I SA/Bk 720/20

WyrokWSA w Białymstoku2020-11-25

Skład orzekający: Andrzej Melezini, Marcin Kojło, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym zarzut niewłaściwości miejscowej organu egzekucyjnego, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, zostały zasadnie uznane za nieuzasadnione przez organy administracji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty strony skarżącej za niezasadne. Stwierdzono, że organ egzekucyjny był właściwy miejscowo, ponieważ egzekucja dotyczyła składnika majątkowego (samochodu) związanego z działalnością gospodarczą prowadzoną na terenie właściwości tego organu. Zarzut zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego uznano za niezasadny, wskazując, że zajęcie rachunku bankowego jest jednym z mniej uciążliwych środków, a okoliczności sprawy (darowizny majątku) uzasadniały wybór takich środków. Zarzut dotyczący braków formalnych tytułu wykonawczego również oddalono, uznając, że tytuł zawierał wymagane elementy.
Stan faktyczny
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec N. K. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących należności z tytułu podatku VAT. Strona skarżąca wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących m.in. niewłaściwości miejscowej organu, nadmiernej uciążliwości egzekucji oraz braków formalnych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznały zarzuty za niezasadne. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Białymstoku, podtrzymując zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zarzuty na postępowanie egzekucyjne oddala skargę Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku N. K. (zwanej dalej: "skarżącej") na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. i nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2014 r. oraz styczeń 2015 r. wynikające z ostatecznej decyzji określającej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. (zwanego dalej: "DIAS") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...]. Wobec powyższych należności organ egzekucyjny prowadził postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczeń nr [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], (doręczonym stronie skarżącej w dniu [...] stycznia 2020 r.) Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. poinformował o przekształceniu z mocy prawa dokonanych zajęć zabezpieczających (rachunków bankowych w I. S.A., m. S.A., zajęcia zabezpieczające wierzytelności pieniężnej w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w B. i Izbie Administracji Skarbowej w B.) w zajęcia egzekucyjne dołączając odpisy ww. tytułów wykonawczych. W dniu [...] stycznia 2020 r. strona wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując naruszenie przepisów: (-) art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 154 § 4 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, dalej: "u.p.e.a."), poprzez prowadzenie egzekucji wobec skarżącej pomimo wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek zaspokojenia roszczeń organu w związku z dokonanym zajęciem zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec, kwiecień, maj 2015 r.; (-) art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sposób nadmiernie uciążliwy dla zobowiązanej będącej w podeszłym wieku i zmagającej się z licznymi problemami zdrowotnymi; (-) art. 33 § 1 pkt 9 w zw. z art. 22 § 1 u.p.e.a. poprzez podejmowanie postępowania egzekucyjnego przez organ niewłaściwy miejscowo; (-) art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 u.p.e.a. poprzez brak wskazania w tytułach wykonawczych organu egzekucyjnego oraz sporządzenie klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu do egzekucji administracyjnej poprzez nieuprawniony do tego podmiot z naruszeniem właściwości miejscowej. Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego uznał wniesione zarzuty za niezasadne. W zażaleniu na ww. postanowienie strona skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione na prowadzone postępowanie egzekucyjne, oprócz zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 154 § 4 pkt 1 i ust. 7 u.p.e.a. DIAS postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka określonego w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ odwoławczy podniósł, że przy wyborze środka egzekucyjnego znane były organowi składniki majątku skarżącej. Wskazał, że skarżąca w dniu [...] lipca 2017 r. darowała córce posiadany przez nią majątek nieruchomy, którego wartość w akcie notarialnym Rep. A nr [...] określono na kwotę 940.000,00 zł. Natomiast darowizną z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżąca darowała córce samochód osobowy marki I., model [...], określając jego wartość w umowie na kwotę 65.000,00 zł. W związku z tym organ egzekucyjny prowadził egzekucje z dostępnych składników majątkowych. Wskazał również, że ww. posiada świadczenie emerytalne, które nie zostało zajęte przez organ egzekucyjny. Nie została zatem pozbawiona środków na utrzymanie. Ponadto DIAS stwierdził, że czynności egzekucyjne, wbrew twierdzeniom skarżącej, były wykonywane przez właściwy zgodnie z art. 22 § 3 w zw. z art. 26 § 4 u.p.e.a. Podniósł, że organ egzekucyjny ustalił, że skarżąca jest właścicielem samochodu osobowego marki I. którego zakup związany był z prowadzoną działalnością gospodarczą, o czym świadczy wydruk z systemu CEPiK. W związku z tym, że miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę skarżącą jest [...], Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. uznał się organem właściwym do prowadzenia egzekucji z majątku położonego we właściwości jego działania. Na dzień wystawienia tytułów wykonawczych wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym posiadał informację, że zobowiązana dysponuje majątkiem ruchomym w postaci ww. samochodu osobowego, co potwierdza wydruk z dnia 31 grudnia 2019 r. z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), z którego wynika, że właścicielem rzeczonego auta była skarżąca. Mając na uwadze powyższe, zdaniem DIAS, niecelowym było przekazanie tytułów wykonawczych Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., który następnie byłby zobowiązany przekazać odpis tytuł wykonawczy celem prowadzenia egzekucji ze składnika majątkowego znajdującego się na terenie działania Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego. Był to też jedyny znany organowi, zarówno przed wszczęciem jak i w dacie wszczęcia egzekucji, składnik majątkowy należący do skarżącej, nie zajęty uprzednio w postępowaniu zabezpieczającym. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że z protokołu o stanie majątkowym skarżącej sporządzonego [...] stycznia 2020 r. w F., [...] (miejsce prowadzenia działalności gospodarczej) wynika, że ww. pojazd marki I. znajdował się na parkingu pod rzeczonym adresem. Próba zajęcia tej ruchomości nie doszła do skutku z uwagi na przedstawienie przez E. D. umowy darowizny z dnia [...] grudnia 2019 r. na jej rzecz przedmiotowego pojazdu. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 u.p.e.a. z uwagi na brak wskazania organu egzekucyjnego w tytułach wykonawczych, tj. braku w treści tytułów nazwy i adresu organu egzekucyjnego, prowadzącego przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, DIAS stwierdził, że nie doszło do naruszenia powyżej wskazanego przepisu. Podniósł, że tytuły wykonawcze nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. i nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. będące częścią akt egzekucyjnych, zawierają wszystkie wskazane w zacytowanym przepisie elementy. Ponadto wzory powyższych tytułów wykonawczych są zgodne ze wzorem określonym w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 850). Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji trafnie wskazał, że w części "I" tytułów wykonawczych znajduje się klauzula organu egzekucyjnego zawierająca: nazwę organu egzekucyjnego z podaniem siedziby, treść i podstawę prawną klauzuli, datę nadania klauzuli oraz imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazują miejsca, w którym w tytule wykonawczym ma się znajdować oznaczenie organu egzekucyjnego. Ponadto wbrew twierdzeniom pełnomocnika organ stwierdził, że klauzula była sporządzona w sposób umożliwiający identyfikację powyższych danych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozważenie przez Sąd uchylenia poprzedzającego postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 33 § 1 pkt 9 w zw. z art. 22 § 2 u.p.e.a. poprzez brak uchylenia tytułów oraz umorzenia postpowania egzekucyjnego na podstawie wniesionych zarzutów, mimo wskazania, iż przedmiotowe czynności egzekucyjne podejmowane przez organ będący niewłaściwym miejscowo, 2) art. 33 § 1 pkt 8 zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez brak uchylenia tytułów oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wniesionych zarzutów, mimo wskazania na uciążliwość postpowania prowadzonego przez organ, która polega w szczególności na: - przedwczesnym wszczęciu postpowania egzekucyjnego, - utrudnieniu w prowadzeniu działalności gospodarczej - co skutkowało jej zawieszeniem, 3) art. 33 § 1 pkt 10 w zw. art. 27 u.p.e.a. poprzez brak uchylenia tytułów oraz umorzenia postpowania egzekucyjnego na podstawie wniesionych zarzutów, mimo wskazania na braki formalne tytułów doręczonych skarżącej, tj. brak wskazania w treści tytułów nazwy i adresu organu egzekucyjnego, prowadzącego przedmiotowe postpowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że właściwość organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję z praw majątkowych, powinna być określona na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a., tj. według miejsca zamieszkania skarżącej. W ocenie skarżącej większość jej majątku stanowiły wierzytelności, a jedynie w niewielkim zakresie ruchomości, co przesądza, że właściwym do prowadzenia egzekucji jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. Ponadto wskazała, że egzekucja została wszczęta przedwcześnie, ponieważ na skutek wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzje organu I i II instancji będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych zostały one uchylone. W dalszej części skargi pełnomocnik podniosła, że skarżąca jest osobą starszą, która z racji wieku zmaga się z licznymi problemami zdrowotnymi, a zajęcie wszelkich źródeł jej dochodu, pozbawiło jej środków na utrzymanie i leczenie. Z uwagi na uciążliwość egzekucji strona musiała zawiesić działalność gospodarczą. DIAS wywiódł odpowiedź na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej jako: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc wyłącznie na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: (1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; (2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; (3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; (4) błąd co do osoby zobowiązanego; (5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; (6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; (7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; (8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; (9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; (10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Wskazać także należy, że stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. (art. 26 § 5 u.p.e.a.). Przepis powyższy stwarza alternatywę rozłączną i oznacza, że spełnienie jednego tylko warunku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2013 r. II FSK 1043/11, wszystkie orzeczenia powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie www. orzeczenia nsa.gov.pl). Przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia są zarzuty wniesione przez skarżącą, dotyczące tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] grudnia 2019 r. przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, które wskazują na: prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ (art. 33 § 1 pkt 9), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, polegające na przedwczesnym wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz utrudnieniu w prowadzeniu działalności gospodarczej- co skutkowało jej zawieszeniem (art. 33 pkt 8) oraz niespełnienie w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10). Powyższe zarzuty wyznaczają granice rozpoznawanej sprawy. Istota sporu sprowadzała się zatem do ustalenia, czy zasadnie organy uznały zarzuty wniesione przez skarżącą na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Na początek Sąd uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Odnosząc się kolejno do podniesionych w skardze zarzutów Sąd stwierdził, że czynności egzekucyjne, wbrew twierdzeniom skarżącej, były wykonywane przez organ właściwy miejscowo. Zgodnie z art. 22 § 3 u.p.e.a. jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2 albo 2a, właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. Przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady (ustalania właściwości organu egzekucyjnego wg miejsca zamieszkania/siedziby zobowiązanego art. 22 § 2 u.p.e.a.). Do zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a. wymagane jest ustalenie, że cały majątek lub jego większa część znajduje się poza właściwością organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. Zajęcia zabezpieczające wierzytelności pieniężnych dokonane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. przekształciły się z mocy prawa zgodnie z art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. w zajęcia egzekucyjne z dniem wystawienia tytułów wykonawczych. Wobec powyższego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. jako wierzyciel był zobowiązany do wystawienia w myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. tytułów wykonawczych, co uczynił [...] grudnia 2019 r. i w tych dniach owe zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. W związku z tym przekazanie egzekucji administracyjnej Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. było bezcelowe. Wskazuje na to również treść ww. przytoczonego art. 26 § 4 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca jest właścicielem samochodu osobowego marki I. którego zakup związany był z prowadzoną działalnością gospodarczą, o czym świadczy wydruk z systemu CEPiK. W związku z tym, że miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę skarżącą jest [...] w F., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. prawidłowo uznał się organem właściwym do prowadzenia egzekucji z majątku położonego we właściwości jego działania. Na dzień wystawienia tytułów wykonawczych wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym posiadał informację, że zobowiązana dysponuje majątkiem ruchomym w postaci ww. samochodu osobowego, co potwierdza wydruk z dnia [...] grudnia 2019 r. z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), z którego wynikało, że właścicielem rzeczonego auta była skarżąca. Mając na uwadze powyższe prawidłowo DIAS uznał, że niecelowym było przekazanie tytułów wykonawczych Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., który następnie byłby zobowiązany przekazać odpis tytuł wykonawczy celem prowadzenia egzekucji ze składnika majątkowego znajdującego się na terenie działania Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego. Był to też jedyny znany organowi, zarówno przed wszczęciem jak i w dacie wszczęcia egzekucji, składnik majątkowy należący do skarżącej, nie zajęty uprzednio w postępowaniu zabezpieczającym. Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka określonego w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., polegającego na przedwczesnym wszczęciu postępowania egzekucyjnego, Sąd stwierdził, że nie mógł on odnieść skutku na gruncie rozpoznawanej sprawy. Został on bowiem zgłoszony dopiero na etapie skargi do sądu. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie jest dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazane w art. 33 § 1 u.p.e.a. również po upływie terminu do wniesienia zarzutów (wyrok NSA z 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11). Należy w tym miejscu zauważyć, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 80/20 uchylający decyzję DIAS z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...]i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] września 2019 r. nr [...], jest nieprawomocny. DIAS w dniu [...] września 2020 r. na powyższe orzeczenie wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślić należy, że w dniu przekształcenia się zajęć zabezpieczających w egzekucyjne, co nastąpiło [...] grudnia 2019 r., tj. w dniach wystawienia tytułów wykonawczych, ww. decyzja wymiarowa organu II instancji była ostateczna i podlegała wykonaniu. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka określonego w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., polegający na utrudnieniu w prowadzeniu działalności gospodarczej - co skutkowało jej zawieszeniem. Z akt sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie doszło do przekształcenia zajęć dokonanych w postępowaniu zabezpieczającym, tj. wierzytelności pieniężnych z tytułu zwrotu podatku VAT, zasądzonych kosztów procesu oraz zajęć wierzytelności pieniężnych z rachunków bankowych w zajęcia egzekucyjne. Zajęcia te okazały się skuteczne i należności za miesiące sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2014 r. zostały wyegzekwowane. Działanie organu egzekucyjnego było prawidłowe i zgodne z celami prowadzonego postępowania. Wybór środków w niniejszej sprawie był ograniczony zasadą celowości postępowania zmierzającego do wyegzekwowania zaległych należności podatkowych. Co do zasady przyjmuje się, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3577/15). "Uciążliwość" w świetle art. 33 u.p.e.a. oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika. W świetle przepisów komentowanej ustawy zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Istotne jest to, że rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 21 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 52/18). Dokonując zajęcia rachunków bankowych skarżącej, organ nie naruszył w tym zakresie prawa. Wybór i zastosowanie środka zabezpieczającego przyjmowanego jako najmniej uciążliwy, wbrew gołosłownym zarzutom skargi, nie mogło doprowadzić do zawieszenia działalności gospodarczej. Należy bowiem zwrócić uwagę na instytucje prawne, którą zmniejszają jego dolegliwość. Jedna z nich zawarta jest w art. 80 § 1 u.p.e.a., z którego wynika, że rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może swobodnie dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę. Oceniając zastosowany w sprawie środek zabezpieczający jako najmniej uciążliwy, sądy administracyjne podkreślają właśnie to uprawnienie korzystne dla zobowiązanego, by nie "zablokować" całkowicie jego działalności gospodarczej. Ponadto z akt sprawy wynika, że nie bez znaczenia dla wyboru zastosowanych środków egzekucyjnych był fakt, że organowi znane były składniki majątkowe zobowiązanej. Organy wykazały, że skarżąca w dniu [...] lipca 2017 r. darowała córce posiadany przez nią majątek nieruchomy, którego wartość w akcie notarialnym Rep. A nr [...] określono na kwotę 940.000,00 zł. Natomiast darowizną z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżąca darowała córce samochód osobowy marki I., określając jego wartość w umowie na kwotę 65.000,00 zł. W związku z tym organ egzekucyjny prowadził egzekucje z dostępnych składników majątkowych. Organy wykazały zatem, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, że skarżąca nie została pozbawiona środków na utrzymanie i leczenie. W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione na druku TW-1, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 850). Jak słusznie wskazał DIAS, w części "I" tytułów wykonawczych znajduje się klauzula organu egzekucyjnego zawierająca: nazwę organu egzekucyjnego z podaniem siedziby, treść i podstawę prawną klauzuli, datę nadania klauzuli oraz imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego. Ponadto organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazują miejsca, w którym w tytule wykonawczym ma się znajdować oznaczenie organu egzekucyjnego. Zarówno organ egzekucyjny jak i odwoławczy oceniły znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy tytuły wykonawcze jako prawidłowo wystawione, a klauzula była sporządzona w sposób umożliwiający identyfikację powyższych danych i to stanowisko podzielił także Sąd rozpoznający przedmiotową sprawy. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 u.p.e.a. również nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle powyższego, zarzuty skargi uznać należy za nieuzasadnione, a jednocześnie sąd nie stwierdził po stronie organu uchybień naruszających prawo, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Mając powyższe na uwadze, jako że skarga okazała się niezasadna, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło