II SA/Kr 219/21

Dnia 6 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) SWSA Mirosław Bator SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu l instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta [...] decyzją nr AB.V. 1.497.2019 z 26 kwietnia 2019 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Firma A dla przedsięwzięcia inwestycyjnego pn.: Rozbudowa budynku usługowego o budynek usługowy - placówka oświatowa - z przewiązką wraz z wewnętrznymi instalacjami: wod-kan, co., elektryczna i dojściem na dz. nr [...], [...] wm. B. , gm. Z.. W. D. wniósł o wznowienie postępowania w powyższej sprawie. Jako przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Starosta [...] postanowieniem z 5 listopada 2019 r., znak: [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 26 kwietnia 2019 r. Wskutek zażalenia na to postanowienie Wojewoda uchylił je w całości postanowieniem z 29 maja 2019 r., znak: [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda wskazał, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie z pominięciem istotnych dowodów w sprawie i nie skierował rozstrzygnięcia do inwestora. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku organ I instancji odmówił wznowienia postępowania postanowieniem z 27 lipca 2020 r znak: [...] - z uwagi na stwierdzone uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 § 2 kpa). Na postanowienie to zażalił się wnioskodawca. Wojewoda postanowieniem z 4 grudnia 2020 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawca wyjaśnił, że o decyzji nr [...] Starosty [...] z 26 kwietnia 2019 r., znak: [...], dowiedział się 25 września 2019 r. Wskazaną datę potwierdza adwokat, który w imieniu wnioskodawcy 23 sierpnia 2019 r. wystąpił o udzielenie w tym zakresie informacji publicznej i któremu odpowiedź została doręczona 20 września 2019 r. We wniosku o wznowienie wskazano również okoliczności, które stały się przyczyną, dla której wnioskodawca wystąpił o informację publiczną: "W związku z rozpoczęciem wykonywanych robót budowlanych na działce nr [...] i [...] w m. B. , gm. Z., bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością Wnioskodawcy oznaczoną jako działka nr [...] w m. B. , gm. Z., za pośrednictwem niżej podpisanego pełnomocnika wnioskodawca zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie wszelkich decyzji w charakterze inwestycyjnym, dotyczących działek nr [...] i [...]". Organ I instancji uzyskał również od Inwestora pismo z 3 lipca 2020 r. zawierające deklarację, że "tablica informacyjna dla planowanej inwestycji została umieszczona w czytelnym miejscu po uprawomocnieniu się decyzji o pozwoleniu na budowę i przed zgłoszeniem rozpoczęcia pracy budowlanych które miało miejsce 06.08.2019. Zawieszenie tablicy miało miejsce 30.07.2019 r." Odnosząc się do przedstawionych dowodów należy wyjaśnić, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz.U.2018.963), tablica informacyjna zawiera między innymi: (1) określenie rodzaju robót budowlanych oraz adres prowadzenia tych robót, (2) numer pozwolenia na budowę albo numer zgłoszenia oraz nazwę, adres i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego. Tablicę informacyjną umieszcza się w miejscu widocznym od strony drogi publicznej lub dojazdu do takiej drogi, na wysokości .-:zlrwiającej jej odczytanie (§ 13 ust. 1 pkt 3 powyższego rozporządzenia). Oznacza to, że informacja o decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowiącej administracyjną podstawę rozpoczętej budowy, jest podawana do wiadomości publicznej na zasadzie pokrewnej publicznego obwieszczenia, o którym mowa w art. 49 kpa, w dniu zamieszczenia tablicy informacyjnej na ogrodzeniu budowy. Tablica informacyjna zawiera wystarczające dane (art. 148 § 2 kpa) do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organy administracji publicznej są uprawnione do badania terminu przysługującego do wznowienia postępowania w świetle powyższych ustaleń, gdy jako źródło uzyskania informacji o inwestycji jest fakt rozpoczęcia robót budowlanych na jej terenie. Jeżeli zatem rozpoczęcie budowy, ogłoszone 30 lipca 2019 r., było źródłem uzyskania przez wnioskodawcę wiedzy o planowanej inwestycji, to termin, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa upływał 30 sierpnia 2019 r. Oznacza to, że wniosek W. D. z 4 października 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z 26 kwietnia 2019 r., znak: [...], wpłynął z uchybieniem przysługującego terminu. W razie niedochowania warunku skutecznego wznowienia postępowania organ administracji publicznej odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W przypadku zażalenia, organ odwoławczy ma obowiązek to postanowienie utrzymać w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa). Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. D.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. naruszenie art. 148 § 2 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że umieszczenie na nieruchomości tablicy informacyjnej dla prowadzonej inwestycji jest równoznaczne z dowiedzeniem się przez Skarżącego o decyzji w rozumieniu powołanego przepisu. 2. Naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez dowolne i niewynikające z żadnego ze zgromadzonych dowodów ustalenie, że Skarżący dowiedział się o decyzji w dniu 30 lipca 2019 roku. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że utożsamianie momentu faktycznego dowiedzenia się o decyzji, o którym mowa w art. 148 § 2 kp.a., z potencjalną możliwością dowiedzenia się o decyzji, która może wynikać z umieszczenia na nieruchomości tablicy informacyjnej informującej o prowadzonej inwestycji, stanowi jaskrawy przejaw naruszenia prawa przez organy obu instancji. Na nieporozumieniu opiera się argumentacja przywołująca zasadę pokrewną publicznemu obwieszczeniu, o którym mowa w art. 49 k.p.a., wynikającą z faktu umieszczenia tablicy informacyjnej na placu budowy. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, przy czym, koniecznym jest dowiedzenie się zarówno o nazwie organu, który wydał decyzję, jak i sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Pismem z 23 sierpnia 2019 r. pełnomocnik Skarżącego zwrócił się do Starosty [...] o udostępnienie informacji publicznej właśnie celem dowiedzenia się o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, której na dzień dotowania ww. pisma nie była Skarżącemu znana. Co przy tym istotne, kluczowe z punktu widzenia interesu prawnego Skarżącego oraz oceny przysługujących mu w danej sytuacji środków prawnych było przede wszystkim samo stwierdzenie czy prowadzone roboty budowlane oparte są na jakiejkolwiek decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też są prowadzone w trybie samowoli budowlanej. Założenie i oczekiwanie, że każdy, kto dostrzeże rozpoczęcie robót budowlanych, winien w tym samym momencie występować o wznowienie postępowania, nie wiedząc czy w ogóle jakiekolwiek postępowanie się toczyło, podważa zaufanie obywatela do organów władzy publicznej. W sprawie niniejszej trudno nie odnieść wrażenia, że Starosta [...] w sposób usilny blokuje Skarżącemu dostęp do postępowania, co podważa obiektywizm i praworządność działania tego organu. Pełnomocnik Skarżącego o sposobie rozstrzygnięcia sprawy dowiedział się 20 września 2019 r., tj. wraz z doręczeniem mu zanonimizowanej decyzji Starosty [...] z 26 kwietnia 2019 r., nr [...] Zasadnym jest więc liczenie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od 20 września 2019 r. Błędnym jest stanowisko Starosty [...] stwierdzające, iż Skarżący działający za pośrednictwem Pełnomocnika, na etapie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej łączył zależność rozpoczęcia robót budowlanych z wydaną decyzją pozwolenia na budowę. Przepisy prawa administracyjnego nie przewidują domniemania legalności budowy, tj. wykonywania jej w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę. Okoliczność rozpoczęcia budowy, jako okoliczność faktyczna, nie ma więc żadnego znaczenia dla oceny zachowania terminu z art. 148 § 2 kp.a. Reasumując, bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie w niniejszej sprawie powinien być liczony od dnia dowiedzenia się Skarżącego o nazwie organu administracyjnego oraz sposobie rozstrzygnięcia, które to nastąpiły 20 września 2019 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga jest uzasadniona. Problem w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, w jakiej dacie skarżący dowiedział się o decyzji Starosty [...] z 26 kwietnia 2019 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a co za tym idzie, czy zachował miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa. Organ twierdzi, że skarżący dowiedział się o decyzji w dniu 30 lipca 2019 r., z wywieszonej w tym dniu na terenie inwestycji tablicy informacyjnej, a zatem miesięczny termin upływał w dniu 30 sierpnia 2019 r. Natomiast skarżący wskazuje, że o decyzji dowiedział się w dniu 20 września 2019 r., tj. w dniu, w którym jego pełnomocnik otrzymał odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wraz ze zanonimizowaną decyzją Starosty [...] z dnia 16 kwietnia 2019 r. Tym samym złożenie wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z zachowaniem miesięcznego terminu, przewidzianego w art. 148 § 2 Kpa. W tym miejscu dodać jeszcze należy, że na k. 10 akt adm. znajduje się ostatecznie sprecyzowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony do Starostwa Powiatowego w K. w dniu 9 września 2019 r. (data wpływu do urzędu w dniu 11 września 2019 r.) przez pełnomocnika skarżącego, w którym pierwotny wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 sierpnia 2019 r. został sprecyzowany w ten sposób, że pełnomocnik wniósł o udostępnienie kopii decyzji Starosty [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r. znak [...] o udzielenie pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn." Rozbudowa budynku usługowego (....)." Wniosek z dnia 23 sierpnia 2019 r. dotyczył (między innymi) udostępnienia wszelkich decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji zlokalizowanych na działce [...] lub [...] w m. B. , gmina Z. oraz wszelkich zgłoszeń budowy planowanej do realizacji na terenie działki [...] lub [...] w m. B. , gmina Z., wraz z załącznikami. Druga istotna okoliczność to ta, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 2 października 2019 r. a nie w dniu 4 października 2019 r. – jest to data wpływu pisma do organu. Zgodnie zatem z art. 57 § 5 pkt. 2 Kpa, datą złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest 2.10.2019 r. Ze względu na niewyraźną datę na pieczęci koperty zawierającej wniosek (k. 1) Sąd ustalił tą okoliczność za pośrednictwem strony emonitoring.poczta-polska.pl, umożliwiającej śledzenie przesyłek pocztowych. Zgodnie z art. 148 § 2 Kpa miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Przy czym należy pamiętać, że chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Za wystarczające uznaje się, iż posiadła ona informację czego dana decyzja dotyczy (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 2407/10; 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1296/09; 6 maja 2009 r., II OSK 714/08; 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1662/97). Przy czym nie można pomijać, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści decyzji. Tym samym przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, zatem konieczne jest powzięcie przez stronę wiedzy co do organu, od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia. Istotne jest też spostrzeżenie NSA poczynione w wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r. II OSK 2976/19, LEX nr 2825815: "Przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, a więc wiedzy co do organu, od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia. Nie ma zaś żadnego znaczenia fakt, od kogo strona uzyskała powyższe informacje. Rozpoczęcie robót budowlanych i wywieszenie przez inwestora tablicy informacyjnej tylko wtedy świadczy o powzięciu przez stronę wiadomości o decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy strona nie kwestionuje wywieszenia tablicy informującej o udzielonym pozwoleniu na budowę i zapoznania się z informacjami zawartymi na tej tablicy." W niniejszej sprawie nie wykazano, aby wnioskodawca w dniu 30 lipca 2019 r. zapoznał się z treścią tablicy informującej m.in. o wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r. Nadto rację ma skarżący, że w świetle obowiązujących przepisów, w tym także rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108, poz. 953), nie ma podstaw do domniemania, że dzień wywieszenia tablicy informacyjnej jest dniem dowiedzenia się o decyzji, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Tym samym nie jest możliwe przyjęcie za organem, że skarżący w dniu 30 lipca 2019 r. tj. w dniu wywieszenia tablicy informacyjnej wiedział o wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r. O tym, że skarżący nie wiedział czy i jaka decyzja odnośnie prowadzonych robót budowlanych została wydana, względnie czy budowa odbywa się na podstawie zgłoszenia, świadczy także treść przywoływanego wyżej wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia 23 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w którym żąda od organu - według właściwości miejscowej - wszelkich decyzji i zgłoszeń dotyczących działek obejmujących teren inwestycji. Wobec powyższego nie jest możliwe również twierdzenie, że w dniu 23 sierpnia 2019 r. skarżący wiedział o wydanej decyzji. W owym czasie mógł wiedzieć, że trwają roboty budowlane, jednak nie ma to nic wspólnego z wiedzą o treści decyzji w znaczeniu, jakie nadaje temu sformułowaniu art. 148 § 2 Kpa. Dopiero w piśmie z dnia 9 września 2019 r. pełnomocnik skarżącego (w odpowiedzi na wezwanie organu) zmienił treść pierwotnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 sierpnia 2019 r. i wskazał, że wnosi o udostępnienie konkretnej decyzji: wymieniając datę decyzji, organ który ją wydał oraz w jakiej sprawie, w tym podając dokładny tytuł inwestycji. Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika zatem, że w dniu 9 września 2019 r. skarżący wiedział o wydaniu decyzji, która zakończyła postępowanie, którego wznowienia żąda. Nie ma w aktach sprawy żadnego innego dowodu, z którego mogłaby wynikać inna, (wcześniejsza) data "dowiedzenia się" przez skarżącego o spornej decyzji. Skoro zaś tak, to złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z 26 kwietnia 2019 r., o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w dniu 2 października 2019 r. nastąpiło z zachowaniem miesięcznego terminu o którym mowa w art. 148 § 2 Kpa. Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku.