I FSK 1640/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-03-04

Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Maria Dożynkiewicz, Bożena Dziełak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych, prowadzone na podstawie art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej, jest odrębnym postępowaniem od postępowania kontrolnego, w ramach którego zostało wszczęte, a w konsekwencji, czy pełnomocnictwo udzielone do postępowania kontrolnego uprawnia do reprezentowania strony w postępowaniu zabezpieczającym?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych, prowadzone w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, ma charakter incydentalny i ściśle wiąże się z postępowaniem głównym. W związku z tym, pełnomocnictwo udzielone do postępowania kontrolnego obejmuje również postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu, a organ podatkowy ma obowiązek doręczyć decyzję o zabezpieczeniu pełnomocnikowi, o ile treść pełnomocnictwa nie stanowi inaczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o zabezpieczeniu na majątku zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za 2013 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak doręczenia decyzji jego pełnomocnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając postępowanie zabezpieczające za odrębne od postępowania kontrolnego i doręczenie decyzji stronie za prawidłowe. Skarżący wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz T. G. kwotę 590 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia WSA del. Bożena Dziełak, (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 359/17 w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 25 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz T. G. kwotę 590 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Zaskarżonym wyrokiem 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 359/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ("WSA") oddalił skargę wniesioną przez Skarżącego – T. G., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi ("Dyrektor IS") z 25 stycznia 2017 r. w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych. 2. WSA przedstawił następujący stan sprawy. 2.1. Decyzją z 8 sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. ("Naczelnik US") określił Skarżącemu przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. oraz orzekł o ich zabezpieczeniu wraz z odsetkami na majątku Skarżącego. Decyzja ta wydana została w toku kontroli podatkowej. Naczelnik US powołał się na ujawnione w toku tej kontroli nieprawidłowości oraz obawę niewykonania powyższych zobowiązań. 2.2. Dyrektor IS nie uwzględnił odwołania Skarżącego i wskazaną wyżej decyzją z 25 stycznia 2017 r. decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W ocenie Dyrektora IS o zasadności wydania decyzji zabezpieczającej świadczą ustalenia postępowania kontrolnego, z których wynika, że Skarżący – prowadzący działalność gospodarczą w zakresie hurtowej sprzedaży mleka, wyrobów mleczarskich, jaj, olejów i tłuszczów jadalnych – w rozliczeniu podatku od towarów i usług za powyższe miesiące odliczył podatek naliczony wynikający z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Transakcje udokumentowane tymi fakturami mają charakter oszustwa karuzelowego, w którym Skarżący pełnił rolę tzw. bufora. Nieprawidłowości te dają podstawę do przyjęcia, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych. Ponadto, Dyrektor IS powołał się na dokonanie przez Skarżącego, już po wszczęciu kontroli podatkowej, darowizn na rzecz rodziców i żony oraz zawarcie z żoną umowy o rozdzielności majątkowej. Stwierdził, że zasadność wydania decyzji o zabezpieczeniu potwierdza również sytuacja finansowo-majątkowa Skarżącego. Opisał też działania Skarżącego związane w udziałem w spółkach oraz umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie zawarte na rzecz żony, a dotyczące praw i obowiązków oraz udziałów w tych spółkach. Skarżący nie wskazał majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych. Z uwagi na wartość, gwarancji wykonania zobowiązań nie dają posiadane przez Skarżącego samochody. 2.3. W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji. Zarzucił naruszenie: (1) art. 120 w zw. z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej "O.p." (2) art. 123 § 1 O.p.; (3) art. 33 § 1 O.p.; (4) art. 122 O.p.; (5) art. 210 § 4 w zw. z art. 124 O.p.; (6) art. 191 O.p., a w konsekwencji (7) art. 121 O.p. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie została doręczona jego ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. 2.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi. 3. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej "P.p.s.a.". WSA wskazał istniejącą rozbieżność poglądów prawnych co charakteru postępowania zabezpieczającego i związanej z tym kwestii doręczenia decyzji o zabezpieczeniu. Opowiedział się za poglądem o odrębności postępowania zabezpieczającego i implikowanej tym konieczności złożenia do tego postępowania odrębnego pełnomocnictwa – pełnomocnictwo złożone w kontroli podatkowej nie wywołuje w tym postępowaniu żadnych skutków prawnych. Zdaniem WSA doręczenie decyzji stronie było więc prawidłowe – weszła ona do obrotu prawnego. Sąd pierwszej instancji zaznaczył jednak, że nawet gdyby teoretycznie opowiedzieć się za poglądem, iż pełnomocnik ustanowiony w postępowaniu kontrolnym jest również upoważniony do reprezentowania strony w postępowaniu zabezpieczającym, to nie jest zasadne twierdzenie, że w każdych okolicznościach decyzja, która wbrew art. 145 § 2 Op. nie została doręczona pełnomocnikowi, nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a jej zaskarżenie jest niedopuszczalne. WSA podzielił prezentowane w judykaturze stanowisko, że doręczenie decyzji może być uznane za skutecznie dokonane, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków podatkowych. Zarzut Skarżącego, że skutkiem niewłaściwego doręczenia było pozbawienie go możliwości czynnego udziału w sprawie WSA uznał za gołosłowny. Jako niezasadne WSA ocenił również pozostałe zarzuty skargi. Stwierdził, że całokształt ustalonych w sprawie okoliczności, prawidłowo przeanalizowanych i ocenionych przez organy pozwalał na przyjęcie, że wystąpiła przesłanka zabezpieczenia w postaci obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Odwołał się przy tym do okoliczności faktycznych wskazanych w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że poza werbalizacją Skarżący nie przedstawił przeciwdowodów dotyczących jego rzekomo dobrej sytuacji materialnej, pozwalających uznać ją za usprawiedliwioną, i która stanowiłyby o bezzasadności podjętego aktu. WSA nie dopatrzył się błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 33 § 1 O.p. 4. Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przypisanych. 4.1. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 4.1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 120 w zw. z art. 145 § 2 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo że organy obu instancji nie doręczyły decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony, podczas gdy na organie ciążył taki obowiązek, w konsekwencji czego decyzja zabezpieczająca nie weszła do obrotu prawnego; 4.1.2. art 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 123 § 1 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo że pozbawiono stronę możliwości czynnego udziału w sprawie, na skutek prowadzenia postępowania przez organy podatkowe z pominięciem prawidłowo ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony, przez co postępowanie było prowadzone w sposób uniemożliwiający ochronę praw i interesów strony; 4.1.3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a, w zw. z art. 33 § 2 O.p. w zw. z art. 136 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, na skutek błędnego przyjęcia, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem odrębnym od postępowania kontrolnego, wobec czego pełnomocnictwo upoważniające do działania w sprawie podatkowej nie uprawnia pełnomocnika do działania w postępowaniu zabezpieczającym, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 33 § 2 O.p. prowadzi do wniosku, że postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika jest postępowaniem toczącym się w ramach postępowania kontrolnego i pełnomocnictwo udzielone do postępowania kontrolnego uprawnia do działania w ramach postępowania kontrolnego; 4.1.4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo. że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2013 r. podczas, gdy okoliczności sprawy, w szczególności rozmiar osiąganego przez Skarżącego dochodu w latach 2012-2015 oraz posiadany przez Skarżącego majątek, nie pozwalają na stwierdzenie, że zachodzi uzasadniona obawa, że ewentualne zobowiązanie nie zostanie wykonane; 4.1.5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo że organy podatkowe obu instancji uchyliły się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 4.1.6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 191 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo, że organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny arbitralnej, zwłaszcza w zakresie w jakim WSA powiela stanowisko organu, jakoby strona nie wykonała w przyszłości zobowiązania podatkowego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie ma przeszkód do ewentualnego zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego w przyszłości; 4.1.7. a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 121 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo iż organy obu instancji prowadziły postępowanie w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych. 5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi ("Dyrektor IAS"), jako nowa strona w miejsce Dyrektora IS, zniesionego z dniem 1 marca 2017 r., wniósł o oddalenie tej skargi w całości oraz o zasądzenie "na rzecz organu odwoławczego" kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki – wymienione § 2 tego artykułu – w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły. Nie stwierdzono też podstaw do odrzucenia skargi oraz do umorzenia postępowania w oparciu o art. 189 P.p.s.a. 6.2. Skargę kasacyjną Skarżącego należało uwzględnić z uwagi na zasadność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a, w związku z art. 33 § 2 oraz art. 136 O.p. Zdaniem Skarżącego Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem odrębnym od postępowania kontrolnego, co ma ten skutek, że pełnomocnictwo upoważniające do działania w sprawie podatkowej nie uprawnia pełnomocnika do działania w postępowaniu zabezpieczającym (pkt 4.1.3. niniejszego uzasadnienia). Wyjaśnić należy, że pojęcie "postępowanie kontrolne", którym czasami posługiwały się strony i Sąd pierwszej instancji, odnosi się do postępowania prowadzonego przez organy kontroli skarbowej, unormowanego ustawą z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 553, ze zm.). Natomiast w rozpoznanej sprawie Naczelnik US wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku Skarżącego określonych w tej decyzji, przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. (wraz z odsetkami) w toku kontroli podatkowej, tj. procedury uregulowanej w Dziale VI Ordynacji podatkowej. Podstawą prawną takiego działania organu podatkowego był art. 33 § 2 O.p. W stanie prawnym istotnym w rozpoznanej sprawie, tj. obowiązującym przed 1 marca 2017 r., przepis ten stanowił, że zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji: (1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; (2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; (3) określającej wysokość zwrotu podatku. Trafnie autor skargi kasacyjnej, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, zakwestionował prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, który – uznając postępowanie zabezpieczające za odrębne od postępowania, w którym wydana została decyzja o zabezpieczeniu (postępowania podatkowego i kontroli podatkowej) – wywiódł, że "złożenie do akt kontroli podatkowej pełnomocnictwa nie wywołuje skutków prawnych w zakresie postępowania zabezpieczającego" (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Niewątpliwie bowiem postępowanie, którego efektem jest wydanie decyzji o zabezpieczeniu (określane zwykle jako postępowanie zabezpieczające) ma charakter szczególny. Postępowanie to jest bowiem prowadzone w toku już wszczętego i prowadzonego postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, a wydana w tym odformalizowanym postępowaniu decyzja służyć ma za podstawę podjęcia działań służących zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, których prawidłowa wysokość nie została jeszcze określona lub ustalona. Postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu ma zatem charakter incydentalny, ściśle wiążąc się z postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową, w ramach których jest prowadzone. Zauważyć należy, że w decyzji o zabezpieczeniu organ podatkowy określa przybliżone kwoty zabezpieczanych zobowiązań podatkowych, opierając się przy tym na posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania (art. 33 § 4 O.p.). Dane takie zasadniczo wynikają właśnie z ustaleń poczynionych w postepowaniu podatkowym lub kontroli podatkowej. Jak słusznie wskazał Skarżący, o pomocniczym charakterze postępowania zabezpieczającego wobec postępowania głównego świadczy to, że nie jest wydawane postanowienie o wszczęciu tego postępowania (art. 165 § 5 pkt 4 O.p.), a przed wydaniem decyzji, organ podatkowy nie wyznacza stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 2 pkt 2 O.p.). Konsekwentnie przyjąć więc należy, że jeżeli w postępowaniu podatkowym lub w kontroli podatkowej strona ustanowiła pełnomocnika, to umocowanie tego pełnomocnika obejmuje również postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu, a zatem do podejmowanych w związku z tym czynności. W świetle bowiem art. 136 O.p. (obowiązującego do 31 grudnia 2015 r.) oraz art. 138a § 1 O.p. (obowiązującego od 1 stycznia 2016 r.) uprawniony jest wniosek, że ustanawiając w danym postępowaniu pełnomocnika strona zasadniczo oczekuje, iż nie będzie musiała uczestniczyć w czynnościach procesowych, które nie wymagają jej osobistego udziału. Oznacza to również, że organ podatkowy ma obowiązek doręczenia decyzji o zabezpieczeniu pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio stronie postępowania. Wyjątek od tej zasady może wynikać z treści pełnomocnictwa, jeżeli zawarto w nim wyłączenie od reprezentowania strony w tym zakresie. Stanowisko powyższe dominuje obecnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i podziela je również Skład orzekający w niniejszej sprawie (np. wyroki: z 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1103/14; z 12 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 1015/15; z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I FSK 628/16 i I FSK 629/14; z 27 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 1487/18; z 1 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 2337/18; z 27 listopada 2019 r. sygn. akt II FSK 3863/17; dostępne na stronie http:orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, iż oceniając prawidłowość doręczenia Skarżącemu decyzji przez organy podatkowe, Sąd pierwszej instancji oparł się na błędnym stanowisku, że decyzja w sprawie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, o jakiej mowa w art. 33 § 2 O.p., powinna być doręczona stronie. 6.4. W rozpoznanej sprawie nie ma sporu co do tego, że w kontroli podatkowej Skarżący był reprezentowany przez pełnomocników. Kontrolę tę wszczęto 11 czerwca 2014 r., a 27 czerwca 2014 r. rozszerzono jej zakres przedmiotowy. W protokole kontroli podatkowej z 14 września 2016 r. (część B.4 Reprezentacja) odnotowano, że od 12 maja 2016 r. pełnomocnikiem Skarżącego jest adw. T. S. (pełnomocnictwo wpłynęło 20 maja 2014 r.). Pełnomocnikowi temu 19 września 2016 r. doręczony został protokół kontroli. W aktach sprawy brak jest dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez Skarżącego adw. T. S. Zakres umocowania adw. T. S. nie wynika ze wskazanej wyżej adnotacji w protokole kontroli. Informacji o zakresie jego umocowania nie ma również w innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, ani też w odpowiedzi na skargę. Akta sprawy nie dają zatem możliwości weryfikacji zakresu umocowania adw. T. S. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 7) w sposób ogólnikowy stwierdzono, że "pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego upoważniało profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania Skarżącego w sprawie postępowania kontrolnego za 2013 r.". W świetle przyjętego przez Dyrektora IS i Sąd pierwszej instancji stanowiska, że decyzję o zabezpieczeniu należy doręczyć stronie, nie miały znaczenia okoliczności, czy Skarżący ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go w kontroli podatkowej i jaki był zakres tego umocowania. Z tego względu nie badano zakresu umocowania pełnomocnika Skarżącego. Tymczasem zakres umocowania pełnomocnika ma istotne znaczenie, ponieważ – z uwagi na wskazany wyżej charakter postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych – w rezultacie decyduje o tym, komu decyzja ta powinna być doręczona, tj. stronie, czy pełnomocnikowi. Tym samym ocena, czy decyzję o zabezpieczeniu należało doręczyć Skarżącemu, czy też jego pełnomocnikowi, wymagała uprzedniego dokonania oceny, czy pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego adw. T. S. nie zawierało zapisów wyłączających obowiązek doręczenia temu pełnomocnikowi decyzji o zabezpieczeniu. Oceny takiej Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził, co było konsekwencją zasadnie zakwestionowanego przez autora skargi kasacyjnej podstawowego założenia tego Sądu, na którym oparł on swoje stanowisko co do doręczenia decyzji, a mianowicie założenia, że postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu jest postępowaniem odrębnym od tego, w toku którego decyzja o zabezpieczeniu ma być wydana. 6.5. Dopiero ustalenie, że zgodnie z zakresem umocowania, decyzje organów podatkowych w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych należało doręczyć pełnomocnikowi Skarżącego, aktualną uczyni analizę skutków, jakie wywołuje niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi i ewentualnie – w dalszej kolejności – ocenę merytorycznej prawidłowości decyzji (istnienia podstaw do orzeczenia o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych na majątku podatnika). Brak takiego ustalenia sprawia, że ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest przedwczesna, ponieważ zarzuty – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – wiążą się ze wskazanymi wyżej kwestiami. 6.6. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł wziąć pod uwagę wywodu Sądu pierwszej instancji, że nawet gdyby teoretycznie opowiedzieć się za poglądem, iż pełnomocnik ustanowiony w postępowaniu kontrolnym jest również upoważniony do reprezentowania strony w postępowaniu zabezpieczającym, to nie jest zasadne twierdzenie, że w każdych okolicznościach decyzja, która wbrew art. 145 § 2 Op. nie została doręczona pełnomocnikowi, nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a jej zaskarżenie jest niedopuszczalne – konieczne jest z rozważenie, czy pominięcie pełnomocnika miało wpływ na wynik sprawy. Jak to bowiem stwierdził Sąd pierwszej instancji, jego wypowiedź w tym zakresie miała charakter jedynie teoretyczny. Nie zmienia tego okoliczność, że Sąd ten jako gołosłowny ocenił zarzut na Skarżącego, że skutkiem niewłaściwego doręczenia było pozbawienie go możliwości czynnego udziału w sprawie. 6.7. W tym stanie rzeczy, uznając, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną, sprowadzającą się do tego, że – o ile nie wyklucza tego treść pełnomocnictwa – decyzję w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych należy doręczyć pełnomocnikowi. Ocena prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji bezpośrednio pełnomocnikowi wymaga ustalenia treści pełnomocnictwa, jakie Skarżący udzielił adw. T.S., reprezentującemu go w kontroli podatkowej. 6.8. Na wniosek Skarżącego, na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zasądził na jego rzecz od Dyrektora IAS koszty postępowania kasacyjnego w kwocie stanowiącej sumę opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek, wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów zastępstwa procesowego adwokata, wyliczonych zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) jako 50% stawki określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło