II OSK 1756/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-11-15

Skład orzekający: Robert Sawuła, Tomasz Zbrojewski, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku gdy zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego jest niemożliwe z powodu jego sprzeczności z prawem lub przepisami technicznobudowlanymi, powinien wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, czy też decyzję nakazującą zaniechanie robót lub rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego dopuszcza wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jeśli projekt ten jest sprzeczny z prawem. Dopiero w przypadku niewykonania obowiązku nałożonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. Mimo błędnej wykładni tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji, NSA oddalił skargę kasacyjną, ponieważ zaskarżone orzeczenie odpowiadało prawu, a kluczowe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) nie zostały skutecznie podważone w skardze kasacyjnej.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, polegającą na uznaniu, że przepis ten nie dopuszcza wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. NSA rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 4/21 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 4/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi sprawie ze skargi Spółki z o.o. z siedzibą w G., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2020 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], a także zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżącej Spółki z o.o. z siedzibą w G. kwotę 980 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z poźn. zm., zwanej dalej: p.b.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 z poźn. zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że art. 51 ust. 4 p.b. nie dopuszcza wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji odmawiającej zatwierdzenia zastępczego projektu budowlanego. Skarżący kascyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Przed odniesieniem się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlega oddaleniu także w sytuacji gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Zasadnie skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 51 ust. 4 p.b. Sąd I instancji przyjął bowiem, że w sytuacji gdy zatwierdzenie projektu zamiennego jest niemożliwe (np. ze względu na jego sprzeczność z planem, czy z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno - budowlanymi, bądź wtedy gdy przedłożony projekt zamienny nie odpowiada wymogom prawa) organ nie wydaje decyzji odmawiającej jego zatwierdzenia, lecz decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 p.b. Takie rozumienie wskazanego przepisu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest błędne. Zgodnie z art. 51 ust. 4 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji WINB, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z kolei zgodnie z art. 51 ust. 5 p.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, przepis art. 51 ust. 4 p.b. nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora - zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna w zależności od warunków zaistniałych w danej sprawie (zob. wyroki NSA z dnia 9 lipca 2008 r., II OSK 801/07; z dnia 11 stycznia 2010 r., II OSK 89/09; z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 342/11, z dnia 19 maja 2015 r., II OSK 2517/13; z dnia 26 stycznia 2016 r., II OSK 1375/14; z dnia 30 lipca 2021 r., II OSK 2992/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero na skutek wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, w związku ze stwierdzeniem niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., kolejnym etapem będzie wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. Nie ma zatem racji Sąd I instancji, iż wobec nieprawidłowego wykonania obowiązku nałożonego w decyzji wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., organ powinien wydać na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, zamiast na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Uchybienie to nie mogło jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, zasadniczym powodem uchylenia rozstrzygnięć wydanych przez organy nadzoru budowlanego było naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 3 i art. 35 ust. 3 p.b. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że organy nadzoru budowlanego, choć powzięły wątpliwość co do zgodności rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym zamiennym z przepisami prawa miejscowego, nie skorzystały z trybu art. 20 ust. 1 pkt 3 p.b. i nie wezwały inwestora do złożenia wyjaśnień w kwestii ilości samodzielnych lokali mieszkalnych zaprojektowanych w kontrolowanym budynku oraz nie wezwały na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. do ewentualnego usunięcia nieprawidłowości celem doprowadzenia projektu budowlanego zamiennego do stanu zgodnego z wymogami planu miejscowego. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego niezgodności rozwiązań projektowych z planem miejscowym było w okolicznościach niniejszej sprawy przedwczesne, albowiem organ nie podjął przewidzianych prawem czynności zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii i nie umożliwił inwestorowi usunięcia nieprawidłowości w omawianym zakresie, jeżeli potwierdziłoby się ich istnienie. Argumentacji Sądu I instancji w tym zakresie skarga kasacyjna jednak nie kwestionuje. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadał prawu Niezakwestionowane zatem w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania w toku postępowania administracyjnego, wykluczało możliwość uwzględnienia skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. ----------------------- 4

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło