II OSK 1756/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-11-15
Skład orzekający: Robert Sawuła, Tomasz Zbrojewski, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku gdy zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego jest niemożliwe z powodu jego sprzeczności z prawem lub przepisami technicznobudowlanymi, powinien wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, czy też decyzję nakazującą zaniechanie robót lub rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego dopuszcza wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jeśli projekt ten jest sprzeczny z prawem. Dopiero w przypadku niewykonania obowiązku nałożonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. Mimo błędnej wykładni tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji, NSA oddalił skargę kasacyjną, ponieważ zaskarżone orzeczenie odpowiadało prawu, a kluczowe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) nie zostały skutecznie podważone w skardze kasacyjnej.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, polegającą na uznaniu, że przepis ten nie dopuszcza wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. NSA rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 4/21 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 4/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi sprawie ze skargi Spółki z o.o. z siedzibą w G., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2020 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], a także zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżącej Spółki z o.o. z siedzibą w G. kwotę 980 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W skardze kasacyjnej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z poźn. zm., zwanej dalej: p.b.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 z poźn. zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że art. 51 ust. 4 p.b. nie dopuszcza wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji odmawiającej zatwierdzenia zastępczego projektu budowlanego.
Skarżący kascyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Przed odniesieniem się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlega oddaleniu także w sytuacji gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Zasadnie skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 51 ust. 4 p.b. Sąd I instancji przyjął bowiem, że w sytuacji gdy zatwierdzenie projektu zamiennego jest niemożliwe (np. ze względu na jego sprzeczność z planem, czy z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno - budowlanymi, bądź wtedy gdy przedłożony projekt zamienny nie odpowiada wymogom prawa) organ nie wydaje decyzji odmawiającej jego zatwierdzenia, lecz decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 p.b. Takie rozumienie wskazanego przepisu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest błędne.
Zgodnie z art. 51 ust. 4 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji WINB, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z kolei zgodnie z art. 51 ust. 5 p.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, przepis art. 51 ust. 4 p.b. nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora - zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna w zależności od warunków zaistniałych w danej sprawie (zob. wyroki NSA z dnia 9 lipca 2008 r., II OSK 801/07; z dnia 11 stycznia 2010 r., II OSK 89/09; z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 342/11, z dnia 19 maja 2015 r., II OSK 2517/13; z dnia 26 stycznia 2016 r., II OSK 1375/14; z dnia 30 lipca 2021 r., II OSK 2992/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dopiero na skutek wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, w związku ze stwierdzeniem niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., kolejnym etapem będzie wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. Nie ma zatem racji Sąd I instancji, iż wobec nieprawidłowego wykonania obowiązku nałożonego w decyzji wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., organ powinien wydać na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, zamiast na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
Uchybienie to nie mogło jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, zasadniczym powodem uchylenia rozstrzygnięć wydanych przez organy nadzoru budowlanego było naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 3 i art. 35 ust. 3 p.b. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że organy nadzoru budowlanego, choć powzięły wątpliwość co do zgodności rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym zamiennym z przepisami prawa miejscowego, nie skorzystały z trybu art. 20 ust. 1 pkt 3 p.b. i nie wezwały inwestora do złożenia wyjaśnień w kwestii ilości samodzielnych lokali mieszkalnych zaprojektowanych w kontrolowanym budynku oraz nie wezwały na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. do ewentualnego usunięcia nieprawidłowości celem doprowadzenia projektu budowlanego zamiennego do stanu zgodnego z wymogami planu miejscowego. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego niezgodności rozwiązań projektowych z planem miejscowym było w okolicznościach niniejszej sprawy przedwczesne, albowiem organ nie podjął przewidzianych prawem czynności zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii i nie umożliwił inwestorowi usunięcia nieprawidłowości w omawianym zakresie, jeżeli potwierdziłoby się ich istnienie. Argumentacji Sądu I instancji w tym zakresie skarga kasacyjna jednak nie kwestionuje. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadał prawu Niezakwestionowane zatem w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania w toku postępowania administracyjnego, wykluczało możliwość uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
-----------------------
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło