II SA/Wa 2118/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-06
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wydana na wniosek nieopatrzony podpisem osoby upoważnionej, jest decyzją nieważną?Ratio decidendi
Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wydana na wniosek, który nie został podpisany przez osoby upoważnione do reprezentowania wnioskodawcy, jest decyzją nieważną. Brak podpisu na wniosku, w sytuacji gdy organ zamierza wydać decyzję administracyjną, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, ponieważ organ powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych zgodnie z przepisami K.p.a.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wydatków partii politycznej. Po wcześniejszych postępowaniach, w tym wyroku NSA uchylającym wyrok WSA i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania, partia wydała decyzję odmawiającą udostępnienia części informacji (dotyczącej wydatków na rzecz osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych). Stowarzyszenie zaskarżyło tę decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów ograniczających dostęp do informacji. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z powodu braku podpisu na wniosku Stowarzyszenia.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję P. z siedzibą w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od P. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764) – zwanej dalej u.d.i.p. oraz art. 104 K.p.a., odmówiła udostępnienia Stowarzyszeniu [...] informacji publicznej w zakresie informacji o wydatkach poniesionych w ramach przyznanej subwencji w postaci wyciągów i historii rachunków bankowych partii za listopad 2016 r. w części dotyczącej wydatków na rzecz osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Stowarzyszenie [...] wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r., przesłanym drogą mailową, wystąpiło do Platformy Obywatelskiej RP o udzielenie, na podstawie przepisu 61 ust. 1 Konstytucji RP, informacji publicznej dotyczącej wydatków poniesionych w ramach przyznanej subwencji, w postaci: wyciągów i historii rachunków bankowych partii za listopad 2016 r.
Wnioskodawca zaznaczył jednocześnie, że wnosi o udostępnienie powyższych informacji w formie skanów na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej.
Następnie, [...] sierpnia 2017 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność partii politycznej Platforma Obywatelska RP w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Platforma Obywatelska RP poinformowała, że wniosek Stowarzyszenia został wykonany drogą mailową z opóźnieniem, tj. [...] sierpnia 2017 r., ze względu na okres urlopowy. Jednocześnie wskazała, że w udzielonej informacji pominięto dane o wydatkach na poczet wynagrodzeń osób prywatnych, w tym pracowników partii, bowiem dane te podlegają ochronie ze względu na prawo do prywatności oraz nie stanowią informacji publicznej, ponieważ osoby te nie pełnią funkcji publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 415/17 oddalił skargę Stowarzyszenia na bezczynność Platformy Obywatelskiej RP stwierdzając, iż wyciągi i historia rachunków bankowych nie odzwierciedlają rozliczenia środków publicznych przyznanych partii w postaci subwencji, tym samym nie stanowią informacji publicznej.
Na skutek wniesionej przez Stowarzyszenie skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjnym wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1687/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, iż nie ulega wątpliwości, że każda partia polityczna wypełnia funkcje publiczne. Skoro zatem działalność partii politycznych, w tym zwłaszcza dotacje budżetowe, może stanowić przedmiot informacji publicznej, tym samym żądana przez Stowarzyszenie informacja dotycząca wydatków poniesionych w ramach przyznanej subwencji w postaci wyciągów i historii rachunków bankowych partii za listopad 2016 r. spełnia warunki informacji publicznej. Dotyczy bowiem działania partii politycznej wykonującej funkcje publiczne. Jednocześnie NSA zaznaczył, że wyjaśnienia w sprawie wymaga, czy podmiot zobowiązany nadal pozostaje bezczynny i w jakim zakresie. Zauważyć bowiem należy, że w odpowiedzi na wniosek strony skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r. Platforma Obywatelska RP udzieliła odpowiedzi drogą mailową z dnia [...] sierpnia 2017 r., co jest okolicznością niesporną. Wyjaśnienia zatem wymaga, czy i w jakim zakresie Platforma Obywatelska RP pozostaje nadal bezczynna, co Sąd pierwszej instancji będzie zobowiązany wyjaśnić i ustalić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
NSA wyjaśnił przy tym, że z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i dodatkowym terminie albo podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie bądź też nie wyda na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Oznacza to, że z bezczynnością podmiotu zobowiązanego mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy milczy on w odniesieniu do wniosku, lecz także wtedy, gdy odmawia takiej informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę wyrokiem z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 229/20, zobowiązał zobowiązuje Platformę Obywatelską RP do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wniosek wpłynął do biura Platformy Obywatelskiej RP [...] czerwca 2017 r. zaś odpowiedzi udzielono dopiero [...] sierpnia tegoż roku. Na dzień wnoszenia skargi Partia pozostawała więc w bezczynności, co czyni skargę zasadną.
Z kolei z treści odpowiedzi na skargę - jak i dokumentów zawartych w aktach – wynika, że żądanej informacji nie udzielono w pełnym zakresie także po wniesieniu skargi. W wyciągach z rachunków nie uwzględniono części danych – informacji dotyczących osób pobierających od Partii wynagrodzenie (szereg pustych pól w kolumnach "Opis transakcji" i "Dane"). Są to w istocie podmioty, z którymi Partia zawarła umowy. Wedle wiążącej oceny Sądu II instancji dane dotyczące uposażeń stanowią także informację publiczną.
Odrębną kwestią jest natomiast zagadnienie, czy dana informacja publiczna ma podlegać udostępnieniu – np. wobec ograniczeń przewidzianych art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli wynikają stąd przeszkody, zadaniem Partii jest wydanie decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia danej informacji publicznej - wobec treści art. 17 ust. 1, w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Platforma Obywatelska RP rozpoznając ponownie sprawę decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 104 K.p.a., odmówiła udostępnienia Stowarzyszeniu informacji publicznej w zakresie informacji o wydatkach poniesionych w ramach przyznanej subwencji w postaci wyciągów i historii rachunków bankowych partii za listopad 2016 r. w części dotyczącej wydatków na rzecz osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wydatki partii politycznej dokonane ze środków pochodzących z subwencji mieszczą się bowiem w definicji informacji publicznej. Jednocześnie zaznaczono, że Stowarzyszeniu udzielono informacji w żądanym zakresie i formie (wyciągi z rachunku bankowego), jednakże z wyłączeniem informacji o wynagrodzeniu wypłaconym na rzecz osób fizycznych niebędących funkcjonariuszami publicznymi i nieprowadzących działalności gospodarczej, w tym pracowników partii.
Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa, nie każda informacja publiczna podlega udostępnieniu. Powołując treść przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., organ stwierdził, że wystąpiły przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim dotyczy ona osób fizycznych. Z zakresu odpowiedzi udzielonej przez Partię wyłączono zatem tę część informacji, która dotyczyła wydatków partii z subwencji powstałych wskutek umów zawartych z osobami fizycznymi niewykonującymi działalności gospodarczej, w tym osobami będącymi pracownikami partii, niepełniącymi funkcji publicznych.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [...] zarzuciło naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten ogranicza prawo dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności, poprzez błędną wykładnię tego przepisu prowadzącą do stwierdzenia, że informacja o wydatkach partii politycznych związanych z wypłaceniem wynagrodzenia osobie fizycznej podlega ograniczeniu.
W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podkreśliło, że poddawanie społecznej kontroli finansów partii politycznych uznaje się za fundament wolności i demokracji i wpisuje się w postulat przejrzystego działania państwa. Jawność finansów partii politycznych pełni także funkcję antykorupcyjną i funkcję prewencyjną, ponieważ uniemożliwia lub utrudnia dokonywanie nadmiernych wydatków, zwłaszcza w kontekście potencjalnych praktyk korupcyjnych. Zasada jawności finansów partii politycznych sprzyja utrzymywaniu demokratycznych procedur oraz zapobiega korupcji.
Stowarzyszenie zaznaczyło jednocześnie, że ustawodawca w istotny sposób reglamentuje finanse partii politycznych. W ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz.U. z 2011 r. Nr 155, poz. 924 z późn. zm.) wskazano na źródła, z których może pochodzić majątek partii politycznej (składki członkowskie, darowizny, spadki, zapisy, z dochodów z majątku oraz dotacji i subwencji), wprowadzane są nadto ograniczenia co do źródeł pozyskiwania dochodów. Partia polityczna nie może także prowadzić działalności gospodarczej; może uzyskiwać dochody z majątku, ale pochodzące jedynie ze wskazanych w ww. ustawie źródeł. Wprowadzono nadto prawne ograniczenia co do możliwości korzystania z majątku (nieruchomości i lokale mogą być użyczane jedynie na biura poselskie, senatorskie oraz biura radnych gminy, powiatu albo województwa). W końcu wskazano na możliwość przeznaczenia majątku partii politycznej wyłącznie na cele statutowe lub charytatywne. Stowarzyszenie podkreśliło nadto, że partia polityczna nie może przeprowadzać zbiórek publicznych, może zaciągać kredyty bankowe na cele statutowe, a środki finansowe mogą być gromadzone, co do zasady, jedynie na rachunkach bankowych.
Stowarzyszenie przypominało też dyskusje w trakcie procesu legislacyjnego w zakresie projektów ustaw dotyczących prawa obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także dotyczących jawności procedur decyzyjnych i grup interesów podkreślając, że efektem dyskusji są obecne rozwiązania, z których wynika, że partie polityczne są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej w zakresie całej swojej działalności. Tymczasem, z zaskarżonej decyzji nie sposób dowiedzieć się jak na tle zasady pełnej jawności partii politycznych wyprowadzono tajność wydatków w zakresie umów zawartych z osobami fizycznymi. W ocenie strony skarżącej powoływane przepisy i wynikające z nich normy przesądzają o jawności wnioskowanych informacji.
Platforma Obywatelska RP w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślono, iż brak jest przesłanek do uznania, że art. 5 ust. 2 u.d.i.p. został błędnie przez organ wyłożony i jakoby nie powinien obejmować informacji o wynagrodzeniu wypłaconym osobom fizycznym niepełniącym funkcji publicznych ani działalności gospodarczej, a tym samym nie powinien w ogóle znaleźć zastosowania w sprawie. Przeciwnie, utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, także wydane po dniu 4 lutego 2015 r. wyraźnie wskazuje, że informacja o wysokości wynagrodzenia osób fizycznych stanowi element chronionej prawem prywatności tych osób i jako taka podlega ograniczeniu, co do jej ujawniania podmiotom trzecim. Zasadę tę stosuje się, o ile osoba fizyczna nie pełni funkcji publicznej, przy czym na gruncie u.d.i.p. to ostatnie pojęcie wykładane jest swoiście oraz szerzej niż w definicjach stosowanych w innych aktach prawnych. Na potwierdzenie powołano się obszernie na orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Podkreślono jednocześnie, że wskazana linia orzecznicza jest spójna i dotąd nie zakwestionowana. Brak jest tym samym jakichkolwiek podstaw do stawiania twierdzeń, jakie zawiera skarga, a mianowicie, że prywatność osoby fizycznej jest wyłączona w zakresie, w jakim wchodzi w grę informacja o umowie zawartej przez tę osobę z każdym podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p.
Uwzględniając fakt, że przynależność partyjna osoby jest informacją posiadającą status danej wrażliwej, można zatem zasadnie bronić stanowiska, że także umowy obywateli z partiami politycznymi mogą co najmniej być analizowane w kontekście ich prawa do prywatności. Jest to bowiem sfera relacji związanych m.in. z poglądami danej osoby, niekoniecznie podlegającymi ujawnieniu tylko dlatego, że uzyskała ona wynagrodzenie za np. sporządzenie opinii, czy projektu graficznego, publikacji albo fotografii (przy czym organ podtrzymał także tezę, że uzyskanie wynagrodzenia jako takie, należy do sfery prywatności osoby). O ile można zatem zastanawiać się nad granicami tej prywatności, o tyle całkowite wyłączenie stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p., które wydaje się postulować strona skarżąca, nie znajduje podstaw prawnych.
Analiza zagadnienia stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a więc kolizji prawa obywateli do informacji z prawem obywateli do prywatności w kontekście funkcjonowania partii politycznych, wymaga bowiem nieco subtelniejszej refleksji niż przyjęcie, że skoro ktoś zawiera umowę z partią polityczną, to musi się liczyć z ujawnieniem tego faktu wobec wszystkich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżoną decyzją Platforma Obywatelska RP odmówiła udostępnienia Stowarzyszeniu [...] informacji publicznej w zakresie informacji o wydatkach poniesionych w ramach przyznanej subwencji w postaci wyciągów i historii rachunków bankowych partii za listopad 2016 r. w części dotyczącej wydatków na rzecz osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych.
W niniejszej sprawie zostało już przesądzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1687/18, że żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje mają walor informacji publicznej, jak również i to, że Platforma Obywatelska RP jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozważenia stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie nieuregulowanym u.d.i.p.
Kontrolując legalność wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r., jak również postępowania, w którym zapadła, Sąd stwierdził, że jest ona obarczona wadą nieważności, bowiem decyzja Platformy Obywatelskiej RP wydana została na wniosek, który nie zawierał podpisu osób upoważnionych do działania w imieniu Stowarzyszenia, a zatem nie był zdolny do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania kończącego się wydaniem decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Przypomnieć należy, że co do zasady postępowanie wszczynane na podstawie u.d.i.p. ma charakter odformalizowany. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest uproszczone. Ustawa nie przewiduje także jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku składanego w formie pisemnej. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 K.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów K.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1701/16, publ. CBOSA).
Na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest jednak wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy K.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda jednak inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas, zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., konieczne jest zastosowanie formy decyzji administracyjnej. Należy przyjąć, że powyższa regulacja ma charakter gwarancyjny, pozwalający stronie niezadowolonej z decyzji złożyć od niej odwołanie, a tym samym spowodować przeprowadzenie postępowania odwoławczego, zgodnie z przepisami K.p.a.
Na gruncie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przyjęto w orzecznictwie sądowym, że przepisy K.p.a. mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. W wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. o sygn. akt I OSK 1002/09, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy K.p.a., co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Stanowisko to zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela je w całości i przyjmuje jako własne (vide: wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2016 r. o sygn. akt I OSK 873/15; z dnia 26 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 2534/16; z dnia 27 września 2017 r. o sygn. akt I OSK 7/17; z dnia 12 października 2017 r. o sygn. akt I OSK 430/17; z dnia 18 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 758/16; z dnia 22 czerwca 2018 r. o sygn. akt I OSK 2957/17; z dnia 18 stycznia 2019 r. o sygn. akt I OSK 1742/18; z dnia 14 czerwca 2019 r. o sygn. akt I OSK 88/18 publ. CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania w realia kontrolowanej sprawy zauważyć należało, że wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] czerwca 2017 r. został sformułowany w wiadomości elektronicznej, przesłanej do Biura Krajowego Platformy Obywatelskiej RP za pośrednictwem "zwykłej" poczty elektronicznej. W konsekwencji wniosek ten z oczywistych względów nie został własnoręcznie podpisany przez osoby upoważnione do reprezentowania Stowarzyszenia ani również opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W tej sytuacji uznając, że przepisy K.p.a. mają w pełni zastosowanie do decyzji określonych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Platforma Obywatelska RP obowiązana była przed jej wydaniem, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 63 § 3 i § 3a pkt 1 K.p.a. wezwać Stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez jego własnoręczne podpisanie bądź opatrzenie wniosku złożonego w postaci elektronicznej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie braków formalnych wniosku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Skoro zatem Platforma Obywatelska RP zmierzała w toku ponownego rozpoznania sprawy do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie informacji o wydatkach poniesionych w ramach przyznanej subwencji w postaci wyciągów i historii rachunków bankowych partii za listopad 2016 r. w części dotyczącej wydatków na rzecz osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych, a mimo tego nie wezwała Stowarzyszenia do uzupełnienia braku formalnego wniosku, to uznać należało, że wniosek dotknięty brakiem podpisu osób upoważnionych do reprezentowania Stowarzyszenia nie był zdolny wywołać skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania, które winno zakończyć się w formie decyzji (por. także B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 328; wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2010 r. o sygn. akt II OSK 2061/09).
W tym stanie rzeczy uznać należało, że zaskarżona decyzja Platformy Obywatelskiej RP z dnia [...] sierpnia 2020 r. – rażąco naruszała prawo (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Brak spełnienia wymagań podania określonych w art. 63 K.p.a. (czy to wniesionego osobiście, drogą pocztową, czy też w formie dokumentu elektronicznego) powoduje bowiem, że podmiot zobowiązany nie ma podstaw do wydania kwalifikowanego aktu administracyjnego na podstawie art. 16 u.d.i.p.
Wykazane rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, a tym samym i odniesienie się do zarzutów skargi.
Przedwczesna jest bowiem w tej sytuacji ocena, czy informacja zawarta we wniosku w części dotyczącej wydatków na rzecz osób fizycznych niepełniących funkcji publicznych podlega udostępnieniu i przekazaniu przez podmiot zobowiązany, czy też podlega ograniczeniu na zasadach określonych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Rozpoznając ponownie wniosek Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej w wskazanej części, w przypadku, gdy w ocenie Platformy Obywatelskiej RP żądane informacje podlegają ochronie i organ ponownie zmierzać będzie do wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia, w pierwszej kolejności powinien wezwać Stowarzyszenie do usunięcia braku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. i dopiero w razie uzupełnienia tego braku rozpoznać sprawę merytorycznie.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło