II GSK 1978/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 754/20 w sprawie ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2020 r. nr 1001-IOA.4246.20.2020.3.BN.UCS w przedmiocie kary pieniężnej dla posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz J. Ł. 6400 (sześć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 6 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 754/20 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę J.Ł. (dalej też: "strona", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej też: "DIAS") z 7 sierpnia 2020 r., nr 1001-IOA.4246.20.2020.3.BN.UCS w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej od dwóch niezarejestrowanych automatów do gier. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili czynności procesowe w barze "[...]" przy ul. [...] w B. należącym do J.Ł. W lokalu tym, w jednym z pomieszczeń (pokoju) zamykanym na klucz i znajdującym się na zapleczu baru znajdowały się dwa wyłączone urządzenia do gier. Pilot do ich włączenia jak również klucze do kasowania na nich kredytów znajdowały się za ladą baru. Po uruchomieniu urządzeń przy pomocy ujawnionego pilota, przystąpiono do przeprowadzenia eksperymentów procesowych. Oprócz eksperymentów funkcjonariusze przeprowadzili oględziny zewnętrzne urządzeń, nie stwierdzając na nich oznaczeń co do ich dysponenta. Skarżąca przedstawiła "umowę najmu lokalu" jaką zawarła 2 lipca 2018 r. z [...]. Umową tą na okres od 2 lipca 2018 r. do 31 lipca 2018 r. oddano pow. 20 m2 firmie [...], w zamian za czynsz w wysokości 300 zł + VAT miesięcznie. Postanowieniem z 9 stycznia 2020 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi (organ I instancji) wszczął z urzędu wobec J.Ł. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej od niezarejestrowanych automatów do gier. Decyzją z 19 czerwca 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wymierzył J.Ł. karę pieniężną w łącznej wysokości 200.000 złotych od niezarejestrowanych dwóch automatów do gier [...]. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wskazał, że w wyniku przeprowadzonych eksperymentów na automatach stwierdzono m.in., iż w rozegranych grach występował element losowości, ponieważ grający naciskając klawisz inicjujący start gry, nie miał wpływu na ułożenie się kart występujących w grze, które było zależne tylko od urządzenia. W grach padały wygrane rzeczowe, które umożliwiały grającemu przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za grę, a także rozpoczęcie nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej (punktowej) uzyskanej w poprzedniej grze. Na rezultat gry (ułożenie się kart) gracz nie miał wpływu. Wyniki w grach były całkowicie nieprzewidywalne dla gracza i niezależne od jego zdolności psychomotorycznych. Biorąc to pod uwagę, gry na przedmiotowych automatach były grami, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Organ I instancji wyjaśnił następnie, że instytucja posiadania, w tym posiadania samoistnego/zależnego, należy do sfery uregulowań prawa cywilnego, a pojęcie "lokalu" nie zostało zdefiniowane w ustawie o grach hazardowych, dlatego należy je wykładać w odwołaniu do rozumienia słownikowego oraz definicji z ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. W tym kontekście organ I instancji zauważył, że posiadaczem samoistnym lokalu bar "[...]" przy ul. [...] w B. była J.Ł., która nabyła lokal na własność w dniu 11 czerwca 2008 r. od Miasta B. Niezarejestrowane automaty do gier hazardowych znajdowały się w jednym z pomieszczeń prowadzonego przez p. J.Ł. baru. Dostęp do tego pomieszczenia był jedynie od wewnątrz baru. Pomieszczenie to nie było oddzielnym lokalem, ale było częścią składową lokalu, jakim był bar, pokojem użyczonym pod automaty, jak zeznała sama strona w dniu 30 lipca 2018 r. Pokój ten został udostępniony P.K., który urządzał w nim nielegalnie gry hazardowe. W lokalu tym były także już wcześniej ujawnione przez Służbę Celną nielegalne automaty do gier: 2 kwietnia 2011 r. trzy automaty, 20 stycznia 2012 r. dwa automaty. Powołując się na art. 337 Kodeksu cywilnego (K.c.) organ zauważył, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Wobec tego stwierdził, iż J.Ł. nie utraciła posiadania samoistnego na skutek oddania w najem jednego z pomieszczeń lokalu P.K. w posiadanie zależne. Strona wiedziała, że udostępniła pokój pod automaty do gier, u niej za ladą baru znajdował się pilot do zdalnego włączania i wyłączania automatów, a także klucze do kasowania punktów kredytowych na automatach (tj. środków wpłaconych przez graczy zamienionych na punkty kredytowe do prowadzenia gier oraz punktów zdobytych podczas gier). Udostępnienie jednego z pomieszczeń danego lokalu innej osobie, w ocenie organu, nie spowodowało, że pomieszczenie to stało się oddzielnym lokalem, a więc J.Ł. wynajmując jedno z pomieszczeń baru pod automaty do gier, nie utraciła posiadania samoistnego w stosunku do lokalu, którego częścią składową było pomieszczenie z automatami, w lokalu to ona prowadziła działalność handlową. Jak wskazał Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego inna interpretacja ww. okoliczności wyłączałaby możliwość stosowania art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, co byłoby sprzeczne z celem wprowadzenia tego przepisu albowiem został on wprowadzony do ustawy o grach hazardowych, aby pociągać do odpowiedzialności posiadaczy lokali, w których prowadzą działalność gastronomiczną, handlową lub usługową, za wynajmowanie, wydzierżawienie powierzchni, czy pomieszczenia pod automaty hazardowe (a tym samym skutecznie ich odstraszać od udostępniania miejsca pod działalność na automatach hazardowych). Organ I instancji wyjaśnił dalej, że dla nałożenia kary pieniężnej na posiadacza samoistnego lokalu nie ma znaczenia kwestia posiadania przez niego tytułu prawnego do automatów do gier. Dla nałożenia takiej kary wystarczające jest bowiem, aby automat do gier znajdował się w danym lokalu. Wystarczające dla spełnienia przesłanki do nałożenia sankcji jest fakt fizycznego ulokowania niezarejestrowanego automatu do gier w lokalu, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Organ I instancji wyjaśnił, że P.K. nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry, ponadto urządzenia [...] bez numeru nie były zarejestrowane przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, jednocześnie lokal przy ul. [...] w B. nie był kasynem gry. Osoba fizyczna nie mogłaby w ogóle uzyskać koncesji na kasyno gry, bowiem działalność taka może być prowadzona jedynie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z kolei poza kasynem gry działalności na automatach nie mogą prowadzić osoby prywatne, gdyż jest to objęte monopolem państwa. Ponieważ wysokość kary pieniężnej, jaka wymierzana jest posiadaczowi samoistnemu lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, została określona w ustawie o grach hazardowych w tzw. "sztywny" sposób i wynosi 100 tys. zł od każdego automatu, to wobec faktu, że w lokalu - bar "[...]" w B. znajdowały się dwa niezarejestrowane automaty do gier, wymierzono karę pieniężną w łącznej wysokości 200 tys. zł, tj. 100 tys. zł za każdy automat. Po rozpatrzeniu odwołania J.Ł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, decyzją z 7 sierpnia 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia DIAS w Łodzi wskazał, że lokal - bar "[...]" w B. stanowi odrębną własność J.Ł. Na dzień 30 lipca 2018 r. strona prowadziła w tym lokalu działalność gospodarczą, zajmującą się sprzedażą detaliczną, m.in. żywności i napojów. Wskazał, że na podstawie umowy najmu lokalu z dnia 2 lipca 2018 r. skarżąca wynajęła firmie [...] 20m2 powierzchni tego lokalu (przekazując ww. lokal w posiadanie zależne), jednak przez ten fakt nie utraciła przymiotu posiadacza samoistnego ww. lokalu. Organ odwoławczy za niesporne uznał, iż skarżąca była posiadaczem samoistnym przedmiotowego lokalu gastronomicznego i nie utraciła tego przymiotu przez wynajęcie innej osobie 20m2 jego powierzchni, bowiem nie wynajęła "lokalu gastronomicznego" ani jego wyodrębnionej fizycznie części, stanowiącej nadal "lokal" gastronomiczny, handlowy lub usługowy. Wynajęcie przez stronę (posiadacza samoistnego) niewielkiej powierzchni ww. lokalu - jednego pomieszczenia firmie [...] nie spowodowało, że pomieszczenie to stało się oddzielnym lokalem. Strona wynajmując P.K. jedno z pomieszczeń lokalu pod automaty do gier, nie utraciła posiadania samoistnego w stosunku do lokalu, którego częścią składową było pomieszczenie z automatami, gdyż w lokalu tym strona w dalszym ciągu prowadziła własną działalność gospodarczą. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że przedmiotem posiadania zależnego ma być "cały lokal", a nie jego wydzielona część. Tylko bowiem oddanie do użytkowania (podnajem, dzierżawa, użyczenie) całego wyodrębnionego samodzielnego lokalu innemu podmiotowi, kierowałoby odpowiedzialność administracyjnoprawną za ww. delikt administracyjny wobec innego podmiotu, tj. posiadacza zależnego lokalu. W przypadku, gdy wyłącznie część lokalu jest przedmiotem posiadania zależnego, lokal jako całość nadal jest przedmiotem posiadania samoistnego. Wobec czego skarżąca nadal pozostała samoistnym posiadaczem lokalu, w którym mogła prowadzić swobodnie własną działalność gastronomiczna, przez co nie została spełniona ustawowa przesłanka wydania tego lokalu w posiadanie zależne, zwalniająca posiadacza samoistnego od sankcji, przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych. DIAS w Łodzi podkreślił ponadto, że pomimo zapisów umowy najmu lokalu z dnia 2 lipca 2018 r., zawartej pomiędzy skarżącą, a [...], nie stwierdzono, aby najemca części lokalu (w istocie fragmentu jego powierzchni) dysponował tym lokalem swobodnie jak posiadacz i sprawował nad nim samodzielne władztwo, mimo że posiadał klucze do wynajmowanego pomieszczenia i decydował kiedy będzie otwarte dla klientów. Wręcz przeciwnie, to strona sprawowała pieczę nad całym lokalem, w tym także codziennie otwierała i zamykała bar "[...]", udostępniając go zarówno swoim klientom, jak i graczom. Bez otwarcia drzwi wejściowych do lokalu gastronomicznego, w którym w jednym z pomieszczeń eksploatowane były dwa niezarejestrowane automaty do gier, dostęp do tych urządzeń nie byłby możliwy dla potencjalnych graczy. Pomieszczenie, w którym stały automaty jest odgrodzone od baru. Jest to odrębne pomieszczenie, do którego wchodzi się ze środka baru. Z ulicy nie można wejść do tego pomieszczenia. Organ odwoławczy uznał zatem, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do twierdzenia, że to inny podmiot sprawował samodzielne władztwo nad lokalem. Ponadto z oświadczenia strony wynikało, że posiadała (przechowywała) ona również klucze do kasowania punktów kredytów oraz pilota do zdalnego uruchamiania automatów. Skonkludował więc, że w jego ocenie zasadne było wymierzenie J.Ł. kary pieniężnej w łącznej wysokości 200.000 zł od dwóch niezarejestrowanych automatów do gier [...] bez numerów, znajdujących się w dniu 30 lipca 2018 r. w lokalu - bar "[...]" w B., w którym prowadzona była działalność gastronomiczna. Wobec czego niezasadny okazał się zarzut skarżącej, że decyzja z dnia 19 czerwca 2020 r. została skierowana do podmiotu niebędącego posiadaczem zależnym, jak i samoistnym lokalu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego i przepisów ustawy o grach hazardowych. WSA oddalił skargę. Wskazał, że jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, posiadaczem samoistnym lokalu - bar "[...]" w B. była skarżąca, jako jego właściciel. Niezarejestrowane automaty do gry znajdowały się zaś w jednym z pomieszczeń baru, do którego dostęp prowadził tylko od wewnątrz baru. Pomieszczenie to zostało udostępnione P.K., który urządzał w nim nielegalne gry hazardowe. Podzielił stanowisko organów, że udostępnienie jednego z pomieszczeń lokalu innej osobie nie powoduje, że pomieszczenie to staje się odrębnym lokalem, oraz że skutkiem tego jest utrata posiadania samoistnego w stosunku do lokalu, którego częścią składową było pomieszczenie z automatami. W ocenie WSA skarżąca nie utraciła statusu posiadacza samoistnego lokalu wraz z wynajęciem jednego z jego pomieszczeń P.K. pod wstawienie tam automatów do gier. Z akt sprawy wynika bowiem, że dostęp do tego pomieszczenia prowadził przez wspólne z barem wejście, a więc nie był to lokal niezależny. Co więcej, nie przeczy wnioskowi, że skarżąca nie utraciła przymiotu posiadacza samoistnego lokalu okoliczność, iż w umowie najmu lokalu zastrzegła, iż wynajmuje go w całości. Po pierwsze, umowa ta stanowi, że chodzi o cały lokal, ale znajdujący się w lokalu - bar "[...]" o pow. 20 m2, a więc nie o wynajęciu kawiarni w całości. Po drugie, nie ulega wątpliwości, że skarżąca w okresie obowiązywania ww. umowy prowadziła w lokalu działalność gospodarczą (gastronomiczną). Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącą kary, o jakiej mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., skoro prawidłowo uznano, że skarżąca była posiadaczem samoistnym lokalu, w którym ujawniono niezarejestrowane automaty do gry, na skutek zawarcia umowy najmu całego pomieszczenia przynależnego do baru tego statusu nie utraciła, w związku z czym nie można powiedzieć, aby skutkiem zawartej umowy lokal stał się przedmiotem posiadania zależnego. W konsekwencji zatem organy były uprawnione do jego zastosowania i wymierzenia kary w wysokości wynikającej z art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy administracji przepisów działu IVa k.p.a., poprzez jego pominięcie w sprawie, w szczególności zawartego w nim art. 189f, regulującego przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, WSA uznał, iż jakkolwiek kwestia zastosowania niniejszego działu k.p.a. nie jest jednoznacznie oceniana w orzecznictwie i literaturze, to jednak spór w tym zakresie pozostaje obojętny dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości oraz poprzedzających go decyzji organów administracyjnych I i II instancji w całości, zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189d i 189f k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu administracji, mimo że postępowanie na etapie administracyjnym było obarczone wadami wynikającymi z braku rozważenia przez organ pierwszej i drugiej instancji dyrektyw wymiaru kary i możliwości odstąpienia od jej wymierzenia, mimo istnienia takiego obowiązku. II. Naruszenie prawa materialnego w postaci art. 89 ust. 1 pkt 4 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych (dalej: "u.g.h.") poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że możliwe jest wymierzenie skarżącej decyzji nakładającej na nią karę pieniężną, podczas gdy nie była ona w realiach niniejszej sprawy posiadaczem samoistnym lokalu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego i art. 89 ust.1 pkt 4 u.g.h. Wniosła również o zwolnienie na podstawie art. 243 § 1 i 245 § 3 p.p.s.a. od obowiązku ponoszenia opłat i wydatków sądowych w całości albowiem nie jest ona w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Postanowieniem z 4 grudnia 2020 roku przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wniesiona skarga kasacyjna jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego wskazany w pkt II petitum skargi kasacyjnej a to przepisu art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., karze pieniężnej podlega posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego. Stąd odpowiedzialności administracyjnej na tej podstawie podlega, co do zasady, posiadacz samoistny lokalu. Odpowiedzialność posiadacza samoistnego jest wyłączona jedynie w sytuacji, gdy lokal jako całość jest przedmiotem posiadania zależnego. Ustawodawca nie zdefiniował jednak w ustawie o grach hazardowych pojęć: posiadacza zależnego, posiadacza samoistnego oraz pojęcia lokalu. Instytucja posiadania (samoistnego i zależnego) należy do sfery uregulowań prawa cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 336 K.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie samoistne rzeczy polega na faktycznym wykonywaniu w stosunku do niej wszelkich uprawnień, które składają się na treść prawa własności, a zatem, co do zasady, przynależą właścicielowi (art. 336 K.c.). Dla samoistnego posiadania rzeczy konieczne jest zatem sprawowane nad nią faktycznego władztwa (corpus) oraz zamiar władania nią dla siebie (cum animo rem sibi habendi). Posiadacz zależny natomiast włada rzeczą w zakresie innego prawa niż własność, dlatego czynnik woli (animus) stanowi kryterium, które pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego. Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne (art. 337 K.c.). Z kolei pojęcie odrębnego lokalu należy utożsamiać z pomieszczenie, które zostało w wyraźny sposób wydzielone za pomocą stałych przegród (ścian), przeznaczone jednocześnie do pobytu osób w celach mieszkalnych lub związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (wyrok NSA z 20 kwietnia 2023 r., II GSK 967/20, LEX nr 3576533). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że przeniesienie posiadania do części lokalu (rozumianego jako część powierzchni lokalu) nie będzie skutkowało "przesunięciem" ciężaru odpowiedzialności na posiadaczy zależnych tej niewyodrębnionej w osobny lokal części powierzchni lokalu. Lokal, o jakim mowa w przepisie art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., nie traci charakteru wyodrębnionego fizycznie miejsca, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa w sytuacji, gdy korzystając z zasady swobody umów posiadacz lokalu udostępni (wynajmie) fragment jego powierzchni innej osobie do używania. Samoistny posiadacz lokalu w takiej sytuacji nie traci posiadania "lokalu", w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Zgodnie z art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje rzecz w posiadanie zależne. Biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy należy uznać, że podnajęcie części powierzchni lokalu nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym "lokalem", który mógł być oddany w posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 4 u.g.h. (wyroki NSA z: 25 kwietnia 2024 r., II GSK 158/21, LEX nr 3714906, 20 kwietnia 2023 r., II GSK 967/20, LEX nr 3576533, 3 grudnia 2020 r., II GSK 995/20, LEX nr 3109379, 3 grudnia 2020 r., II GSK 749/20, LEX nr 3106535). Trafnie Sąd I instancji wskazał, że posiadaczem samoistnym lokalu - bar "[...]" w B. była skarżąca, jako jego właściciel. Niezarejestrowane automaty do gry znajdowały się zaś w jednym z pomieszczeń baru, do którego dostęp prowadził tylko od wewnątrz baru. Pomieszczenie to zostało udostępnione P.K., który urządzał w nim nielegalne gry hazardowe. Skarżąca zaś nie utraciła statusu posiadacza samoistnego lokalu wraz z wynajęciem jednego z jego pomieszczeń P.K. pod wstawienie tam automatów do gier. Dostęp do tego pomieszczenia prowadził bowiem przez wspólne z barem wejście, a więc nie był to lokal niezależny. Biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy należy uznać, że podnajęcie części powierzchni lokalu nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym "lokalem", który mógł być oddany w posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 4 u.g.h. Zawarcie umowy najmu nie spowodowało zatem w tej sprawie utraty przez skarżącą posiadania samoistnego "lokalu". Wynajęta powierzchnia w dalszym ciągu pozostawała częścią całego lokalu, w którym prowadzona była przez skarżącą działalność gastronomiczna/handlowa. Zasadne częściowo są natomiast zarzuty wskazane w pkt I. ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej. Wskazać należy, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. do spraw o wymierzenie kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, jednolicie przyjmuje, że przepisy Działu IVa k.p.a. stosuje się w takim zakresie, w jakim przepisy odrębne, dotyczące nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia ulg w jej wykonaniu nie zawierają swoistych regulacji. To oznacza, że w stanach faktycznych, w których mają zastosowanie przepisy Działu IVa k.p.a. do kar pieniężnych nakładanych w oparciu o przepisy ustawy o grach hazardowych ma zastosowanie art. 189f k.p.a., a brak jest podstaw do stosowania art. 189d k.p.a. (por. wyroki NSA z: 28 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 2433/17; 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20; 17 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 153/22; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1017/20; 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20, 18 stycznia 2024 r., II GSK 765/23). W tym zakresie należy podkreślić, że w art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h. w istocie wskazano przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, określając jej wysokość sztywno, na 100 000 zł od każdego ujawnionego automatu, bez prawa do miarkowania, za czym przemawiałoby np. widełkowe określenie kary. Ustawodawca nie przewidział zatem jakiejkolwiek możliwości miarkowania tej kary, uzależniając jej wysokość wyłącznie od liczby automatów do gry. W rozpoznawanej sprawie w toku kontroli stwierdzono, że w lokalu skarżącej znajdowały się dwa automaty do gier, co nakazywało wymierzenie kary w kwocie 200 000 zł. Natomiast funkcja oraz treść art. 189f § 1 k.p.a. uzasadnia stanowisko, zgodnie z którym stwierdzenie faktu naruszenia prawa, o którym mowa w art. 89 u.g.h. oraz przypisanie tego naruszenia jego sprawcy, zobowiązuje organ administracji publicznej na etapie bezpośrednio poprzedzającym wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, do rozważenia - bo taka powinna być właśnie sekwencja działań podejmowanych przez organ administracji, których brak podjęcia podważa jednocześnie zgodność z prawem rozstrzygnięcia nakładającego sankcję administracyjną - zaktualizowania się przesłanek stosowania wobec sprawcy naruszenia - instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, a w konsekwencji dania temu stosownego wyrazu. Wobec powyższego należy zauważyć, iż zgodnie z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Przepis ten stanowi odrębną podstawę obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. (zob. Kmieciak Zbigniew, Wegner Joanna, Wojtuń Maciej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz WKP 2023). Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że w sprawie niezbędne jest rozważenie przez organ zasadności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w kontekście art. 189f § 1 k.p.a. Kwestia ta w żaden sposób nie była przedmiotem rozważań organu I instancji, ani organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym należy wskazać, że organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze, organ stwierdza, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy. Po drugie, doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony. W orzecznictwie wskazuje się, że w świetle art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1pkt 1 k.p.a.) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń), jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego (por. wyroki WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r., IV SA/Wa 973/20 i z 27 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/WA 566/21, wyrok WSA w Poznaniu z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 711/22). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy nie dokonały analizy w aspekcie wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia. Reasumując, w odniesieniu do art. 189f k.p.a. za uzasadnioną należy uznać potrzebę zaktualizowania się (istnienia) jednej z określonych nim przesłanek odstąpienia, w formie decyzji, od nałożenia kary pieniężnej oraz wykazania jej pominięcia (nieuwzględnienia) przez organ administracji publicznej. Powinnością organów orzekających w sprawie było zatem rozważenie wszystkich okoliczności związanych z niniejszą sprawą, dających podstawę do nienakładania kary na skarżącą. Ponownie rozpatrując sprawę, organ rozważy i wyjaśni, czy w sprawie istnieją podstawy do zastosowania przepisu art. 189f § 1 k.p.a. i odstąpienia od wymierzenia kary, a jeśli nie, to uzasadni swoje stanowisko. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, Sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony. Ze wskazanych wyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).