II SA/Bd 260/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-05-19

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata adiacencka może zostać ustalona, jeśli nieruchomość już wcześniej posiadała warunki do podłączenia do sieci wodociągowej, a organ nie przeprowadził wystarczających dowodów w celu ustalenia faktycznego wzrostu wartości nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Brak było ustaleń faktycznych co do tego, czy nieruchomość skarżących już wcześniej posiadała warunki do podłączenia do sieci wodociągowej, co mogło oznaczać brak podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej, gdyż budowa nowej sieci mogła nie wpłynąć na wartość nieruchomości. Zarzut dotyczący zaliczenia wartości służebności przesyłu na poczet opłaty adiacenckiej uznano za niezasadny ze względu na obowiązujące brzmienie art. 148 ust. 4 u.g.n.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podłączenia do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący podnosili, że nieruchomość już wcześniej posiadała warunki do podłączenia do sieci wodociągowej, a także że wartość ustanowionej przez nich służebności przesyłu powinna zostać zaliczona na poczet opłaty. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.n., w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wadliwość operatu szacunkowego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi K. C. i S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Wójt Gminy O. (zwany dalej "Wójtem") decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 145, art. 146 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm., zwanej dalej "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze. zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") w zw. z uchwałą Nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Kujawsko - P. z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...], poz. 1590) ustalił solidarnie, wobec S. C. i K. C. (zwanych dalej "Skarżącymi") - opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek stworzenia warunków do podłączenia do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej działki nr [...] o pow. 0,0900 ha, położonej przy ul. [...] w N. . W uzasadnieniu decyzji Wójt podniósł, iż Gmina O. zrealizowała inwestycję polegającą na budowie sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w N. i zgodnie z potwierdzeniem przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania nr [...] JS z [...] maja 2019 r. wydanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) oraz zgodnie z protokołem odbioru końcowego i przekazania do użytku z [...] kwietnia 2019 r. - dnia [...] maja 2019 r. zostały stworzone warunki techniczne do podłączenia działki nr [...] do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Powyższe zostało potwierdzone przez Gminny Zakład Komunalny w dniu [...] sierpnia 2020 r. (pismo nr [...] MK). Inwestycja, o której mowa, została zrealizowana ze środków Gminy zgodnie z uchwałą Rady Gminy O. z dnia [...] marca 2019 r., Nr [...] w sprawie zmiany budżetu gminy na rok 2019 lp. 1.23. Została zatem przesłanka wynikająca z art. 143 u.g.n. tj. mają w przedmiotowej sprawie zastosowanie przepisy dotyczące udziału właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Ponadto Wójt stwierdził, iż teren, na którym znajduje się przedmiotowa działka, nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla działki nr [...] została wydana decyzja z [...] sierpnia 2012 r. [...] ustalająca warunki zabudowy dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem. Wójt stwierdził ponadto, że wykonany przez biegłego operat szacunkowy potwierdzający wzrost wartości nieruchomości. Operat ten został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2109 z późn. zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odwołujący podnieśli, iż działka nr [...] była już uprzednio uzbrojona w wodociąg, gdyż przez teren tej działki w jej południowej części, równolegle do południowej granicy przebiegała sieć wodociągowa, którą zaznaczono na stanowiącej załącznik do odwołania inwentaryzacji powykonawczej budynku kolorem żółtym. Ani przedmiotowa decyzja, ani operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego nie uwzględnił tej okoliczności, a powinien, jak wskazuje na to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 159/14, który z podobnego powodu uchylił zaskarżoną decyzję SKO. Zdaniem odwołujących pominięcie kwestii istnienia przy nieruchomości sieci kanalizacyjnej jeszcze przed oddaniem nowej sieci, której dotyczy ustalona opłata adiacencka, świadczy o wadliwości sporządzonego operatu szacunkowego, a w konsekwencji o błędnej ocenie tego dowodu przez organy, skutkującej naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zdaniem odwołujących opłata adiacencka powinna być pomniejszona o wartość ustanowionej przez nich służebności na rzecz budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Odwołujący ponieśli, że służebność ta został ustanowiona przed zmianą art. 148 ust. 4 dokonaną ustawą z dnia [...] lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, z mocą od dnia [...] sierpnia 2017 r. Adekwatny zatem w niniejszej sprawie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1047/13. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uznało, że sporządzony w sprawie operat szacunkowy potwierdzający wzrost wartości nieruchomości może stanowić dowód w sprawie, bowiem rzeczoznawca wykorzystał prawidłowo zakwalifikowane do porównania nieruchomości podobne i jako dowód podlegał ocenie organu administracji (por. wyrok WSA w Warszawie I SA/Wa 1165/08). Odnosząc się do zarzutów Skarżących Kolegium wskazało, iż widoczna na inwentaryzacji załączonej do odwołania - rura Ř 32 mm, nie była elementem sieci wodociągowej, a przyłączem doprowadzającym wodę do działki o numerze 179/12. Przedmiotowa rura została usunięta przez Gminę. Następnie Gmina O. zawarła z właścicielami nieruchomości porozumienie i na ich wniosek wybudowała sieć o przekroju Ř 110 mm w ulicy [...], do której odwołujący projektują przyłącze. Odnosząc się do faktu ustanowienia przez Skarżących służebności przesyłu i ewentualnego zmniejszenia wartości nieruchomości, Kolegium stwierdziło, że nie ma podstaw do zmniejszenia wzrostu wartości nieruchomości, bowiem strony nie wniosły żadnych świadczeń pieniężnych na budowę sieci kanalizacji, ani wodociągowej, a takie właśnie świadczenia uprawniałyby ich do zmniejszenia wzrostu wartości. Kolegium stwierdziło ponadto, że odwołujący nie uczynili żadnych zarzutów wobec operatu szacunkowego, który jest głównym dowodem w sprawie. Organ odwoławczy uznał, że operat jest jasny, logiczny i spójny, nie zawiera błędów (także rachunkowych), niejasności, pomyłek, czy braków. Zdaniem Kolegium operat szacunkowy spełnia wymogi formalne określone w rozporządzeniu jak i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym wychwyceniu cech różniących nieruchomości podobnych od nieruchomości wycenianej. Rzeczoznawca majątkowy zawarł w opinii uzasadnienie wskazujące na właściwy dobór nieruchomości przeznaczonych do celów porównawczych i ustalenie istotnych cech różniących nieruchomości, jak też uzasadnienie wskazujące na właściwe ustalenie współczynników korygujących. W skardze do Sądu S. C. i K. C. wnieśli o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając naruszenie: - art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji Kolegium cechuje brak logicznego związku i zgodności z rozstrzygnięciem i jego treścią, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 6, 7, 8, 9, 11 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. z powodu braku wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 146 ust. 1a u.g.n. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na opinii nieuwzględniającej uprzednio istniejącego przyłącza wodociągowego, mające wpływ na wynik sprawy, - art. 148 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym przed [...] sierpnia 2017 r., poprzez niezaliczenie wartości nakładów poniesionych przez skarżących - służebności przesyłu - na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, mające wpływ na wynik sprawy. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko, że działka nr [...] była już uprzednio uzbrojona w wodociąg. Zaskarżona decyzja oraz operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego nie uwzględnił ani tej okoliczności, ni istnienia na ww. działce przyłącza wodociągowego na działce nr [...]. Wobec tego doszło w sprawie do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., na co nie ma wpływu dokonana przez Kolegium pozytywna ocena operatu w pozostałym zakresie ocenianymi jej cechami i przepisami prawa. Skarżący podnieśli, że organ drugiej instancji nie jest rzeczoznawcą majątkowym i nie może go zastąpić. Rzeczoznawca majątkowy zobowiązany był uwzględnić istniejące na działce przyłącze wodociągowe i jego wpływ na wartość nieruchomości. Tym samym w ocenie Skarżących doszło do naruszenia art. 146 ust. 1a u.g.n. stwierdzającego, że ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. Ponadto Skarżący podnieśli, ż nie jest wystarczające samo tylko wskazanie przez Kolegium, w odpowiedzi na ich zarzut, że widoczna na inwentaryzacji rura nie jest elementem sieci, lecz przyłączem i że została usunięta przez Gminę. Nie jest zatem prawdziwe i logiczne, że przedmiotowy operat nie zawiera błędów, niejasności i braków. W ocenie Skarżących obie decyzje zapadłe w niniejszej sprawie są wadliwe z powodu braku wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W powyższym działaniu organu drugiej instancji przejawia się zbytnia dowolność w podejmowaniu rozstrzygnięcia, które powinno być zakotwiczone w opinii rzeczoznawcy, a ta jest bez wątpienia niekompletna i nie może jako taka stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Wada opinii rzeczoznawcy majątkowego ma przy tym charakter oczywisty. Zaskarżona decyzja w przekonaniu Skarżących uchybia przepisom postępowania, w tym m.in. art. 8 k.p.a., bo postępowanie i rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie cechuje dowolność, w stopniu nawet uzasadniającym stwierdzenie nieważności (spełniając przesłankę rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie zaś choćby z wynikającą z art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Kolegium nie wyjaśniło stronom wymaganej zasadności sposobu załatwienia niniejszej sprawy. Podobnie, w ocenie Skarżących nie jest przekonywujące odniesienie się przez Kolegium w jednym zdaniu do ustanowienia służebności przesyłu i poprzestanie li tylko na wskazaniu, że strony nie wniosły świadczeń pieniężnych na budowę. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko, że skoro ustanowienie służebności nastąpiło przed zmianą art. 148 ust. 4 u.g.n. dokonaną ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (z mocą od 23 sierpnia 2017 r.) to zastosowanie zatem winien znaleźć art. 148 ust. 4 u.g.n. o treści: "Przy ustaleniu opłaty adiacenckiej, różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.". Wartość ustalonej opłaty adiacenckiej powinna zatem zostać pomniejszona o wartość ustanowionej służebności przesyłu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w skrócie "u.g.n.") który stanowi, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Stosownie do art. 146 ust. 1 u.g.n. ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Z powyższych przepisów wynika, że ustalenie opłaty adiacenckiej nie jest następstwem samego faktu stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej w konkretnej wysokości jest możliwe dopiero wówczas, jeżeli w wyniku stworzenia powyższej możliwości doszło do wzrostu wartości nieruchomości. Ze względu na podnoszone przez Skarżących zarzuty istotną kwestią w przedmiotowej sprawie było zatem ustalenie czy w wyniku realizacji przedmiotowej sieci wodociągowej stworzone zostały takie warunki podłączenia do sieci, które skutkowały wzrostem wartości nieruchomości. W tym względzie zasadne są zarzuty Skarżących odnośnie naruszenia przepisów postępowania. W sprawie nie jest sporne (i znajduje stosowne oparcie w aktach sprawy), że Gmina O. w 2019 r. zrealizowała inwestycję polegającą na budowie sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej wskutek czego [...] maja 2019 r. zostały stworzone warunki techniczne do podłączenia działki Skarżącej do ww. sieci. Natomiast Skarżący uczestnicząc w prowadzonym postępowaniu, konsekwentnie podnosili kwestię, iż stanowiąca ich własność działka nr [...] miała już uprzednio warunki podłączenia do sieci wodociągowej, gdyż przez teren tej działki w jej południowej części, równolegle do południowej granicy już wcześniej przebiegała sieć wodociągowa. Okoliczność ta jest istotna jako że – jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 146 ust. 1 u.g.n. ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ewentualne ustalenie, iż nieruchomość wcześniej miała już możliwość podłączenia do sieci wodociągowej może oznaczać brak podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej, gdyż w tej sytuacji budowa nowej sieci wodociągowej w roku 2019 mogła nie wpłynąć na wartość nieruchomości Skarżących (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2005 r., sygn. II SA/Gd 347/02). Tymczasem Kolegium nie przeprowadziło żadnych dowodów odnośnie tej kwestii; swoje stanowisko oparło wyłącznie na twierdzeniach organu I instancji zawartych w piśmie z [...] grudnia 2020 r. przy którym Wójt przesłał złożone przez Skarżących odwołanie. Brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów potwierdzających stanowisko organów, że widoczna na przedstawionej przez Skarżących kopii inwentaryzacji powykonawczej z roku 2014 rura o przekroju Ř 32 mm ("wD32") ze względu na swoje parametry nie pozwalała na podłączenie ich nieruchomości do sieci wodociągowej. Brak w aktach dowodów pozwalających na ocenę, czy ww. rura była częścią sieci wodociągowej, czy też przyłączem. Nawet przyjmując, że ww. rura o przekroju Ř 32 mm była przyłączem – to organy nie wyjaśniły, dlaczego była możliwość podłączenia do ówcześnie istniejącej sieci wodociągowej działki nr [...], która znajdowała się w dalszej odległości od ówczesnego wodociągu, a nie było warunków podłączenia do tej sieci działki Skarżących nr [...], która znajdowała się bliżej ówczesnej sieci wodociągowej (por. kopia mapy stanowiącej załącznik graficzny do warunków zabudowy k. 14 akt organu I instancji z widocznym rozgałęzieniem wodociągu wD i wD32 na działce nr [...]). Należy zauważyć, że ww. stan faktyczny (oddalenie od sieci wodociągowej) nie był przeszkodą w wydaniu Skarżącym decyzji o warunkach zabudowy budynku jednorodzinnego na działce nr [...] (k. 19 akt organu I instancji). W tym względzie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 148b u.g.n. ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów (ust. 1). Właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym sporządzającym opinie o wartości nieruchomości, o których mowa w art. 146 ust. 1a, a także osobom zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia tej opłaty (ust. 2). Z unormowania tego wynika, iż ustalenie, czy zostały stworzone warunki podłączenia do sieci, winno nastąpić na podstawie odrębnych przepisów. Dokonanie takiej oceny na podstawie właściwych przepisów wymaga uprzedniego dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Dopiero poczynione ustalenia mogą stanowić podstawę do oceny, czy w świetle odrębnych przepisów zaistniały warunki podłączenia nieruchomości do sieci. W niniejszej sprawie takich ustaleń nie poczyniono. Należy przy tym zauważyć, że z oceny powyższego stanu faktycznego nie zwalania organów prowadzących postępowanie okoliczność, że w sprawie sporządzono operat szacunkowy, którego prawidłowości nie zakwestionowano. Operat szacunkowy podlega ocenie nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym a stwierdzenie, że organ administracji nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji nie może zamiast rzeczoznawcy majątkowego i wbrew jego opinii przyjąć, że wartość nieruchomości jest inna niż przyjął to rzeczoznawca majątkowy. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. sygn. I OSK 2761/19). Nie wymaga wiadomości specjalnych z zakresu wyceny wartości nieruchomości ustalanie stanu faktycznego nieruchomości, tj. czy znajdywały się na niej określone urządzenia (sieć wodociągowa, przyłącze). W powyższym zakresie organy dopuściły się zatem naruszenia wynikającego z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy a także wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. obowiązku wskazania w zakresie uzasadnienia faktycznego dowodów, na których się oparł ustalając fakty, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie bowiem, iż nieruchomość Skarżących miała już warunki do podłączenia do kanalizacji wodociągowej może oznaczać brak podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej, gdyż w tej sytuacji budowa nowego wodociągu mogła nie wpłynąć na wartość nieruchomości Skarżących. Uzasadnia to uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezasadny jest natomiast zarzut Skarżących dotyczący zaliczenia na poczet opłaty adiacenckiej wartości służebności przesyłu. Należy wskazać, że zgodnie z zasadą ogólną praworządności (art. 6 k.p.a.), mającą walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), organy administracji mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. To zaś implikuje w szczególności powinność rozpoznawania i rozstrzygania spraw przez organy administracji na gruncie obowiązującego aktualnie (tj. na dzień orzekania przez dany organ) stanu prawnego (por. wyrok NSA z 7 maja 2020 r. sygn. I OSK 3977/18). Organy w niniejszej sprawie muszą zatem uwzględnić obecnie obowiązujące brzmienie art. 148 ust. 4 u.g.n. zgodnie z którym na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. W przeciwieństwie zatem do poprzednich brzmień cytowanego przepisu, które wskazywały na możliwość zaliczenia na poczet opłaty adiacenckiej także świadczeń w naturze (brzmienie pierwotne przepisu) czy wartości nakładów (brzmienie od 22 października 2007 r. do 23 sierpnia 2018 r.) – obecne brzmienie przepisu wyraźnie wskazuje na możliwość zaliczenia wyłącznie wartości świadczeń pieniężnych. Ponadto ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1509), która wprowadziła obecne brzmienie art. 148 ust. 4 nie zawiera przepisu przejściowego pozwalającego na zaliczanie wartości nakładów poczynionych przed zmianą ww. przepisu w postępowaniach ustalających opłatę adiacencką toczących się po zmianie przepisu art. 148 ust. 4 u.g.n. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i lit. c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji winien ustalić czy nieruchomość Skarżących przed wykonaniem sieci wodociągowej w roku 2019 miała już możliwość podłączenia do sieci wodociągowej. W przypadku pozytywnego ustalenia w tym zakresie winien zostać sporządzony operat szacunkowy uwzględniający tą okoliczność, celem ustalenia, czy w tak zmienionym stanie faktycznym doszło do zmiany wartości nieruchomości po wybudowaniu sieci wodociągowej w roku 2019.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło