I OSK 573/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-04-13
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Piotr Niczyporuk, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak podstawy prawnej do wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez uczelnię publiczną prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, wynikający z uchylenia przepisu art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak podstawy prawnej do wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez uczelnię publiczną prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, wynikający z uchylenia przepisu art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Derogacja przepisu, który stanowił podstawę do wydania decyzji administracyjnej w sprawie cywilnej, powoduje pierwotną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, co uzasadnia odmowę jego wszczęcia.Stan faktyczny
Akademia złożyła wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa na podstawie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstawy prawnej z uwagi na uchylenie wspomnianego przepisu. Minister Rozwoju utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Akademii, podzielając stanowisko organów. Akademia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym konstytucyjnych zasad ochrony praw słusznie nabytych i prawa własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Akademii [...] im. J. Ś. w G.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 kwietnia 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Akademii [...] im. J. Ś. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2202/20 w sprawie ze skargi Akademii [...] im. J. Ś. w G. na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r., I SA/Wa 2202/20 oddalił skargę Akademii [...] im. J. Ś. w G. na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Akademia [...] im. J.Ś. w G. złożyła do Wojewody P. wniosek o wydanie, w trybie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2017.2183 ze zm.), dalej jako "u.P.s.w.", decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Akademię [...] im. J. Ś. w G. z dniem [...] września 2005 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w gminie D., obręb [...] J., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 5,06 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. Wojewoda P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie, wskazując, iż brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 256 u.P.s.w. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Akademia [...] im. J. Ś. w G., a Minister Rozwoju rozpatrując sprawę ponownie wskazał, że ww. postanowienie Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2020 r. wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie Akademia [...] im. J. Ś. w G. wniosła o wydanie, w trybie art. 256 u.P.s.w., decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez ww. Akademię z dniem [...] września 2005 r. prawa własności nieruchomości, położonej w gminie D., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 5,06 ha. Wskutek wyeliminowania przepisu art. 256 u.P.s.w. z porządku prawnego i braku uregulowań w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.2018.1668 ze zm.), dalej jako u.P.s.w.n., w zakresie odpowiadającym uchylonemu art. 256 u.P.s.w., organ uznał, że brak jest podstawy prawnej pozwalającej na wydanie przez organ administracji decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, pozostającej w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej, na rzecz tej uczelni. Brak zatem przepisu prawnego, na podstawie którego można wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania strony oznacza, iż w niniejszej sprawie zaistniały "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. W konsekwencji, postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Minister Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Skargę na postanowienie Ministra Rozwoju do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Akademia [...] im. J. Ś. w G. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 61a §1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie; 2. art. 7 k.p.a. polegające na naruszeniu przez organ zasady praworządności oraz nieuwzględnienia interesu społecznego, jak również słusznego interesu strony; 3. art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, błędne odstąpienie od zasady utrwalania praktyki rozstrzygania spraw w analogicznym stanie faktycznym, naruszenie zasady zaufania skarżącego do władzy publicznej, a także naruszeniu przez organ konstytucyjnych zasad: ochrony praw słusznie nabytych oraz równości obywateli wobec prawa.
Mając na uwadze wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę jako niezasadną wskazał, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może zatem formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie, jako przesłankę zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., Minister uznał brak podstaw prawnych uzasadniających żądanie strony tj. wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, w trybie art. 256 u.P.s.w., a to z uwagi na to, że na podstawie art. 169 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.2018.1669 ze zm.), z dniem 1 października 2018 r. ustawa ta straciła moc, w tym także jej art. 256. Sąd I instancji wskazał również, że wskutek wyeliminowania art. 256 u.P.s.w. z porządku prawnego i braku tego rodzaju regulacji w przepisach u.P.s.w.n., obowiązującej od dnia 1 października 2018 r., brak jest aktualnie podstawy prawnej pozwalającej na wydanie przez organ administracji publicznej decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez uczelnię wyższą prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa pozostającej w użytkowaniu wieczystym uczelni.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Akademia[...] im. J. Ś. w G. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie
I. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. przez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, podczas gdy wyeliminowanie art. 256 u.P.s.w. z porządku prawnego i brak tego rodzaju regulacji w przepisach u.P.s.w.n., nie stanowi przesłanki do zastosowania przez organ art. 61a § 1 k.p.a., w konsekwencji czego w sposób niewłaściwy organ odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie;
2. art. 15 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na niewłaściwym uznaniu, że nie doszło do naruszenia przez organ zasady praworządności oraz, że nie doszło do nieuwzględnienia interesu społecznego, jak również słusznego interesu strony;
3. art. 15 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP polegający na niewłaściwej ocenie, że organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, pomimo że organ w sposób błędny odstąpił od zasady utrwalania praktyki rozstrzygania spraw w analogicznym stanie faktycznym, jak również naruszył zasadę zaufania skarżącej do władzy publicznej oraz konstytucyjne zasady: ochrony praw słusznie nabytych, równości obywateli wobec prawa, a w konsekwencji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nabycia przez skarżącego, w trybie art. 256 u.P.s.w., nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w gminie D., obręb [...] J., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 5,06 ha, dla której Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], w sytuacji gdy analogiczne postępowania prowadzone w trybie art. 256 u.P.s.w., przed datą wyeliminowania tego przepisu z porządku prawnego, były wszczynane i kończyły się wydawaniem przez właściwych wojewodów decyzji deklaratoryjnych stwierdzających prawo własności innych uczelni publicznych, co tym samym narusza zasadę równości wobec prawa oraz zasadę równego traktowania wszystkich przez władze publiczne – art. 32 Konstytucji RP;
II. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 169 pkt. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.2018.1669 ze zm.) w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji naruszenie praw skarżącej zagwarantowanych przez Konstytucję RP tj. prawa własności oraz ochrony prawa własności, polegające na uniemożliwieniu uzyskania przez skarżącą decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej prawo własności do nieruchomości położonej w gminie D., obręb [...] J., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 5,06 ha, dla której Sąd Rejonowy w K. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], podczas gdy konstytucyjnie wyrażone zasady ochrony prawa własności jednostki wyrażają się m.in. w umożliwieniu ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej, zaś w sytuacji odmowy przez organ administracji publicznej wszczęcia postępowania zmierzającego do uzyskania przez skarżącą decyzji deklaratoryjnej będącej podstawą wpisu prawa własności w księdze wieczystej, skarżąca została faktycznie pozbawiona możliwości dokonania wpisu przysługującego jej prawa własności w księdze wieczystej nr [...].
Mając na względzie wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W motywach skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej uzasadniono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Ocenę zarzutów kasacyjnych wypada poprzedzić stwierdzeniem, iż istotą sporu pozostaje prawna możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie prawa własności nieruchomości na rzecz podmiotu szkolnictwa wyższego, na podstawie przepisu, który nie obowiązywał już w dniu złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, ale, w okresie swego obowiązywania, przewidywał skutek nabycia przez uczelnię publiczną prawa własności nieruchomości. Analizę regulacji prawnych obowiązujących w powyższym zakresie wypada rozpocząć od wskazania, iż przepis art. 256 ust. 1 u.P.s.w. przewidywał, że z dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. z dniem 1 września 2005 r.) grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością. Nabycie prawa własności stwierdzał w drodze decyzji wojewoda (art. 256 ust. 2 u.P.s.w.). Ustawową przesłanką nabycia prawa własności gruntu Skarbu Państwa na podstawie powyższego przepisu było przysługiwanie uczelni publicznej w tym dniu prawa użytkowania wieczystego gruntu. Z dniem 1 października 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.2018.1668 ze zm.). Na mocy zaś art. 169 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.2018.1669 ze zm.), z ww. datą utraciła moc u.P.s.w. Efektem tych zmian było derogowanie z systemu prawnego art. 256 tejże ustawy, a w aktualnie obowiązujących przepisach u.P.s.w.n., jak też w przepisach ustawy ją wprowadzającej, nie unormowano zagadnienia uwłaszczenia uczelni publicznych gruntami Skarbu Państwa pozostającymi w ich użytkowaniu wieczystym. Nie zawarto także przepisów umożliwiających kontynuację i merytoryczne zakończenie postępowań zainicjowanych pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy.
Jednocześnie wypada zauważyć, że powszechnie przyjmuje się, że art. 256 u.P.s.w. był normą szczególną, zamieszczoną jako przepis przejściowy w tej ustawie. Szczególny charakter tej normy należy odnosić przede wszystkim do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2019.1145 ze zm.), dalej jako "k.c.", regulujących sposoby nabycia własności nieruchomości. Przepis ten ustanawiał bowiem, odrębny od systemowych uregulowań zawartych w k.c., mechanizm uwłaszczenia uczelni publicznych, o ile w dacie wejścia w życie ustawy spełniona była przesłanka pozostawania danej nieruchomości gruntowej w użytkowaniu wieczystym uczelni. Wojewoda prowadząc postepowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z dniem 1 września 2005 r. przez uczelnię publiczną prawa własności gruntu Skarbu Państwa, zobowiązany był ustalić, czy spełnione są przesłanki ustawowe, a więc, czy w tym dniu uczelnia była użytkownikiem wieczystym danego gruntu. W przypadku niewykazania prawa użytkowania wieczystego gruntu, organ w drodze decyzji odmawiał stwierdzenia nabycia przez uczelnię prawa własności nieruchomości (vide: wyrok NSA z dnia 4 marca 2008 r., I OSK 274/07; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., I OSK 579/07; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., I OSK 2298/15; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2018 r., I OSK 2299/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Należy w tej sytuacji także zauważyć, iż prawo użytkowania wieczystego, podobnie jak własność, jest prawem rzeczowym, dlatego o ustanowieniu i przeniesieniu tegoż prawa ustawodawca – co do zasady – postanowił w przepisach k.c. oraz w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.65 ze zm.), dalej jako "u.g.n.". Ustanowienie i przeniesienie prawa użytkowania wieczystego miało więc i nadal ma charakter sprawy cywilnej. Zgodnie zaś z art. 2 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2020.1575 ze zm.), dalej jako "k.p.c.", nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Przykładem przekazania przez ustawodawcę sprawy cywilnej do właściwości "innego organu" pozostawał przepis art. 256 ust. 2 u.P.s.w., w którym wojewoda został upoważniony do wydania decyzji o potwierdzeniu nabycia przez uczelnię publiczną prawa własności gruntu Skarbu Państwa (vide: wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2022 r., I OSK 454/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Derogacja tegoż przepisu z dniem 1 października 2018 r. pozbawia stronę prawnej możliwości uzyskania decyzji administracyjnej potwierdzającej przekształcenie owego prawa we własność. Powyższe uwagi wskazują na istnienie, obok zagadnienia materialnego, a więc nabycia z dniem wejścia w życie przepisów u.P.s.w., tj. z dniem 1 września 2005 r., przez uczelnię publiczną, prawa własności nieruchomości będącej w tym dniu w jej użytkowaniu wieczystym, także zagadnienia formalnego – potwierdzenia aktem stosowania prawa nabycia prawa własności dokonanego w powyższym trybie.
Odnosząc się do tego drugiego zagadnienia, bowiem taki jest charakter rozstrzygnięcia zakwestionowanego w badanym postępowaniu, należy wskazać, iż jedną z podstawowych zasad działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym jest zasada praworządności, rozumiana jako działanie wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Jest to nie tylko ogólna zasada postępowania administracyjnego (art. 6 k.p.a.), ale również zasada konstytucyjna (art. 7 Konstytucji RP). Derogacja art. 256 u.P.s.w. spowodowała, że w aktualnym stanie prawnym nie istnieje sprawa administracyjna, w której organ administracji publicznej mógłby w sposób władczy wypowiedzieć się w kwestii cywilnego prawa własności nieruchomości, które "stało się" z prawa użytkowania wieczystego tejże nieruchomości. Brak, począwszy od dnia [...] października 2018 r., sprawy administracyjnej w powyższym zakresie oznacza pierwotną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2019 r. Przedmiotem postępowania administracyjnego są bowiem sprawy indywidualne z zakresu prawa administracyjnego, a sprawy z zakresu prawa cywilnego tylko wtedy, gdy zostały przekazane na drogę postępowania administracyjnego przepisem ustawy (vide: wyrok NSA z dnia 25 maja 1983 r., SA/Wr 185/83, ONSA 1983/1/37; postanowienie NSA z dnia 4 marca 1987 r., SA/Gd 329/86, GAP 1987/14–15, s. 67). Brak podstawy prawnej do załatwienia sprawy cywilnej przez organ administracji publicznej uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten bowiem statuuje dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Poza sytuacją wniesienia podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do jego złożenia, także zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania uzasadnia zastosowanie powyższej regulacji prawnej. Jest przy tym ugruntowane, że żądanie o charakterze cywilnoprawnym skierowane do organu administracji nie wszczyna postępowania administracyjnego bowiem bezprzedmiotowe jest postępowanie tyczące żądania strony nie podlegającego rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji (vide: wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89, ONSA 1990/1/16; vide: Z.R.Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211–212). Mając na uwadze, że derogacja art. 256 u.P.s.w. w sposób oczywisty wskazuje na to, że sprawa z zakresu stosunków prawa cywilnego przestała być przekazana do właściwości organów administracji, rozstrzygnięcie badanej sprawy trafnie oparte zastało na art. 61a § 1 k.p.a. Zarzut kasacyjny naruszenia tegoż przepisu okazał się zatem niezasadny.
Z kolei brak podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego bezzasadnymi czyni zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Niezasadny jest w szczególności zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywniej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Formalny charakter postanowienia wydanego w trybie art. 61a § 1 k.p.a. i brak podstaw do załatwienia istoty żądania strony skarżącej decyzją administracyjną, uniemożliwiał podjęcie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem dyrektyw interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Bezzasadnie zatem sformułowany został zarzut w tym zakresie.
Z kolei wyrażone w art. 8 § 1 i 2 k.p.a. zasady bezstronności, proporcjonalności i pewności prawa nie mogą zostać uznane za naruszone w sytuacji, gdy w sprawie wyraźnie wskazano, iż ustawodawca z dniem 1 października 2018 r. derogował z systemu prawnego przepis art. 256 u.P.s.w., a w aktualnie obowiązujących przepisach nie unormowano zagadnienia uwłaszczenia uczelni publicznych gruntami Skarbu Państwa pozostającymi w ich użytkowaniu wieczystym. Powyższa zmiana wskazuje na brak tożsamości stanu prawnego odnoszącego się do powyższego zagadnienia. Nie sposób zatem mówić o nieuzasadnionym odstąpieniu, pod dniu powyższej derogacji, od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw tego rodzaju. Brak tożsamego stanu prawnego bezzasadnym czyni zarzut kasacyjny naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. i nie prowadzi do niedozwolonego zróżnicowania sytuacji prawnej tych uczelni publicznych, które do dnia derogacji ww. przepisu nie uzyskały stwierdzenia prawa własności w drodze decyzji administracyjnej. Zmiana stanu prawnego, która dokonała się w dniu wejścia w życie przepisów u.P.s.w.n. nie może bowiem oznaczać utraty praw, które uczelnia publiczna słusznie nabyła. Brak prawnej możliwości wydania przez wojewodę decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności, wobec derogacji art. 256 ust. 2 u.P.s.w., nie oznacza braku możliwości stwierdzenia (ustalenia) tegoż prawa w postępowaniu uwzględniającym aktualny stan prawny i cywilny charakter stosunków, z których prawo to się wywodzi (art. 1 k.p.c.). Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia prawa własności nie prowadzi zatem do naruszenia konstytucyjnych regulacji prawnych odnoszących się do ochrony praw słusznie nabytych i prawa własności (art. 2, art. 21 ust. I art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Oznacza jedynie brak możliwości takiego stwierdzenia na podstawie wyjątkowej regulacji prawnej przewidzianej w art. 256 u.P.s.w. Tym samym nie można potwierdzić zarzutów kasacyjnych naruszenia ww. norm konstytucyjnych podniesionych w związku normą prawną derogującą art. 256 u.P.s.w.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło