I SA/Ol 716/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS), postanowieniem z "[...]" utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej NUS) z dnia "[...]", w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - zajęcia samochodów: marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]" oraz marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]", z uwagi na uchybienie terminu, do wniesienia zarzutu. Z przekazanych Sądowi akt sprawy oraz uzasadnienia wskazanego wyżej rozstrzygnięcia DIAS wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego – M. B. (dalej zobowiązany) na podstawie wymienionych w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia DIAS tytułów wykonawczych. W toku egzekucji NUS w dniu "[...]", dokonał zajęcia i odbioru należących do zobowiązanego samochodów: marki "[...]" o numerze rejestracyjnym "[...]" oraz marki "[...]", o numerze rejestracyjnym "[...]". Protokół zajęcia podpisał M. B. (podpis na protokole). W części dotyczącej protokołu odbioru ruchomości zobowiązany odmówił podpisu, jako powód wpisano "zobowiązany nie zgadza się na odbiór zajętych ruchomości". W dniu "[...]" M. B. wniósł pismo, w którym wskazał, iż składa skargę na dokonane w dniu "[...]" zajęcie. Zobowiązany twierdził, iż nie podpisał protokołu z uwagi na nie uwzględnienie w jego treści podanych przez niego informacji. M. B. wskazał, iż zaskarża "okoliczności zaniechania zajęcia rachunku bankowego Banku A którą w jego traktowana może być jako mniej uciążliwa. Dalej wskazywał, że uzasadnieniem jego skargi jest stosowanie przez organ działań uciążliwych, a zaniechanie nieuciążliwych. Naczelnik Urzędu Skarbowego zakwalifikował powyższe pismo, jako zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). NUS postanowieniem z dnia "[...]", znak: "[...]", odmówił uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - zajęcia samochodów: marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]" oraz marki "[...]" nr rejestracyjny "[...]", z powodu wniesienia zarzutu po upływie siedmiodniowego terminu uprawniającego do jego wniesienia. W zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego biegnie od daty doręczenia zawiadomienia o zajęciu. Organ podał, iż zajęcie ruchomości zostało dokonane w dniu "[...]", w związku z czym termin na złożenie zarzutu upływał w dniu 12 kwietnia 2019 r. M. B. pismo zawierające zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego złożył w dniu 19 kwietnia 2019 r., a zatem zarzut został wniesiony z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie doręczono zobowiązanemu w dniu 8 lipca 2019 r. Pismem z dnia "[...]". M.B. wniósł zażalenie, w którym zaskarżał dwa postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]": znak: "[...]" (dotyczące oddalenia zarzut, z uwagi na uchybienie terminu do złożenia zarzutu) raz "[...]" (dotyczące oddalenia skargi na czynność zajęcia ruchomości). Zobowiązany żądał uchylenia postanowień w całości i rozpoznania spraw na podstawie stanu faktycznego. Zarówno co do wysokości, zobowiązań, jak też co do przebiegu czynności egzekucyjnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS), postanowieniem z "[...]" utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej NUS) z dnia "[...]"., w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - zajęcia samochodów: marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]" oraz marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]", z uwagi na uchybienie terminu, do wniesienia zarzutu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia DIAS, omówił podstawy wniesienia zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym, warunki ich wniesienia oraz tryb ich rozpatrzenia. Organ omówił także termin wniesienia zarzutów i warunki wydania postanowienia o przywróceniu terminu. Organ wskazał następnie, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż protokół zajęcia w dniu "[...]" dwóch samochodów został doręczono zobowiązanemu w dniu 5 kwietnia 2019r. Mając powyższe na uwadze, termin do wniesienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, rozpoczyna się od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, w przedmiotowej sprawie od dnia doręczenia protokołu zajęcia ruchomości, który nastąpił w dniu 5 kwietnia 2019r. Termin na złożenie zarzutu upływał w dniu 12 kwietnia 2019r. Pismo Zobowiązanego zawierające w swej treści zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zostało złożone w siedzibie organu egzekucyjnego w dniu 19 kwietnia 2019 r. a zatem 7 dni po upływie terminu do zgłoszenia zarzutu. DIAS wskazywał, że z treści pisma z dnia 19 kwietnia 2019 r., w sprawie zgłoszonego zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie wynika, aby zobowiązany wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu i uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zdaniem DIAS, zgłoszenie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia (przy jednoczesnym braku wniosku Zobowiązanego o przywrócenie terminu do jego zgłoszenia) sprawia, że zarzut pozostaje bezskuteczny i nie może wywołać skutków procesowych, konsekwencją czego jest niedopuszczalność jego merytorycznej oceny. Rozpatrzenie zarzutów wniesionych z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. W ocenie DIAS, Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo, postanowieniem z dnia "[...]", znak: "[...]", odmówił uwzględnienia zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Podkreślono jednocześnie, iż skarżący w treści złożonego zażalenia nie kwestionował ustaleń organu egzekucyjnego w zakresie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 11 października 2019r. wywiódł M. B. Skarżący wnosił o uchylenie postanowienia DIAS oraz rozpoznanie sprawy w jej "całokształcie z uwzględnieniem faktu braku ustalenia wysokości jego zobowiązań oraz uniemożliwiania przez naczelników US złożenia mu korekt deklaracji." Skarżący wskazywał również, na szereg nieprawidłowości w działaniu organów egzekucyjnych, w tym "fałszywej treści notatki, ustalenia prac US które są przywoływane jako argument". Skarżący nie sprecyzował jednak swoich zarzutów w tym zakresie, nie wskazał także na dowody lub okoliczności które potwierdzały by te zarzuty. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i szczegółowo odniósł się do zarzutów skarżącego, również do uwag wykraczających poza zakres samego postępowania egzekucyjnego, a dotyczących ustalenia samego zobowiązania. Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz.2325) zwanej dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Odnosząc się do warunków oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia przez Sąd wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r., poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - zwaną dalej p.p.s.a.). Należy podkreślić, iż Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Kontrola sądowa przypisana jest tylko do sprawy ze stosunku administracyjnoprawnego, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie. Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega zatem postanowienie DIAS z "[...]" utrzymujące w mocy postanowienie NUS z "[...]", w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, z uwagi na uchybienie terminu, do wniesienia zarzutu. Kluczowe w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie granic czasowych terminu do wniesienia środka zaskarżenia z którego skorzystał skarżący i ocena czy istotnie środek zaskarżenia wniesiony został z naruszeniem terminu zawitego. Sąd stwierdza, że podziela pogląd NSA zawarty w wyroku z 3 sierpnia 2017 r., II FSK 1886/15 (CBOSA), że skoro ustawodawca posługuje się terminem "zarzuty" w kilku miejscach u.p.e.a., to uwzględniając w ramach wykładni językowej przepisu dyrektywę nienadawania tym samym wyrażeniom, na gruncie tej samej ustawy, różnego znaczenia (bez wyraźnej wypowiedzi prawodawcy), zarzuty z art. 33 i 34 oraz z art. 67 § 4 pkt 3 u.p.e.a. należy postrzegać jako jeden środek zaskarżenia, o tym samym charakterze. Oczywiście zakres podstaw zarzutów ulega zmianie w związku ze stopniem zaawansowania egzekucji. Inaczej mówiąc, jeżeli pomiędzy dniem doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, a dniem zajęcia jego prawa majątkowego, np. na podstawie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, minął okres przekraczający siedem dni, to przewidziane w art. 67 § 4 pkt 3 u.p.e.a. uprawnienie zobowiązanego do zgłoszenia zarzutów może zostać oparte na tych podstawach wyszczególnionych w art. 33 § 1 u.p.e.a., które nie mogły zostać zgłoszone w terminie siedmiodniowym od doręczenia tytułu wykonawczego. Dalej NSA wskazał, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przytoczone unormowanie zostało co prawda zamieszczone w przepisie dotyczącym elementów obowiązkowych tytułu wykonawczego, to jednak nie wynika z niego wprost, że bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia zarzutów należy w każdym przypadku liczyć od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. W przywołanym wyroku NSA podzielił pogląd prezentowany w judykaturze, że bieg terminu na wniesienie zarzutów rozpoczyna się od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, a w przypadku podniesienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka - od daty doręczenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego (por. prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 26 października 2016 r., III SA/Wa 2350/15; WSA w Poznaniu z 12 marca 2014 r., II SA/Po 238/13; WSA w Krakowie z 10 września 2015 r., I SA/Kr 1100/15; wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA i przywołane przez skarżącego w zażaleniu). NSA w wyroku z 3 sierpnia 2017r. (sygn. akt II FSK 1885/15) wskazał natomiast, że skuteczne wniesienie zarzutów w innym terminie, niż przewidzianym w art. 27 §1 pkt. 9 u.p.e.a., jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Wskazać tu można na art. 67 § 4 pkt 3 u.p.e.a., w którym przewidziano wniesienie zarzutu na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia ruchomości. Podobnie jak w przypadku tytułu wykonawczego, termin ten powinien być liczony od daty doręczenia protokołu zajęcia ruchomości. Pogląd ten podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż protokół zajęcia w dniu "[...]" dwóch samochodów został doręczony zobowiązanemu tego samego dnia tj. 5 kwietnia 2019. Termin do wniesienia, zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, rozpocząć swój bieg od dnia doręczenia ww. protokołu (art. 67 § 4 pkt. 3 u.p.e.a.).Termin na złożenie zarzutu upływał w dniu 12 kwietnia 2019r. Pismo zobowiązanego zawierające w swej treści zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zostało złożone w siedzibie organu egzekucyjnego w dniu 19 kwietna 2019r. tj. z naruszeniem terminu. Nie zawierało ono w swojej treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu. Słusznie, zatem NUS a następnie DIAS uznały, że zarzut z przyczyn formalnych nie może zostać uwzględniony. Jednocześnie Sąd, z uwagi na związanie granicami rozstrzyganej sprawy nie może odnieść się do zawartych w skardze uwag dotyczących przebiegu postepowania egzekucyjnego, nieprawidłowości w działaniach organów egzekucyjnych i samego ustalenia zobowiązania. Kwestie te daleko wykraczają poza poddaną ocenie Sądu sprawę rozstrzygnięcia organów dotyczącego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Na marginesie wskazać należy, że uwagi skarżącego dotyczące działania organów, tak na etapie postępowania egzekucyjnego, jak również wcześniejszym związanym z ustaleniem egzekwowanych należności, maja charakter ogólny i nie są poparte żadnymi dowodami. Nie można przy tym powiązać ich z rozstrzyganą w niniejszym postępowaniu sprawą. Można odnieść wrażenie, że mają one wręcz charakter polemiczny w stosunku do działań organu. Z uwagi na nie stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa, na mocy art. 151 u.p.p.s.a., skarga została oddalona.