I SA/Wa 278/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz P. K. sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz P. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. K. (Skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego M. N., pismem z [...] stycznia 2020 r. (data wpływu do Sądu [...] lutego 2020 r.) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15. Skarżący wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15, po rozpoznaniu skargi Skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną przy ul. [...] w [...] - stwierdził przewlekłość prowadzenia postępowania z wniosku Skarżącego oraz uznał, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zobowiązał Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w terminie jednego miesiąca, od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem Sądu oraz wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych. Wskazał także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 608/16, z 16 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 42/17, z 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1163/17, z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1384/18 oraz wyrokiem z 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 953/19 ukarał już pięciokrotnie Prezydenta grzywnami w łącznej wysokości [...] ([...] tysiące) złotych za niewykonanie ww. wyroku. Wyjaśnił również, że pismem z [...] grudnia 2019 r. (data wpływu do organu) wezwał organ do wykonania ww. wyroku. Wobec powyższego wniósł o wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości, stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], ozn. hip[...], została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i na mocy art. 1 tego dekretu przeszła na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stała się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest postępowanie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.). Organ wskazał, że w sprawie kwestia określenia daty faktycznej możliwości władania nieruchomością jest o tyle problematyczna, że w aktach własnościowych nieruchomości znajdują się przesłanki świadczące o utracie faktycznej możliwości władania przed dniem 5 kwietnia 1958 r., nie mniej jednak nie odnaleziono dotychczas dokumentów o mocy prawnej bezsprzecznie świadczących o taki stanie rzeczy. Nie odnaleziono również żadnych dowodów wskazujących, że przedmiotowa nieruchomość do dnia 5 kwietnia 1958 r. była w faktycznym władaniu przeddekretowych właścicieli. Organ zaznaczył, że z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilości wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Nadmienił również, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, że organ z uwagi na składanie licznych skarg przez Skarżącego nie dysponuje aktami, a kolejność rozpatrywania wniosków odszkodowawczych nie powinna być zdeterminowana tylko aktywnością procesową stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] maja 2011 r., w terminie jednego miesiąca, od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] listopada 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął [...] grudnia 2015 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już pięciokrotnie grzywny tj. wyrokiem z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 608/16 w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, wyrokiem z 16 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 42/17 w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, wyrokiem z 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1163/17 w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych, wyrokiem z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1384/18 w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych oraz wyrokiem z 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 953/19 w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych. Ponadto wyrokami z 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1163/17, z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1384/18 oraz z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 953/19 Sąd przyznał od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężne w łącznej kwocie 12000 (dwanaście tysięcy) złotych. Pomimo powyższych wyroków wymierzających grzywnę Prezydent nadal nie załatwił wniosku Skarżącego. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 15 lipca 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Przy ustalaniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już pięciokrotnie Prezydentowi grzywnę w łącznej wysokości 22000 (dwadzieścia dwa tysiące) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Ustalając wysokość powyższej grzywny Sąd wziął również pod uwagę okoliczność, że ostatnie wymierzenie przez Sądu organowi grzywny wyrokiem z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 953/19 (akta administracyjne Sąd zwrócił dopiero 13 listopada 2019 r.) przyspieszyło działania organu, który wystąpił do szeregu instytucji o nadesłanie dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji. Dokumentacji tej jednakże nie zdążył otrzymać, bowiem już 10 stycznia 2020 r. Skarżący wniósł kolejną skargę na niewykonanie wyroku z 15 lipca 2015 r. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania w dniu [...] listopada 2015 r. odpisu wyroku z 15 lipca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 170/15 wraz z aktami administracyjnymi sprawy upłynęło już ponad 4 lata. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie Skarżącemu kwoty 1000 (tysiąc) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Jednocześnie Sąd przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia wziął pod uwagę fakt, że wyrokami z 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1163/17, z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1384/18 oraz z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 953/19 Sąd przyznał już od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężne w łącznej kwocie 12000 (dwanaście tysięcy) złotych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżącego o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz Skarżącego kwotę 1000 (tysiąc) złotych. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 120 P.p.s.a.