II SA/Łd 849/18
WyrokWSA w Łodzi2018-12-07
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wiedza pełnomocnika strony o wydanej decyzji administracyjnej, uzyskana przed formalnym wszczęciem postępowania o wznowienie, może być uznana za datę, od której rozpoczyna biec miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Wiedza pełnomocnika strony o wydanej decyzji administracyjnej, uzyskana przed formalnym wszczęciem postępowania o wznowienie, nie może być utożsamiana z wiedzą strony w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg od daty, w której strona osobiście lub przez swojego umocowanego pełnomocnika w toku postępowania dowiedziała się o decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza P. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania z powodu braku udziału w nim bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając wniosek za złożony po terminie, ponieważ skarżąca (lub jej pełnomocnik) dowiedziała się o decyzji w dniu 3 listopada 2016 r. SKO początkowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że termin nie rozpoczął biegu w listopadzie 2016 r. Następnie jednak, po wyroku WSA uchylającym jego wcześniejsze postanowienie, SKO ponownie rozpoznało sprawę i utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że wniosek został złożony po terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi B.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. A.B.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu zażalenia B. P., reprezentowanej przez pełnomocnika – Z. P. - na postanowienie Burmistrza P. z dnia [...], znak: [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza P. z dnia [...], znak: [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach nr 287/3, 286 (obręb [...]), położonej w gminie P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2017 r. (uzupełnionym w dniu 29 maja 2017 r.) Z. P., działając jako pełnomocnik B. P., zwróciła się do organu pierwszej instancji o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza P. z dnia [...], znak: [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy z dnia [...] znak: [...], dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach nr 287/3, 286 (obręb [...]), położonej w gminie P.. Jako uzasadnienie żądania wznowienia postępowania powołała fakt, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...], Burmistrz P. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...], znak: [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Jako przyczynę odmowy wznowienia postępowania organ wskazał złożenie wniosku po upływie miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania wynikającego z art. 148 k.p.a. Z wniosku B. P. o wznowienie postępowania wynika bowiem, że dowiedziała się o ww. decyzji w dniu [...], co oznacza, że wniosek został złożony po terminie.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła wnioskodawczyni, reprezentowana przez Z. P. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania pomimo tego, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające jego wznowienie,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, rozpatrzenie sprawy w oparciu o część zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnej konkluzji i przyjęcia przez organ, że skarżąca dowiedziała się o decyzji w dniu 3 listopada 2016 r.
Powołując się na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz orzeczenie wstrzymania wykonania decyzji ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło postanowienie Burmistrza P. z dnia [...], znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że z pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 2 listopada 2016 r. wynika, że w tym dniu zgłosiła się ona do Referatu Gospodarki Nieruchomościami i Urbanistyki w celu zapoznania się z dokumentami wykonanymi przez firmę "A". W dalszej części pisma autorka wskazała, że w tym dniu pracownicy urzędu odmówili wglądu do dokumentów w postaci decyzji o warunkach zabudowy, wydanej na wniosek S. S., mapy do celów projektowych, projektu budowy oraz załączników wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast z akt postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy wynikało, że w tym postępowaniu projekt decyzji o warunkach zabudowy oraz analizę urbanistyczną sporządziła dr inż. arch. A. C.. Powołanie się przez pełnomocnika w piśmie datowanym na 2 listopada 2016r. na dokumenty sporządzone przez inną osobę niż osoba sporządzająca dokumenty w sprawie zakończonej decyzją, której wzruszenia obecnie się domaga, nie daje podstaw do przyjęcia, że już w listopadzie 2016 r. pełnomocnik skarżącej rzeczywiście posiadała wiedzę na temat decyzji o warunkach zabudowy.
Podstawy do przyjęcia, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął dla skarżącej swój bieg w listopadzie 2016 r. nie można również wywieźć z notatki urzędowej sporządzonej w dniu 2 listopada 2016 r. przez A. C., Kierownika Referatu Gospodarki Nieruchomościami i Urbanistyki. Z notatki tej wynika, że w tym dniu pełnomocnik skarżącej został poinformowany o wydanej decyzji o warunkach zabudowy, jak również że odmówiono wglądu do akt sprawy. Tymczasem, zdaniem Kolegium, dowiedzenie się o decyzji oznacza nie tylko powzięcie wiadomości o jej istnieniu, ale również o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Stąd na podstawie lakonicznej notatki pracownika urzędu nie można wyciągnąć wniosku, że w dacie jej sporządzenia skarżąca posiadała już wystarczającą wiedzę na temat decyzji tak by można było uznać, iż rozpoczął już bieg termin do złożenia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania. Na tej podstawie, nie dysponując innymi dowodami podważającymi oświadczenie pełnomocnika, że skarżąca o wydanej decyzji dowiedziała się w dniu 16 kwietnia 2017 r., należało datę tę uznać za datę stanowiącą początek biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji należało przyjąć, że wniosek o wznowienie postępowania został przez skarżącą złożony z dochowaniem terminu określonego w art. 148 §2 k.p.a.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł S. S., który zarzucił przede wszystkim, że Kolegium błędnie uznało, że B. P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza P. z zachowaniem terminu określonego wart. 148 § 2 k.p.a.
Sąd rozpatrzył skargę na postanowienie jako sprzeciw w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze. zm., dalej jako p.p.s.a.) i wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Łd 942/17, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], znak: [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, że:
1. odmienna ocena materiału dowodowego, czy odmienna wykładnia przepisów (choć w tym przypadku nietrafna) nie stanowią wystarczającej podstawy do uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji. Kwestionując wnioski i pogląd organu pierwszej instancji organ odwoławczy powinien był wydać orzeczenie reformatoryjne. Odmienny pogląd prawny czy odmienna ocena materiału dowodowego nie są przesłankami wystarczającymi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
2. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", należy interpretować w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Tym samym, dowiedzenie się o decyzji oznacza, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zdefiniować fakt wydania decyzji, której jej nie doręczono w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o dane, jaki organ wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przy tym nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy.
3. wiedza pełnomocnika o decyzji jest tożsama z wiedzą strony, a dzień, w którym pełnomocnik dowiedział się o decyzji również odnosi się do reprezentowanej przez niego strony (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2011 roku, sygn. II SA/Kr 43/11).
We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd nakazał, aby Kolegium przy dokonywaniu ustaleń stanu faktycznego uwzględniło zaprezentowaną w uzasadnieniu wyroku wykładnię art. 138 § 2 i art. 148 § 2 k.p.a.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza P. z dnia [...], znak: [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji przytaczając treść art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 146, art. 147, art. 148 § 1-2, art. 149 § 1-4, art. 150 § 1-3 oraz art. 151 § 1 k.p.a. wskazał, iż z przedstawionych wyżej uregulowań kodeksowych wynika, że postępowanie wznowieniowe dzieli się na dwa etapy.
W etapie wstępnym organ administracji publicznej bada wniosek o wznowienie podstępowania od strony formalnej, tj. sprawdza, czy pochodzi on od strony postępowania (za wyjątkiem przypadków wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wówczas oceny w tym przedmiocie dokonuje się w ramach postępowania wznowionego), czy wskazano w nim przesłankę (bądź przesłanki) wznowienia wymienione w art. 145, art. 145a i art. 145b k.p.a. oraz czy został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Pozytywny wynik kontroli tych warunków musi skutkować wznowieniem postępowania, które wówczas przechodzi na etap właściwego postępowania, gdzie ma miejsce badanie przyczyn wznowienia oraz ewentualnie rozstrzygnięcie istoty sprawy, zaś wynik negatywny skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania stwierdzając, że skarżąca o decyzji ostatecznej dowiedziała się w dniu 3 listopada 2016 r., co oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie określonym wart. 148 § 2 k.p.a.
Uwzględniając wskazania co do dalszego postępowania oraz wykładnię art. 148 § 2 k.p.a. (wynikające z wyroku WSA w Łodzi z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Łd 942/17, a które z mocy art. 153 p.p.s.a. są dla organów administracji wiążące w niniejszej sprawie) należało uznać, że stanowisko organu pierwszej instancji było prawidłowe.
Przede wszystkim Kolegium zwróciło uwagę, że jak wynika z pisma z dnia 2 listopada 2016 r. przynajmniej w tej dacie pełnomocnik skarżącej wiedziała o wydaniu przez Burmistrza P. decyzji o warunkach zabudowy na wniosek S. S.. Pracownik organu odmówił wprawdzie pełnomocnikowi skarżącej wglądu w akta sprawy, jednakże skoro pełnomocnik wiedział o wydaniu przez Burmistrza P. decyzji o warunkach zabudowy na rzecz S. S., to już wówczas dysponował wiedzą wystarczającą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Łd 942/17, strona postępowania nie musi znać dokładnej treści decyzji, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Tak też niewątpliwie w niniejszej sprawie było, jeżeli zważyć, że pełnomocnik skarżącej wiedziała o tym, że została wydana decyzja o warunkach zabudowy.
Wiedza pełnomocnika strony postępowania o decyzji jest tożsama z wiedzą strony (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2011 roku, sygn. II SA/Kr 43/11), a zatem jeżeli to pełnomocnik strony powziął wiedzę o wydaniu decyzji, termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od daty dowiedzenia się o decyzji przez pełnomocnika. W rozpatrywanej sprawie Kolegium przyjęło, że termin ten rozpoczął swój bieg z dniem 3 listopada 2016 r., a zakończył z dniem 3 grudnia 2016 r. Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 28 kwietnia 2017 r., a zatem po terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a., co obligowało ten organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego złożyła B. P., reprezentowana przez adwokata, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania pomimo tego, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające jego wznowienie,
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wadliwe ustalenie, że strona się o decyzji 3 listopada 2016 r.
Skarżąca podniosła, że w postępowaniu z jej wniosku błędnie ustalono, że wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji w dniu [...]. Organ fakt ten ustalił w oparciu o pismo sporządzone przez Z. P., nie zaś stronę tego postępowania – B. P..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. kierowało się ustaleniami zawartymi w wyroku WSA w Łodzi z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 942/17. Sąd ten, wbrew temu co zawarto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie przesądził tego kiedy strona dowiedziała się o decyzji. Kontrolował bowiem postanowienie jedynie pod względem spełnienia przesłanek do zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Uznając, że brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym, orzekł o jego uchyleniu.
Natomiast ocena prawna, na którą powołuje się w istocie organ administracji, zakładająca że powzięcie wiedzy przez przyszłego pełnomocnika o decyzji utożsamiać należy z uzyskaniem jej przez stronę zawarto w wyroku WSA w Łodzi z 9 lutego 2018r. oddalającym skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], oznaczone nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Stanowisko to jednak zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej wywiedzionej przez pełnomocnika skarżącej. Warto podnieść, że w piśmie tym powołano się m. in. na sprzeczne z przyjętym przez WSA w Łodzi stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowane w wyroku z 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2059/11, Lex nr 1340174. Sąd ten uznał, że miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., nie należy liczyć od dnia, kiedy o podstawie wznowienia dowiedział się pełnomocnik skarżącego, jeśli nie dowiedział się o niej skarżący.
Istotnie, co do zasady procesowe czynności pełnomocnika w postępowaniu wywierają konsekwencje bezpośrednio dla reprezentowanej strony. Pogląd ten ugruntowany jest w orzecznictwie i doktrynie. Aby jednak taki skutek zachodził, postępowanie musi być wszczęte. Nie można za skuteczne dla strony przyjmować tych działań "przyszłego" pełnomocnika, które były podejmowane przed wszczęciem postępowania, a więc zanim umocowany wcielił się w rolę pełnomocnika procesowego. Pełnomocnictwo procesowe ma bowiem to do siebie, że wywołuje skutki w granicach postępowania, w którym zostało złożone. Powzięcie wiadomości o decyzji, o której stanowi art. 148 § 2 k.p.a. następuje zawsze przed wszczęciem postępowania z wniosku o wznowienie postępowania. Co do zasady więc czynność ta nie może być dokonana przez pełnomocnika, bowiem stosunek pełnomocnictwa procesowego nie zachodzi dopóty, dopóki postępowanie nie zostanie zainicjowane. Zgodnie z art. 32 k.p.a. pełnomocnictwo procesowe należy do instytucji postępowania administracyjnego. Występowanie pełnomocnika wymaga zatem wszczęcia postępowania, a co najmniej złożenia w tym zakresie stosownego żądania. Nie można rozpatrywać czynności pełnomocnika, jeżeli nie mamy do czynienia z postępowaniem.
Co więcej pozyskanie wiedzy o decyzji nie stanowi czynności procesowej. Wysoce wątpliwe jest to, czy pełnomocnik mógłby w ogóle stronę w tym zakresie zastępować. Uzyskanie informacji o decyzji nie jest bowiem czynnością procesową, ale pewną materialną zmianą w sferze wiedzy strony. Nie zmienia to faktu, że o decyzji może strona dowiedzieć się od osoby, którą następnie ustanowi swoim pełnomocnikiem albo nawet osoby, która reprezentuje ją w innym postępowanie. Do takiej zresztą sytuacji nawiązał NSA w powołanym wyżej wyroku.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza P. z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze. zm. - dalej powoływana jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów postępowania - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze, jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem sądowej kontroli jest ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza P. z dnia [...], znak: [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza P. z dnia [...], znak: [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach nr 287/3, 286 (obręb [...]), położonej w gminie P..
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o powyższe przepisy, Sąd uznał, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci jej uchylenia. Sąd nie dopatrzył się w również uchybień mających wpływ lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia należy uwzględnić okoliczność, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w następstwie uchylenia wcześniejszego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 942/17. W związku z tym, w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1350/12; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 332/13, oba orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).
Przypomnieć zatem trzeba stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który uznał, że decydujące znaczenie ma wykładnia zawartego w art. 148 § 2 k.p.a. sformułowania "strona dowiedziała się o decyzji". W judykaturze dostrzec wypada ugruntowany pogląd, iż przepis ten nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Wspomniany zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", należy interpretować w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Tym samym, dowiedzenie się o decyzji oznacza, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zdefiniować fakt wydania decyzji, której jej nie doręczono w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o dane, jaki organ wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przy tym nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w opisanym wyżej wyroku wskazał, iż organ pierwszej instancji ustalił, że pełnomocnik strony w dniu 2 listopada 2016 r. posiadała informacje, wystarczające do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem w tej dacie wiedziała o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy, jaki organ wydał decyzję (skoro stawiła się u Burmistrza), co wynika z oświadczenia pełnomocnika strony, zawartego w piśmie Z. P. sporządzonym w dniu 2 listopada 2016 r. W tej sytuacji Burmistrz przyjął, że wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 28 kwietnia 2017 r. został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a.
Sąd podkreślił ponadto, iż wiedza pełnomocnika jest tożsama z wiedzą strony a dzień, w którym pełnomocnik dowiedział się o decyzji również odnosi się do reprezentowanej przez niego strony (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2011 roku, sygn. II SA/Kr 43/11).
Ponownie rozpoznając sprawę, w ocenie Sądu, organ odwoławczy w pełni zastosował się do powyższych wskazań i w sposób dostateczny rozważył wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 148 § 2 k.p.a.
Rację ma Kolegium twierdząc, że wniosek B. P. z dnia 28 kwietnia 2017 r. o wznowienie postępowania, został złożony z naruszeniem ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Jak wynika bowiem z pisma z dnia 2 listopada 2016 r. przynajmniej w tej dacie pełnomocnik skarżącej wiedziała o wydaniu przez Burmistrza P. decyzji o warunkach zabudowy na wniosek S. S.. Pracownik organu odmówił wprawdzie pełnomocnikowi skarżącej wglądu w akta sprawy, jednakże skoro pełnomocnik wiedziała o wydaniu przez Burmistrza P. decyzji o warunkach zabudowy na rzecz S. S., to już wówczas dysponowała wiedzą wystarczającą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W ocenie Sądu zwrócić należy uwagę, że w aktach sprawy znajduje się kopia pełnomocnictwa udzielonego 18 czerwca 2003 r. przez wnioskodawczynię Z. P.. Zakres pełnomocnictwa obejmował zastępowanie i reprezentowanie B. P., a także do działania w jej imieniu i na jej rzecz wobec urzędów administracji państwowej, sądów, osób prywatnych i fizycznych, do składania w jej imieniu oświadczeń i wniosków, jak również do odbioru i kwitowania dokumentów, korespondencji, przesyłek(...). Należy zatem przyjąć, że dzień, w którym pełnomocnik dowiedziała się o decyzji odnosi się do reprezentowanej przez niego strony.
Żaden zatem z zarzutów skargi wniesionej przez B. P. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem dotyczą one kwestii objętych oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która wiąże również i skład orzekający w sprawie niniejszej.
Konkludując, ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji uwzględnił uwagi i wskazania zawarte w wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 942/17, a przez to w sposób właściwy rozpatrzyły cały materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z tego też względu, nieuprawnione jest stawianie Kolegium zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.
Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku o oddaleniu skargi w całości.
ał
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło