I GSK 935/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1037/20 w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia (...) czerwca 2020 r., nr (...) w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 oddala skargę kasacyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1037/20 oddalił skargę Z. G. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia (...) czerwca 2020 r., nr (...)w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Z. G. (dalej: rolnik, skarżący), działając jako producent rolny, wystąpił w dniu 12 maja 2019r., do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Kierownik) z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej na rok 2019 do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,77 ha. Decyzją z dnia (...) marca 2020 r. Kierownik odmówił przyznania skarżącemu płatności redystrybucyjnej na rok 2019 oraz przyznał: - jednolitą płatność obszarową na rok 2019 w wysokości 115,55 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 997,52 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; - płatność za zazielenienie w wysokości 747,03 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni (dalej: Dyrektor), decyzją z dnia (...) czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że rolnik zadeklarował do płatności obszarowych m.in. działkę rolną B(B1) o łącznej powierzchni 2,76 ha, której fragment, stanowiący uprawę żyta ozimego o areale 1,41 ha położony był na działce ewidencyjnej o numerze (...), zlokalizowanej w (...). W wyniku kontroli krzyżowej wyszło na jaw, że na działce nr (...) działki rolne zadeklarował również inny wnioskodawca - WZ, który wskazał, że na spornym gruncie uprawia 1,41 ha owsa. Natomiast łączny zadeklarowany przez wszystkich rolników obszar gruntów rolnych przekroczył wartość maksymalnego kwalifikowanego obszaru działki nr (...), który wynosił 1,41 ha. W tej sytuacji, stosownie do art. 29 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, ze zm., dalej: rozporządzeniem nr 809/2014), wszczęto odpowiednią procedurę, by wyjaśnić, który z rolników jest faktycznym użytkownikiem spornej nieruchomości oraz, czy Skarżącemu przysługują płatności obszarowe do działki rolnej B(B1) położonej działce ewidencyjnej będącej przedmiotem sporu. W wyniku poczynionych ustaleń stwierdzono, że rzeczywistym użytkownikiem spornej nieruchomości to J. Ż., nie zaś strona niniejszego postępowania, ani też drugi z uczestników konfliktu kontroli krzyżowej – W. Ż.. W przeważającej mierze to J. Ż. decydował jakie i kiedy zabiegi agrotechniczne wykonywane będą na działce nr (...), w tym postanowił zniszczyć uprawę wysianą uprzednio przez Skarżącego i zastąpić ją własnym zasiewem, zebranym ostatecznie i spożytkowanym przez siebie. J. Ż. był także posiadaczem działki będącej przedmiotem sporu w dniu 31 maja 2019 r., co w świetle przepisu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1312, dalej: ustawą o płatnościach), warunkuje przyznanie płatności. Natomiast skarżący w tej dacie nie był w stanie w sposób rzeczywisty i skuteczny użytkować rolniczo działki nr (...). Tym samym z wniosku złożonego przez skarżącego należało wykluczyć część działki rolnej B(B1) położoną na spornej działce ewidencyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uzasadniając oddalenie skargi wyjaśnił, że aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność oraz czy utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami użytkując je rolniczo. Istotą przedmiotowych płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony, utrzymuje te grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej. Rozróżnienie rodzajów posiadania ma istotne znaczenie, z uwagi na to, że konstrukcja instytucji płatności wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc dla uzyskania płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. Sąd I instancji wskazał, że w toku postępowania tytuł prawny do spornej działki, w postaci umowy dzierżawy z dnia 8 lutego 2019 r., zawartej z Wójtem Gminy S. na okres od 8 lutego 2019 r. do 7 lutego 2020 r., posiadał J. Ż.. W § 1 ust. 2 tej umowy wskazano, że stan prawny nieruchomości uregulowano w księdze wieczystej nr KW (...), zgodnie z treścią której właścicielem m.in. działki ewidencyjnej nr (...)jest Gmina .. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji wpis dotyczący własności spornej nieruchomości nie został obalony, korzysta on więc z domniemania prawdziwości. Trafnie przy tym zauważył Dyrektor, że okres obowiązywania umowy dzierżawy obejmuje cały cykl rozwojowy uprawianego na gruncie przez J. Ż. owsa, będącego rośliną jarą, wzrastającą w jednym okresie wegetacyjnym. Jak ustalono w postępowaniu odwoławczym wiosną 2019 roku na spornej działce siewu owsa dokonał J. Ż., który kolejno nieprzerwanie użytkował tę działkę podczas całego sezonu wegetacyjnego 2019 roku, aż po okres pokosu i przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny po zbiorach. Z zeznań J. Ż. wynika zwłaszcza, że to on w maju-czerwcu 2019 dokonał oprysku chwastobójczego, zaś w lipcu 2019 roku skosił zboże za pomocą własnego kombajnu. Okoliczności te potwierdzają zdjęcia satelitarne z dnia 3 czerwca 2019 r. oraz 20 lipca 2019 r. W pierwszej z tych dat widoczna jest uprawa na działce nr (...), natomiast na kolejnym zdjęciu teren pozbawiony jest już roślinności uprawnej. W opinii Sądu I instancji trafnie przyjęły organy, że faktycznym użytkownikiem spornej nieruchomości, uprawnionym do uzyskania płatności był J. Ż.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: art. 342 k.c. przez jego niezastosowanie, pomimo, że skarżącemu naruszono bezprawnie posiadanie działki nr (...); art. 5 k.c. przez jego niezastosowanie, pomimo, że skarżącemu naruszono bezprawnie posiadanie działki nr (...); art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1341, 2320 z późn. zm.) przez jego błędną wykładnie i uznanie, że bezprawne naruszenie posiadania wnioskodawcy wyklucza działkę będącą przedmiotem tego naruszenia z jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej, a nie wyklucza z powyższych płatności tej działki to samo bezprawne działanie dokonane z kolei na rzecz i przez innego wnioskodawcę; art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez jego błędną wykładnie i niezastosowanie, przez uznanie, wniosek jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, w przypadku gdy doszło do niezawinionego przez skarżącego i bezprawnego naruszenia posiadania nieruchomości, której dotyczył wniosek; naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wptyw na wynik sprawy w postaci: art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku, w szczególności przez nie odniesienie się co do wszystkich zarzutów strony skarżącej, w tym pominięcie zarazem podnoszonych przez skarżącego dowodów i wynikających z nich okoliczności, iż postanowieniem z dnia (...) czerwca 2017 r. wstrzymano z urzędu wykonanie decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia (...) listopada 1979 r. nr (...)o przejęciu na własność Skarbu Państwa działki nr (...)położonej oraz iż skarżący objął za przyzwoleniem Wójta Gminy S. w posiadanie działkę (...), oraz że doszło do bezprawnego naruszenia posiadania działki nr (...)objętej w posiadanie przez skarżącego; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi Z. G. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oraz nieuchyleniu decyzji z dnia (...) marca 2020 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. i decyzji z dnia (...) czerwca 2020 r. Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, pomimo że decyzja organu I i II instancji wydane zostały bez rozważenia całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi, oraz nieprawidłowym uzasadnieniem obu decyzji, z pominięciem w szczególności dowodu z postaci postanowienia z dnia 26 czerwca 2017 r. wstrzymującej z urzędu wykonanie decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia (...)listopada 1979 r. nr (...)o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,40 ha, położonego w (...), stanowiącego własność (...)jako opuszczonego, w odniesieniu do działki nr (...)położonej w obrębie (...)gmina S., do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności powyższej decyzji Naczelnika Gminy, oraz faktu objęcia w posiadanie przez skarżącego działki (...)bez sprzeciwu Wójta Gminy S. oraz faktu bezprawnego naruszenia posiadania o działki (...)zajętej przez skarżącego, W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Postawione przez skarżącego kasacyjnie zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. W zarzutach tych dotyczących zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego skarżący kasacyjnie wskazał w zakresie naruszenia tych pierwszych na: uchybienie art. 342 k.c., art. 5 k.c. poprzez ich niezastosowanie, pomimo, że skarżącemu naruszono bezprawnie posiadanie, naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez jego błędną wykładnię i uznanie, że bezprawne naruszenie posiadania wnioskodawcy wyklucza działkę z płatności, a nie wyklucza tej działki z płatności na rzecz innego wnioskodawcy, naruszenie art. 15 rozporządzenia delegowanego komisji (UE) nr 640/2014, przez uznanie, że wniosek jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, w przypadku gdy doszło do niezawinionego przez skarżącego i bezprawnego naruszenie posiadania nieruchomości, której dotyczył wniosek. W zakresie naruszenia przepisów o postępowaniu wskazano na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów, w tym pominięcie dowodów i wynikających z nich okoliczności, iż postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. wstrzymano z urzędu wykonanie decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia (...) listopada 1979 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa spornej działki, a także że skarżący objął za przyzwoleniem Wójta Gminy S. w posiadanie tą działkę oraz, że doszło do bezprawnego naruszenia jej posiadania. Następnie skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że decyzje wydane w sprawie zostały wydane bez rozważenia całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi oraz nieprawidłowym uzasadnieniem decyzji, z pominięciem w szczególności ww. indywidualnych aktów administracyjnych oraz nieuwzględnieniem bezprawnego naruszenia posiadania. Ze wszystkich tych zarzutów wynika i taka jest też myśl przewodnia tych podstaw kasacyjnych, że podczas rozstrzygania sprawy nieuwzględniono faktu bezprawnego pozbawienia skarżącego kasacyjnie posiadania spornej działki. Skarżący kasacyjnie nie zauważa jednak tego, że posiadanie w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemach wsparcia bezpośredniego nie jest pojęciowo tożsame z pojęciem posiadania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Zasadnie zauważył Sąd I instancji, że aby zostać beneficjentem pomocy w ramach płatności, nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu k.c., ale należy je również rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność oraz czy utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami użytkując je rolniczo. Przypomnieć zatem należy, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 1) oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Przez prowadzenie działalności rolniczej należy rozumieć całość czynności rolniczych od momentu rozpoczęcia uprawy, tj. od przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, poprzez zasiew, nawożenie, ochronę roślin oraz zbiór płodów rolnych. Płatności obszarowe powinny zatem trafiać do tych podmiotów, które konkretne grunty uprawiają (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1988/11, LEX nr 1361526). Z regulacji dotyczących przyznania pomocy finansowej w formie jednolitej płatności obszarowej i jednolitej płatności uzupełniającej wynika, iż pomoc ta może być przyznana tym rolnikom, którzy faktycznie rolniczo użytkują posiadane działki rolne, a zatem tym, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 734/11, LEX nr 1216706). Posiadanie, o którym mowa w ustawie o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, to nie tylko samo posiadanie gruntu, ale również rolnicze użytkowanie tego gruntu przez rolnika ubiegającego się o te płatności. Istotą płatności obszarowych jest przyznanie ich osobie, która jest faktycznym użytkownikiem gruntów, która rzeczywiście je uprawia, tzn. decyduje, co uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować - co oznacza, ze prawo do płatności przysługuje właśnie podmiotowi, który faktycznie użytkuje działkę rolną (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1083/20, LEX nr 3106521). Zatem rolnik ubiegający się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego powinien gospodarować na gruncie, a to gospodarowanie, w ocenie NSA, winno obejmować cały proces produkcji rolniczej w zakresie danej uprawy, począwszy od przygotowania gruntu pod siew, zasianie uprawy, zabiegi agrotechniczne oraz zbiór plonów. Nie wystarczy zatem do uzyskania płatności rolniczych w ramach tych systemów posiadanie gruntu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. W okolicznościach stanu faktycznego, jak wynika z decyzji organu II instancji, rzeczywistym użytkownikiem spornej nieruchomości był J. Ż., nie zaś strona niniejszego postępowania, ani też drugi z uczestników konfliktu kontroli krzyżowej – W. Ż.. W przeważającej mierze to J. Ż. decydował jakie i kiedy będą wykonywane zabiegi agrotechniczne na spornej działce, w tym postanowił zniszczyć uprawę wysianą uprzednio przez skarżącego kasacyjnie i zastąpić ją własnym zasiewem, zebranym ostatecznie i spożytkowanym przez siebie. J. Ż. był także posiadaczem działki będącej przedmiotem sporu w dniu 31 maja 2019 r., co w świetle przepisu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego warunkuje przyznanie płatności. Natomiast skarżący kasacyjnie w tej dacie nie był w stanie w sposób rzeczywisty i skuteczny użytkować rolniczo spornej działki. Dalej stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie miał pełną świadomość, że wysiana przez niego uprawa została zniszczona przez osoby trzecie, co miało miejsce wiosną 2019 r., a mimo tego w żaden sposób nie poinformował o tym fakcie ARiMR, aż do chwili wszczęcia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Skarżący nie mógł zatem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że złożony przez niego wniosek jest zgodny ze stanem faktycznym, tym bardziej, że posiadał on wiedzę na temat obciążenia nieruchomości roszczeniami osób trzecich. Jak bowiem ustalono w toku postępowania tytuł prawny do spornej działki, w postaci umowy dzierżawy z dnia 8 lutego 2019 r., zawartej z Wójtem Gminy na okres od 8 lutego 2019 r. do 7 lutego 2020 r., posiadał J. Ż.. Organ odwoławczy zasadnie nadto wyjaśnił, że przedmiotem ustaleń w sprawie był stan faktyczny, jaki miał miejsce na spornym gruncie w 2019 r., bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają zatem losy prawne tej nieruchomości w latach ubiegłych. Przy czym przepisy dotyczące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie wymagają, aby wykazywać się prawem własności lub posiadania do gruntów deklarowanych we wniosku. Można użytkować dany grunty bez tytułu prawnego, nawet pozostając w złej wierze i wyłącznie z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności. W tych okolicznościach uprawnione zatem było uznanie przez Sąd I instancji, że skarżący kasacyjnie nie posiadał przedmiotowej działki – nie użytkował jej rolniczo, zatem płatność do tego gruntu mu nie przysługiwała. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w podstawach kasacyjnych, w tym głównie odnoszących się do bezprawnego naruszenia posiadania. Istotne bowiem na gruncie pojęcia posiadanie, od którego zależy przyznanie płatności jest rolnicze użytkowanie spornej działki, którego to po stronie skarżącego kasacyjnie zabrakło. Nie zmienia tego fakt bezprawnego naruszenia posiadania, o ile w rzeczywistości można byłoby stwierdzić taką okoliczność. Nie można bowiem mówić w takiej sytuacji o rolniczym użytkowaniu działki przez skarżącego kasacyjnie, tj. spełnieniu przez niego przesłanki, od której to zależy przyznanie płatności. Fakt ewentualnego bezprawnego pozbawienia skarżącego kasacyjnie posiadania może być przedmiotem roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.