III SA/Gd 815/19
WyrokWSA w Gdańsku2020-02-20
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Bartłomiej Adamczak, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, który wykonuje przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, może zostać obciążony karą pieniężną za naruszenie przepisów, jeśli nie spełni dodatkowych warunków określonych dla przewozów okazjonalnych, takich jak pisemna umowa zawarta w lokalu przedsiębiorstwa i ustalenie opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie licencji na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku spełnienia warunków dotyczących przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym. Skoro kontrolowany pojazd nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych, a dodatkowe warunki (pisemna umowa w lokalu przedsiębiorstwa, ustalenie opłaty ryczałtowej) nie zostały spełnione (przewóz zamówiono przez aplikację, a opłata była orientacyjna i zapłacona gotówką), nałożenie kary pieniężnej było zasadne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę R.I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, bez spełnienia dodatkowych warunków wymaganych dla tego typu przewozów. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, argumentując, że posiadał licencję na krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i nie wykonywał przewozu okazjonalnego, a także podnosząc zarzuty dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją RP i prawem UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R.I. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
Decyzją z dnia 30 września 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania R. I. (dalej również jako "strona" lub "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 czerwca 2019 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.t.d.") oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Karę nałożono w oparciu o ustalenia zawarte w protokole z kontroli drogowej (nr[...]) przeprowadzonej w dniu 16 kwietnia 2019 r. w stosunku do zatrzymanego do kontroli samochodu osobowego marki SKODA FABIA o nr rej.[...]. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący pojazdem H. K. wykonywał usługę przewozu osób, przewożąc pasażera M. S.. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu przedsiębiorcy R. I., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A, na podstawie zawartej z nim umowy zlecenia. Pasażer zamówił usługę przewozu z ul. W. J. na ul. G. w G. (biurowiec A.). Usługę zamówił przy pomocy aplikacji [...]. Przy pomocy tej aplikacji po wykonaniu usługi została pobrana opłata w wysokości 17,24 zł. Opisaną usługę kierujący wykonał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pojazd nie był oznakowany jako TAXI, nie był wyposażony w taksometr, nie znajdowały się na nim również widoczne informacje o wysokości opłat za usługę o cenie początkowej naliczanej przy wsiadaniu. Do kontroli kierujący okazał m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej przedsiębiorcy R. I. i paragon z kasy fiskalnej zarejestrowanej na R. I. dokumentujący dokonaną przez pasażera opłatę za przewóz (zapłata gotówką).
Na tej podstawie organy zgodnie uznały, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że transport drogowy był wykonywany z naruszeniem przepisów prawa polegającym na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem o którym mowa w at. 18 ust. 4 b cyt. ustawy. Wskazane naruszenie warunków przewozu okazjonalnego, zgodnie z art. 92a ust. 1 i 7 w zw. lp. 2.11 załącznika nr 3 do cyt. ustawy skutkowało nałożeniem na przedsiębiorcę kary w wysokości 8.000 zł.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w złożonym przez R. I. odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił stanowiska strony, aby przewóz okazjonalny był odrębną instytucją od przewozów wymienionych w art. 5 b ustawy o transporcie drogowym oraz że do jego wykonywania wystarczające jest posiadanie zezwolenia, a nie licencji.
Strona stwierdziła bowiem, że podczas kontroli wykonywany był przez nią krajowy przewóz osób, który nie był przewozem okazjonalnym. W ocenie strony kontrolujący i organy powinni przy tym uwzględnić i dostosować się do znowelizowanych przepisów ustawy - Kodeks cywilny i potraktować oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jako równorzędne z oświadczeniami składanymi w formie pisemnej, (ponieważ dokumentem może być zarówno dźwięk obraz czy grafika), zaś samochód powinien być w tym przypadku uznany przez nich za siedzibę przedsiębiorstwa.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił w uzasadnieniu wydanej decyzji, że wbrew przekonaniu strony w krajowym transporcie drogowym do wykonywania przewozu okazjonalnego koniczne jest uzyskanie odpowiedniej licencji – albo w zakresie przewozu osób samochodem osobowym albo pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.
Kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych (art. 18 ust. 4 a). Ustawodawca umożliwił zaś wykonywanie tego typu przewozów bez konieczności zachowania dodatkowych warunków - poza posiadaniem licencji - jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd, co potwierdza protokół kontroli był zaś samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób. W sytuacji, gdy przewóz okazjonalny ma być realizowany pojazdem osobowym nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4 a cyt. ustawy, poza posiadaniem licencji uprawniającej do przewozu osób, dla jego wykonywania ustawodawca stawia dodatkowe warunki w postaci wcześniejszego zawarcia pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa oraz wcześniejszego ustalenia opłaty ryczałtowej za umówiony przewóz. Mając na uwadze stwierdzone protokołem kontroli okoliczności faktyczne sprawy, organ podkreślił, że w omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, której wprost wymaga art. 18 ust. 4b cyt. ustawy w przypadku wykonywania przewozu pojazdem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a cyt. ustawy. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie obywa się zaś poza lokalem przedsiębiorstwa (w tym również poza kontrolowanym pojazdem, który w żaden sposób nie może zostać uznany za lokal przedsiębiorstwa). Nadto opłata za usługę niewątpliwie nie została określona przed rozpoczęciem przewozu. Wskazana przez aplikację [...] kwota podana przed zamówieniem kursu stanowi bowiem jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Jednocześnie zgodnie z oświadczeniem przesłuchanego w charakterze świadka pasażera uiścił on kierowcy opłatę za przejazd gotówką, co w ocenie organu również stoi w sprzeczności z wymogami określonymi w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c cyt. ustawy.
Organ wskazał końcowo, że z uwagi na treść art. 189 a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie stosuje się art. 189f k.p.a., który reguluje przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c. Wskazany przepis nie mógł jednak wyłączyć odpowiedzialności strony. Okoliczności uzasadniające jego zastosowanie powinien wykazać sam przedsiębiorca, co nie miało miejsca w realiach rozpatrywanej sprawy.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. I. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 września 2019 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze podniesiono zarzuty obejmujące:
- rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. polegające na wydaniu przez organy obu instancji decyzji w których błędnie przyjęto, że pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b) pkt 2 ww. ustawy, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy;
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
a. naruszenie art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżący - aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 cyt. ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3cyt. ustawy), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 cyt. ustawy w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b. naruszenie art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b cyt. ustawy w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów ustawy o transporcie drogowym doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
c. naruszenie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami (zarzut podniesiony przez skarżącego z zaznaczeniem, że ma charakter ewentualny, to jest zaktualizuje się on wyłącznie przypadku nieuwzględnienia przez Sąd zarzutu opisanego wyżej w pkt b.);
d. naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją (zarzut podniesiony przez stronę z zaznaczeniem, że ma charakter ewentualny, to jest zaktualizuje się on wyłącznie przypadku uznania przez Sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego);
e. poprzez błędne przyjęcie, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
Skarżący wskazał jednocześnie, że gdyby Sąd stwierdził, że wskazane w pkt e przepisy nie stanowią przepisów technicznych powinien wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej.
Skarżący powołując się na art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wniosła też, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, albowiem w ocenie skarżącego regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 20 lutego 2020 r. pełnomocnik R. I. wskazał, że skarżący podtrzymuje skargę i argumentację w niej zawartą. Ponadto zaakcentował, że legitymowanie się przez skarżącego licencją na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wyklucza możliwość nałożenia na skarżącego obowiązku realizacji wymogów związanych z przewozami okazjonalnymi. Pełnomocnik skarżącego złożył również wniosek o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentów w postaci protokołu kontroli z dnia 11 lutego 2020 r., licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz wypisu z tej licencji.
Sąd postanowił dopuścić dowód przedłożonych przez stronę na rozprawie dokumentów.
Na pytanie Sądu skarżący wskazał dodatkowo, że nie miał świadomości co do obowiązku przedłożenia w toku postępowania administracyjnego licencji w zakresie przewozu osób taksówką oraz że samochód osobowy Skodę Fabię o nr rej. [...] zgłosił do licencji w zakresie przewozu osób taksówką dopiero w dniu 19 lutego 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie skarżący uczynił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 września 2019 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 czerwca 2019 r. [...]o nałożeniu na skarżącego kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdza, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa materialnego zawartym w ustawie o transporcie drogowym, a także została podjęta w ramach prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, to jest w zgodzie z zasadami określonymi w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze sposób sformułowania podniesionych w skardze zarzutów i powiązanych z nimi skierowanych do Sądu żądań strony skarżącej, Sąd uznał za zasadne podkreślić na wstępie, że skarga na decyzję administracyjną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. służy do ochrony prawnej (sądowej) jednostek przez bezprawnymi działaniami organów administracji publicznej i nie może być środkiem wykorzystywanym przez stronę do uruchomienia kontroli działań władzy ustawodawczej, w tym w szczególności nie może zastępować skargi konstytucyjnej.
Orzekanie w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją stanowi bowiem wyłączną kompetencję Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. ; Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może jednak przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z komentowanego przepisu nie wynika jednak uprawnienie strony do skutecznego domagania się, aby sąd orzekający w danej sprawie skorzystał z tej kompetencji (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r.; sygn. akt I OSK 3262/15). Podjęcie postanowienia o wystąpieniu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego pozostaje wyłącznie w gestii sądu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest po pierwsze: wątpliwość powstała w składzie orzekającym, co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą; po drugie: by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W konsekwencji ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy. Wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego jest zatem uprawnieniem, z którego sąd korzysta, gdy ma wątpliwości co do "konstytucyjności" danego przepisu. Gdy ich nie ma, nie może być do tego zmuszony wnioskiem strony, skoro przewidziana art. 193 Konstytucji RP instytucja pytania prawnego nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego
Nie podzielając wątpliwości strony skarżącej co do zgodności art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym z powołanymi przepisami Konstytucji, Sąd nie uwzględnił zatem wniosku strony skarżącej o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie tej kwestii.
Z analogicznych powodów wynikających z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Podobnie jak w przypadku pytań prawnych stawianych Trybunałowi Konstytucyjnemu, wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym jest uprawnieniem sądu krajowego, z którego może skorzystać w sytuacji powzięcia wątpliwości, czy określona, przyjęta w wewnętrznym porządku prawnym regulacja jest zgodna z prawem wspólnotowym, co wymaga dokonania wykładni Traktatów lub innych aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii Europejskiej. Wątpliwość ta musi się przy tym pojawić na tle konkretnej sprawy, której rozpoznanie przez sąd krajowy (wydanie wyroku w sprawie) nie jest możliwe bez wyjaśnienia tej wątpliwości. Również w tym przypadku decyzja o potrzebie wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym nie pozostaje w gestii strony postępowania lecz sądu. W ocenie Sądu orzekającego w realiach rozpatrywanej sprawy taka potrzeba nie występuje.
Nieuwzględnienie wskazanych wyżej obu wniosków strony, jest zatem wynikiem tego, że tutejszy Sąd nie ma wątpliwości co do braku podstaw do stwierdzenia niezgodności unormowań ustawy o transporcie drogowym z przepisami Konstytucji RP, ani też nie ma podstaw do przyjęcia, że przepisy te stanowią przepisy techniczne wymagające notyfikowania Komisji Europejskiej. W tym zakresie skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 668/19) i przyjmuje je za własne. Stanowisko to zostanie przywołane i powtórzone w końcowej części niniejszego uzasadnienia.
Wątpliwości strony skarżącej co do zgodności z Konstytucją RP oraz prawem wspólnotowym przepisów ustawy o transporcie drogowym nie obligują do kwestionowania mocy obowiązującej wskazanej ustawy. Jednocześnie zgłoszenie tego rodzaju wątpliwości przez stronę nie wyłącza obowiązku Sądu do dokonania wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji, o co też w istocie wnosiła strona skarżąca poprzez sformułowane w skardze zarzutów naruszenia przez organy prawa materialnego w postaci art. 4 ust. 11, art. 5b ust. 1 oraz art. 18 ust 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie.
Co istotne, z uzasadnienia zarzutów skargi, które zostały opisane przez stronę skarżącą jako naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. także wynika, że podnosząc te zarzuty strona skarżąca w istocie kwestionuje - nie poczynione przez organy ustalenia faktyczne, ale właśnie dokonaną przez te organy wykładnię art. 4, 5 oraz 18 ustawy o transporcie drogowym.
W sprawie nie jest bowiem kwestionowane, że w dniu 16 kwietnia 2019 r. przeprowadzono kontrolę 5 - osobowego pojazdu osobowego Skoda, kierowanego przez kierowcę, który odbył kurs z ul. W. J. na ul. G. w G. w związku ze skorzystaniem z aplikacji internetowej [...] przez obecną w czasie kontroli w pojeździe osobę i który to kierowca wylegitymował się wobec kontrolujących wystawionym na dane skarżącego, to jest R. I. wypisem z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Poddany kontroli samochód osobowy nie był przy tym oznakowany jako TAXI, nie był wyposażony w taksometr, nie znajdowały się na nim również widoczne informacje o wysokości opłat za usługę o cenie początkowej naliczanej przy wsiadaniu. Powyższe okoliczności faktyczne zostały stwierdzone w sposób nie budzący wątpliwości zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, (w tym znajdują potwierdzenie w wykonanej podczas kontroli dokumentacji fotograficznej) i nie były kwestionowane również przez skarżącego.
Stanowisko skarżącego sprowadza się natomiast do wykazania, że na podstawie wyżej wskazanych okoliczności faktycznych nie można uznać, że skarżący w ogóle wykonywał przewóz okazjonalny, a tym samym że nie mógł naruszyć warunków jego wykonywania i zostać z tego powodu obciążany karą na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Stanowisko to jest w ocenie Sądu błędne.
Wbrew twierdzeniom skarżącego obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym nie stawiają pojęcia "przewozów okazjonalnych" poza pojęciem "wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób". Posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy skarżący mógł bowiem wykonywać przewozy o różnym charakterze, to jest przewozy regularne, specjalne, wahadłowe i okazjonalne, o ile poza posiadaniem licencji na przewóz osób spełniłby dodatkowe warunki dopuszczalności każdego z ww. rodzajów przewozów wynikające z przepisów prawa. Posiadając z kolei licencję taksówkarską, o której mowa w art. 5b pkt 3 cyt. ustawy skarżący mógł dokonywać przewozów osób tylko taksówką.
W ocenie Sądu zasadnym jest wskazanie, ze kontrolowany w dniu 16 kwietnia 2019 r. przewóz niewątpliwie nie był przewozem, do którego skarżącego uprawniałaby okazana na etapie postepowania sądowoadministracyjnego licencja nr [...] do wykonywania transportu krajowego w zakresie przewozu osób taksówką (uzyskana przez przedsiębiorcę w dniu 19 lutego 2020 r.) ani podsiadana wcześniej przez skarżącego w tym zakresie licencja nr [...] (uzyskana przez przedsiębiorcę w dniu 16 lutego 2015 r.) Zatrzymana do kontroli Skoda Fabia nr rej. [...] nie miała bowiem po pierwsze widocznych cech taksówki – nie była wyposażona w taksometr, nie była oznaczona napisem TAXI oraz nie posiadała widocznych informacji o cenach usług przewozowych Jednocześnie jak wynika z przedłożonych przez skarżącego i dopuszczonych w sprawie dowodów z dokumentów, to jest licencji nr [...] wypisu z tej licencji oraz protokołu kontroli z dnia 11 lutego 2020 r. dotyczącego spełnienia przed przedsiębiorcę wymogów będących podstawą udzielenia licencji nr [...], skarżący do obu tych licencji zgłosił inny pojazd, to jest Volkswagen Passat o nr rej. [...]. Podniesione przez skarżącego na rozprawie twierdzenie, że pojazd Skoda Fabia nr rej. [...] także został zgłoszony do licencji nr [...] nie znajduje potwierdzenia w przeprowadzonych na wniosek strony dowodach z dokumentów. Wskazane twierdzenie nie zostało zatem uznane przez Sąd za wiarygodne. W ocenie Sądu twierdzenie to nie może być też traktowane jako mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, zważywszy, że w jego ramach skarżący sam zaznacza jakoby pojazd marki Skoda Fabia nr rej. [...] zgłosił do licencji taksówkarskiej dopiero w dniu 19 lutego 2020 r., a zatem po blisko 10 miesiącach od dokonanej w dniu 16 kwietnia 2019 r. kontroli, która stała się podstawą do nałożenia na skarżącego kary za naruszenie określone pod lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W przedmiotowej sprawie jest zatem przede wszystkim istotne, że z rozdziału 3 cyt. ustawy dotyczącego transportu drogowego osób – art. 18 oraz art. 4 pkt 11 ustawy wynika, że przewóz ten - z wyłączeniem usług przewozu świadczonych taksówką - może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego.
W ocenie Sądu skontrolowanym w dniu 16 kwietnia 2019 r. pojazdem nie wykonywano przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, przewóz ten nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4:
- pkt 7 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244),
- pkt 9 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób,
- pkt 10 ustawy, zgodnie z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.
Wykonywany w dniu 16 kwietnia 2019 r. samochodem osobowym Skoda Fabia nr rej. [...] przewóz to zatem przewóz okazjonalny, którym zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Stwierdzając powyższe Sąd wziął również pod uwagę, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się bowiem ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06).
W myśl art.18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym zasadą jest, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się jednak przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art.18 ust.4a cyt. ustawy, a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu 16 kwietnia 2019 r. wykonywano przewóz nie spełniał tego wymogu. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i dołączonej do niego dokumentów (dokumentacja fotograficzna oraz szczegóły pojazdu z CEPiK wprowadzone na podstawie dowodu rejestracyjnego) Skoda Fabia o nr rej. [...] została fabrycznie poznaczona do przewozu 5 osób i tak też zarejestrowana, to jest jako pojazd pięcioosobowy, co jest okolicznością niesporną. Nie jest został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust.4 a ustawy o transporcie drogowym
Nie miał także miejsca żaden z przypadków określonych w art.18 ust.4b ustawy o transporcie drogowym uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art.18 ust.4a tej ustawy. Skoda Fabia, którą wykonywano przejazd została wyprodukowana w 2018 r. i nie jest pojazdem zabytkowym.
Dla wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem osobowym, który nie spełnia ww. kryterium konstrukcyjnego, ani też nie jest pojazdem zabytkowym konieczne jest łączne spełnienie warunków przewodu wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 analizowanej ustawy. W ocenie Sądu fakty opisane w protokole kontroli wprost i bez potrzeby głębszej analizy prawnej świadczą o tym, że warunki te nie zostały spełnione przez przedsiębiorcę. Organy prawidłowo stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie w szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z zeznań pasażera w dniu 16 kwietnia 2019 r. zamówił on usługę przewozu za pomocą zainstalowanej w swoim telefonie komórkowym aplikacji [...], a nie na podstawie pisemnej umowy. Następnie przez aplikację otrzymał informację, że usługa zostanie zrealizowana pojazdem Skoda Fabia, który będzie prowadził kierowca H. oraz ile orientacyjnie będzie wynosiła cena za planowany przez pasażera przejazd z ul. W. J. na ul. G. w G. Pasażer uiścił kierowcy gotówką opłatę wyliczoną przez aplikację po zakończeniu przewozu, a kierowca wystawił mu paragon za wykonaną usługę.
Należy dodać, że skarżący ma siedzibę swojej firmy prowadzonej pod nazwą A. w M. przy ul. M. [...], która to miejscowość znajduje się w Gminie K. w powiecie [...], zaś skontrolowana usługa przewozu wykonywana była w Gdańsku. Nie mogło zatem dojść do zawarcia w lokalu firmy skarżącego (w M.) pisemnej umowy na przewóz wykonany w G. Przesłuchany w charakterze świadka pasażer z pewnością nie zawierał takiej umowy, ponieważ jak zeznał zamówił usługę za pomocą aplikacji [...]. Będący w posiadaniu skarżącego pojazd Skoda Fabia o nr rej. [...] (umowa leasingu) z oczywistych względów nie może być uznany za siedzibę przedsiębiorstwa skarżącego. Stanowisko przeciwne wskazujące, że w przypadku przedsiębiorców świadczących usługi transportowe samochód, za pomocą którego wykonują oni swoje usługi, należałoby uznać za miejsce tożsame z siedzibą przedsiębiorcy nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa, które nie tworzą takiego rodzaju konstrukcji i nie rozciągają pojęcia "siedziba przedsiębiorstwa" na wszelkie rzeczy i prawa wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa. Samochód jest w tym wypadku jedynie środkiem i narzędziem, przy pomocy którego przedsiębiorca może zrealizować usługi transportowe, które w przedmiotowej sprawie zaoferował zainteresowanemu pasażerowi za pomocą aplikacji internetowej i poza siedzibą przedsiębiorstwa, a strony umowy, to jest skarżący i pasażer nie zawarły pomiędzy sobą żadnej pisemnej umowy.
Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, że wobec posiadania przez niego licencji na przewóz osób samochodem osobowym nie musi spełniać warunku przewozu okazjonalnego określonego w art.18 ust.4a lub 4b ustawy. W ocenie skarżącego wymogi wskazane w art.18 ust.4a i 4b pkt.2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 ustawy o transporcie drogowym.
Wykładnia wymienionych przepisów dokonana w skardze jest w ocenie Sądu nieprawidłowa.
Rozpatrując te kwestie należy w pierwszej kolejności podnieść, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie wynika, aby przewoźnik posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym był zwolniony ze spełnienia warunku wykonywania przewozu okazjonalnego określonego w art.18 ust. 4a cyt. ustawy. Żaden przepis ustawy nie przewiduje, iż osoba posiadająca licencję, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 może wykonywać przewóz okazjonalny bez konieczności spełnienia wymogu określonego w art.18 ust.4a cyt. ustawy.
Analiza ustawy o transporcie drogowym wskazuje natomiast na zupełnie odmienny wniosek a mianowicie taki, że wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga nie tylko posiadania licencji o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 cyt. ustawy, ale także spełnienia pozostałych warunków wyznaczonych do wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego wymogu z art.18 ust.4a u.t.d. (zob. w tej materii: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019r.; sygn. akt III SA/Po 568/19 i wyrok w przedmiotowej w Gdańsku z dnia 28 listopada 2019r.; III SA/Gd 668/19). Pogląd wyrażony w skardze nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie ustawy o transporcie drogowym. W związku z czym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że posiadanie przez niego licencji, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 cyt. ustawy uprawniało go do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu określonego w art.18 ust.4a cyt. ustawy. Jak wskazano wyżej do wykonywania tego przewozu nie uprawniała skarżącego również licencja taksówkarska, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, ponieważ na dzień wykonywania przewozu (16 kwietnia 2019 r.) pojazd Skoda Fabia nr [...] nie mógł być zgłoszony do posiadanej przez skarżącego licencji nr [...], którą skarżący uzyskał w dniu 19 lutego 2020 r. (co dokumentuje wypis z tej licencji, z dnia 19 lutego 2020 r., gdzie wskazano, że dotyczy on pojazdu o nr rej. [...]), ani też nie był zgłoszony do wcześniej posiadanej przez skarżącego licencji nr [...] z dnia 16 lutego 2015 r. na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (co dokumentuje protokół kontroli z dnia 11 lutego 2020 r., gdzie wskazano, ze zgłoszonym do tej licencji pojazdem jest Volkswagen Passat o nr rej.[...]).
Reasumując tę część rozważań Sąd uznał, że w dniu 16 kwietnia 2019 r. kierowca pojazdu Skoda Fabia o nr rej. [...] wykonywał przewóz okazjonalny na rzecz i w imieniu skarżącego pojazdem bez spełnienia wymogu wykonywania takiego przewozu określonego w art.18 ust.4a ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art.18 ust.4b cyt. ustawy uzasadniający odstąpienie od spełnienia wymienionego wymogu. Uzasadniało to zatem wymierzenie za to naruszenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.).
Odwołując się do końcowo do uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o analogicznym przedmiocie i podobnym stanie faktycznym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 28 listopada 2019 r.; sygn. akt III SA/Gd 668/19) i przyjmując zawarty w tym uzasadnieniu podgląd za własny, Sąd uznał za niezasadny zarzut sprzeczności analizowanych regulacji ustawy o transporcie drogowym z regulacjami zawartymi w Konstytucji RP.
Skarżący zarzucał naruszenie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji – poprzez ich niezastosowanie – oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy powinny były odmówić zastosowania cytowanych przepisów ustawy o transporcie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami.
W ocenie Sądu, ustawodawca w art. 18 ust. 4a ustawy celowo wprowadził zasadę, zgodnie z którą przewóz okazjonalny może być realizowany pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, jak i określił w art. 18 ust. 4 b pkt 2 ustawy zwalniające z tego obowiązku dodatkowe wymogi, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób innymi samochodami osobowymi.
Ustawodawca odmiennie regulując różne sposoby przewozu osób ma możliwość wprowadzenia określonych środków, których celem jest zapewnienie w praktyce realizacji wynikającego z ustawy zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów przez różnych przewoźników. Podkreślić należy, że różny charakter tych przewozów wiąże się bezpośrednio z odmiennym uregulowaniem warunków obu rodzajów licencji, udzielanych na przewozy taksówkowe i pozostałe przewozy. Warunki te w przypadku taksówki unormowane są w art. 6 ustawy, a w przypadku wykonywania transportu drogowego przewozu osób samochodem w art. 5c ustawy. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który uzyskać ma licencję taksówkową musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym.
Z przepisów ustawy wynika zatem, że podmiot świadczący usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób nie jest podmiotem dokonującym przewozu osób takich jak przewozy taksówkowe.
W związku z tym uznać należy, że podnoszone przez skarżącego zarzuty sprzeczności przepisów ustawy o transporcie drogowym z wartościami konstytucyjnymi - zasadą wolności gospodarczej i zasadami jej ograniczania, zasadami wprowadzania ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw oraz zasadami równości i zakazu dyskryminacji, nie są uzasadnione. Skarżący jest bowiem podmiotem, który na podstawie odrębnie uzyskanych dwóch różnych licencji prowadzi działalność gospodarczą w dwóch różnych zakresach dla których ustawa o transporcie drogowym przewiduje odrębne wymogi, warunki i inny tryb uzyskania tych uprawnień (inne dla uzyskania licencji na przewóz osób samochodem osobowym i inne dla uzyskania licencji na przewóz osób taksówką). Należy w tym miejscu zaznaczyć, że przepis art.18 ust.4 a ustawy o transporcie drogowym został wprowadzony z dniem 7 kwietnia 2011r. na mocy art.1 pkt 3 ustawy z 4 lutego 2011r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 48, poz.247). Celem tej zmiany było wyłączenie z zakresu przewozów okazjonalnych przewozów taksówkowych, za które uznawane mają być wszystkie przewozy na podstawie taksometru. Założeniem ustawodawcy było zatem właśnie to aby masowe usługi dla ludności odbywały się w ramach licencji taksówkowej ze względów bezpieczeństwa. Stąd też wprowadzono nową definicję przewozu okazjonalnego, z której wyłączone są przewozy taksówkowe. W przekonaniu Sądu ustawodawca miał prawo dokonania takich zmian w definicji przewozu okazjonalnego (art.18 ust.4a) oraz ustalenia wyjątków określonych w art.18 ust.4b u.t.d i nie stanowi to naruszenia przepisu art.32 Konstytucji RP (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2020 r.; sygn. akt III SA/Łd 964/19)
Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut skarżącego, że art. 5 b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym stanowią przepisy techniczne, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i nie można się na nie powoływać wobec jednostek.
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 z dnia 21 lipca 1998 r.) utraciła moc i została zastąpiona Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z dnia 17 września 2015 r.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b Dyrektywy pojęcie usługa oznacza każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a "przepisy techniczne" zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f dyrektywy oznaczają specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ppkt (i) dyrektywy, świadczenie usługi "na odległość" oznacza, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności stron. Oczywistym jest, że realizacja umowy przewozu polega na przewozie osoby z jednego miejsca do drugiego i następuje w sytuacji jednoczesnej stałej bezpośredniej obecności obu stron umowy – realizującego przewóz jak i przewożonego.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że dla zastosowania dyrektywy nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji [...].
Wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo [...] (konkurencyjna aplikacja do aplikacji [...]), polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonuje niepodlegającą dyrektywie usługę transportową (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r.; sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r.; sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2358/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r.; sygn. akt III SA/Gd 501/19).
Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło