III SA/Wa 1704/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-13
Skład orzekający: Beata Sobocha, Grzegorz Nowecki, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne otrzymanie akcji zastrzeżonych w ramach programu motywacyjnego od spółki zagranicznej stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie ich otrzymania, czy dopiero w momencie ich odpłatnego zbycia?Ratio decidendi
Nieodpłatne nabycie akcji zastrzeżonych w ramach programu motywacyjnego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie ich otrzymania. Przychód taki powstaje dopiero w momencie odpłatnego zbycia tych akcji. Organ błędnie uznał, że w momencie nieodpłatnego nabycia akcji powstaje przychód z nieodpłatnych świadczeń, co prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tego samego przychodu.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o interpretację indywidualną dotyczącą skutków podatkowych otrzymania od spółki amerykańskiej opcji na akcje oraz akcji zastrzeżonych w ramach programu motywacyjnego. Skarżący uważał, że przychód z realizacji opcji i sprzedaży akcji zastrzeżonych powinien być kwalifikowany jako przychód z kapitałów pieniężnych i opodatkowany 19% stawką w momencie otrzymania środków pieniężnych. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za prawidłowe w części dotyczącej opcji, ale nieprawidłowe w części dotyczącej akcji zastrzeżonych, twierdząc, że ich nieodpłatne otrzymanie stanowi przychód z innych źródeł. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organowi błędną wykładnię przepisów i podwójne opodatkowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej za nieprawidłowe stanowisko skarżącego oraz zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz M. O. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Nowecki, sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant referent stażysta Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi M. O. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 16 lutego 2016 r. nr IPPB2/4511-1149/15-2/MK w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej za nieprawidłowe stanowisko skarżącego, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz M. O. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. O. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") w dniu 22 grudnia 2015 r. zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z otrzymaniem przez Skarżącego od spółki amerykańskiej opcji nabycia akcji oraz akcji zastrzeżonych spółki amerykańskiej w ramach programu motywacyjnego.
We wniosku Skarżący przedstawił stan faktyczny oraz opis zdarzenia przyszłego, z którego wynika, że wnioskodawca jest osobą fizyczną nieprowadzącą pozarolniczej działalności gospodarczej. Obecnie jest związany stosunkiem pracy z 3. sp. z o.o., która jest spółką zależną od spółki z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, wchodzącą w skład międzynarodowej grupy 3. Skarżący został objęty programem motywacyjnym skierowanym do kadry menadżerskiej w spółce, w której jest zatrudniony. Program motywacyjny organizowany jest przez spółkę z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, będącą publiczną spółką akcyjną.
W ramach programu motywacyjnego pracownik może otrzymać opcje nabycia akcji oraz akcji spółki amerykańskiej. Zgodnie z programem motywacyjnym ma on wynagrodzić zaangażowanie i wsparcie pracowników w działalność całej grupy.
Program motywacyjny przewiduje m.in., że pracownicy otrzymują opcje na akcje, a liczba przyznanych opcji na akcje nie zależy od spółki polskiej (pracodawcy Skarżącego), zależy tylko od spółki amerykańskiej.
Opcje nabycia akcji są imienne, przyznawane bezpłatnie i co do zasady niezbywalne. W momencie przyznania takich opcji pracownik nie musi podejmować żadnych decyzji, nawet nie wie, czy kiedykolwiek będzie je realizował, gdyż nie wie jaka będzie ewentualna cena akcji po upływie okresu, który umożliwi mu ich sprzedaż.
Skarżący po otrzymaniu opcji na akcje po roku może podjąć decyzję o ich realizacji maksymalnie do 1/3 przyznanych opcji, po dwóch latach maksymalnie do 2/3 przyznanych opcji, a dopiero po upływie co najmniej trzech lat może podjąć decyzję o realizacji opcji w całości. Czas realizacji opcji wynosi 10 lat od daty ich przyznania.
W przypadku podjęcia decyzji o realizacji opcji upoważniony przez Skarżącego makler dokonuje ich sprzedaży. Przychodem Skarżącego jest kwota będąca różnicą pomiędzy wartością opcji z dnia sprzedaży a ich wartością z dnia przyznania, tj. w praktyce różnica pomiędzy wartością akcji z tych okresów. Kwota przychodu, pomniejszona o prowizję maklerską, przekazywana jest na rachunek bankowy Skarżącego.
Przyznawane Skarżącemu nieodpłatnie w ramach programu motywacyjnego opcje na akcje, jako warunkowe prawo uprawniające go do wypłaty równowartości akcji w gotówce, tj. różnicy pomiędzy wartością akcji z dnia przyznania opcji a wartością z dnia ich realizacji stanowią inny instrument finansowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, a tym samym stanowią pochodny instrument finansowy zdefiniowany w art. 5a pkt 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. – o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f.").
Zgodnie z programem motywacyjnym, Skarżącemu mogą także zostać bezpłatnie przyznane akcje zastrzeżone spółki amerykańskiej. Wówczas są one rejestrowane na rachunku inwestycyjnym Skarżącego prowadzonym przez maklera giełdowego wskazanego przez spółkę amerykańską, która organizuje program motywacyjny.
Akcje, do czasu ich sprzedania, dają prawo do otrzymywania dywidendy, która jest przekazywana na rachunek inwestycyjny Skarżącego.
W przypadku akcji zastrzeżonych, można je sprzedawać najwcześniej po trzech latach od daty przyznania.
Nie ma ograniczenia maksymalnego okresu, w którym należałoby sprzedać akcje. W przypadku podjęcia decyzji o sprzedaży akcji upoważniony przez Skarżącego makler dokonuje ich sprzedaży. Przychodem Skarżącego jest w takich okolicznościach kwota, będąca wynikiem ilości sprzedawanych akcji przemnożonych przez kurs giełdowy akcji w momencie ich sprzedaży. Kwota przychodu, pomniejszona o prowizję maklerską, przekazywana jest na rachunek bankowy Skarżącego.
Pracodawca Skarżącego (polska spółka) w zasadzie nie uczestniczy w programie motywacyjnym, który jest organizowany przez spółkę amerykańską. Zasady przyznawania opcji na akcje/akcji zastrzeżonych przez spółkę amerykańską w ogóle nie są uregulowane w umowie o pracę łączącą Skarżącego ze swoim pracodawcą (spółką polską).
W związku z powyższym Skarżący zapytał:
1) Czy dochód otrzymywany z tytułu realizacji opcji na akcje powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkowany przez wnioskodawcę samodzielnie według stawki 19% w momencie otrzymania przez wnioskodawcę rozliczenia pieniężnego z tytułu objęcia wnioskodawcy programem motywacyjnym?
2) Czy dochody otrzymywane z tytułu przyznania akcji zastrzeżonych powinny zostać zakwalifikowane do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkowane według stawki 19% w momencie faktycznego otrzymania przez wnioskodawcę rozliczenia pieniężnego z tytułu objęcia wnioskodawcy programem motywacyjnym ?
Przedstawiając własne stanowisko Skarżący uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym:
Ad. 1. Dochód otrzymywany z tytułu realizacji opcji na akcje powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkowany przez wnioskodawcę samodzielnie według stawki 19% w momencie otrzymania przez wnioskodawcę rozliczenia pieniężnego z tytułu objęcia programem motywacyjnym.
Ad. 2. Dochody otrzymywane z tytułu przyznania akcji zastrzeżonych powinny zostać zakwalifikowane do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkowane przez wnioskodawcę samodzielnie według stawki 19% w momencie faktycznego otrzymania przez wnioskodawcę rozliczenia pieniężnego z tytułu objęcia programem motywacyjnym.
Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca wskazał na przepis art. 11 u.p.d.o.f., który stanowi, że za przychody, z zastrzeżeniem m.in. art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, uważa się otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Ustawodawca w art. 11 u.p.d.o.f. wprowadził zatem generalną zasadę, że za przychody uznaje się m.in. otrzymane świadczenia nieodpłatne. Jednakże, w przypadku np. pochodnych instrumentów finansowych, ustawodawca wprowadzając zastrzeżenie, postanowił, że przychodem jest dopiero kwota należna ze sprzedaży tych instrumentów (choćby nie została faktycznie otrzymana), o czym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.
Podsumowując, w przypadku Skarżącego należy przyjąć interpretację przepisów art. 11 ust. 1 i art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f., która prowadzi do wniosku, że na moment objęcia (w tym nieodpłatnego otrzymania) przez zainteresowanego opcji na akcje czy to akcji spółki amerykańskiej, przychód po stronie Skarżącego nie powstaje, gdyż za przychód (wprowadzając stosowne zastrzeżenie w art. 11 ust. 1) ustawodawca uznał dopiero kwoty należne z tytułu realizacji praw wynikających z papierów wartościowych.
Brak odpłatności po stronie Skarżącego za otrzymane opcje na akcje nie będzie dla Strony neutralny z podatkowego punktu widzenia, bowiem nieodpłatne nabycie przez wnioskodawcę opcji na akcje czy też ewentualnie akcji spółki amerykańskiej wpłynie na podstawę opodatkowania w momencie zbycia przez wnioskodawcę opcji na akcje czy też akcji spółki amerykańskiej (tj. nie rozpozna kosztów związanych z nabyciem opcji na akcje/akcji i w efekcie, wnioskodawca zapłaci wyższy podatek dochodowy niżby miał do zapłaty gdyby odpłatność za opcje na akcje/akcje ponosił).
W przypadku objęcia opcji na akcje (czy to za odpłatnością czy nieodpłatnie), wartość ewentualnego przysporzenia na moment objęcia jest czysto hipotetyczna, a główną cechą takich instrumentów finansowych jest to, że generują one przychód dopiero na moment ich realizacji, co ustawodawca przewidział m.in. w art. 11 ust. 1 wprowadzając stosowne zastrzeżenia co do przychodów osiąganych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 u.p.d.o.f.
Podsumowując, osiągane przez Skarżącego dochody należy kwalifikować do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkować według stawki 19% w momencie otrzymania przez Stronę równowartości akcji w gotówce.
Zdaniem wnioskodawcy podobna zasada dotyczy dochodów otrzymywanych z tytułu akcji zastrzeżonych. Objęcie akcji zostało wymienione w art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f. i zakwalifikowane do źródła przychodu jakimi są kapitały pieniężne.
Nie ma też przepisów, które nakazywałyby inaczej niż powyżej, kwalifikować objęcie udziałów/akcji w spółkach po cenie niższej od rynkowej bądź nieodpłatnie. Taka okoliczność ma jedynie wpływ na przychód osiągany z tytułu ich zbycia (wyższy dochód do opodatkowania podatkiem w stawce 19%).
Także w tym przypadku zastosowanie mają zatem argumenty przytoczone w punkcie dotyczącym przyznania opcji na akcje.
W związku z powyższym, w sytuacji przyznania Skarżącemu zastrzeżonych akcji spółki amerykańskiej, dochód otrzymany z tytułu sprzedaży tychże akcji powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodu z kapitałów pieniężnych i opodatkowany stawką 19%.
Minister Finansów (dalej "Minister") w interpretacji indywidualnej z dnia 16 lutego 2016 r. stanowisko Skarżącego uznał za:
1) prawidłowe – w części dotyczącej realizacji opcji na akcje uprawniających do wypłaty równowartości akcji w gotówce oraz z tytułu sprzedaży przyznanych nieodpłatnie akcji zastrzeżonych,
2) nieprawidłowe - w odniesieniu do braku powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego przyznania akcji zastrzeżonych.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że z tytułu realizacji opcji na akcje uprawniających do wypłaty równowartości akcji w gotówce stanowiących pochodny instrument finansowy, Skarżący w momencie realizacji tego prawa, osiąga przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. opodatkowany stawką 19% zryczałtowanego podatku dochodowego, którego rozliczenie następuje na zasadzie samoopodatkowania przez podatnika, po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu podatkowym, składanym do końca kwietnia roku następnego po roku podatkowym w którym przychód zostanie osiągnięty.
Natomiast nieodpłatne otrzymanie w ramach programu motywacyjnego akcji zastrzeżonych dających Skarżącemu uprawnienie do czerpania korzyści wnikających z akcji (prawo do dywidendy) od spółki prawa amerykańskiego, skutkuje uzyskaniem przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., który należy zakwalifikować do przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f., według ustalonej skali podatkowej. Przychody te Skarżący zobowiązany będzie wykazać samodzielnie w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym zostanie osiągnięty i je opodatkować. Natomiast przychód z odpłatnego zbycia przedmiotowych akcji stanowić będzie źródło przychodów zakwalifikowanych do przychodów z kapitałów pieniężnych opodatkowanych 19% stawką zryczałtowanego podatku dochodowego, którego rozliczenie następuje na zasadzie samoopodatkowania przez podatnika, po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu podatkowym, składanym do końca kwietnia roku następnego po roku podatkowym w którym nastąpi sprzedaż akcji.
Skarżący po wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą interpretację, zarzucając naruszenie art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym, tj. poprzez błędne przyjęcie, że w stosunku do Strony powstaje przychód z innych źródeł na moment nieodpłatnego przyznania akcji zastrzeżonych spółki amerykańskiej.
Zdaniem Skarżącego, w pierwszej kolejności, zbadać należało czy konkretne przysporzenie (nieodpłatne przyznanie akcji zastrzeżonych) może stanowić nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., a to z kolei wymagało ustalenia źródła przychodów w rozumieniu art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. do którego mogłoby ono zostać przyporządkowane. Wywodził, że zgodnie z przyjęta praktyką, potwierdzoną bogatym orzecznictwem, dochód z tego samego tytułu może być opodatkowany tylko raz i może być, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. przyporządkowany tylko do jednego źródła przychodów.
W ocenie Skarżącego w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku nie otrzyma on nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. już w momencie przyznania akcji zastrzeżonych w ramach programu motywacyjnego. W tym momencie nabędzie on wyłącznie ekspektatywę nabycia akcji. Możliwość sprzedania przyznanych akcji zastrzeżonych przysługiwała bowiem dopiero po upływie okresu restrykcyjnego.
Zwrócił także uwagę, że w wydanej interpretacji organ nakazał podwójnie opodatkować ten sam przychód.
Dodatkowo, zdaniem Skarżącego, wbrew twierdzeniom zawartym w interpretacji, od przychodów z odpłatnego zbycia tych akcji Strona nie mogłaby odliczyć wartości nieodpłatnego świadczenia. Możliwość taką wyłącza bowiem art. 30b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., który wskazuje na sposób obliczenia dochodu ze zbycia papierów wartościowych i pozwala on na odliczenie kosztów uzyskania przychodów, określonych wyłącznie na podstawie art. 22 ust. 1f i ust. 1 g u.p.d.o.f., art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 u.p.d.o.f. Nie ma zatem podstaw prawnych zastosowania w takich okolicznościach art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f., który zezwala na uznanie za koszt uzyskania przychodów wartości przychodu, określonego w związku z otrzymaniem nieodpłatnego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Sporna w niniejszej sprawie jest ocena skutków, jakie w zakresie podatku dochodowego wywołuje nieodpłatne otrzymanie - w ramach programu motywacyjnego - akcji zastrzeżonych, dających Skarżącemu uprawnienie do czerpania korzyści wynikających z akcji (prawo do dywidendy) od spółki prawa amerykańskiego. Zdaniem Organu już w momencie otrzymania akcji zastrzeżonych skutkuje to uzyskaniem przez Skarżącego przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., który należy zakwalifikować do przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f., według ustalonej skali podatkowej. Niezależnie od tego, zdaniem Organu, w wypadku późniejszego odpłatnego zbycia przedmiotowych akcji powstanie przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany 19% stawką zryczałtowanego podatku dochodowego.
Zdaniem Skarżącego natomiast przychód nie powstaje w ogóle w momencie nabycia akcji zastrzeżonych, lecz dopiero w razie ich odpłatnego zbycia.
W ocenie Sądu należy przyznać rację Skarżącemu, że w momencie nieodpłatnego nabycia akcji zastrzeżonych, nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Przychód taki powstaje zaś dopiero w momencie zbycia akcji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela poglądy prezentowane w tej mierze w utrwalonej linii orzeczniczej ukształtowanej m.in. w wyrokach NSA z dnia 13 lutego 2014 r., II FSK 601/12; z dnia 5 października 2011 r., II FSK 517/10; z dnia 9 grudnia 2011 r., II FSK 1113/10; z dnia 11 grudnia 2013 r., II FSK 111/12 z dnia 21 lipca 2017 r. II FSK 1716/15).
Nieodpłatne objęcie akcji nie powoduje samo w sobie powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przeciwnie, treść art.17 ust.1 pkt 9, art. 20 ust.1, art. 23 ust.1 pkt 38 i art. 24 ust.11 u.p.d.o.f. daje podstawy do wyprowadzenia wniosku, że objęcie akcji (nieodpłatnie, częściowo nieodpłatnie) jest neutralne podatkowo w dacie tego zdarzenia, a opodatkowaniu podlega dopiero odpłatne zbycie udziałów (akcji), stosownie do art.17 ust.1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Dopiero w tym momencie ujawnia się bowiem rzeczywisty przychód z objęcia akcji.
Organ stanął na stanowisku, że w momencie nieodpłatnego nabycia akcji powstaje przychód z nieodpłatnych świadczeń. To stanowisko jest nieprawidłowe.
Dla uznania, że dane świadczenie jest nieodpłatne konieczne jest bowiem stwierdzenie, że w wyniku zdarzenia prawnego czy zjawiska gospodarczego podatnik uzyskał korzyść majątkową kosztem innego podmiotu lub też uzyskał nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątkowe, mające konkretny wymiar finansowy (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006r., II FPS 1/06, opubl. ONSAiWSA z 2006 r., nr 6, poz. 153). Przysporzenie to musi zatem być rzeczywiste, a nie tylko potencjalne.
Nabywając akcje podatnik nabywa w związku z tym określone uprawnienia niemajątkowe i majątkowe, których realizacja dopiero w przyszłości może wiązać się z przysporzeniem majątkowym (otrzymaniem dywidendy, zbyciem akcji za cenę wyższą od ceny nabycia).
Należy zauważyć, że przyjęta przez organ w zaskarżonej interpretacji wykładnia art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. prowadziłaby w przypadku nieodpłatnego nabycia akcji do podwójnego opodatkowania tego samego przychodu. Wbrew twierdzeniom zawartym w interpretacji, od przychodów z odpłatnego zbycia tych akcji Skarżący nie mógłby odliczyć – jako kosztu uzyskania przychodu - wartości nieodpłatnego świadczenia, możliwość taką wyłącza bowiem art. 30b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. Przepis ten enumeratywnie wymienia koszty podlegające odliczeniu. Wskazując na sposób obliczenia dochodu ze zbycia papierów wartościowych pozwala on na odliczenie kosztów uzyskania przychodów, określonych na podstawie art. 22 ust. 1f i ust. 1g, art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14. Nie ma zatem w tym przypadku zastosowania art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f., pozwalający na uznanie za koszt uzyskania przychodów wartości przychodu, określonego w związku z otrzymaniem nieodpłatnego świadczenia. W razie przyjęcia stanowiska organu, że przychód powstaje zarówno w momencie nieodpłatnego nabycia akcji, jak i ich odpłatnego zbycia, nie byłoby zatem możliwości uniknięcia podwójnego opodatkowania, gdyż uwzględnienie kosztów w taki sposób, jak wskazuje na to organ, nie jest prawnie dopuszczalne.
W przypadku akcji mamy do czynienia z odrębnym reżimem opodatkowania, w którym przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów wyłączone jest zastosowanie reguły ogólnej wynikającej z art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f.
Dochód z odpłatnego zbycia akcji będzie dochodem ze źródła, o którym mowa w art.10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art.17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. (tak też przyjęto m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2011r., II FSK 517/10; z dnia 9 grudnia 2011r., II FSK 1113/10; z dnia 11 grudnia 2013r., II FSK 111/12; z dnia 13 lutego 2014 r., II FSK 601/12). Należy tu przytoczyć w szczególności pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 21 lipca 2017 r. II FSK 1716/15 zgodnie z którym uznanie, że przychód powstaje w momencie nieodpłatnego nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego oraz że dochodem z tej czynności jest wartość rynkowa akcji prowadziłoby do opodatkowania wartości wyrażonej w pieniądzu, której podatnik w momencie uzyskania akcji nie osiągnął. Otrzymanie akcji nie daje żadnych korzyści, ponieważ akcje są takim składnikiem majątku, który przychód może dać dopiero w momencie ich zbycia w drodze sprzedaży lub zamiany ewentualnie innych czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero zbycie akcji pozwala ustalić, jaki dochód podatnik osiągnął przez to, że nabył akcje w drodze programu motywacyjnego, a następnie zbył te akcje. Nabycie akcji samo przez się nie daje żadnego przychodu. W praktyce wygląda to tak, że w chwili nabycia akcji podatnik nie wie, jaki uzyska przychód, bowiem okaże się to dopiero w przyszłości. Pogląd ten w pełni podziela Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę.
Do ujawnienia (rozpoznania) rzeczywistego dochodu podlegającego opodatkowaniu dojdzie dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji. Słuszne jest zaprezentowane w skardze stanowisko, że nabycie akcji zastrzeżonych jest zdarzeniem neutralnym podatkowo.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nieodpłatne nabycie akcji zastrzeżonych nie stanowi zdarzenia powodującego powstanie przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód taki powstanie dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji.
Zaskarżona interpretacja, w której organ zajął odmienne stanowisko, narusza zatem art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Stwierdzając naruszenie wskazywanych przez Skarżącego przepisów prawa materialnego, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację w części, w jakiej organ bezzasadnie uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe.
Sąd stwierdza zarazem, że zarzucane przez Skarżącego naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. nie wystąpiło, gdyż organy nie wskazywały tego przepisu jako podstawy prawnej uzasadniającej opodatkowanie nabycia akcji zastrzeżonych i nie wykazuje on związku ze spornym zagadnieniem (jeśli chodzi o skutki nabycia akcji zastrzeżonych). Słusznie natomiast w zaskarżonej interpretacji uznano, że ma on zastosowanie do przychodu z odpłatnego zbycia akcji zastrzeżonych. Naruszenie prawa materialnego w ocenie Sądu ogranicza się zatem do wskazanego wyżej naruszenia art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.
Z przedstawionych wyżej powodów zaskarżona interpretacja podlegała w części uchyleniu stosownie do art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § pkt 1 lit. a) P.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku co do przedstawionej wyżej wykładni przepisów prawa materialnego.
Orzeczenie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło