IV SAB/Po 32/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-03-25
Skład orzekający: Donata Starosta, Maciej Busz, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zespołu Szkół Rolniczych pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci projektu arkusza organizacyjnego szkoły i aneksu do niego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Zespołu Szkół Rolniczych pozostawał w bezczynności, ponieważ udostępniony skarżącej dokument (wydruk z systemu komputerowego) nie zawierał wszystkich wymaganych przepisów prawa informacji i był nieczytelny. W związku z tym sąd zobowiązał Dyrektora do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało oddaleniem wniosku o ukaranie grzywną i zasądzeniem kosztów postępowania na rzecz skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie projektu arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny oraz aneksu do niego. Po upływie terminu organ udostępnił jedynie fragmenty dokumentów, które zdaniem skarżącej były niepełne i nieczytelne. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, domagając się udzielenia pełnej informacji, wymierzenia grzywny i zasądzenia kosztów. Organ w odpowiedzi twierdził, że udostępnił żądaną informację w dostępnej formie. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Dyrektora Szkoły do rozpoznania wniosku R. S. z dnia [...] października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdzono, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalono skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądzono od Dyrektora Szkoły na rzecz skarżącej R. S. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Rolniczych [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły do rozpoznania wniosku R. S. z dnia [...] października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Szkoły na rzecz skarżącej R. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Datowaną na dzień [...] grudnia 2019 r. skargą R. S. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] (dalej jako: "Dyrektor") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniesiono o:
1) zobowiązanie Dyrektora Zespołu [...] w [...] do udzielenia w pełnym zakresie żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2) wymierzenie organowi grzywny;
3) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] października 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: projektu arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny [...] oraz aneksu nr [...] do arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny [...]. Do dnia złożenia skargi ([...] grudnia 2019 r.) Dyrektor nie udostępnił żądanej informacji w pełnym zakresie ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Następnie skarżąca zwróciła uwagę na rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i przedszkoli (Dz. U z 2019 r., poz. 25, dalej jako: "rozporządzenie"), gdzie w §17 ust. 3 i 4 określono elementy, jakie musi zawierać arkusz organizacji szkoły. Skarżąca wskazała, że co prawda w dniu [...] listopada 2019 r. otrzymała od organu dokumenty, które nie stanowią jednak pełnego projektu arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny [...] oraz pełnego aneksu nr [...] do arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny [...] a jedynie ich fragment. Z przedłożonych dokumentów nie wynikają informacje, które zgodnie z wyżej cytowanym rozporządzeniem, zawiera arkusz organizacyjny. Na kopiach, poświadczonych za zgodność z oryginałem, usunięte zostały imiona i nazwiska nauczycieli. W kopii aneksu nr [...] w rubryce: ogółem godzin nauczycielskich, brakuje pozycji obowiązki wychowawcy w świetlicy/półinternacie. W obu dokumentach brak informacji o stopniach awansu zawodowego, kwalifikacji nauczycieli oraz rodzaju prowadzonych przez nich zajęć i liczbie godzin tych zajęć. Dodatkowo wydruk ze względów technicznych jest niemalże nieczytelny, ponieważ zastosowana została mikroskopijna czcionka.
Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych skarżąca wskazała, że arkusz organizacyjny szkoły publicznej stanowi informację publiczną, jego zawartość oraz dane o kwalifikacjach nauczycieli są informacjami publicznymi. W ocenie skarżącej jej wniosek nie został załatwiony w żaden sposób przewidziany przepisami prawa, a wydanie części żądanych dokumentów, nie zawierających wszystkich umieszczonych w nich w oryginale danych nie jest udzieleniem informacji, nie stanowi zatem rozstrzygnięcia wniosku, podobnie jak faktyczna odmowa udostępnienia informacji o danych osobowych zatrudnionych nauczycieli czy ich kwalifikacjach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że udostępnił jej wnioskowaną informację. Dyrektor podniósł następnie, że projekt arkusza organizacji szkoły i każdy kolejny aneks sporządzany jest w formie elektronicznej za pomocą systemu firmy [...] Sp. z o. o. na platformie administrowanej przez organ prowadzący, tj. Powiat [...]. Wyboru platformy, na której zachodzi proces redagowania i składania arkuszy, dokonał organ prowadzący, zatem przyjęta forma sporządzania arkuszy organizacji szkoły na platformie nie jest zależna od Zespołu Szkół [...] w [...]. Wszystkie dane określone w rozporządzeniu wprowadzane są do systemu, z którego generuje się raporty zbiorcze zgodnie z możliwościami technicznymi oraz definiowanym i zasobami przez firmę [...]. Jak wynika z powyższego, placówka nie ma możliwości samowolnego dokonywania modyfikacji algorytmu zakresu danych. Z kolei jedynym dokumentem generowanym z systemu [...] i zawierającym dane zbiorcze dotyczące arkusza organizacji szkoły (zarówno projektu, jak i kolejnych aneksów), jest raport o nazwie: "[...]". Dokument ten służy ponadto fizycznemu potwierdzeniu (obok sprawdzenia w systemie) faktu dokonania zatwierdzenia arkusza przez organ prowadzący. Zatwierdzenie następuje poprzez dokonanie wpisu w wyznaczonym miejscu (przykład zatwierdzenia przez organ prowadzący wykonany w przeznaczonym miejscu "[...]" dołączony został do przedmiotowej odpowiedzi). Skarżąca wnioskowała o udostępnienie informacji publicznej w zakresie projektu arkusza organizacji pracy szkoły na rok szkolny [...] oraz aneksu nr [...] do arkusza organizacji pracy szkoły na rok szkolny [...], stąd też została wydana kopia raportu generowanego z systemu [...] o nazwie "[...]" (nie ma możliwości nadania uprawnień skarżącej i umożliwienia wglądu do platformy [...]). Czyniąc zadość ustawowym obowiązkom została udostępniona informacja publiczna w formie i sposobie określonym przez R. S. w złożonym w dniu [...] października 2019 r. wniosku.
W dalszej części Dyrektor odniósł się do zarzutów skargi podnosząc, że w rozporządzeniu nie ma o konieczności umieszczenia obowiązków wychowawcy w świetlicy/półinternacie, informacja ta nie została określona jako jeden z obligatoryjnych elementów arkusza organizacji szkoły. Niemniej jednak, odpowiadając na powyższe Dyrektor wskazał, że obowiązki zostały zdefiniowane zgodnie z sugestią organu nadzoru pedagogicznego wraz z określoną liczbą wychowanków, jako grupa nieoddziałowa (świetlica) i znajdują się w górnej części udostępnionego skarżącej raportu wraz ze wszystkimi zajęciami określanymi w arkuszu, jako zajęcia nieoddziałowe. Odnosząc się do informacji o stopniach awansu zawodowego i kwalifikacji nauczycieli, Dyrektor wyjaśnił, że dla każdego nauczyciela wskazany został stopień awansu zawodowego (górna prawa część tabeli), np. oznaczenia: k oznacza nauczyciela kontraktowego, d - dyplomowanego, s - stażystę, m – mianowanego. Odpowiednio wskazano także w arkuszach poziom wykształcenia/kwalifikacji nauczycieli np. oznaczenia: wm - wyższe magisterskie, lic - licencjat itd., oraz staż pracy. Przechodząc do informacji o rodzaju prowadzonych zajęć i liczbie ich godzin, Dyrektor wyjaśnił, że informację powyższą wskazano w tabeli wraz z liczbą godzin, dodatkowo zsumowano pionowo i oznaczono jako godziny według planu i godziny nauczycielskie. Natomiast w udostępnionym dokumencie wskazane zostały identyfikatory nauczycieli. Skarżąca jako pracownik szkoły bez problemu jest w stanie zidentyfikować nauczycieli po analizie przydziału obowiązków oraz przydziału obowiązków wychowawcy klasy, stopnia awansu oraz stażu pracy.
Przechodząc wreszcie do czytelności udostępnionej informacji – Dyrektor wskazał, że w jego ocenie udostępniona skarżącej dokumentacja pozostaje czytelna i jak najbardziej możliwa do analizy. Forma ta funkcjonowała w organie do tej pory bez jakichkolwiek sprzeciwów czy zastrzeżeń podmiotów, którym udostępniano dokumentację. Nie jest zatem z całą pewnością tak, że poprzez przyjęcie powyższej formy organ zaniechał obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej. Wręcz przeciwnie, organ uczynił zadość obowiązkowi i udostępnił stosowne materiały. Jeżeli jednak skarżąca dostrzegła problem w odczytaniu przekazanej informacji, winna była ów fakt organowi zgłosić, celem wypracowania takiego rozwiązania technicznego, który byłby bardziej odpowiedni dla skarżącej (np. wybór innej formy - skan lub plik komputerowy).
Następnie Dyrektor wskazał, że udostępniona skarżącej informacja publiczna zawiera: liczbę nauczycieli wraz z ich oznaczeniami/identyfikatorami pozwalającymi na ich identyfikację; określenie przy poszczególnych nauczycielach stażu pracy, wykształcenia oraz stopnia awansu zawodowego; przypisane zajęcia wraz z wymiarem godzin i wyszczególnieniem stanowisk kierowniczych (w rozbiciu na stanowisko i zniżki wicedyrektorów oraz stanowisko i zniżkę dyrektora); obowiązki wychowawcy w świetlicy/półinternacie, które zostały zdefiniowane jako grupy nieoddziałowe (zgodnie z sugestią organu nadzoru pedagogicznego). Przekazana informacja stanowi całość dokumentacji objętej wnioskiem.
W dalszej kolejności Dyrektor wskazał, że informacja publiczna w zakresie projektu arkusza organizacji pracy szkoły na rok szkolny [...] została udostępniona R. S. również w dniu [...] maja 2019 r. w takiej samej formie i w ten sam sposób (kopia dołączona została do przedmiotowej odpowiedzi). Wówczas skarżąca nie wniosła żadnych uwag oraz nie wskazała na jakiekolwiek nieprawidłowości. Co więcej, również inne osoby nie zgłaszały nigdy niezupełności czy nieczytelności danych, omawiana forma udostępnienia informacji publicznej co do arkusza organizacji szkoły jest zaś w organie przyjętą i wystarczającą, stałą praktyką.
Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2020 r. skarżąca wskazała, że arkusz organizacyjny winien odpowiadać wymogom określonym w §17 ust. 3 rozporządzenia. Tymczasem wydana jej część arkusza organizacyjnego nie zawiera szeregu informacji, które zgodnie z rozporządzeniem skarżąca powinna otrzymać. Następnie skarżąca podniosła, że Dyrektor powołując się na system wykorzystywany do utworzenia arkusza organizacyjnego szkoły firmy [...] sp. z o.o. wskazuje, iż nie jest ona zależna od niego i nie ma on wpływu na zakres udostępnianych danych. Dyrektor błędnie podnosi, iż w oparciu o powyższy program można jedynie wydrukować tzw. "[...]" na której treść nie ma wpływu. Z informacji uzyskanych od Starosty [...] wynika, że tzw. "[...]", czyli dokument z rozbudowaną tabelą jest jednym z załączników do arkusza organizacyjnego. Również z podręcznika dla użytkownika "[...]" wersja [...].02.0000 dla oprogramowania firmy [...] sp. z o.o. (str. 99), wskazano, że zgromadzone w arkuszu dane można wydrukować w postaci raportów. Dla każdego z raportu należy zadać konkretne parametry, które będą w nim widoczne. Wobec czego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, iż organ - Dyrektor, dokonując wydruku, nie ma wpływu na zakres udostępnianych danych. Z kolei zaś na s. 38 Podręcznika dla użytkownika "[...]" widnieje informacja, iż "Program umożliwia także wygenerowanie raportu o nazwie [...], czego nie zalecamy. Elektroniczny arkusz organizacyjny nie jest narzędziem służącym do drukowania [...]". Dodatkowo skarżąca podniosła, że z informacji uzyskanej od Starosty [...], Dyrektor przedkładał Raporty w zakresie podsumowania arkusza organizacyjnego (data generacji raportu [...] sierpnia 2019 r.), wykaz kadry pedagogicznej, status Gotowy, etykieta: Aneks wrześniowy, zawierający następujące informacje "Pracownik, poziom wykształcenia, staż pedag. / przygotow. Pedag., stopień awansu, wniosek o postępowanie kw.; Ukończone studia i inne formy uzyskania kwalifikacji; Kwalifikacje; Inne kwalifikacje; Przydzielone zajęcia wraz z liczbą godzin nauczycielskich; Przydzielone zajęcia wraz z liczbą godzin nauczycielskich; Liczba godzin nauczycielskich i wymiar etatu; Uwagi". W ocenie skarżącej Dyrektor powinien udostępnić dane w oparciu o Raporty, które wraz z płachtą tworzą arkusz organizacyjny szkoły, czego nie uczynił.
Skarżąca wyjaśniła wreszcie, że uzyskanie aktualnego i pełnego arkusza organizacyjnego szkoły w roku szkolnym [...] było niezbędne dla przeanalizowania i określenia jej sytuacji pracowniczej. Obecnie przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt IV P [...], prowadzona jest sprawa o nierówne traktowanie skarżącej. Przekazanie jej niekompletnej informacji utrudniło porównanie warunków zatrudnienia skarżącej z warunkami pozostałych nauczycieli.
Do pisma załączono pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dn. [...] lutego 2020 r.; podręcznik dla użytkownika "[...]", str. 1-3, 38, 99; przykładowy scan obrazujący możliwość wykonania raportu dla różnych parametrów oraz podsumowanie arkusza organizacji z dn. [...] sierpnia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Instytucja skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej również jako "p.p.s.a."), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12, Baza NSA). Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania.
Równocześnie, podkreślenia wymaga, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej ponagleniem.
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy Dyrektor udzielił w terminie odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia [...] października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: projektu arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny [...] oraz aneksu nr [...] do arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny [...].
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. Z 2019 r., poz. 1429, dalej również jako: "u.i.d.p.") udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a.
Rozpoznając przedmiotową sprawę należało w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. I tak, zakres podmiotowy stosowania u.d.i.p. określa jej art. 4 ust. 1, zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny.
Niewątpliwie Zespół Szkół [...] w [...] wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji oraz gospodaruje mieniem publicznym, co oznacza, że Dyrektor tej jednostki, jako organ ją reprezentujący, jest zobowiązany w sprawach udzielenia informacji publicznej. Kwestia ta nie była między stronami sporna. Mieć przy tym należy na względzie, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W ocenie Sądu arkusz organizacyjny szkoły w jego niezanonimizowanej formie stanowi bez wątpienia informację publiczną. Arkusz organizacyjny szkoły zostaje sporządzony przez uprawniony do tego organ - dyrektora szkoły wykonującego funkcje publiczne, w ramach upoważnienia zawartego w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i przedszkoli. Elementy, które muszą być zawarte w arkuszu organizacyjnym szkoły zostały określone w powołanym powyżej rozporządzeniu. Konsekwentnie w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że zarówno sam projekt arkusza organizacyjnego sporządzony przez dyrektora szkoły, jak i zatwierdzony projekt stanowi dokument urzędowy, zawierający dane o charakterze publicznym (por. wyrok NSA z 8 października 2019 r., sygn. I OSK 4084/18, wyrok WSA w Krakowie z 8 października 2013 r. sygn. II SAB/Kr 156/13,wyrok WSA w Szczecinie z 30 listopada 2016 r., sygn. II SAB/Sz 90/16, wyrok WSA w Łodzi z 17 czerwca 2015 r., sygn. II SAB/Łd 55/15, dostępne j.w.).
Mając powyższe na względzie wskazać należy, że żądana przez skarżącą informacja – arkusz organizacyjny szkoły stanowi informację publiczną. Powtórzyć bowiem należy, że zgodnie z definicją dokumentu zawartą w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Natomiast jak już wskazano informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, odnosząca się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Zatem już powyższe definicje wystarczają na przyjęcie, iż arkusz organizacyjny szkoły stanowi dokument urzędowy i jako taki powinien zostać udostępniony w trybie u.d.i.p. Arkusz taki został bowiem sporządzony przez uprawniony do tego organ w ramach upoważnienia zawartego w ww. rozporządzeniu tj. dyrektora szkoły (wykonującego funkcje publiczne) i zawiera propozycję organizacji zajęć w szkole na dany rok.
Na gruncie u.d.i.p. Dyrektor zobowiązany był bądź udostępnić informacje zgodnie z wnioskiem skarżącej bądź odmówić ich udostępnienia, jeżeli jego zdaniem stały temu na przeszkodzie przepisy prawa, albo umorzyć postępowanie w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym podkreślenia wymaga, że przez pojęcie "odmowy udostępnienia informacji publicznej" należy rozumieć sytuację, w której organ posiada informację o charakterze publicznym, ale jej nie udostępnia, ponieważ prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice ustawowo chronione lub ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź jeżeli objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym zaś wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wykaże istnienia szczególnego interesu publicznego do jej uzyskania. Natomiast stosownie do art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następują w drodze decyzji. Brak takiej decyzji oraz nieudostępnienie informacji stanowi bezczynność organu.
W przedmiotowej sprawie Dyrektor na wniosek skarżącej odpowiedział - z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., gdyż w dniu [...] listopada 2019 r. skarżąca otrzymała od organu dokument – tzw. "[...]" stanowiącą wydruk z systemu komputerowego używanego przy planowaniu organizacji szkoły.
Sąd zwrócił jednakże uwagę na dwie okoliczności – po pierwsze udostępniony skarżącej wydruk nie zawierał wszystkich informacji wymaganych przepisami prawa. I tak, w udostępnionym dokumencie wskazane zostały jedynie identyfikatory nauczycieli, co oznacza, że nie zawierał on wszystkich informacji wymaganych przepisem rozporządzenia. Po drugie, sam wydruk pozostawał nieczytelny, a uzyskanie z niego informacji, o które wnioskowała skarżąca, było znacznie utrudnione.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z pismem Starosty [...] tzw. "[...]", czyli dokument z rozbudowaną tabelą jest jednym z załączników do arkusza organizacyjnego. Jak zasadnie zwróciła uwagę skarżąca również w podręczniku dla użytkownika "[...]" wersja [...].02.0000 dla oprogramowania firmy [...] sp. z o.o. (str. 99), wskazano, że zgromadzone w arkuszu dane można wydrukować w postaci raportów. Dla każdego z raportu należy zadać konkretne parametry, które będą w nim widoczne. Wobec czego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, iż organ - Dyrektor, dokonując wydruku, nie ma wpływu na zakres udostępnianych danych. Z kolei zaś na s. 38 Podręcznika dla użytkownika "[...]" widnieje informacja, iż "Program umożliwia także wygenerowanie raportu o nazwie [...] czego nie zalecamy. Elektroniczny arkusz organizacyjny nie jest narzędziem służącym do drukowania płachty". Innymi słowy, przyjąć należy, że "[...]" jest dokumentem wewnętrznym, generowanym w ramach pracy systemu komputerowego, jednakże sama w sobie nie stanowi arkusza organizacyjnego, lecz jest jego załącznikiem. W tych okolicznościach faktycznych trudno przyjąć, aby doręczenie skarżącej "[...]", a więc jak powyżej wskazano formy drukowanej jednego z załączników do arkusza organizacyjnego, stanowiło udostępnienie informacji publicznej, o którą wnioskowała skarżąca.
Sąd podziela stanowisko, że wydanie części żądanych dokumentów, nie zawierających wszystkich umieszczonych w nich w oryginale danych (lub też danych wymaganych przepisami prawa) nie stanowi rozstrzygnięcia wniosku, podobnie jak faktyczna odmowa udostępnienia informacji. Sytuacja powyższa miała miejsce w niniejszej sprawie – skoro Dyrektor miał możliwość udostępnienia wszystkich danych przewidzianych przepisami rozporządzenia, w drodze stosownych wydruków, to przyjąć należy, że posłużenie się formą [...]" nie realizuje powyższych wymogów. Bez znaczenia pozostaje przy tym podnoszona przez Dyrektora okoliczność, że skarżąca wcześniej uzyskiwała taki sam dokument i nie zgłaszała co do niego żadnych wątpliwości.
Powyższe kwalifikuje wniesioną skargę jako zasadną wobec pozostawania organu w bezczynności w momencie jej wniesienia. Nie ma bowiem racji Dyrektor Szkoły twierdząc, że doręczenie skarżącej "[...]" stanowiło zadość jej wnioskowi o udostępnienie jej informacji publicznej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z [...] czerwca 2019 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1. wyroku).
W związku ze stwierdzeniem, że w sprawie miała miejsce bezczynność organu Sąd był zobowiązany do rozstrzygnięcia – zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. - czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec braku definicji ustawowej pojęcia "rażącego naruszenia prawa" należy wskazać, iż w orzecznictwie sądowym, które skład orzekający w pełni podziela wskazuje się, że takim naruszeniem będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Ponadto akcentuje się, iż kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, Baza NSA). Sąd uznał, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę, że regulacje dostępu do informacji publicznej powodują wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie adresata wniosku w przedmiotowej sprawie było wynikiem takich wątpliwości, a nadto błędnego interpretowania przepisów prawa. W tych okolicznościach nie można uznać, że bezczynność przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania, tym bardziej, że Dyrektor Szkoły udostępnił skarżącemu kopię arkusza organizacyjnego szkoły, lecz formie zanonimizowanej. Dlatego orzeczono jak w pkt 2. wyroku, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a.
W tej sytuacji brak było również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Nałożenie grzywny ma w tym wypadku charakter fakultatywny i to sąd administracyjny na podstawie okoliczności sprawy ocenia, czy uzasadnione jest nałożenie grzywny w tym trybie. Natomiast w okolicznościach przedmiotowej sprawy, gdy stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, Sąd nie znalazł uzasadnienia dla wymierzenia organowi grzywny, w związku z tym wniosek w tym względzie oddalił, o czym orzeczono w punkcie 3. wyroku.
O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu orzeczono w pkt 4. wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło