I SA/Rz 913/19
WyrokWSA w Rzeszowie2020-03-05
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działki gruntu, dla której uzyskano warunki zabudowy i pozwolenie na budowę, przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Sprzedaż działki gruntu przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli transakcja ta stanowi jedynie zwykłe wykonywanie prawa własności i nie wiąże się z aktywnymi działaniami angażującymi środki podobne do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców. Uzyskanie warunków zabudowy czy pozwolenia na budowę, a także publikacja ogłoszenia o sprzedaży, nie wykraczają poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym w sytuacji, gdy sprzedaż ma charakter incydentalny i nie jest elementem szerszej strategii obrotu nieruchomościami.Stan faktyczny
Skarżący, będący zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, ale nieprowadzącym działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, nabył w 2005 r. działkę gruntu. W 2018 r. uzyskał warunki zabudowy na 10 domów mieszkalnych w zabudowie szeregowej, a następnie zamierzał starać się o pozwolenie na budowę. Planował sprzedać działkę w całości, aby podnieść jej wartość i stworzyć 'gotowca inwestycyjnego' dla dewelopera. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że takie działania kwalifikują sprzedaż jako działalność gospodarczą podlegającą VAT. Skarżący złożył skargę, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi M.G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego M.G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] października 2019 r. [...] dotycząca podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) wydana w następstwie wniosku M. G. (dalej: Wnioskodawca/Skarżący) z dnia 14 sierpnia 2019 r. uzupełnionego pismem z dnia 30 września 2019 r. w zakresie statusu podatnika podatku VAT w związku ze sprzedażą nieruchomości objętej współwłasnością małżeńską.
We wniosku został przedstawiony następujące zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawca w 2005 r. będąc we wspólnocie małżeńskiej nabył działkę o pow. 2027 m2, działka nie była i nie jest zabudowana, zgodnie z rejestrem gruntów zakwalifikowana jest jako sady i pastwiska trwałe. W lutym 2018 r. Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy na powyższej działce na 10 domów mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Powyższe warunki zostały ustalone. W ślad za wydanymi warunkami zabudowy dla powyższej działki Wnioskodawca zamierza starać się o wydanie pozwolenia na budowę.
W uzupełnieniu wniosku podano, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, ale nie prowadził i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Od momentu nabycia działka wykorzystywana była przez Wnioskodawcę wyłącznie do celów rekreacyjnych, nie była udostępniana osobom trzecim. Wnioskodawca zaznaczył, że działka przed sprzedażą nie zostanie podzielona, zamierza ją sprzedać w całości w 2019 lub 2020 r.. Według wnioskodawcy celem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz ewentualnego pozwolenia na budowę dla działki było podniesienie jej wartości, a ponadto stworzenie dla nabywcy, którym będzie najprawdopodobniej firma o działalności deweloperskiej, gotowca inwestycyjnego, czyli działki na której w krótkim czasie można rozpocząć budowę przeznaczonych do dalszej odsprzedaży domów.
Wnioskodawca dodał, że w roku 2008 poniósł nakłady w wysokości 2667 zł na doprowadzenie do działki wody i nie przewiduje innych działań dotyczących zwiększenia wartości działki do momentu sprzedaży. Wskazał, że nie podejmował do tej pory żadnych działań w celu sprzedaży działki, a przed ewentualną sprzedażą będą umieszczone ogłoszenia w sieci internetowej.
Wnioskodawca końcowo zaznaczył, że do dnia złożenia wniosku nie dokonywał sprzedaży innych działek niż wskazana we wniosku, wprawdzie posiada inną działkę, ale nie zamierza jej sprzedać.
W związku z powyższym opisem Wnioskodawca zadał następujące pytania:
1) Czy jeśli zdecyduje się na sprzedaż powyższej działki z ustalonymi warunkami zabudowy, to z tytułu takiej transakcji stanie się osobą prowadzącą działalność gospodarczą, co spowoduje konieczność zapłaty podatku dochodowego oraz czy z tytułu takiej sprzedaż stanie się podatnikiem podatku VAT?
2) Czy jeśli zdecyduje się uzyskać pozwolenie na budowę na powyższej działce 10 domów w zabudowie szeregowej i takie pozwolenie uzyska, to sprzedając powyższą działkę z uzyskanym już pozwoleniem na budowę, z tytułu takiej transakcji Zainteresowany stanie się osobą prowadzącą działalność gospodarczą oraz czy z tytułu takiej sprzedaży stanie się podatnikiem podatku VAT?
Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż powyższej działki z uzyskanymi warunkami zabudów na budowę 10 domów w zabudowie szeregowej, jak również sprzedaż powyższej działki z uzyskanym pozwoleniem na budowę 10 domów w zabudowie szeregowej nie powoduje objęcia powyższych transakcji podatkiem dochodowym zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych, ani podatkiem VAT. Od nabycia powyższej nieruchomości minęło ponad 5 lat, sprzedaży dokona z majątku prywatnego a ewentualna transakcja sprzedaży nie nosi znamion działalności gospodarczej.
Podkreślił wnioskodawca, że nie jest osobą wykonującą działalność gospodarczą, sprzedaż gruntu, o którym mowa ma charakter incydentalny, a nie ciągły. Ewentualnej sprzedaży dokona z majątku prywatnego, a działania polegające na uzyskaniu warunków zabudowy oraz ewentualne działania polegające na uzyskaniu pozwolenia na budowę mają na celu jedynie podniesienie wartości posiadanej działki i uzyskanie wyższej ceny przy ewentualnej odsprzedaży.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wymienionej na wstępie interpretacji indywidualnej z dnia [...] grudnia 2018 r. uznał, że zaprezentowane wyżej stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.
Organ interpretacyjny ustosunkowując się do stanowiska Wnioskodawcy wskazał, że pojęcie "dostawa towarów" w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174, z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Stwierdził więc, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Zbycie nieruchomości gruntowej (działki), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Odnośnie wskazania przez Wnioskodawcę, że nieruchomość będąca przedmiotem przyszłej transakcji stanowi składnik majątku wspólnego wnioskodawcy i jego żony organ interpretacyjny wskazał, że ustawa o VAT nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Żaden z przepisów tej ustawy nie zabrania jednak małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom i nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
Następnie organ przytoczył i omówił przepisy prawa krajowego – art. 15 ust 1 i 2 ustawy o VAT oraz art. 9 ust. 1, art. 12 ust 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm., dalej Dyrektywa 2006/112/WE), dotyczące statusu podatnika podatku Vat (od wartości dodanej). W świetle tych regulacji według organu podatnikiem podatku VAT może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem VAT jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem tego podatku, przy czym uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Organ interpretacyjny przywołał następnie orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10), z którego wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Inaczej jest natomiast według Trybunału, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE. Zatem, zdaniem organu, za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Organ interpretacyjny zaznaczył, że pojęcie "majątku prywatnego" nie występuje na gruncie przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 tej ustawy. Odwołał się w tym stanowisku do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92, zgodnie z którym "majątek prywatny" to taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Odnosząc powyższe do treści wniosku organ interpretacyjny stwierdził, że Wnioskodawca dokonując przyszłej sprzedaży działki nr [...] objętej współwłasnością małżeńską, nie będzie korzystać z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem prywatnym, nie jest to bowiem typowe (zwykłe) rozporządzanie prawem własności. Podejmowana w opisie sprawy aktywność Wnioskodawcy w związku z przygotowaniem do sprzedaży przedmiotowej działki nr 1090, w tym: uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy na w/w działce na 10 domów mieszkalnych w zabudowie szeregowej oraz/lub planowane podjęcie przez Wnioskodawcę działań w celu uzyskania pozwolenia na budowę 10 domów mieszkalnych, umieszczanie przed ewentualną sprzedażą działki ogłoszeń w sieci internetowej, powoduje, że utraciła ona charakter majątku prywatnego.
Zdaniem organu, Wnioskodawca podejmując w/w działania/czynności zmierzające do podniesienia wartości działki oraz stworzenia dla nabywcy, którym najprawdopodobniej będzie firma o działalności deweloperskiej, "gotowca inwestycyjnego", czyli działki, na której w krótkim czasie można rozpocząć budowę przeznaczonych do dalszej odsprzedaży domów, wykazał aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem. Wnioskodawca podjął działania uatrakcyjniające przedmiotową działkę oraz - jak sam Wnioskodawca wskazał - podnoszące wartość w/w działki.
W ocenie Organu podejmowane przez Wnioskodawcę działania oraz opisane czynności wykluczają sprzedaż działki nr [...] objętej współwłasnością małżeńską, w ramach zarządu jego majątkiem prywatnym, uznał że w/w sprzedaż będzie dostawą dokonaną w ramach prowadzenia działalności gospodarczej w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a Wnioskodawca będzie działał jako podatnik VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy.
W skardze do tut. Sądu na opisaną na wstępie interpretację z dnia [...] października 2019 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego to jest w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie do oceny sprawy.
Skarżący podniósł, że nie może się zgodzić z twierdzeniem, że podejmując działania doprowadzenia wody do mojej działki (11 lat temu) i ewentualnego zamiaru umieszczenia ogłoszeń o sprzedaży w sieci internetowej, podejmuje działania mające znamiona nietypowego rozporządzania prawem własności.
Z kolei działania mające na celu uzyskanie warunków zabudowy i ewentualnego pozwolenia na budowę miały na celu zwiększenie wartości posiadanej działki. Sam fakt chęci uzyskania wyższej kwoty ze sprzedaży nie może być jego zdaniem wystarczającym dowodem na to, że działa jak przedsiębiorca i nie może powodować utraty przez nieruchomość charakteru majątku prywatnego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej, w szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona interpretacja narusza wskazane w skardze przepisy prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez błędne uznanie, że przepisy te znajdują zastosowanie do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego.
Istota sporu sprowadza się właśnie do odpowiedzi na pytanie, czy planowana przez wnioskodawcę sprzedaż działki gruntu, w okolicznościach opisanych we wniosku, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów.
Nie budzi kontrowersji, że od strony przedmiotowej sprzedaż nieruchomości gruntowej spełnia warunki odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Jak jednak słusznie zauważył organ, nie wystarczy wskazać, że dana transakcja ma za przedmiot nieruchomość spełniającą definicję towarów zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT i odpowiada warunkom odpłatnej dostawy towarów zgodnie z art. 7 ust 1 ustawy o VAT, aby uznać ją za opodatkowaną podatkiem VAT. Zasadniczym warunkiem jest, aby była ona dokonana w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust 1 ustawy o VAT. Innymi słowy opodatkowanie podatkiem VAT nie wystąpi, pomimo spełnienia przesłanek przedmiotowych, jeżeli transakcja nie zostanie dokonana przez podmiot będący podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT lub działający w takim właśnie charakterze.
Stosownie do art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Powyższa regulacja stanowi implementację art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE. Jednocześnie, zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. a i b w/w Dyrektywy, państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji: dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem; dostawa terenu budowlanego. Do celów ust. 1 lit. b) "teren budowlany" oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie (art. 12 ust. 3 Dyrektywy).
W praktyce stosowania w/w przepisów ujawnił się problem dotyczący kryteriów ustalenia podmiotowości prawnopodatkowej w przypadkach odnoszących się do zarządu majątkiem prywatnym i granic tego zarządu, poza którymi znajduje się już obrót profesjonalny. Problem ten znalazł swoje rozstrzygnięcie w orzecznictwie TSUE wskazanym przez organ interpretacyjny. W kluczowym dla polskiego systemu prawnego wyroku z 15 września 2011 r. Słaby i in.: C-180/10, C-181/10, na który w tej sprawie powoływały się obie strony, TSUE zauważył, że dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od towarów i usług na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Jednocześnie TSUE wskazał, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z VAT i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika VAT w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Natomiast jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE, należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług. TSUE stanowisko to konsekwentnie prezentował także w innych orzeczeniach (sprawy: C-263/11, C-331/14, C-72/137).
W oparciu o poglądy TSUE wyrażone w/w wyrokach w orzecznictwie sądowo- administracyjnym jednolicie podkreśla się, że stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług wymaga każdorazowo oceny dokonanej na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy, albowiem różnorodność stanów faktycznych pozwala jedynie na sformułowanie pewnych wskazań, bez możliwości tworzenia uniwersalnych wzorców kontroli. W każdej sprawie konieczne jest ustalenie, że w odniesieniu do danej czynności dany podmiot występował w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku do tego gruntu. Istotna jest więc ocena, czy z dokonanych w danej sprawie ustaleń wynika, że strona dokonując sprzedaży gruntów zachowywała się tak jak handlowiec ( por. np. wyroki NSA z 22 października 2013 r. sygn. akt I FSK 1323/12, z 14 marca 2014 r. sygn. akt I FSK 319/13 czy z 5 czerwca 2019 r. sygn. sygn. akt I FSK 983/17).
Jednocześnie wymaga podkreślenia, że sądy administracyjne wypowiadają zgodny pogląd co do tego, że ustawodawca polski nie skorzystał z możliwości określonej w art. 12 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE, na co powołuje się w niniejszej sprawie organ interpretacyjny, a umożliwiającej uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, w zakresie pojedynczej dostawy budynku lub terenu budowlanego, na co bezpodstawnie powołuje się organ interpretacyjny ( zob. np. wyroki NSA z 30 listopada 2011r. sygn. akt I FSK 1684/11 czy 14 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 382/14).
Aplikując powyżej zaprezentowane wskazania TSUE i NSA co do postępowania w tego rodzaju sprawach odnoszących się do styku zarządu majątkiem prywatnym z profesjonalnym obrotem nieruchomości, stwierdzić należy, że do oceny charakteru działania danego podmiotu in concreto, niezbędne jest każdorazowo ustalenie, czy zbywca podjął aktywne działania angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Zdaniem Sądu, w świetle opisanych we wniosku inicjującym postepowanie okoliczności, skarżącemu nie można przypisać cech osoby prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami. Podejmowane przez niego chronologiczne czynności odpowiadały zarządowi majątkiem prywatnym, a ich wąski zakres, z uwzględnieniem pozostałych okoliczności stanu faktycznego, przeczy wnioskom wywiedzionym przez organ interpretacyjny w zaskarżonej interpretacji.
Nie można pominąć przede wszystkim tego, że od momentu nabycia przedmiotowej nieruchomości w 2005 r. do powzięcia zamiaru sprzedaży upłynął blisko 15-letni okres. Wprawdzie skarżący jest przedsiębiorcą, ale w innym obszarze działalności gospodarczej, a nieruchomość stanowiła majątek wspólny małżonków i nigdy w działalności gospodarczej nie była wykorzystywana. Nabycie tej nieruchomości przez wnioskodawcę i jego żonę miało przy tym charakter jednorazowy, motywowane było zaspokojeniem potrzeb rodziny w zakresie rekreacji, spędzania wspólnie wolnego czasu, podobnie jak jednorazowo planowane jest jej zbycie w całości, bez wydzielania jakichkolwiek części. W uzupełnieniu wniosku podkreślono, że wnioskodawca nie planuje żadnych innych tego typu transakcji w odniesieniu do innych nieruchomości, a nawet, jak wskazuje wnioskodawca, nie posiada innych nieruchomości gruntowych, które zamierzałby sprzedać. W tych okolicznościach, które pozostały bezpodstawnie poza zakresem analizy i oceny organu interpretacyjnego, nie sposób przypisywać skarżącemu, zachowanie handlowca, który nabywa dobra w celu ich odsprzedaży.
Trudno oczekiwać od podmiotu, który zbywa składnik swojego majątku prywatnego, aby nie kierował się przy tym rachunkiem ekonomicznym i powstrzymywał od działań, które pozwolą mu uzyskać jak najwyższą cenę, w obawie przed obłożeniem transakcji sprzedaży daniną publicznoprawną. Uzyskanie warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę zdaniem Sądu nie jest samo w sobie czynnością profesjonalną, na tyle specyficzną, że dostępną czy stosowaną wyłącznie przez podmioty trudniące się profesjonalnym obrotem nieruchomości, tak jak w ogóle nie może być mowy o uznaniu za takową opublikowanie (umieszczenia) ogłoszenia o sprzedaży w Internecie.
Przykładowo NSA w wyroku z dnia 4 kwietnia 20019 r. sygn. akt II FSK 1100/17 stwierdził, że samo tylko wyodrębnienie z jednej nieruchomości działek gruntu, powiązane także z koniecznością uprzedniego uzyskania stosownych decyzji administracyjnych, czy uregulowania prawidłowego dostępu do nich, nie wykracza poza działania mieszczące się w zwykłym zarządzie własnymi sprawami majątkowymi. Zdaniem Sądu czynności przedstawione przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie, także granic tego zarządu nie przekraczają.
Godzi się zauważyć, że wnioskodawca sondując stanowisko organu interpretacyjnego zawarł we wniosku dwa opisy zdarzenia przyszłego i odpowiadające im pytania, różniące się intensywnością podejmowanych działań poprzedzających planowaną sprzedaż nieruchomości, a konkretnie uzyskaniem pozwolenia na budowę w odniesienia do zamierzenia inwestycyjnego objętego wcześniej uzyskanymi warunkami zabudowy. To rozróżnienie w zasadzie nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu skarżonej interpretacji, co zdaniem Sądu potwierdza tezę o tendencyjnej, nacechowanej profiskalizmem wykładni (błędnego zastosowania) przepisów prawa podatkowego zaprezentowanej w skarżonej interpretacji.
W efekcie uznać należy, że to stanowisko organu interpretacyjnego stanowi efekt błędnej wykładni i zastosowania art. 15 ust 1 i 2 ustawy o VAT.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak
w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a..
W ponownym postępowaniu organ zobowiązany jest udzielić interpretacji indywidualnej w oparciu o wykładnię prawa poczynioną w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło