II SA/Rz 1447/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi SG na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego SG kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Burmistrz [...] udzielił JB zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym na działce nr 599 w [...], przyłącza kanalizacji sanitarnej PCV 160 długości 3 m. Jednocześnie organ naliczył opłatę roczną za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z jej funkcjonowaniem w wysokości 16 zł. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn zm.) – dalej: "K.p.a." oraz art. 15, art. 18 ust. 2, art. 40 ust. 1 – 9 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.) – dalej: "u.d.p.". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Burmistrz [...] działając na podstawie art. 113 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 40 ust. 3 i 11 u.d.p., sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarką ww. decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2005 r., poprzez wpisanie prawidłowego oznaczenia nieruchomości jako działka nr 3131 w [...]. W uzasadnieniu organ podał, że decyzję z dnia 30 marca 2005 r. przeniesiono na podstawie art. 155 K.p.a. na rzecz SG i BG decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...]. Wobec dostrzeżenia oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie określenia lokalizacji przyłącza kanalizacji sanitarnej, organ uznał za konieczne sprostowanie decyzji w trybie art. 113 K.p.a. W ocenie organu I instancji, sprostowanie ww. omyłki nie prowadzi do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia decyzji i nie spowoduje potrzeby ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, w kwestiach zasadniczych treści decyzji. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie argumentując, że błędnie określony numer ewidencyjny działki nie może stanowić oczywistej omyłki pisarskiej, która podlega sprostowaniu w drodze postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 113 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]. Zdaniem Kolegium, organ I instancji słusznie przyjął, że błędnie określony nr ewidencyjny działki stanowi oczywistą omyłkę pisarską. Nie budzi wątpliwości, że J. B. wnioskował o udzielenie zezwolenia na umieszczenie przyłącza kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym na działce nr 3131 w [...] a nie jak wskazano w decyzji z dnia [...] – na działce nr 599 w [...]. Z informacji Burmistrza wynika, że przyłącz wykonano zgodnie z wnioskiem strony – na działce nr 3131 w [...]. Ponadto w aktach sprawy jest decyzja z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], wydana na rzecz innych wnioskodawców, o udzieleniu zezwolenia na umieszczenie przyłącza kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym na działce [...]. Powyższe okoliczności, zdaniem Kolegium uzasadniały uznanie błędnego oznaczenia nieruchomości w decyzji za oczywistą omyłkę pisarską. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, SG wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego decyzja z dnia 30 marca 2005 r., wobec błędnego oznaczenia nieruchomości, jest obarczona wadą nieważności rozumianą, jako skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. To zaś wyklucza możliwość jej sprostowania w trybie art. 113 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2019 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy zaskarżone postanowienie ocenie legalności wyznaczonej wyżej przywołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przepisy tego artykułu znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień (art. 126 K.p.a.). Oczywista omyłka pisarska polega na błędnym wpisaniu jakiegoś słowa lub słów bądź ich pominięciu, a także widoczne i niezgodne z zamierzonym niewłaściwe użycie wyrazu. Omyłka pisarska to taki wyraz, który omyłkowo znalazł się w treści decyzji administracyjnej lub omyłkowo nie znalazł się w treści, a znaleźć się powinien, a także mylne użycie wyrazu. Zwrócić należy uwagę, że kwalifikacja charakteru omyłek pisarskich, jak i rachunkowych, zawsze musi być dokonywana na podstawie konkretnej sprawy. W ocenie Sądu orzekającego, wada aktu administracyjnego podlegająca sprostowaniu nie może dotyczyć materialnej jego treści i musi charakteryzować się oczywistością. Zatem nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 K.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, ustalaniu stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Nie ulega wątpliwości, że to, co może być uznane za oczywiste w jednym układzie stosunków faktycznych, może tę cechę stracić, gdy układ ów ulega zmianie, choćby w relatywnie niewielkim stopniu. Pojęcie "oczywistej omyłki", ma wszak charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 732/07; z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1400/14; z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2011/13 dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl; dalej cbosa). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w sprawie wydania zezwolenia na wniosek ZP i JP o umieszczenie w pasie drogowym działki nr ew. 599 w [...] przyłącza kanalizacji sanitarnej PCV 160 długości 3,0 mb. oraz naliczono opłatę roczną za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych jej funkcjonowaniem o pow. 0,48 m2 w wysokości 16 zł/rok. Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. [...] Burmistrz [...] na wniosek JB udzielił zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym nr ew. 599 w [...] kanalizacji sanitarnej PCV 160 długości 3,0 mb. oraz naliczono opłatę roczną za umieszczenie w pasie rogowym urządzeń niezwiązanych z jej funkcjonowaniem o pow. 0,68 m2 w wysokości 16 zł/rok. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji własnej z dnia [...] marca nr [...] w sprawie wydani zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym 9Dz. nr ew. 3131 w [...]) urządzeń niezwiązanych z jej funkcjonowaniem w ten sposób następujący: " na str. 1 decyzji w sentencji - wierszu nr 11-12 licząc od góry jest: "Na umieszczenie w pasie drogowym nr ewid.599 w [...] przyłącza kanalizacji sanitarnej PCV 160 długości 3.0 mb", a powinno być: "Na umieszczenie w pasie drogowym nr ew.3131 w [...] przyłącza kanalizacji sanitarnej PCV 160 długości 4,25 mb". Celem weryfikacji określenia możliwości działania organu na podstawie art. 113 § 1 K.p.a., Sąd pismem z dnia 19 lutego 2020 r. wezwał Burmistrza [...] o akta spraw zakończonych decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]. W piśmie z dnia [...]Burmistrz [...]wyjaśnił, że akta żądanych spraw zostały zmakulowano w dniu 2 października 2018 r. i dlatego nie jest możliwe ich przekazanie. Brak akt administracyjnych czyni niemożliwym dokonanie oceny w zakresie spełnienia przesłanek do wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 K.p.a. W decyzji, której dotyczy zaskarżone postanowienie brak jest podania w nawiasie zapisu: "(dz. nr ew. 3131 w [...])". W żadnym miejscu decyzji nie jest wymieniona działka nr 3131. Ponadto zmiana dotyczy długości przyłącza kanalizacji, a nie wyjaśniono, jaki wpływ ma ta zmiana na zajmowaną powierzchnię pasa drogowego, co stanowi jedną z danych do określenia wysokości opłaty. Ponadto z materiału dowodowego nie wynika, że ul. [...] zmieniła nazwę na ul. [...]. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki podaje, że w dniu [...] września 2006 r. na podstawie art. 155 K.p.a. wydał decyzję nr [...] w którym za zgodą stron dokonał przeniesienia decyzji z JB na BG i SG. Dalej organ podaje, że zauważył w treści ww. decyzji oczywistą omyłkę pisarską to jest błędny zapis lokalizacji przyłącza kanalizacji sanitarnej, dlatego też sprostowano oczywistą omyłkę. Ze stanowiska Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2020 r. wynika, że organy nie dysponowały ani decyzją z dnia [...] września 2006 r., gdyż brak jest jej w aktach administracyjnych sprawy, ani aktami sprawy zakończonymi decyzją z dnia [...] maja 2005 r., gdyż akta obydwu spraw zostały zmakulowane w 2018 r. Z tego względu za niewiarygodne należy uznać stanowisko organu I instancji o zauważonej oczywistej omyłce co do numerów działek wobec braku akt administarcyjnych. Podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pozostaje możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Warto też podkreślić, że przedmiotem zmiany jest decyzja zawierająca zezwolenie na zajęcia na określonej działce cześć pasa drogowego dla konkretnej inwestycji. Czyli dotyczy to istotnych elementów udzielonego zezwolenia i rolą organów było wykazanie, czy wystarczającą instytucją do usunięcia nieprawidłowości jest sprostowanie oczywistej omyłki. Zaskarżone postanowienie tym kryteriom nie odpowiada, a materiał dowodowy nie czyni możliwym zweryfikowania zaskarżonego postanowienia. Powyższe Sąd poczytuje za naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. wobec braku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, co czyni zaskarżone postanowienie przedwczesnym. Sąd zwraca uwagę na tezę wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego, który stwierdził, że z jednej strony sprostowanie decyzji nie może prowadzić do wykreowania nowego obowiązku kosztem, tego, który powinien być zrealizowany. Z drugiej strony, jeżeli całokształtu akt sprawy wynika, której działki dotyczy prowadzone postępowanie, to błąd numeryczny nie powinien stać na przeszkodzie wszczęciu postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 20.02.2019 r. sygn. akt II OSK 821/17 dostępny na str. cbosa). W tym stanie spawy Sad stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. spowodowało uchylenie postanowień organów obydwu instancji. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy poczynią ustalenia celem dotarcia do podmiotów, które mogą być w posiadaniu opisanych wyżej decyzji, czyli stron postępowania, czy organów udzielających pozwolenia na budowę, co pozwoli na odtworzenie akt sprawy, następnie ustalenie stanu faktycznego sprawy i podjęcie stosownego rozstrzygnięcia przy wykorzystaniu oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku o oczywistej omyłce.