II SAB/Wr 68/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-03-05

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, dotycząca okresu już prawomocnie osądzonego w poprzednim postępowaniu, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 PPSA?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę w zakresie dotyczącym postępowania prowadzonego do dnia 3 lipca 2018 r., ponieważ kwestia ta została już prawomocnie osądzona wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2018 r. (sygn. akt II SAB/Wr 27/18), co wyklucza ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy na podstawie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W pozostałym zakresie skarga została oddalona, ponieważ Sąd uznał, że organ (Wojewoda D.) nie prowadził postępowania w sposób przewlekły po tej dacie, dochowując należytej staranności i podejmując niezbędne czynności w rozsądnym terminie, a wpływ na przedłużenie postępowania miał również skarżący.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość, domagając się stwierdzenia przewlekłości od 2005 r., zobowiązania organu do zakończenia sprawy, podjęcia środków zapobiegawczych, przyznania odszkodowania za przewlekłość oraz zwrotu kosztów. Skarżący argumentował, że postępowanie trwa ponad 14 lat, co narusza jego prawa konstytucyjne i konwencyjne. Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, wskazując na wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące przewlekłości w tej sprawie oraz na podjęte czynności w postępowaniu po ostatnim wyroku.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę w zakresie przewlekłości postępowania do dnia 3 lipca 2018 r.; oddalono skargę w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania I. odrzuca skargę w zakresie przewlekłości postępowania do dnia 3 lipca 2018 r.; II. oddala skargę w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 2 grudnia 2019 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. W. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość nr [...] w C. na terenie gminy N. W petitum skargi J. W. wniósł o: 1) stwierdzenie przewlekłości postępowania Wojewody D. od dnia 8 listopada 2005 r. w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomość nr [...] położoną w C. na terenie gminy N.; 2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania wywłaszczeniowego i odszkodowawczego w/w nieruchomości miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobligowanie Wojewody D. do niezwłocznego zakończenia postępowania wywłaszczeniowego i odszkodowawczego dotyczącego w/w nieruchomości; 4) podjęcie środków zapobiegających w przyszłości przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie; 5) przyznanie na rzecz skarżącego od Wojewody D. kwoty 20.000,- złotych za przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania na w/w nieruchomość; 6) zasądzenie od Wojewody D. na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi J. W. wyjaśnił, że w dniu 8 listopada 2005 r. Wojewoda D. wszczął postępowanie wywłaszczeniowe i odszkodowawcze nieruchomości nr [...] położonej w C. na terenie gminy N., a decyzją tego organu z dnia [...] zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości odebrano mu jego własność bez jakiegokolwiek odszkodowania i wybudowano na niej odcinek autostrady [...] (w dniu 12 sierpnia 2009 r. odcinek autostrady [...] Z. – K. został oddany do użytkowania). Skarżący podał, też w uzasadnieniu skargi, że w dniu [...] został wywłaszczony z nieruchomości nr [...] w C. przez Wojewodę D., który ustalił za nią odszkodowanie. Następnie J. W. przedstawił w kolejności chronologicznej wszystkie czynności orzecznicze podjęte w tej sprawie przez organy administracji publicznej właściwe instancyjnie, Wojewódzkie Sądy Administracyjne we Wrocławiu i w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny od dnia wszczęcia postępowania do dnia 19 września 2019 r. Skarżący wskazał przy tym, że postępowanie administracyjne w tej sprawie toczy się dłużej niż jest to niezbędne tj. od ponad 14 lat w sytuacji, gdy pozbawiono skarżącego jego własności dnia [...], czyli ponad 13 lat temu. Zwrócił też uwagę, że w myśl art. 35 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego Wojewoda D. na załatwienie niniejszej sprawy miał czas nie dłuższy niż 2 miesiące od momentu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, czyli do dnia 8 stycznia 2006 r. Zdaniem skarżącego okoliczności przedmiotowej sprawy nie dają żadnej podstawy do tak długiej zwłoki w jej załatwieniu. Przewlekłość postępowania powinna być oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu od momentu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i odszkodowawczego, a nie od dnia ostatniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2018 r. dotyczącego przewlekłości w/w postępowania. Tak zwana fragmentaryzacja oceny postępowań przewlekłościowych, czyli badania tylko określonego fragmentu postępowania przez sądy administracyjne jest ewidentnie sprzeczna z utrwalonym w sprawach polskich orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (np. wyrok z dnia 18 grudnia 2007 r. i z dnia 16 maja 2019 r.) Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał ponadto, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W niniejszej sprawie Wojewoda D. ewidentnie przekroczył ustawowy termin do załatwienia sprawy. Naruszone zostało fundamentalne prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 w związku z art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). Zachowanie organu ma zatem charakter rażącego naruszenia prawa w zakresie przewlekłości prowadzonego postępowania, zważywszy na fakt, że sporna nieruchomość od 13 lat i 1 miesiąca jest w posiadaniu Skarbu Państwa, który do dnia dzisiejszego nie ustalił odszkodowania za faktycznie wywłaszczoną nieruchomość. W zakończeniu uzasadnienia skarżący stwierdził, że przesłanką do uznania przez Sąd przewlekłości postępowania przez Wojewodę D. jest niezałatwienie sprawy przez okres ponad 14 lat, w trakcie którego wykonanych zostało szereg błędnych i zbytecznych czynności, o czym świadczą między innymi liczne wadliwe decyzje Wojewody D., a biorąc pod uwagę fakt, że przewlekłość postępowania jest długotrwała (ponad 14 lat) oraz dotyczy odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość o znacznej wartości, zasadnym jest wniosek o przyznanie od Wojewody D. sumy pieniężnej w wysokości 20 tyś. złotych, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W doręczonej Sądowi w dniu 23 grudnia 2019 r. odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, a uzasadniając ten wniosek wyjaśnił m.in., że wyrokiem z dnia 22 października 2014 r. (sygn. akt II SAB/Wr 60/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi J. W. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. w przedmiotowej sprawie odrzucił skargę w zakresie dotyczącym postępowania prowadzonego do dnia 20 grudnia 2012 r. (pkt I sentencji wyroku), zaś dalej idącą skargę oddalił (pkt II sentencji wyroku). Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r. (sygn. akt I OSK 257/15) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną J. W. Po rozpoznaniu kolejnej skargi J. W. dotyczącej przewlekłości Wojewody D. w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za przedstawioną nieruchomość, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 3 lipca 2018 r. (II SAB/Wr 27/18) oddalił skargę w całości. J. W. wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzut przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. w opisanej sprawie administracyjnej do dnia 3 lipca 2018 r. został oceniony już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i uznany za niezasadny. Z uwagi jednak na fakt, że wskazany wyrok z dnia 3 lipca 2018 r. (II SAB/Wr 27/18) nie jest jeszcze prawomocny (skarga kasacyjna nie została rozpoznana), przedwczesnym jest stwierdzenie istnienia powagi rzeczy osądzonej w zakresie postępowania prowadzonego przez organ do przedstawionej daty i odrzucenie skargi w tej części na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Ponadto organ podał, że decyzją z dnia [...] Wojewoda D. orzekł: I. o wywłaszczeniu nieruchomości, stanowiącej własność J. W., położonej na terenie gminy N., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], [...], o pow. łącznej [...] ha, obręb C., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą [..] nr [...], które polega na pozbawieniu, w drodze decyzji, prawa własności nieruchomości, na rzecz Skarbu Państwa z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, oraz II. o ustaleniu odszkodowania, za całkowite odjęcie prawa własności opisanej wyżej nieruchomości, na rzecz J. W. w kwocie 1 415 534,00 zł (słownie: jeden milion czterysta piętnaście tysięcy pięćset trzydzieści cztery złote). Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu 8 marca 2018 r. Skarżący wniósł odwołanie od opisanej decyzji. Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania J. W., decyzją z dnia [...] uchylił wskazaną decyzję Wojewody D. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Przyczyną podjęcia, przez organ odwoławczy, kasacyjnego rozstrzygnięcia sprawy był brak potwierdzenia przez biegłego - rzeczoznawcę majątkowego aktualności sporządzonego operatu szacunkowego, który stanowił zasadniczą podstawę ustalenia wysokości odszkodowania i związany z tym obowiązek uzyskania nowej opinii biegłego. W związku z powyższym, ponownie rozpoznając sprawę, pismem z dnia 9 września 2019 r. Wojewoda D. zawiadomił strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy - do dnia 30 listopada 2019 r., natomiast postanowieniem z dnia [...] powołał biegłego - rzeczoznawcę majątkowego w celu sporządzenia opinii o wartości opisanej nieruchomości, w formie operatu szacunkowego. Na wniosek biegłego, Wojewoda D. przedłużył termin sporządzenia operatu szacunkowego - do dnia 8 listopada 2019 r. - w związku z koniecznością ustalenia prawidłowego ustalenia stanu faktycznego nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji (postanowienie z dnia [...]. W dniu 31 października 2019 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy i przedstawił tę opinię organowi. Pismem z dnia 29 listopada 2019 r. Wojewoda D. wyznaczył terminy rozprawy administracyjnej w przedstawionej sprawie administracyjnej i zawiadomił strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy - do dnia 28 lutego 2020 r. W dalszej argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wskazał, że w toku postępowania dochował wszelkiej staranności i podjął wszystkie możliwie działania zmierzające do niezwłocznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy administracyjnej. Ponadto organ stwierdził, że stosował się do wymogów zawartych w art. 36 kpa, powiadamiając strony, w tym skarżącego o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, wskazując nowy termin jej załatwienia i podając przyczyny zwłoki. Wojewoda D. za nieuzasadnione uznał również żądanie przyznania skarżącemu kwoty 20.000,- złotych na podstawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 6 lutego 2020 r. wydanym na podstawie § 21 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. w sprawie Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzki sądów administracyjnych (Dz.U. poz. 1177) sprawa została wyznaczona do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej powyżej ustawy procesowej kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a tego przepisu. W przedmiotowej skardze zarzucono Wojewodzie D. przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość nr [...], położoną w C. na terenie gminy N. Poprzedzając wyjaśnienie przesłanek podjętego wyroku Sąd uznał za konieczne wyjaśnić – odnosząc się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że wniesienie ponaglenia w tym samy dniu, w którym wniesiono skargę na przewlekłość postępowania, spełnia warunek wyczerpania środków zaskarżenia, stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i poprzez to otwiera drogę dla kontroli sądu. Stanowisko to jest powszechnie aprobowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 209/19). Ponadto poprzedzając przedstawienie motywów podjętego w sprawie wyroku Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, że nie podziela twierdzeń skarżącego zawartych w skardze o obowiązku dokonania przez Sąd oceny przewlekłości postępowania od momentu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i odszkodowawczego tj. od dnia 8 listopada 2005 r., mimo prawomocnego ocenienia tej kwestii na poprzednich etapach postępowania w przedmiotowej sprawie przez sądy administracyjne obu instancji. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela stanowisko przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z dnia 22 października 2014 r. wydanym w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość Wojewody D. (sygn. akt II SAB/Wr 60/14), uznając że w obowiązujących warunkach prawnych brak jest podstaw do wyłączenia skutku res indicata i orzekania ponownie w tożsamej sprawie prawomocnie osądzonej. Niezależnie od powyższego należy wskazać – co uwzględnił już Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 3 lipca 2018 r. wydanym w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość Wojewody D. (sygn. akt II SAB/Wr 27/18), że postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości opisanej we wstępie i ustalenie odszkodowania z tego tytułu, wszczęte w dniu 8 listopada 2005 r. przez Wojewodę D. zostało ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] umorzone, w związku z czym Wojewoda D. zawiadomił uprawnione podmioty o wszczęciu postępowania w przedmiocie powyżej opisanym, pismem z dnia 8 marca 2017 r. Sąd wówczas orzekający dokonywaną w sprawie o sygnaturze II SAB/Wr 27/18 kontrolą objął przebieg postępowania wszczętego zawiadomieniem Wojewody D. z dnia 8 marca 2017 r. Zgodnie z przepisem art. 168 § 1 w związku z art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2018 r. o sygn. akt II SAB/Wr 27/18 jest prawomocny i korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Należy bowiem zauważyć, że jeśli skarga dotyczy sprawy pomiędzy tymi samymi stronami, która została już prawomocnie osądzona (res iudicata), mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, co wyklucza możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie. (Skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2020 r. wydanym w sprawie o sygn. I OSK 3505/18). Konsekwencją procesową faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie uznał za niewątpliwe to, że przedmiotem skargi wniesionej przez J. W. jest postępowanie prowadzone przez Wojewodę D., które zostało objęte kontrolą sądowoadministracyjną w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 3 lipca 2018 r. W tych okolicznościach przedmiotowa skarga w zakresie dotyczącym postępowania administracyjnego, które prowadził Wojewoda D. w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość nr [...] położoną w C. na terenie gminy N. do dnia 3 lipca 2018 r. jest niedopuszczalna, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku, stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wcześniej powoływanej, zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą między tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonywał kontroli wyłącznie postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. po dniu 3 lipca 2018 roku. Z treści art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że przewlekłość oznacza prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dodatkowo zakres znaczeniowy tego pojęcia będą wyznaczały ogólne zasady postępowania administracyjnego dotyczące terminów wskazanych organom przez ustawodawcę do załatwienia sprawy. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2 art. 12 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5). Artykuł 36 § 1 k.p.a. stanowi zaś o tym, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych i umożliwia przeprowadzenie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej. Na mocy powołanego wcześniej przepisu procesowego ustawodawca poddał ocenie Sądu zachowanie organu administracji publicznej polegające na niedochowaniu należytej staranności w organizowaniu postępowania administracyjnego w przypadkach określonych w ustawie. Przewlekłość postępowania administracyjnego którą skarżący zarzuca organowi w rozpoznawanej sprawie jest stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. Zgodnie z poglądami judykatury o przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując, przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Jak trafnie wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego przewlekłość postępowania oznacza też stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" w trybie art. 36 § 2 k.p.a. termin załatwienia sprawy powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego. Państwo i Prawo 2011/6/30). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że przedstawione powyżej rozumienie pojęcia przewlekłości postępowania oraz wynikająca z akt administracyjnych kolejność zdarzeń zaistniałych w niniejszej sprawie, uprawnia do przyjęcia, iż Wojewodzie D. nie można zarzucić prowadzenia postępowania w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość nr [...] położoną w C. na terenie gminy N. na jego kontrolowanym przez Sąd etapie w sposób przewlekły. Z przekazanych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Wojewody D. z dnia [...] (podjętej przed wniesieniem przez J. W. skargi na przewlekłość Wojewody D., oddalonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2018 r.), orzekającej m.in. o wywłaszczeniu opisywanej wcześniej nieruchomości i ustalającej odszkodowanie za całkowite odjęcie prawa własności tej nieruchomości w kwocie 1.415.534 zł Minister Inwestycji i Rozwoju uchylił zaskarżoną w toku instancyjnym decyzję Wojewody D. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując na brak potwierdzenia przez rzeczoznawcę majątkowego aktualności operatu szacunkowego, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości odszkodowania na wywłaszczoną nieruchomość. Wojewoda D. – ponownie rozpoznając sprawę – w skierowanym do stron postępowania w dniu 9 września 2019 r. w trybie art. 36 kpa zawiadomieniu, wskazał nowy termin załatwienia sprawy, wyznaczając go do dnia 30 listopada 2019 r. Ponadto postanowieniem z dnia [...] organ powołał biegłego – rzeczoznawcę majątkowego w celu sporządzenia opinii o wartości przedmiotowej nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Opracowanie zostało przedłożone Wojewodzie D. w dniu 31 października 2019 r. Materiał sprawy wskazuje, że następnie organ pismem z dnia 29 listopada 2019 r. wyznaczył termin rozprawy administracyjnej oraz wskazał nowy termin załatwienia sprawy, określając go na dzień 28 lutego 2020 r. W przedstawionych powyżej okolicznościach nie można – zdaniem Sądu zarzucić Wojewodzie D., prowadzącemu postępowanie objęte przedmiotową skargą, braku staranności w działaniach procesowych, podejmowania czynności pozornych czy nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy, a także opieszałego czy niesprawnego zachowania. Materiał sprawy uprawnia również do uznania, że na przedłużenie się czasu trwania postępowania w ogóle miało znaczny wpływ zachowanie skarżącego, który korzystał ze wszystkich gwarantowanych mu przez procedurę administracyjną środków zaskarżenia dla doprowadzenia do weryfikacji kolejnych orzeczeń podejmowanych przez organy administracji publicznej, właściwe instancyjnie oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Z tych względów Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione warunki obligujące do uwzględnienia skargi i stosownie do przepisu art. 151 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt II sentencji. Wobec nieuwzględnienia skargi niemożliwe było – stosownie do przepisu art. 149 § 2 - przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło