IV SAB/Po 33/20

Dnia 3 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak As. Sąd. Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. Odrzuca skargę w zakresie wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2019 roku nr [...]. 2. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpoznania wniosków skarżącej z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] oraz z dnia [...] listopada 2018 roku nr [...], 3. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w postępowaniu opisanym w punkcie 2. 4. stwierdza, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. IV SAB/Po 33/20 UZASADNIENIE A. S. (dalej: "skarżąca") pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postepowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zakresie przyznania świadczenia wychowawczego, na podstawie art.16 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zarzuciła, że postępowania wszczęte w 2016 roku (wniosek nr [...]) oraz w dniu [...] lipca 2017 roku (wniosek nr [...]) i [...] sierpnia 2019 roku (wniosek nr [...]), na jej wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę L. Ł. ([...]) oraz syna J. S. ([...]) nie zostały zakończone w ustawowym terminie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że powyższe postępowanie powinno być zakończone bez zbędnej zwłoki, a mimo ponaglenia z dnia [...].05.2019 jakie skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie otrzymała żadnej decyzji. Nie została również poinformowana o ostatecznym terminie załatwienia sprawy. W jej ocenie terminy na załatwienie sprawy zostały rażąco naruszone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z [...].01.2020r. przekazało w/w skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazując, że pomimo, iż w skardze wskazano Samorządowe Kolegium Odwoławcze, to organem, którego skarga dotyczy jest Wojewoda [...]. Ponieważ skarga jest pismem sądowym dlatego nie mogła zostać przekazana w trybie art. 65 k.p.a. do Wojewody [...]. Jednocześnie załączono postanowienie SKO w [...] z [...].06.2019r. nr [...] w którym stwierdzono, że Wojewoda [...] nie dopuścił się bezczynności w sprawie z ww. wniosku A. S., występując do [...] instytucji właściwej do wypłaty świadczenia, celem uzyskania informacji dotyczących aktywności zawodowej M. Ł. na terytorium [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. W uzasadnieniu odpowiedzi wyjaśniono, że przed Wojewodą [...] są prowadzone postępowania: 1. z wniosku złożonego w dniu [...].08.2017 r. o świadczenie wychowawcze na okres zasiłkowy [...] na dziecko pierwsze, L. Ł., 2. z wniosku złożonego [...].11.2018 r. o świadczenie wychowawcze na okres zasiłkowy [...] na dziecko pierwsze, 3. z wniosku złożonego [...].08.2019 r. o świadczenie wychowawcze na okres zasiłkowy [...] na dziecko pierwsze - L. Ł. i dziecko drugie - J. S.. Skarżąca złożyła ponaglenie w odniesieniu do dwóch wniosków, tj. z dnia [...].08.2017 r. oraz z dnia [...].11.2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...].06.2019 r. w sprawie [...], ustaliło, że Wojewoda [...] nie dopuścił się bezczynności w sprawie. W ramach postępowania wyjaśniającego w dniu [...].02.2020 r. Wojewoda [...] ustalił występowanie koordynacji w sprawie. W dniu [...].02.2020 r. zostały wydane przez Wojewodę [...]: 1. decyzja odnośnie wniosku złożonego w dniu [...].08.2017 r. o odmowie przyznania I świadczenia na dziecko pierwsze, 2. informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego odnośnie do wniosku z dnia [...].11.2018r., 3. informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego odnośnie do wniosku z dnia [...].08.2019r. Pismem, datowanym na [...].01.2020 r., (wpływ [...].02.2020 r.) skarżąca złożyła skargę, zarzucając przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] w odniesieniu do trzech wniosków: bliżej nieokreślonego wniosku z roku 2016, wniosku z dnia [...].07.2017 r. oraz wniosku z dnia [...].08.2019 r. Organ wskazał, że przed Wojewodą [...] nie jest prowadzone żadne postępowanie na podstawie wniosku skarżącej złożonego w roku 2016 i w tym zakresie skarga jest bezprzedmiotowa. Identyczna sytuacja odnosi się do wymienionego w skardze wniosku, określonego przez skarżącą jako wniesiony [...].07.2017 r. - przed Wojewodą [...] również nie jest prowadzone postępowanie z wniosku, złożonego w takiej dacie. Ponadto, odnosząc się do skargi w odniesieniu do wniosku z dnia [...].08.2019 r. organ wskazał, że jest ona niedopuszczalna z tego względu, że jej złożenie nie było poprzedzone ponagleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 r. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie § 1a Sąd jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje § 2, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Sąd wyjaśnia, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a."). Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Wskazać należy, że terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym regulowane są w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego k.p.a. Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W ocenie Sądu treść niniejszej skargi i okoliczności sprawy wskazują na to, że powinna ona zostać uznana za skargę na bezczynność organu, a nie na przewlekłość postępowania. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Skarżąca co prawda nazywa swą skargę skargą na przewlekłość, jednak z jej treści można wywnioskować, że dotyczy ona bezczynności organu w związku z niezałatwieniem sprawy w ustawowym terminie. Skarżąca nie podnosi zarzutów dotyczących czynności pozornych, opóźniających postępowanie (to przewlekłość), a zarzuca niezałatwienie sprawy w terminie (to jest bezczynność). Ponadto Kolegium rozpoznając ponaglenia skarżącej również uznało, że sprawa dotyczy bezczynności. Aktualnie obowiązujący art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Wobec tego nie ma żadnego znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2655/13, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, tego rodzaju skarga może być wniesiona do sądu w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia (por. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2367/15 dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Niniejsza skarga dotyczy trzech wniosków o przyznanie świadczenia wychowawczego. Skarga na bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosków z [...].08.2017 r. (nr [...]) i [...].11.2018 r. (nr [...]) została poprzedzona wniesieniem ponaglenia, natomiast skarga na bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku z [...].08.2019 r. nie została poprzedzona ponagleniem. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2a k.p.a., tylko w zakresie wniosków z [...].08.2017 r. i z [...].11.2018 r. Merytorycznej oceny skargi Sąd orzekający dokonał więc jedynie w powyższym zakresie. Natomiast skarga w zakresie wniosku z [...].08.2019 r., nr [...] nie została poprzedzona ponagleniem i nie spełnia wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2a k.p.a. Zasadne jest więc jej odrzucenie w tym zakresie, co nastąpiło postanowieniem zawartym w pkt 1 sentencji wyroku. W ocenie Sądu organ w odpowiedzi na skargę bezpodstawnie wnioskuje o odrzucenie skargi w całości wskazując, że nie istnieją wnioski wskazane przez skarżącą. Istotnie daty przez nią wskazane są błędne, ale numery wniosków są prawidłowe i identyfikacja tych wniosków na podstawie numerów w aktach sprawy nie powinna sprawić organowi trudności, skoro Sąd orzekający na podstawie tych samych akt administracyjnych je zidentyfikował. Wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego nr [...] (dotyczy córki L. Ł.) został przez skarżącą złożony w dniu [...] sierpnia 2017 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...]. Organ pismem z [...].09.2017 r. (po [...] dniach) przekazał wniosek skarżącej do Regionalnego Ośrodka [...] ze względu na to, że M. Ł. (ojciec dziecka) przebywa i pracuje poza granicami kraju. Skarżąca złożyła w dniu [...].11.2018 r. kolejny wniosek nr [...] o przyznanie świadczenie wychowawczego (dot. córki L. Ł.). W dniu [...].12.2018 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynęło pismo dotyczące udostępnienia danych skarżącej. Kolejna udokumentowana czynność to pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] kierowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Organ zapytał, czy w niniejszym przypadku mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych w związku z pobytem M. Ł. poza granicami kraju. Pismo to dotyczyło wniosku numer [...]. Organ nie uwzględnił w nim wniosku nr [...]. Już w tym miejscu MOPS był bezczynny (Sąd zaznacza jednak, że niniejsza skarga dotyczy bezczynności Wojewody [...]). Następna udokumentowana czynność to odpowiedź Wojewody z [...] maja 2019 r, wskazująca że [...].05.2019 r. Wojewoda wystąpił do właściwej instytucji [...] w celu uzyskania informacji dotyczącej aktywności zawodowej M. Ł.. Wojewoda [...] od otrzymania ww. pisma z dnia [...] grudnia 2018 r. pozostawał w bezczynności do dnia [...] maja 2019 r., a więc ponad [...] miesięcy. Naruszył tym samym art. 35 k.p.a., a także art. 36 k.p.a., ponieważ nie poinformował strony o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy i nie wskazał przyczyn takiego stanu rzeczy. Skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie w sprawie wniosków z [...].08.2017 i [...].11.2018 r. Organ uznał, że Wojewoda [...] nie dopuścił się bezczynności. W dniu [...] lipca 2019 r. do Wojewody wpłynęło pismo z [...] instytucji w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o świadczenie wychowawcze. MOPS w [...] w dniu [...] listopada 2019 r. przesłał do [...] Urzędu Wojewódzkiego [...] zapytanie czy w niniejszym przypadku mają zastosowanie przepisy dotyczace koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych w związku z tym, że M. Ł. zakończył zatrudnienie za granicami kraju, a M. S. rozpoczął zatrudnienie poza granicami kraju. Sąd w tym miejscu wskazuje, że skarga na bezczynność w zakresie ww. wniosku z [...] sierpnia 2019 r. nie została poprzedzona ponagleniem i została odrzucona odrębnym postanowieniem. Sąd orzekający podkreśla, że sprawa jest skomplikowana. Dotyczy trzech wniosków o świadczenie wychowawcze. Administracyjne akta sprawy są nieuporządkowane i chaotyczne. Żaden organ nie podjął jakichkolwiek działań w celu poinformowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i o przyczynach tego stanu rzeczy (art.36 k.p.a.). Należy zauważyć, że organ w dniu [...].02.2020 r. (prawie 2 miesiące po wniesieniu skargi) wydał trzy rozstrzygnięcia merytoryczne w przedmiotowej sprawie. Decyzją nr [...] Wojewoda odmówił przyznania świadczenia na dziecko L. Ł. (dotyczy wniosku z [...].08.2017 r.) Ponadto w dwóch informacjach z [...].02.2020 r. Wojewoda poinformował o przyznaniu świadczeń na rzecz dzieci L. Ł. i J. S. (po rozpoznaniu wniosku z [...].08.2019) i na rzecz L. Ł. (po rozpoznaniu wniosku z [...].11.2018 r.). Podsumowując należy wskazać, że Wojewoda [...] pozostawał w bezczynności. Sprawy zainicjowane złożonymi wnioskami nie zostały załatwione w ustawowym terminie. Wojewoda nie poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie wyjaśnił skarżącej przyczyn opóźnienia, nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. W istocie organ oczekiwał na informacje z [...] instytucji. Informacje te były kluczowe dla wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, jednak organ wystąpił o to dopiero [...] maja 2019 r. (wnioski złożono [...].08.2017 r. oraz [...].11.2018 r.). Po wniosku z [...].08.2019 r. (mimo odrzucenia skargi dotyczące tego wniosku Sąd przytacza okoliczności z nim związane w celu uzupełnienia obrazu postępowania organów) MOPS wystąpił do Urzędu Wojewódzkiego o ustalenie, czy mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego dopiero w dniu [...] listopada 2019 r. Od [...] listopada 2019 r. do [...] lutego 2020 r. nie ma w aktach sprawy udokumentowanych czynności Wojewody. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, skarga jest co do zasady słuszna (za wyjątkiem części dotyczącej wniosku z [...].08.2019 r.), gdyż jak wyżej wskazano organ dopuścił się bezczynności. Zdaniem Sądu postawa Wojewody i czas trwania niniejszego postępowania pozwalają na uznanie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z dnia 16 września 2015 r., I OSK 722/15 LEX nr 1985970 i z dnia 24 lipca 2015 r., II OSK 3237/14 LEX nr 1803268). Przede wszystkim, wskazać należy, że stan bezczynności w niniejszej sprawie trwał szczególnie długo. Wojewoda [...] od otrzymania ww. pisma z dnia [...] grudnia 2018 r. pozostawał w bezczynności do dnia [...] maja 2019 r., a więc ponad [...] miesięcy. W dniu [...] lipca 2019 r. do Wojewody wpłynęło pismo z [...] instytucji w przedmiotowej sprawie. Od [...] lipca 2019 r. do [...] lutego 2020 r. Wojewoda [...] nie podjął żadnych czynności w celu rozpoznania wniosków skarżącej z [...].08.2017 r. oraz [...].11.2018 r. Naruszył tym samym art. 35 k.p.a., a także art. 36 k.p.a., ponieważ nie poinformował strony o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy i nie wskazał przyczyn takiego stanu rzeczy. Organ nie wskazał żadnych racjonalnych i usprawiedliwionych przyczyn takiego opóźnienia w załatwieniu sprawy. Organ po otrzymaniu stanowiska [...] organu nie podjął żadnych działań w celu wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Nastąpiło to dopiero po wniesieniu skargi do Sądu i zapewne pod wpływem tego zdarzenia. Z powyższych względów, Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na powyższe, Sąd uwzględnił skargę w tym zakresie i na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (punkt 3 sentencji wyroku) w zakresie rozpatrzenia wniosków skarżącej z dnia [...] sierpnia 2017 r. i [...] listopada 2018 r., a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 4 sentencji wyroku) - (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosków skarżącej z [...] sierpnia 2017 r. oraz z [...] listopada 2018 r. należało natomiast umorzyć (punkt 2 sentencji wyroku), zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż wnioski skarżącej zostały już merytorycznie rozpoznane w dniu [...] lutego 2020 r.