaniu w lokalu mieszkalnym nr 2 przy ul. [....]. Nie ulega wątpliwości, że nakazy orzeczone przez organ stopnia powiatowego odnoszą się do zużycia technicznego elementu konstrukcyjnego budynku, jaki stanowi strop wraz z jego izolacją pomiędzy lokalami mieszkalnymi na pierwszym piętrze budynku a tarasem przynależnym do lokalu skarżącej. Dotyczą one zatem części wspólnej nieruchomości, która nie służy do wyłącznego użytku właścicieli tych lokali. Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332). Przepis ten przyznaje organowi nadzoru budowlanego możliwość nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w celu zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w art. 61 Prawa budowlanego, który z kolei nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego winna być skierowana do podmiotu odpowiedzialnego za stan techniczny obiektu. Będzie nim więc właściciel albo zarządca obiektu (art. 61 ustawy Prawo budowlane), przy czym bezspornie chodzi tu o podmiot odpowiedzialny za utrzymanie obiektu, a jednocześnie mogący zapewnić wykonalność decyzji nakazowej, z uwagi na dysponowanie obiektem w oparciu o tytuł prawny. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 716 – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez PINB dla [....]), nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Przepis ten decyduje o zakwalifikowaniu konkretnych elementów budynku do nieruchomości wspólnej. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali stanowi natomiast, że właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra. Do części wspólnych budynku zalicza się w szczególności ściany i stropy budynku. Jako elementy konstrukcyjne (nośne) budynku, służą one bowiem wszystkim jego współwłaścicielom (por. wyroki NSA: z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2587/16; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 870/14, opubl. orzecznictwo.nsa.gov.pl). Z uwagi na to, że tarasy pełnią podobną funkcję jak balkony, przynależne do konkretnych lokali mieszkalnych, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie odwołał się w zaskarżonej decyzji do tezy wyrażonej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r. III CZP 10/08 (opubl. Biuletyn SN 2008/3/6), którą należy analogicznie odnieść do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Tak też Sąd Najwyższy stwierdził, że: "właściciel lokalu mieszkalnego ponosi wydatki związane z utrzymaniem w należytym stanie balkonu stanowiącego pomieszczenie pomocnicze służące wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób zamieszkałych w tym lokalu. Wydatki na remonty i bieżącą konserwację części budynku, które są elementem konstrukcji balkonu trwale połączonym z budynkiem obciążają wspólnotę mieszkaniową". W uzasadnieniu powołanej uchwały Sąd Najwyższy wskazał, iż pod pojęciem "balkonu" jako części budynku stanowiącej zarazem część składową lokalu mieszkalnego rozumieć należy tę tylko jego część, która służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu i osób z nim zamieszkałych. Jest nią przestrzeń wewnętrzna, z reguły wyodrębniona podłogą i balustradą, a niekiedy także ścianami bocznymi i sufitem, z wyłączeniem zawsze ściany przedniej, której brak pozwala na uznanie tej części budynku za balkon i umożliwia zarazem korzystanie z niego zgodnie z przeznaczeniem (por. także wyrok NSA z 28 marca 2017 r., II OSK 1929/15). W przywołanym wyżej wyroku z dnia 28 marca 2017 r., II OSK 1929/15, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sytuacji, gdy tarasy stanowią jednocześnie stropodach, to płyta podłogowa (stropowa) stanowi element konstrukcyjny budynku służący do ogólnego użytku i stanowi element, za którego stan ponosi odpowiedzialność Wspólnota Mieszkaniowa. Jest to element architektoniczny konstrukcji tarasu trwale połączony z bryłą budynku i nie jest od niej oddylatowany. W omawianym wyroku NSA podkreślił również, że skoro z ekspertyzy technicznej wynika, iż powstawanie zacieków od strony wewnętrznej ścian w poziomie tarasów spowodowane jest niewłaściwie wykonanym spadkiem tych tarasów, brakiem prawidłowej izolacji przeciwwodnej poziomej, niezapewnieniem właściwego przepływu wód z powierzchni tarasów przez przewody, to nie można przyjąć, by obowiązki dotyczące tarasów dotyczyły tych ich części, które wykorzystywane są tylko do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalach do których te tarasy przynależą. Są to bowiem elementy konstrukcji architektonicznej budynku, które winny być zakwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawo własności przysługujące właścicielom poszczególnych lokali obejmuje również tarasy, a dokładnie ich wierzchnią warstwę wykończeniową oraz przestrzeń wykorzystywaną do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez właścicieli lokalu. Jednakże tylko w tym zakresie właściciele ci mają – wynikający z art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali – obowiązek utrzymywania przynależnego do nich tarasu w należytym stanie i do nich mogą być skierowane nakazy odnoszące się do tych części przynależnych do lokalu mieszkalnego (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1193/16). W rozpoznawanej sprawie stwierdzić trzeba, że skoro ustalone przez PINB dla [....] nieprawidłowości stanu technicznego odnosiły się do całości stropodachu (na którym znajduje się taras skarżącej) stanowiący element konstrukcyjny budynku, to obejmowały jego część wspólną. Tutejszy Sąd zarazem w pełni podziela i uznaje za własny pogląd wyrażony na gruncie ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2018 r. (sygn. akt II OSK 1193/16), że także warstwy zabezpieczające, izolacyjne, należą do części wspólnych budynku, bo ich zadaniem jest ochrona nie tarasu, lecz innego lokalu niż lokal, do którego należy przedmiotowy taras, to jest lokalu znajdującego się pod stropodachem. Konieczność zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi lokali znajdujących się w budynku należy do całej wspólnoty, a nie właścicieli poszczególnych lokali. W konsekwencji za trafne uznać należy przyjęcie, że poszczególne warstwy izolacyjne tarasu, w tym warstwa izolacji przeciwwodnej tarasu służącego wyłącznie do użytku właściciela lokalu, są częścią nieruchomości wspólnej. W myśl przepisów art. 18, art. 20 i art. 21 ustawy o własności lokali, wspólnota mieszkaniowa sprawuje zarząd nieruchomością wspólną. To wspólnota mieszkaniowa jest zatem stroną postępowania w sprawach z zakresu prawa budowlanego, a w konsekwencji także adresatem nałożonych na mocy tej ustawy obowiązków, gdy roboty budowlane mają związek z nieruchomością wspólną (por. wyroki NSA z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2772/13; z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II OSK 3064/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 17/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 984/18). Z przedstawionych względów, organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały w rozpoznawanej sprawie, że kontrolowana decyzja PINB dla [....], w zakresie w jakim nakłada wskazane w niej obowiązki dotyczące części wspólnych budynku (stropu) na Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [....] nie jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się przy tym innych wad kwalifikowanych w decyzji organu powiatowego. Należy bowiem uznać za prawidłowe także te rozważania organu, dotyczące braku wyraźnego wskazania terminu (daty) wykonania obowiązków nałożonych w pkt 1-2 decyzji PINB dla [....], wedle których wada ta, sama w sobie i w okolicznościach sprawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy podzielić stanowisko wyrażane w doktrynie, że termin, o którym mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter terminu procesowego. Określenie ww. terminu wykonania obowiązku, którego ustawodawca nie określił, pozostawiając to organowi nadzoru budowlanego, jest istotnym elementem decyzji (zob. red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, opubl. WK 2016). Termin wykonania obowiązków nakładanych na inwestora pozostawiony został jednak uznaniu organu, przy czym termin ten winien być określony z poszanowaniem zasady działania bez zbędnej zwłoki i uwzględniać warunki techniczno-organizacyjne wykonania obowiązków. Ustalenie faktu naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o uznaniu kwalifikowanego naruszenia prawa, tj. takiego, które uzasadnia zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O rażącym naruszeniu prawa decydują bowiem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - czyli skutki które wywołuje decyzja. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jaki dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać (tak NSA w wyroku z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06). Brak określenia konkretnego terminu (daty) wykonania obowiązku może być poczytywane jako oczywiste naruszenie prawa. Jednakże w świetle powyższych wywodów oraz sposobu zredagowania obowiązków nałożonych w decyzji PINB dla [....], Sąd podziela stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło rażące naruszenie prawa. Jest tak przede wszystkim dlatego, że jak wynika z pkt 3 kontrolowanej decyzji organu powiatowego, usunięcie nieprawidłowości określonych w pkt 1-2 powinno nastąpić po uzyskaniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Z tego względu, jak trafnie stwierdził [....]WINB, należy przyjąć, że obowiązki nałożone w drodze kontrolowanej decyzji powinny być zrealizowane niezwłocznie, tj. bez zbędnej zwłoki po uzyskaniu stosownego zezwolenia na wykonanie przedmiotowych robót przez Wspólnotę Mieszkaniową. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sytuacji kiedy w decyzji administracyjnej nie wskazano konkretnego terminu wykonania określonego obowiązku, osoba zobowiązana powinna niezwłocznie podjąć stosowne działania w celu wykonania obowiązku, który został nałożony na podstawie tej decyzji (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 688/13). Wątpliwości nie budzi natomiast termin wykonania obowiązku wynikającego z pkt 4 decyzji, tj. podparcia belek stropowych nad pierwszym piętrem w lokalu nr 2 przy ul. [...], gdyż organ wyraźnie wskazał, że powinno to nastąpić w trybie natychmiastowym. Omawiana wadliwość decyzji PINB dla [....]w ocenie Sądu nie wywołuje zatem skutków społeczno-gospodarczych, niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. Słusznie zwraca uwagę [....]WINB, że za takim stanowiskiem przemawia też fakt akceptacji rozstrzygnięcia organu powiatowego przez adresata decyzji, tj. Wspólnotę Mieszkaniową. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.