II SA/Ol 847/20
WyrokWSA w Olsztynie2021-02-02
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Adam Matuszak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, w sytuacji gdy informacje dotyczyły realizacji zamówienia publicznego, a organ nie wykazał materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie wykazał, że żądane informacje dotyczące postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym dotyczące wniosku o przesunięcie terminu zamknięcia finansowego lub wydania decyzji w tym przedmiocie, posiadają wartość gospodarczą lub potencjalny wpływ na sytuację ekonomiczną podmiotu prywatnego. W związku z tym, odmowa udostępnienia informacji publicznej oparta na tajemnicy przedsiębiorcy była niezasadna. Ponadto, organ uchylając decyzję pierwszej instancji i umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe, naruszył przepisy k.p.a., gdyż żądanie informacji w zakresie pytania nr 4 wniosku pozostawało aktualne nawet po zmianie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Spółka A zwróciła się do Spółki B o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej realizacji zamówienia publicznego, w tym o potwierdzenie lub wyjaśnienie kwestii związanych z "zamknięciem finansowym". Organ początkowo odmówił udostępnienia części informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Następnie, po zmianie stanu faktycznego (nastąpiło zamknięcie finansowe), organ uchylił własną decyzję i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Spółka A wniosła skargę, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy i bezpodstawne umorzenie postępowania. Sąd uchylił obie decyzje organu, uznając, że organ nie wykazał tajemnicy przedsiębiorcy i niezasadnie umorzył postępowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu z dnia "[...]" i zasądził od Spółki B na rzecz skarżącej Spółki kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Spółki B z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego organu z dnia "[...]"; II. zasądza od Spółki B na rzecz skarżącej Spółki kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z 10 czerwca 2020 r. Spółka A. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") zwróciła się do Spółki B. (dalej: "organ") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej realizacji zamówienia publicznego nr [...] przez podanie:
"1. Na jakim obecnie etapie jest realizacja Zamówienia?
2. Czy na dzień dzisiejszy doszło do Zamknięcia Finansowego, o którym mowa
w pkt. 7.2 umowy PPP?
3. Jeśli na dzień dzisiejszy doszło do Zamknięcia Finansowego - zwracam się
o przesłanie dokumentów potwierdzających w/w fakt.
4. Jeśli na dzień dzisiejszy nie doszło do Zamknięcia Finansowego - zwracam się
o: 1) przesłanie wniosku Partnera Prywatnego dot. przesunięcia terminu Zamknięcia Finansowego oraz 2) wydanej przez Podmiot Publiczny decyzji dot. przedłużenia terminu Zamknięcia Finansowego, ewentualnie 3) wskazanie, że nie doszło do złożenia w/w wniosku i wydania decyzji".
W piśmie z 24 lipca 2020 r. organ podał, że zamówienie jest w fazie wykonania, partner prywatny przystąpił do realizacji robót budowlanych i nie doszło na dzień udzielania odpowiedzi do zamknięcia finansowego, o którym mowa w pkt. 7.2 umowy PPP. Stwierdził ponadto, że pytanie z pkt. 3 wniosku jest bezprzedmiotowe, gdyż nie doszło do zamknięcia finansowego.
Następnie, decyzją z [...] organ odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie określonym w pkt. 4 ww. wniosku.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł że art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, z późn. zm.), dalej: "u.d.i.p."., ustanawia ochronę podmiotów indywidualnych w zakresie ich prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy. Wprawdzie w tej ustawie nie zdefiniowano pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", lecz zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1010), dalej "u.z.n.k.", "tajemnica przedsiębiorstwa" musi być informacją techniczną, technologiczną, organizacyjną przedsiębiorstwa lub inną informacją posiadającą wartość gospodarczą; nie może być powszechnie znana albo łatwo dostępna oraz z zachowaniem należytej staranności powinna zostać zabezpieczona przed ujawnieniem. Organ , powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, że za takie tajemnice należy uznać informacje dotyczące, m.in. sposobów produkcji, planów technicznych, metod kontroli jakości, informacje związane z bieżącą działalnością przedsiębiorcy, w tym rynkami zbytu, strukturą organizacyjną, zasadami finansowania działalności oraz poufne know-how o charakterze produkcyjnym i handlowym. Na tajemnicę przedsiębiorstwa może składać się wiedza i doświadczenie, które obejmują cały zespół elementów tworzących proces technologiczno- produkcyjny, w tym rozwiązania konstrukcyjne urządzenia, dokumentację techniczną, sposób (metodę) produkcji, użyte materiały itp. Tajemnicą przedsiębiorstwa jest w takim przypadku cały proces produkcyjny i okoliczność, że jeden z jego elementów, np. konstrukcja urządzenia, jest łatwy do poznania na podstawie informacji powszechnie dostępnych dla osób, które zazwyczaj tym się zajmują, nie pozbawia przedsiębiorcy możliwości objęcia całego procesu poufnością. Organ stwierdził, że wytworzenie ciepła i energii elektrycznej jest skomplikowanym procesem przekształcenia zawartej w paliwie energii w energię cieplną i elektryczną, a następnie jej dostarczenie do odbiorców końcowych, na który to proces składa się wiele złożonych czynności technicznych i technologicznych. Proces ten jest wynikiem zastosowania indywidualnych rozwiązań technicznych producenta i wykonawcy danej instalacji energetycznej. Stanowi zatem dla producenta, wykonawcy robót budowlanych, a następnie operatora instalacji energetycznej istotne informacje techniczne, technologiczne oraz organizacyjne, które są jego tzw. know-how. Dodał, że tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić również: struktura kosztów przedsiębiorstwa, zawarte umowy handlowe czy planowane działania akwizycyjne lub inwestycyjne. Organ wywiódł również, że kluczowym kryterium w ocenie, czy określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jest znaczenie ekonomiczne określonej informacji. Wartość gospodarczą mają wszelkie informacje, które dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Informacje te ze względu na swój charakter nie powinny być udostępniane podmiotom konkurencyjnym, gdyż mogą stanowić dla nich źródło informacji o charakterze biznesowym, a ich ujawnienie mogłoby narazić spółki na straty. Podkreślił, że wystarczającą przesłanką dla uznania danych za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu ich utajnienia.
W ocenie organu, ujawnienie informacji w zakresie złożonego w pkt. 4 wniosku, może mieć wpływ na proces finansowania lub ostateczne warunki zamknięcia finansowego, dlatego żądane dokumenty stanowią istotną informację handlową partnera prywatnego, której organ nie jest uprawniony ujawnić. Podkreślił, że każda zmiana formy struktury finansowania, jaka mogłaby mieć miejsce w związku z ujawnieniem żądanych dokumentów, będzie miała bezpośrednie przełożenie na wykonanie zobowiązań partnera prywatnego określonych w Umowie o PPP. Zaznaczył, że partner prywatny w piśmie z 21 lipca 2020 r. podkreślił, że informacje i dokumenty dotyczące zamknięcia finansowego, o których udostępnienie zwróciła się Spółka w pkt. 4 wniosku, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa partnera prywatnego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka zarzuciła ww. decyzji naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej: "k.p.a.", w zw. z 16 ust. 2 u.d.i.p. przez: bezpodstawne przyjęcie, że informacje określone w pkt. 4 wniosku zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa podlegające ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., pomimo że nie stanowią one informacji o charakterze organizacyjnym, ekonomicznym, technologicznym lub innych posiadających wartość gospodarczą, których ujawnienie mogłoby narazić organ lub partnera prywatnego na szkodę oraz pomimo że nie wynika to z treści uzasadnienia decyzji, które w wielu miejscach ogranicza się do powoływania szczątkowych, lakonicznych i powtarzalnych argumentów bez wykazania zaistnienia przesłanek warunkujących uznanie danej informacji za stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Skarżąca podkreśliła, że organ nie wykazał w treści uzasadnienia decyzji spełnienia przesłanek wymaganych do zakwalifikowania danych informacji jako stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, w szczególności nie wyjaśnił, dlaczego poszczególne informacje posiadają wartość gospodarczą dla organu lub partnera prywatnego.
Decyzją z [...] organ uchylił w całości własną decyzję z [...] r. i umorzył w całości postępowanie w pierwszej instancji.
Podkreślił w uzasadnieniu, że stan faktyczny ustalony w toku pierwotnego rozpoznania sprawy uległ zmianie po wydaniu decyzji z [...], gdyż 7 sierpnia 2020 r. doszło do zamknięcia finansowego. Wobec tego, zgodnie z pierwotnym wnioskiem, organ informuje o tym Skarżącą i udostępnia oświadczenie partnera prywatnego z 10 sierpnia 2020 r., potwierdzające doprowadzenie do zamknięcia. Powołując się na orzecznictwo dotyczące postępowania administracyjnego, organ wywiódł, że organ, do którego należy ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie. W konsekwencji ponownie rozpoznając sprawę powinien wydać decyzję nie w oparciu o historyczny stan faktyczny ustalony na moment wydania pierwotnej decyzji, lecz w oparciu o stan z chwili wydawania nowej decyzji. Zauważył, że pkt. 3 i 4 wniosku zostały sformułowane warunkowo - na wypadek, gdyby doszło do zamknięcia finansowego (pkt 3) oraz w sytuacji gdyby do niego nie doszło (pkt 4). W dniu wydania pierwotnej decyzji spełniony był warunek z pkt. 4 - a co za tym idzie, nie był spełniony warunek z pkt. 3 - stąd też organ odnosił się wówczas do zagadnień wskazanych w pkt. 4, natomiast żądanie z pkt. 3 uznał za bezprzedmiotowe. Doprowadzenie do zamknięcia finansowego, o którym mowa w pkt. 7.2 umowy PPP zaktualizowało żądanie wyrażone w pkt. 3, zaś żądanie wyrażone w pkt. 4 straciło aktualność. Organ zawiadomił więc Spółkę o zmianie stanu sprawy w zakresie, w którym informował w odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt. 2 wniosku oraz ustosunkował się do żądania zawartego w pkt. 3. Tym samym wniosek został rozpatrzony w całości zgodnie z żądaniem Skarżącej. W konsekwencji, pierwotna decyzja powinna zostać wyeliminowana z obrotu, gdyż postępowanie w zakresie nią objętym stało się bezprzedmiotowe wobec zmiany stanu faktycznego.
Spółka wywiodła skargę do tut. Sądu na ww. decyzję organu. Zarzuciła, że decyzja ta została wydana z naruszeniem:
- art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. - przez nierozpoznanie istoty sprawy i brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego, co uzasadniało uchylenie decyzji z [...] i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, pomimo że wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczył stanu na dzień jego składania, tj. na 10 czerwca 2020 r., gdy nie doszło jeszcze do zamknięcia finansowego, o którym mowa w pkt 7.2 umowy PPP, nie zaś na dzień wydania decyzji;
- art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. - przez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji pierwszej instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, pomimo że organ dokonując oceny, czy w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego powinien mieć na względzie stan z chwili składania wniosku o udzielenie informacji publicznej, a nie z chwili wydawania decyzji w przedmiocie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy;
- art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i art. 107 § 1 k.p.a. - przez jego niezastosowanie i przekazanie Spółce informacji zawartych w piśmie [...] (dalej: "Partner Prywatny") z 10 sierpnia 2020 r. pt. "Doprowadzenie do zamknięcia finansowego" w ograniczonym zakresie bez wskazania podstawy prawnej takiego działania i brak wydania decyzji w tym zakresie.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organ z [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; ewentualnie o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Spółka podniosła w uzasadnieniu skargi m.in., że zgodnie z pkt. 7.2 Umowy PPP "Zamknięcie Finansowe", Partner Prywatny był zobowiązany do dokonania zamknięcia finansowego nie później niż w terminie czterech miesięcy od dnia podpisania umowy. Niedotrzymanie tego terminu przez Partnera Prywatnego uprawniało podmiot publiczny m.in. do żądania kary umownej, a także złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy. Do podpisania umowy PPP doszło 28 listopada 2019 r., a tym samym, do zamknięcia finansowego powinno dojść do 28 marca 2020 r. W konsekwencji, składając wniosek o udzielenie informacji publicznej Spółka chciała ustalić, czy do tego konkretnego dnia - 10 czerwca 2020 r. - doszło do zamknięcia finansowego, a ponadto uzyskać potwierdzenie tego faktu w postaci dokumentów. Jeśli zaś na ww. dzień nie doszłoby do zamknięcia finansowego, to celem pytania było ustalenie, dlaczego do niego nie doszło i jakim trybie termin zamknięcia finansowego został przesunięty. Składając wniosek Skarżąca chciała ustalić, czy wymogi Umowy PPP dotyczące terminu zamknięcia finansowego są respektowane. Skarżąca zauważyła, że projekt, którego dotyczy Umowa PPP, tj. budowa [...], to przedsięwzięcie, które ma kluczowe znaczenie nie tylko dla [...], ale i całego regionu. Koszt projektu szacuje się na ok. 3,5 mld zł. Mając na uwadze stopień skomplikowania przedsięwzięcia, jego strategiczne znaczenie, a także zaangażowanie znacznych środków publicznych w celu realizacji spalarni odpadów, niewątpliwie transparentność tego procesu ma wyjątkowe znaczenie dla wyeliminowania wszelkich mogących się pojawić nadużyć. Jednym z kluczowych warunków zapewnienia tej transparentności jest przestrzeganie zapisów łączącej organ i Partnera Prywatnego umowy PPP - również w zakresie przestrzegania procedury zamknięcia finansowego, tj. sposobu dokonania zamknięcia, powodów braku dokonania zamknięcia w określonym umową terminie, reakcji organu na ewentualne opóźnienia i wyciągania konsekwencji umownych wobec zwłoki po stronie Partnera Prywatnego. W ramach procedury zamknięcia finansowego nie jest obojętne, w jakim terminie do niego dojdzie oraz czy i jakie konsekwencje wobec opóźnień Partnera Prywatnego wyciągnie podmiot publiczny. Celem pytań zawartych we wniosku z 10 czerwca 2020 r. było zatem poznanie stanu rzeczy, jaki występował właśnie na ten dzień, trzy miesiące po umownym terminie zamknięcia finansowego, oraz powodów, dla których na ten dzień nie doszło do zamknięcia finansowego. Dokonanie zamknięcia finansowego dopiero 10 sierpnia 2020 r. nie zmieniło faktu, że na 10 czerwca 2020 r. nie doszło do zamknięcia finansowego. Wobec powyższego pkt. nr 4 wniosku pozostaje aktualny. Tym samym, w przedmiotowej sprawie nie można mówić o zmianie stanu faktycznego, a tym bardziej nie sposób uznać, że udzielenie informacji z pkt. 4 wniosku stało się bezprzedmiotowe.
Skarżąca zarzuciła również, że organ załączył do decyzji z [...] dokument z 10 sierpnia 2020 r. "Doprowadzenia do zamknięcia finansowego", jako odpowiedź na pkt. 3 wniosku, lecz utajnił w znacznym stopniu ww. dokument, nie wskazując jednocześnie, z jakiego powodu to robi oraz jakie ustawowe przesłanki za tym przemawiają.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Organ podtrzymał stanowisko dotyczące kwestii, jaki stan faktyczny powinien był wziąć pod uwagę wydając drugą decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stwierdził, że nie doszukał się we wniosku intencji uzyskania wiedzy dokładnie o stanie faktycznym istniejącym w dniu złożenia wniosku. Z określenia "na dzień dzisiejszy" wnioskował, że Skarżąca była zainteresowana najaktualniejszą wiedzą na temat postępów realizacji przedsięwzięcia, a nie wiedzą o stanie z przeszłości. Ponieważ organ nie miał wątpliwości co do sensu wniosku, nie zwracał się do Skarżącej o wyjaśnienia na podstawie art. 7 k.p.a.
Odnosząc się do kwestii udostępnienia informacji potwierdzających dokonanie zamknięcia finansowego, organ stwierdził, że udostępnił dokument "Doprowadzenie do zamknięcia finansowego". Stwierdził, że dokument ten zawierał informacje, które nie miały znaczenia dla żądania Skarżącej i nie stanowiły informacji publicznej. Z tego też względu organ pominął te informacje w przekazanym dokumencie. Wyjaśnił, że pominięte informacje należą do kategorii informacji cywilnych, gdyż dotyczą relacji między Partnerem Prywatnym i podmiotem udzielającym finansowania dla Partnera Prywatnego i nie odnosiły się w żadnym wypadku do środków publicznych (sfery publicznej).
Organ zauważył ponadto, że zarzuty skargi odnoszą się wyłącznie do zaskarżonej decyzji z [...] Wywiódł, że Sąd nie może orzekać o zgodności z prawem decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, gdyż decyzja o umorzeniu postępowania po ponownym rozpatrzeniu sprawy jest oparta na odmiennych przesłankach i to te przesłanki zostały zakwestionowane przez Skarżącą. Gdyby zatem Sąd przychylił się do zarzutów skargi i uznał, że postępowanie nie powinno zostać umorzone, to powinien uchylić wyłącznie decyzję z [...].
Niezależnie od powyższego, organ stwierdził, że Sąd powinien uznać wniosek o uchylenie także pierwotnej decyzji z [...], za zbyt daleko idący. Przychylenie się do niego, uchylenie decyzji pierwotnej i nakazanie organ udostępnienia w całości informacji publicznej doprowadziłoby do niedopuszczalnego pozbawienia prawa do instancyjnej kontroli decyzji uczestniczącego w postępowaniu wykonawcy, którego tajemnicy przedsiębiorstwa dotyczą informacje nieujawnione Skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Art. 134 § 1 p.p.s.a. określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Granice sprawy, o której mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., wyznacza istota stosunku administracyjnoprawnego podlegającego załatwieniu danym, skarżonym rozstrzygnięciem administracyjnoprawnym. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza zaś, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności czy bezczynności organu administracji publicznej (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2020 r., I OSK 2770/19 - wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. uchwała NSA z 27 czerwca 2000 r. FPS 12/99, ONSA 2001/1/7; wyroki NSA z: 6 lutego 2008 r., I FSK 1592/07, 25 września 2007 r., I FSK 916/06, 21 maja 2020 r., I OSK 1693/19) za ugruntowany uznać należy pogląd, że granice sprawy, o których mowa w art. 134 § 1
i art. 135 p.p.s.a., to granice sprawy administracyjnej w rozumieniu materialnym. Na sprawę tę składają się elementy przedmiotowe i podmiotowe. Przy badaniu tożsamości sprawy zatem należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. Granice sprawy wyznacza istota stosunku administracyjnoprawnego, podlegającego załatwieniu danym, zaskarżonym rozstrzygnięciem administracyjnoprawnym (zob. wyrok NSA z 16 listopada 2005 r., FSK 2261/04). Poglądy te zostały zaaprobowane w doktrynie (zob.
Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, Państwo i Prawo 2007/4/s. 31 i nast.; J. P. Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, Łódź 1996, s. 52).
Wbrew zatem stanowisku organu, kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegają obie decyzje tego organu. Przeprowadzona zaś przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że nie jest sporne, że żądane przez skarżącą informacje, dotyczące realizacji wyżej opisanego zamówienia publicznego stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 1 ust 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., przy czym art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej.
Sąd w pełni podziela zarzut skargi dotyczący braku podstaw do umorzenia postępowania w pierwszej instancji z uwagi na to, że w dacie ponownego rozpatrywania sprawy przez organ, nastąpiło już zamknięcie finansowe.
Stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie to okazało się nietrafne, a samo postępowanie jest bezprzedmiotowe i nie powinno być kontynuowane (zob. wyrok NSA z 20 maja 2020 r., II OSK 3299/19). O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego można zaś mówić, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy. Przesłanki stanu bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy, dotyczący układu podmiotowego konkretnego postępowania, jak i przedmiotowy, dotyczący samego przedmiotu postępowania administracyjnego. W akcie stosowania prawa administracyjnego organ dokonuje autorytatywnej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu, kształtując jego sytuację prawną, co oznacza, że przesłanki podmiotowe odnoszą się do zdolności określonego podmiotu do bycia podmiotem obrotu prawnego i zagadnienia identyfikacji sfery interesu prawnego tego określonego podmiotu, a przesłanki przedmiotowe - do tego, jakie określone i skonkretyzowane obowiązki mają być nałożone, a jakie uprawniania przyznane.
W odniesieniu do sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej bezprzedmiotowość postępowania zaistnieje, np. gdy wnioskodawca cofnie wniosek lub zaistnieją przesłanki z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Wbrew stanowisku organu, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniał taki stan faktyczny sprawy, który uzasadniałby umorzenie postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wskazanej w pytaniu 4 wniosku, jako bezprzedmiotowego. Podkreślić należy, że Skarżąca zwróciła się alternatywnie – w zależności od etapu realizacji zamówienia publicznego zaistniałego w dacie złożenia wniosku (to jest 10 czerwca 2020 r.), – albo o przesłanie dokumentów potwierdzających zamknięcie finansowe (pytanie nr 3), w przypadku gdy sytuacja taka miała miejsce w dacie złożenia wniosku, albo o przesłanie wniosku partnera prywatnego dotyczącego przesunięcia terminu zamknięcia finansowego, wydanej przez organ decyzji dotyczącej przedłużenia terminu zamknięcia finansowego, ewentualnie wskazanie, że nie doszło do złożenia w/w wniosku i wydania decyzji – w sytuacji gdyby w dacie złożenia wniosku nie doszło do zamknięcia finansowego. Z uwagi na zawarte w tym pytaniu sformułowanie – "jeśli na dzień dzisiejszy nie doszło do Zamknięcia Finansowego - zwracam się o:", niezależnie od daty udzielania odpowiedzi na to pytanie, żądanie skarżącej Spółki pozostawało aktualne także na etapie ponownego rozpoznania sprawy przez organ.
Powyższej oceny nie zmienia prawidłowe stanowisko organu, że zgodnie z obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym zasadami: praworządności (art. 6 k.p.a.) i dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), organ odwoławczy lub organ ponownie rozpoznający sprawę jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, co skutkuje obowiązkiem uwzględnienia przez ten organ zmian stanu faktycznego i prawnego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.
Uwzględniając powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uznał również uchylenie decyzji organu z [...], która została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Decyzją tą organ odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie określonym w punkcie nr 4 wniosku, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy – partnera prywatnego.
Stosownie do art. 5 ust. 2 prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, ale ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", zasadne zatem pozostaje odwołanie się do zapisów ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1913). Zgodnie
z art. 11 ust. 2 tej ustawy przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Na definicję tajemnicy przedsiębiorcy składają się dwie przesłanki: materialna i formalna. Przesłanka materialna dotyczy danych o charakterze technicznych lub handlowym, których ujawnienie mogłoby pogorszyć położenie przedsiębiorcy na rynku. Z kolei przesłanka formalna oznacza, że przedsiębiorca w sposób niebudzący wątpliwości wyraził wolę utajnienia danych technicznych lub handlowych, ponieważ "w ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na powołane wyżej tajemnice konieczne jest zatem badanie przesłanek materialnych i formalnych tajemnicy przedsiębiorcy. Ponadto podkreślenia wymaga wysoki poziom skomplikowania omawianej materii i stąd konieczność dołożenia należytej staranności przy ocenie, czy w danej sprawie można zastosować procedurę odmowy udostępnienia informacji z uwagi na ochronę przedmiotowej tajemnicy. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie, iż dane zawarte w ofertach zawierają tajemnicę przedsiębiorcy" (wyrok z 28 maja 2014 r., I OSK 2631/13, podobnie wyrok z 6 marca 2013 r., I OSK 3076/12 oraz z 19 kwietnia 2018 r., I OSK 876/16). Sąd administracyjny jest zatem zobowiązany do kontroli istnienia obu przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy, oceniając, czy informacje objęte klauzulą "tajemnicy przedsiębiorcy" zawierają się w tym zakresie. Sąd nie może się jedynie ograniczyć do stwierdzenia, że utajnienie informacji powoduje sam w sobie brak możliwości jej udostępnienia. W ramach kontroli sąd powinien posiadać całość dokumentacji, pozwalającej na rzeczywiste zbadanie przesłanek objęcia danej informacji klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy (por. wyroki NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 193/13 oraz I OSK 195/13, z 9 listopada 2018 r., I OSK 2829/16, z 23 maja 2019 r., I OSK 1861/17; tak też M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych (wybrane problemy), ZNSA Nr 1/2014, s. 23).
Z akt sprawy wynika, że organ zwrócił się do partnera prywatnego i uzyskał stanowisko tego podmiotu (pismo z 21 lipca 2020 r.), wskazujące na chęć zachowania w poufności informacji i dokumentów dotyczących zamknięcia finansowego, o którym mowa w pkt. 7.2. umowy PPP, z wyłączeniem informacji, że do tego zamknięcia nie doszło. Można zatem przyjąć, że organ wykazał spełnienie formalnej przesłanki podjęcia działań w celu nieujawniania informacji o istotnym znaczenie dla przedsiębiorcy.
Co zaś się tyczy wykazania przesłanki materialnej organ ograniczył się do ogólnikowego twierdzenia, że ujawnienie informacji w zakresie złożonego w pkt. 4 wniosku, może mieć wpływ na proces finansowania lub ostateczne warunki zamknięcia finansowego, dlatego żądane dokumenty stanowią istotną informację handlową partnera prywatnego. Zaznaczył też, że każda zmiana formy struktury finansowania, jaka mogłaby mieć miejsce w związku z ujawnieniem żądanych dokumentów, będzie miała bezpośrednie przełożenie na wykonanie zobowiązań partnera prywatnego określonych w Umowie o PPP. Wywiódł również, że wytworzenie ciepła i energii elektrycznej jest skomplikowanym procesem przekształcenia zawartej w paliwie energii w energię cieplną i elektryczną, a następnie jej dostarczenie do odbiorców końcowych, na który to proces składa się wiele złożonych czynności technicznych i technologicznych. Proces ten jest wynikiem zastosowania indywidualnych rozwiązań technicznych producenta i wykonawcy danej instalacji energetycznej. Stanowi zatem dla producenta, wykonawcy robót budowlanych, a następnie operatora instalacji energetycznej istotne informacje techniczne, technologiczne oraz organizacyjne, które są jego tzw. know-how.
W ocenie Sądu, organ nie wykazał, aby żądane informacje, dotyczące postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym poinformowanie czy został złożony ewentualny wniosek o przesunięcie terminu zamknięcia finansowego lub czy wydano decyzję w tym przedmiocie, zawierały informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, lub że miały choćby potencjalny wpływ na sytuację ekonomiczną, gospodarczą, czy inną podmiotu prywatnego.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt. 1 - 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że organ wydając ww. rozstrzygnięcie ma obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzyć zgromadzony materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a także należycie umotywować swoje stanowisko w sprawie. Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej winna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. Zaskarżona decyzja tych wymogów nie spełnia. Organ nie wyjaśnił w sposób należyty i przekonujący, z jakich względów odmówił dostępu do całości żądanej w pkt. 4 informacji publicznej, odmowę uzasadnił ogólnikowo, zaś dokumenty źródłowe nie pozwalają na weryfikację prawidłowości zajętego w sprawie stanowiska.
Zasadny jest również zarzut odnoszący się do naruszenia art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
i art. 107 § 1 k.p.a. przez przekazanie Spółce informacji zawartych w piśmie partnera prywatnego z 10 sierpnia 2020 r. - "Doprowadzenie do zamknięcia finansowego", którego treść organ zanonimizował w taki sposób, że ograniczył ją do informacji, że doszło do zamknięcia finansowego i że do pisma załączono 6 dokumentów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynikają przyczyny, dla których organ nie udostępnił Skarżącej tych danych. Organ nie może konwalidować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania i zalecenia Sądu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 6 sierpnia 2020 r. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie
art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło