V SA/Wa 2138/19

WyrokWSA w Warszawie2020-10-06

Skład orzekający: Michał Sowiński, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który nieterminowo opłacił składki ZUS lub zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, jest zobowiązany do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, nawet jeśli opóźnienie dotyczyło tylko części kosztów płacy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracodawca, który nieterminowo opłacił składki ZUS lub zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, jest zobowiązany do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Przepisy ustawy o rehabilitacji nie przewidują możliwości zwrotu proporcjonalnego do nieopłaconej części kosztów płacy, a system wsparcia ma na celu ochronę pracowników niepełnosprawnych poprzez traktowanie kosztów płacy jako całości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Zarządu PFRON nakazującej zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Organ stwierdził szereg nieprawidłowości, w tym nieterminowe opłacenie składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Skarżąca spółka kwestionowała obowiązek zwrotu całości dofinansowania, argumentując, że opóźnienie dotyczyło jedynie części kosztów płacy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę. Przedmiotem skargi [...] S.A. z siedzibą w R. jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z [...] lipca 2019 r., znak: [...], [...], którą zobowiązano Skarżącą do zwrotu środków przekazanych tytułem wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: kwiecień 2016 r., maj 2016 r., marzec 2017 r., maj 2017 r., czerwiec 2017 r., lipiec 2017 r., wrzesień 2017 r. listopad 2017 r., styczeń 2018 r. i luty 2018 r. w łącznej wysokości [...] zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym : W dniach od 6 maja do 10 sierpnia 2018 r. jak również w dniach od 28 do 31 sierpnia 2018 r. PFRON przeprowadził kontrolę w zakresie ustalenia stanu faktycznego i prawnego dotyczącego spełnienia przez "[...]" S.A. w R. warunków do otrzymywania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: m-c styczeń 2016 r. - marzec 2018 r. W trakcie kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości w zakresie spełniania warunków do otrzymywania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: m-c kwiecień 2016 r., m-c maj 2016 r., m-ce: marzec 2017 r., maj-lipiec 2017 r., wrzesień 2017 r., listopad 2017 r. a nadto m-ce: styczeń 2018 r., luty 2018r. Wyniki powyższej kontroli ujęto w protokole kontroli z dnia (...) sierpnia 2018 r., do którego, kontrolowany wnioskodawca nie wniósł zastrzeżeń. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia (...) września 2018 r. pracodawcę poinformowano o stwierdzonych nieprawidłowościach. Poinformowano go także, że nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli skutkują nienależnym pobraniem środków PFRON tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie [...] zł. Kontrolowany nie wniósł zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego. Do wykrytych błędów zaliczono: brak orzeczenia o niepełnosprawności (1 pracownik, 2 okresy sprawozdawcze), błąd odnośnie stopnia niepełnosprawności (1 pracownik, 5 okresów sprawozdawczych), błąd wymiaru zatrudnienia (5 pracowników, 5 okresów sprawozdawczych), błąd odnośnie kosztów płacy (15 pracowników, 66 okresów sprawozdawczych), brak wypłaty wynagrodzenia za pracę (4 pracowników, 36 okresów sprawozdawczych), nieterminowe opłacenie lub nieopłacenie składek ZUS (90 pracowników, 90 okresów sprawozdawczych), ustalone prawo do emerytury (1 pracownik, 1 okres sprawozdawczy), nieterminowe opłacenie/brak opłacenia zaliczki na PIT (95 pracowników, 95 okresów sprawozdawczych). Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., [...],[...]Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie zwrot w terminie 14 dni począwszy od daty otrzymania decyzji środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za wymienione wyżej okresy, w opisanej wcześniej łącznej kwocie. W dniu 29 lipca 2019 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu [...] września 2019 r. wydano decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał na wystąpienie następujących błędów i nieprawidłowości skutkujących obowiązkiem zwrotu dofinansowania : 1. Brak orzeczenia o stopniu niepełnosprawności : Organ wyjaśnił, że z ustaleń kontrolujących, wynika, że strona ubiegała się o dofinansowanie do wynagrodzeń pomimo braku orzeczenia o niepełnosprawności za pracownika niepełnosprawnego M. K. w okresach: maj 2017 r. i czerwiec 2017 r. W przypadku wymienionego powyżej pracownika niepełnosprawnego, pracodawca wtoku postępowania nie przedstawił orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Pracodawca nie usunął nieprawidłowości za pomocą korekty wniosków Wn-D wraz z załącznikami INF-D-P składanymi za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji, dalej: SODiR oraz nie dokonał zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania. Wobec powyższego uznano , że strona pobrała nienależnie dofinansowanie do wynagrodzeń ww. pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze w PFRON maj 2017 r. i czerwiec 2017r. 2. Błąd stopnia niepełnosprawności Z ustaleń kontrolujących wynika, że strona ubiegając się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego A. C. za okresy sprawozdawcze w PFRON: od kwietnia 2017 r. do sierpnia 2017 r. wykazywała w INF-D-P stopień niepełnosprawności niezgodny z orzeczeniem o niepełnosprawności, tj. wykazano umiarkowany stopień niepełnosprawności, a winien być wykazany stopień lekki. 3. Wykazywanie w informacjach INF-D-P wymiaru zatrudnienia niezgodnego ze stanem faktycznym: Zgodnie z art. 26a ust. 6 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie wypłaca Fundusz w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy pracownika, na zasadach określonych w art. 26b i 26c.Organ wskazał, że w toku kontroli ustalono, że w przypadku 5 pracowników za 5 okresów sprawozdawczych wykazano niewłaściwy wymiar czasu pracy. 4. Wykazywanie w informacjach INF-D-P kwot kosztów płacy niezgodnych ze stanem faktycznym: Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 26a, ust 4 ww. ustawy, kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć kwoty 90% faktycznie i terminowo poniesionych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, 75% tych kosztów. Jako koszty płacy zgodnie z art. 2 pkt 4a należy rozumieć wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Organ wskazał, że z protokołu kontroli wynika, że pracodawca podał nieprawidłowe dane dot. łącznie 15 pracowników i 66 okresów sprawozdawczych. 5. Brak wypłaty wynagrodzenia W tym przypadku Prezes PFRON wyjaśnił, że zgodnie z art. 26a ust.1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Według ustaleń kontrolujących, pracodawca nie dokonał wypłaty wynagrodzeń pracownikom niepełnosprawnym, tj.: J. C. za okresy od maja 2017 r. do marca 2018 r., B. I. za okresy od maja 2017 r. do marca 2018 r., P. L. za okresy od maja 2017 r. do grudnia 2017 r., M. S.za okresy marzec 2017 r. oraz od sierpnia 2017 r. do grudnia 2017 r. Dalej Prezes wskazał, że strona w trakcie postępowania administracyjnego nie przekazała dokumentów wskazujących na wypłatę wynagrodzenia w. pracownikom niepełnosprawnym za w. okresy sprawozdawcze w terminie oraz w pełnej wysokości. Strona nie usunęła nieprawidłowości za pomocą korekt wniosków Wn-D wraz z załącznikami INF-D-P składanymi za pośrednictwem SODiR za ww. pracowników niepełnosprawnych oraz nie dokonała zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania. 6. Ubieganie się o wpłatę dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności , którzy mają ustalone prawo do emerytury: Zgodnie z treścią art. 26a ust. 1a1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury. Zgodnie z treścią art. 26a ust. 1 pkt 1-3 ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1. Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, zwane dalej "miesięcznym dofinansowaniem", przysługuje w kwocie: 1.800 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności; 1.125 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; 450 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Z powyższego przepisu jasno wynika, że jeśli pracodawca zatrudniał osoby niepełnosprawne, które miały ustalone prawo do emerytury, to nie mógł skorzystać z dofinansowania do jego wynagrodzeń ze środków Funduszu. 7. Poniesienie kosztów płacy z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów przekraczającym 14 dni: Zgodnie z treścią art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Jednocześnie, zgodnie z art. 26a ust. 1a2 tej ustawy, kwota miesięcznych należnych składek, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Jako koszty płacy, w myśl art. 2 pkt 4a należy rozumieć wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z ustaleń kontrolujących wynikało, że wnioskowi Wn-D za okres marzec 2017 r. odpowiada deklaracja ZUS za kwiecień 2017 r. Natomiast dla wniosku Wn-D za okres kwiecień 2016 r. odpowiada deklaracja w urzędzie skarbowym za maj 2016 r. Wynika to z przepisów ustawy z dnia 26Iipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób Fizycznych (Dz. U. 2012 r., poz. 361. Zgodnie z art. 11 ust. 1 p.d.o.f. przychodami (także ze stosunku pracy) są otrzymane bądź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne, Podstawę naliczenia składek ZUS stanowi przychód w rozumieniu p.d.o.f. z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W związku z powyższym obowiązek zapłaty składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia. Jeśli chodzi o składki ZUS organ wyjaśnił, że stan faktyczny został ustalony w oparciu o informacje otrzymane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , który zgodnie z art. 34 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazują, że Zakład zapewnia rzetelność i kompletność informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek w sposób uregulowany niniejszą ustawą. Informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w trakcie kontroli ustalono, że strona: - nieterminowo (tj. z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni) opłaciła składki ZUS za okres rozliczeniowy w PFRON marzec 2017 r. (deklaracja ZUS DRA za okres kwiecień 2017 r.). W związku z powyższym stwierdzono nieterminowe opłacenie składek ZUS w odniesieniu do 90 pracowników łącznie za 90 miesięcy, - nieterminowo opłaciła zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń za okres sprawozdawczy w PFRON: kwiecień 2016 r. (okres podatkowy w US maj 2016 r.). Dalej Prezes PRON wskazał, że pracodawca w toku postępowania nie przedstawił dokumentów wskazujących na terminowe poniesienie kosztów płacy za wskazane okresy. Strona nie usunęła nieprawidłowości za pomocą korekt wniosków składanych za pośrednictwem SODiR. W związku z powyższym uznać należy, że strona pobrała nienależne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wskazane okresy sprawozdawcze. W związku z powyżej wymienionymi nieprawidłowościami organ uznał, iż [...] Spółka Akcyjna nienależnie pobrał środki PFRON w łącznej wysokości [...] zł . Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 26a ust. 11 ustawy o rehabilitacji , który stanowi, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu środków dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Od powyższej decyzji [...] S.A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie . Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania . Zaskarżonej decyzji zarzucono : 1. mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego błędną wykładnię zgodnie z którą utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją - decyzja z dnia (...).07.2019 o nakazaniu zwrotu przez skarżącą dofinansowania z Funduszu za miesiące marzec i kwiecień 2017, winna jedynie obejmować równowartość kwot, które zgodnie z ustaleniami skarżąca uregulowała z uchybieniem terminu w miesiącach marcu i kwietniu 2017 nie zaś kwot dofinansowania za całe okresy czasu, w których składki ZUS i zaliczki na podatek dochodowy nie zostały opłacone w terminie. 2. art. 7, art. 77 i art. 107 KPA poprzez zaniechanie ustalenia wszelkich niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy faktów oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy w uzasadnieniu faktycznym i prawnym skarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że decyzja narusza przepis art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Wykładanie językowa oraz systemowa przepisów ustawy wskazuje, że decyzja o nakazaniu zwrotu przez skarżącą dofinansowania z Funduszu za miesiące marzec i kwiecień 2017, winna jedynie obejmować równowartość kwot, które skarżąca uregulowała z uchybieniem terminu w zakresie składek na ZUS i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące marzec i kwiecień 2017. Biorąc zatem pod uwagę powyższe pojęcie "zakres nieprawidłowości" powinien być utożsamiany z wysokością tylko tej części świadczeń składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych] których skarżąca nie opłaciła w terminie. Ponadto Spółka zarzuciła, że wbrew ustaleniom zawartym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].07.2019, składki za okres 03 - 2017 (deklaracja DRA 01 04.2017) zostały opłacone w terminie tj. zostały przekazane (...).05.2017. Do w/w deklaracji złożona została korekta ze względu na błąd systemowy przy naliczaniu zasiłków chorobowych, który miał wpływ na wysokość składki. Kwota składek została skorygowana natychmiast po zidentyfikowaniu błędu i przekazana na poczet ZUS wraz z odsetkami. Podobnie zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres 04-2016 została opłacona w terminie. Do deklaracji została złożona korekta ze względu na błąd przy naliczaniu zaliczki za powyższy okres Kwota podatku została skorygowana natychmiast po zidentyfikowaniu błędu i wraz z odsetkami przekazana na rachunek Urzędu Skarbowego. Wymienione deklaracje złożone w odpowiednich terminach odpowiadały otrzymanym przez pracowników przychodom oraz uiszczonym w pełni od owych przychodów należnym od nich składkom na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że Prezes PFRON nie naruszył przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy Sąd zauważa, że zastosowanie w sprawie znajdują przepisy prawa materialnego obowiązujące na datę złożenia wniosku o wypłatę przedmiotowego dofinansowania. Wynika to z faktu, że organ ocenia zasadność przyznania pomocy na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, a więc według danych z dnia złożenia wniosku. Skoro pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika niepełnosprawnego w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Potwierdza to także treść art. 2 pkt 28 to rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE L z dnia 26 czerwca 2014 r., nr 187, s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie 651/2014), że "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Powyższe stanowisko potwierdza także orzecznictwo, w tym wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2013 r., sygn. akt II GSK 765/12 wskazujące na taką wykładnię co do daty stosowanych przepisów oraz z dnia z 25 lutego 2015r. sygn. akt II GSK 464/14, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w z 16 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3594/15. Pomoc dotyczy zatem pokrycia wskazanej części kosztów kwalifikowanych, jako kosztów płacy, poniesionych w konkretnym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego przy spełnieniu w tym okresie warunków prawem przewidzianych. W sprawie ustalono, że Strona wg organu, nie opłaciła w stosunku do pracowników składek ZUS za okres sprawozdawczy: kwiecień 2017 r. oraz nieterminowo opłaciła zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń za okres sprawozdawczy w PFRON: kwiecień 2016 r. (okres podatkowy w US maj 2016 r.), zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Pozostałe nieprawidłowości stwierdzone w czasie kontroli nie są przez stronę faktycznie podważane, gdyż chociaż spółka wnosi o uchylenie decyzji w całości, to jednak zarówno w skardze, jak i na wcześniejszych etapach postępowania nie zgłaszała żadnych zarzutów w tym zakresie. W pierwszej kolejności należy podnieść, że ustalenia organu w sprawie niniejszej zostały oparte na wynikach kontroli, co do których strona nie zgłosiła zastrzeżeń. Ponadto, z uwagi na podniesione zarzuty we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy , organ zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o udzielenie informacji czy płatnik terminowo i w całości opłacił obowiązkowe składki za okres kwiecień 2017 r. i w oparciu o odpowiedź uzyskaną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r. ustalono, iż płatnik - [...]Spółka Akcyjna - dokonał wpłat z uchybieniem terminu, wynikającego z odrębnych przepisów. Strona, negując na etapie skargi ustalenia organu, nie wskazała żadnych konkretnych zarzutów , które mogłyby podważyć ustalenia organu. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tych ustaleń i uznaje je za całkowicie prawidłowe. Ustalenia te zostały poczynione na podstawie przedstawionych informacji pochodzących od ZUS, a więc informacji mających walor dokumentu urzędowego . Te uprawnienia wyłączne ZUS wynikają z treści art. 33 ust. 1 pkt 1-4 u.s.u.s. oraz art. 34 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Organ nie mógł w tym względzie poczynić odmiennych ustaleń, gdyż nie ma wglądu w pełen system rozliczeń między pracodawcą i ZUS-em. Strona chcąc podważyć informacje pozyskane z ZUS powinna kwestie te wyjaśniać z tymże ( art. 34 ust. 6 u.s.u.s. ). Aby strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Tym samym, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy. W myśl art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Zgodnie art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji wskazuje, że kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów. Tym samym art. 26a ust. 4 w zakresie intensywności pomocy dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest odzwierciedleniem 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014. Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń). Należy wskazać, że PFRON nie ma podstaw do badania przyczyn dla których pracodawca opóźnił się w poniesieniu kosztów płacy Przepisy ustawy o rehabilitacji, a w szczególności art. 26a ust. 1a1 nie pozostawiają organowi żadnego luzu decyzyjnego i decyzja wydawana w takim jak przedmiotowy stan faktyczny jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, w której jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, zobowiązany jest wydać przewidzianą prawem decyzję. Przepis art. 26a ust. 1a1 ust. 3 ustawy o rehabilitacji jest także jasny co do swojej treści i wbrew wywodom strony norma prawna nie pozostawia żadnych wątpliwości. Zaś skoro stwierdzono, że strona koszty płacy pokryła po terminie wynikającym z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji, to na mocy art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji organ był zobowiązany wydać decyzję nakazującą zwrot środków. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. W wyroku z dnia 17 czerwca 2020 r w sprawie o sygn. akt I GSK 2217/19 Naczelny Sąd Administracyjny ( LEX nr 3026018 ) wskazał, że (...) z całą pewnością za podlegającą zwrotowi "kwotę środków Funduszu ustaloną w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości", o której mowa w art. 49e ust. 1 przywołanej ustawy, należy uznać kwotę środków, która jakkolwiek została przyznana i wypłacona, to jednak pracodawca - jako beneficjent tych środków - naruszył obowiązki, o których mowa w pkt 3 ust. 1a1 art. 26a, a mianowicie poniósł miesięczne koszty płacy z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Potwierdza to więc wniosek, że nie chodzi o jakąkolwiek nieprawidłowość, lecz tylko o taką, która pozostaje w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z przyznanym pracodawcy wsparciem finansowym w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, którego przyznanie skorelowane zostało z nałożonymi na pracodawcę obowiązkami, których naruszenie stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu przywołanej regulacji(...). Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2020r. w sprawie o sygn. akt I GSK 1582/19: Za podlegającą zwrotowi "kwotę środków Funduszu ustaloną w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości", o której mowa w art. 49e ust. 1 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, należy uznać kwotę środków, która jakkolwiek została przyznana i wypłacona, to jednak pracodawca - jako beneficjent tych środków - naruszył obowiązki, o których mowa w art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a mianowicie poniósł miesięczne koszty płacy z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. A zatem, że nie chodzi o jakąkolwiek nieprawidłowość, lecz tylko o taką, która pozostaje w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z przyznanym pracodawcy wsparciem finansowym w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, którego przyznanie skorelowane zostało z nałożonymi na pracodawcę obowiązkami, których naruszenie stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu przywołanej regulacji ( publ. CBOSA). Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nigdy nie był kwestionowany obowiązek zwrotu dofinansowania w przypadku gdy koszty płacy były pokryte z opóźnieniem. Wręcz przeciwnie , w wielu orzeczeniach wyrażany jest pogląd , że ten wymóg służy ochronie interesów osób niepełnosprawnych. Otrzymanie pomocy jest przywilejem, który aby pracodawca otrzymał, musi spełnić określone warunki. Odpowiadając na zarzut skargi dot. niezasadności orzeczenia o obowiązku zwrotu całego dofinansowania za miesiąc , w których koszty płacy nie zostały pokryte w części, to należy zauważyć, że z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, iż funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in. kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z ww. kosztów płacy np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje, a przyznane dofinansowanie podlega zwrotowi. Analiza powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że w wypadku nawet częściowego nieuiszczenia w wymaganym terminie kosztów płacy, dofinansowanie w jakiejkolwiek wysokości nie przysługuje, o czym wprost wskazuje cytowany wyżej art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Tym samym skoro stwierdzono, że strona koszty płacy pokryła po terminie wynikającym z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji, to na mocy art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji organ był zobowiązany wydać decyzję nakazującą zwrot środków. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreślenia wymaga, że w art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji jest mowa o "środkach Funduszu" wraz z odsetkami, nie zaś o "równowartości kwoty dofinansowania w zakresie nieopłaconych terminowo przez skarżącą składek". Zatem nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której w przypadku wykrycia opłacenia kosztów płacy po terminie, przed udzieleniem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, odmawiać w całości takiego dofinansowania, a w przypadku wykrycia opłacenia kosztów płacy po terminie, po udzieleniu dofinansowania, nakazywać zwrot środków proporcjonalnie do nieuregulowanej części. Sąd, wbrew zarzutom skargi, nie dopatrzył się uchybień w prowadzonym przez organ administracji postępowaniu skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ zebrał dowody, z których jednoznacznie wynikają fakty, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Skarżąca żadnych dowodów przeciwnych, zaprzeczających tym faktom nie przedstawiła. Skarżąca kilkakrotnie w toku postępowania administracyjnego powiadamiana była o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (w tym z pismami ZUS) i nie przedstawiła dowodów, które podważałyby dokonane ustalenia. Wobec powyższego Sąd nie podziela zarzutów dotyczących naruszenia treści art. 7, 77 oraz 107 k.p.a. Sąd wskazuje, że organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, a także właściwie i wnikliwie go oceniły, nie podzielając jedynie stanowiska strony co do interpretacji art. 26a ust. 1 a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których orzekł o obowiązku zwrotu pobranego dofinansowania. Zatem Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ prowadził przedmiotowe postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło