II SA/Op 349/20

WyrokWSA w Opolu2021-06-08

Skład orzekający: Krzysztof Sobieralski, Elżbieta Kmiecik, Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym jest dopuszczalne, jeśli nastąpiło zatarcie skazania za przestępstwo, które stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym jest dopuszczalne, nawet jeśli nastąpiło zatarcie skazania za przestępstwo. Kluczowe jest prawomocne stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy, a nie samo skazanie czy jego zatarcie. Ponadto, przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym pozostawał w mocy, ponieważ Minister Cyfryzacji nie opublikował komunikatu określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B i B1. Podstawą decyzji było popełnienie przez skarżącą w 2017 r. przestępstwa drogowego (wypadek), za które została skazana prawomocnym wyrokiem w 2018 r. Skarżąca podniosła zarzut zatarcia skazania, twierdząc, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o cofnięciu uprawnień, uznając, że zatarcie skazania nie ma znaczenia dla zastosowania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Uzasadnianie Zaskarżoną decyzją z 5 sierpnia 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej także: Kolegium, SKO), działając na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania S. H. (dalej jako: skarżąca, strona) od decyzji Starosty Strzeleckiego z 18 czerwca 2020 r. o cofnięciu jej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, B i B1 – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy – po zaakceptowaniu ustaleń i wywodów organu pierwszej instancji – przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że w dniu 2 kwietnia 2020 r. Starosta Strzelecki otrzymał od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu wniosek nr [...] o cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami. Podkreślił, że strona w dniu [...] 2017 r. w miejscowości [...] popełniła przestępstwo drogowe – wypadek drogowy, za który wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Karny z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt [...] została skazana za popełnienie przestępstwa z art. 177 §1 lub 2 k.k. Wyrok uprawomocnił się 31 stycznia 2018 r. Przypomniał, że strona po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy 4 kwietnia 2017 r. Pismem z 20 kwietnia 2020 r. Starosta Strzelecki wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami. Pismem z 20 kwietnia 2020 r. strona złożyła wyjaśnienia w sprawie wskazując, że przepis stanowiący podstawę wszczęcia postępowania w sprawie został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. oraz, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu został złożony 2 lata po uprawomocnieniu się wyroku skazującego ją za popełniony występek. Ponadto, wskazała, że cofnięcie jej uprawnień do kierowania pojazdami uniemożliwi jej zarobkowanie zarówno w charakterze sprzedawcy w sklepie [...], jak też w charakterze animatora, co wiąże się z dojazdami w różne miejsca w województwie. Po czym wniosła o oddalenie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z 2 kwietnia 2020 r. Pismem z 4 maja 2020 r. Starosta Strzelecki zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z zapytaniem, czy wniosek o cofnięcie uprawnień nadal jest aktualny. Pismem z 13 maja 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w Opolu "zawiesił" złożony wniosek do czasu wyjaśnienia podniesionych zastrzeżeń w sprawie, natomiast pismem z 9 czerwca 2020 r. wniósł o podjęcie dalszych czynności w sprawie. Przytoczoną na wstępie decyzją z 18 czerwca 2020 r., nr [...] Starosta Strzelecki, działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 110 z późn. zm.), dalej: u.p.d, lub ustawa, cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, B i B1. W odwołaniu od tej decyzji strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła jej pominięcie przez organ pierwszej instancji przepisów dotyczących zatarcia skazania, co prowadziło do pominięcia przez ten organ faktu, że zatarcie skazania nastąpiło z chwilą zapłaty przez stronę kary grzywny, tj. 10 lipca 2018 r. Pełnomocnik strony wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W dalszych motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał podstawę prawną orzekania w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, stosownie do którego, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji – przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Zaznaczył, że art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541, z późn. zm.) i obowiązywał od 18 maja 2015 r. Na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., nr 30, poz.151) przepis ten został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. Z dniem 4 czerwca 2018 r. w życie wszedł art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1268), zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami, zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku popełnienia w okresie próbnym (okres próbny wynosi stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami 2 lata, począwszy od dnia, w którym został jej wydany ten dokument) trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Równocześnie – jak zaznaczył – z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957, z późn. zm.), w której postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą m.in. przepisów art.125 pkt 16 nie stosuje się (art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r.). W art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej przewidziano, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Zaakcentowało następnie Kolegium, że Minister Cyfryzacji nie opublikował do dnia wydania zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie komunikatu określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1 art. 14 cyt. wyżej ustawy (tj. umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy). Podał, że Minister Cyfryzacji opublikował jedynie w dniu 28 czerwca 2018 r. komunikat w sprawie określenia terminu wdrażania rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie informacji do centralnej ewidencji pojazdów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) oraz informacji o jego zwrocie (Dziennik Urzędowy Ministra Cyfryzacji z dnia 29 czerwca 2018 r. poz. 22). Zgodnie z tym komunikatem termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie informacji do centralnej ewidencji pojazdów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) oraz o informacji o jego zwrocie w sposób, o którym mowa w art. 132 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, z późn. zm.) ustanawia się na dzień 1 października 2018 r. Przy czym wyjaśnił, że komunikat ten wydany został na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, a więc na innej podstawie prawnej i dotyczy innych kwestii. W dalszych motywach zaznaczyło SKO, że w dniu 22 lutego 2019 r. Minister Cyfryzacji działając na podstawie na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy nowelizującej (tj. na innej podstawie prawnej aniżeli art. 14 ust. 2) wydał komunikat w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych (Dz. Urz. Ministra Cyfryzacji, z 2019 poz. 5). Termin ten wyznaczono na 1 czerwca 2019 r. Tym samym – co istotne – na co zwrócił uwagę organ odwoławczy Minister Cyfryzacji dotychczas nie ogłosił na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikatu określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy. Skoro minister właściwy do spraw informatyzacji nadal nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia tych rozwiązań, to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Oznacza to, że w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji jak i w dacie wydania decyzji drugoinstancyjnej przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy stanowił podstawę prawną wydania decyzji w sprawie. Nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym weszła w życie z dniem, w którym ustawodawca uprzednio, nowelizując ustawę o kierujących pojazdami, przewidział utratę mocy obowiązującej art. 140 i 140a ustawy, co oznacza, że wejście w życie i uchylenie tych przepisów zostało przesunięte w czasie. Konsekwencją powyższego jest przyjęcie, że ustawodawca czasowo wstrzymał wejście w życie regulacji, które uniemożliwiłyby zastosowanie sankcji w postaci pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami w stosunku do kierowców, którzy w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy popełnili przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji Argumentując podał także, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy organ pierwszej instancji orzekał w przedmiotowej sprawie na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Karny z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt [...]. Oznacza to, że decyzja wydana w niniejszej sprawie ma charakter związany, co jest równoznaczne z tym, że rodzaj rozstrzygnięcia nie zależy od uznania organu orzekającego w sprawie, lecz jest zależny od złożonego wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji. Podsumowując podał, że strona została skazana na podstawie prawomocnego orzeczenia za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (data popełnienia przestępstwa: [...] 2017 r.) za występek określony w art. 177 § 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1950 z późn. zm.), zaś skazanie nastąpiło w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy (decyzja o wydaniu uprawnień do kierowania pojazdami z dnia 4 kwietnia 2017 r.), to wypełnione zostały przesłanki z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy). Tym samym stwierdził, że zobowiązany jest utrzymać w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego w przedmiocie cofnięcia stronie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, B1 i B. Odnosząc się do zarzutu zatarcia skazania wskazał, że w ślad za stanowiskiem prezentowanym w judykaturze, które tutejsze uznaje za swoje, nie ma znaczenia dla zastosowania art. 140 ust. 1 pkt 3 a lit. a ustawy kwestia zatarcia skazania, które jest instytucją prawa karnego, działa na przyszłość nakazując traktowanie skazanego, jako osoby, która nie była karana. Dla sfery prawa administracyjnego instytucja ta nie ma większego znaczenia, zwłaszcza dla zdarzeń prawnych, z którymi była związana. Nie ma żadnych ku temu podstaw aby przyjąć, iż zatarcie skazania miało powodować uznanie okoliczności, o jakiej mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy za niebyłą. Na poparcie prezentowanego poglądu przytoczył wyrok WSA w Gliwicach z 13 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 829/18 (wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). W jego ocenie w opisanym stanie faktycznym nie budzi żadnych wątpliwości, że w okresie 2 lat od dnia wydania stronie po raz pierwszy prawa jazdy popełniła ona przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stąd organ pierwszej instancji prawidłowo cofną jej uprawnienia do kierowania pojazdami. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona, w dalszym ciągu reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, która w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wyraziła niezadowolenie z niego, a także sposobu procedowania orzekającego w sprawie organu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 106 k.k. i art. 107 § 4a k.k. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi jest możliwe i dopuszczalne w oparciu o wyrok karny, co do skazania którym nastąpiło z mocy prawa zatarcie; II. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 138 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji, podczas gdy prawidłowym było uchylenie w całości ww. decyzji; art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie wydanie decyzji co do istoty sprawy, podczas gdy z uwagi na zatarcie skazania postępowanie stało się bezprzedmiotowe i jako takie winno zostać umorzone w całości. Formułując powyższe zarzuty wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości; umorzenie postępowania administracyjnego; zasądzenie od organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu – na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W jej uzasadnieniu zakwestionowała w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia przytaczając rozwinięcie argumentów przedstawionych w petitum skargi. Zaprezentowała ocenę prawną podstawy działania organu podnosząc, że skarżąca nie kwestionuje samej możliwości stosowania w ogóle przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis stanowił podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Niemniej jednak zupełnie niezrozumiałym, a przy tym nieprawidłowym, jest stanowisko organu wydającego skarżoną decyzję, jakoby bez żadnego znaczenia dla sfery prawa administracyjnego pozostawały przepisy prawa karnego, a w szczególności instytucja zatarcia skazania. Jej zdaniem nie ulega bowiem żadnym wątpliwościom, iż stosowanie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym i cofanie na tej podstawie uprawnień do kierowania pojazdami, jest ściśle związane z wydanym wyrokiem karnym, a konkretnie jest efektem stwierdzenia w takim wyroku faktu popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W konsekwencji poza sporem - w ocenie skarżącej - winna pozostawać konieczność stosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów dotyczących zatarcia skazania czy przedawnienia wykonania kary lub środka karnego, o których mowa w Kodeksie karnym bądź w Kodeksie wykroczeń. Należy przy tym stanowczo podkreślić, iż w aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie istnieje żaden przepis, który wyłączałby lub ograniczał stosowanie przepisów prawa karnego w postępowaniu administracyjny, a w efekcie aby organy administracji publicznej te regulacje - które są przecież prawem powszechnie obowiązującym - mogły pomijać, a orzekając ograniczyć się do stosowania wyłącznie przepisów administracyjnego prawa materialnego. Zasadność i konieczność stosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa karnego, w tym instytucji zatarcia skazania i przedawnienia wykonania kary bądź środka karnego, nie budzi przy tym żadnych wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska wskazała na wyroki WSA we Wrocławiu z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 173/18, WSA w Szczecinie z 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 432/19, czy WSA w Gliwicach z 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/G1 168/19. Zaznaczyła także, że zgodnie z dyspozycją art. 107 § 4a k.k. w razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. Natomiast w myśl art. 106 k.k. z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Instytucja zatarcia skazania tworzy zatem pewną fikcję prawną i oznacza, iż skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, zaś skazanie – jako zdarzenie historyczne – uznaje się jakby w ogóle nie miało miejsca. Skoro natomiast skazanie uważane jest za niebyłe, to od chwili zatarcia nie może ono wywoływać żadnych negatywnych skutków prawnych wobec skazanego. Skutkiem zatarcia skazania jest fakt, że za niebyłe uważa się nie tylko skazanie, lecz również samo popełnienie przestępstwa. Na zakończenie podniosła, że w istocie na mocy art. 140 ust. 1 pkt 3 a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym Starosta zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie dostosowanym do orzeczenia sądu karnego, ale – jak stwierdziła – "jest to możliwe jedynie w okresie, kiedy nie nastąpiło jeszcze zatarcie skazania bądź nie upłynął termin przedawnienia wykonania kary i środka karnego". W przedmiotowej sprawie, wobec zatarcia skazania, wydanie takiej decyzji nie było możliwe już w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji. W związku z zatarciem skazania postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu tegoż skazania stało się bezprzedmiotowe i – w jej opinii – "winno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., czego jednak organ II instancji nie uczynił, tym samym rażąco naruszając przepisy prawa procesowego". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Op 349/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15-zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020, poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID) w zw. z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Opolu z 5 maja 2021 r., w zw. z § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 października 2020 r. nr 17/2020 w zw. § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Jak wskazano powyżej sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15-zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy, w tym złożoną skargę jak i odpowiedź na skargę. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny, Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji, jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. I o ile stan faktyczny pozostaje poza sporem, to już nie jest niesporna jego ocena prawna, tj. czy w sprawie ziściły się przesłanki do cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, B i B1. Tym samym przypomnienia wymaga, że strona skarżąca uprawnienie do kierowania pojazdami po raz pierwszy uzyskała 4 kwietnia 2017 r. W dniu [...] 2017 r. w miejscowości [...] nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...]Wydział Karny z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt [...] został skazana za popełnienie przestępstwa z art. 177 §1 lub 2 k.k. Wyrok uprawomocnił się 31 stycznia 2018 r. Skarżąca zapłaciła całość orzeczonej grzywny w dniu 10 lipca 2018 r. W dniu 2 kwietnia 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu nr [...] o cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym, obowiązujący od 18 maja 2015 r., zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Rozstrzygając kwestie intertemporalne Sąd uwzględnił, że przywołany przepis został uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (w niniejszej sprawie stosowanej w brzmieniu wg. Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.). Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 ustanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Ustalając stan prawny w niniejszej sprawie Sąd dokonał sprawdzenia w Dzienniku Urzędowym Ministra Cyfryzacji oraz na stronie BiP Ministerstwa Cyfryzacji, czy komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 nowelizacji, został wydany. W wyniku tego ustalił, że do chwili obecnej nie został on ogłoszony. Stąd też, zdaniem Sądu należy uznać, że art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje obecnie zastosowania, a przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był uchylony. Tym samym ponieważ do daty wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, na stronie Ministerstwa Cyfryzacji nie ukazał się komunikat, o jakim mowa w ww. art. 14 ust. 2 (nie było go również w dniu ogłoszenia wyroku), to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) u.p.d. miał zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie ulega również wątpliwości, że wydany w stosunku do strony skarżącej wyrok Sądu Rejonowego w [...] z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt [...], skazujący ją za występek określony w art. 177 § 1 k.k. na grzywnę, uprawomocnił się w dniu 31 stycznia 2018 r. – jest "prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", o którym mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) u.p.d. Ustawodawca, co wadliwie ocenia strona skarżąca, nie uzależnił przesłanek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit- a – ani od popełnienia czynu zabronionego, ani nawet od skazania ale od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zatem prawnie obojętne są wywody dotyczące skazania (tu na karę grzywny), jej zapłaty, czyli wykonania orzeczonej kary co ma związek z zatarciem skazania, czy samego, niezależnie nawet od okoliczności związanych z wykonaniem kary zatarcia skazania. Uwagi te są o tyle istotne albowiem dla ziszczenia się opisywanej przesłanki, mającej zastosowanie w sprawie, nie ma znaczenia ani to czy zapadł (ale i jakiej treści) wyrok skazujący, ani też inne rozstrzygnięcie stwierdzające sprawstwo ale nie skazujące jak chociażby warunkowe umorzenie postępowania, ale wyłącznie czy doszło do stwierdzenia prawomocnym rozstrzygnięciem, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Wszak – jak przytoczono powyżej – ustawodawca w przepisach prawa materialnego kształtującego powinność organu w ustawie Prawo o ruchu drogowym explicite, jako warunek sine quo non, wskazał na "uprawomocnienie się rozstrzygnięcia" – o określonej treści i wskazanych w nim okolicznościach, zatem w zakreślonych prawem granicach. Tym samym ta okoliczność stanowi o ziszczeniu się materialnoprawnej przesłanki stanowiącej podstawę do prawnego, procesowego ukształtowania stosunku prawnego strony w sposób związany. Nie pozostawiając żadnego przy tym luzu decyzyjnego organowi. Zauważyć należy również, że przepis pkt 3a lit. a) art. 140 u.p.d., ustanowił przesłanki materializujące cofnięcie uprawnień, ograniczając je wyłącznie do wspólnie występujących okoliczności, jakimi są stwierdzenie prawomocnym rozstrzygnięciem, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił: a) przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a także b) trzy wykroczenia (...) – co jednakże odnośnie do zdarzeń opisywanych w pkt b nie wystąpiło w sprawie, stąd zostaje pominięte w wywodach. Tymczasem strona skarżąca nadała analizowanej przesłance (pkt 3a lit. a) art. 140 u.p.d.) znaczenie inne od jej właściwego – zaprezentowanego powyżej – językowego brzmienia ale i systemowego znaczenia. Strona skarżąca mylnie odczytuje, mianowicie, normę wysłowioną w tym przepisie odnosząc ją de facto do skazania, czy też czasu wykonania orzeczonej kary i sprzężonego z tym warunku zatarcia skazania, które w sprawie jest bezsporne ale też nie ma znaczenia prawnego, albowiem nie ta okoliczność jest warunkującą wypełnienie przesłanki expressis verbis ustanowionej w przepisie pkt 3a lit. a) art. 140 u.p.d. Przesłankę tę stanowi, jak wskazano powyżej, wyłącznie uprawomocnienie się rozstrzygnięcia, w którym orzeczono, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji – co w sprawie wystąpiło, i jest bezsporne. Podkreślić przy tym należy, że cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów jest sankcją administracyjną za określone w przepisach prawa zachowania, w tym m.in. za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W niniejszej sprawie do naruszenia prawa, czyli zachowania (zdarzenia) skutkującego określoną sankcją administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami doszło w dacie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) u.p.d. Decyzja orzekająca o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów jest, jak wskazano powyżej, decyzją o charakterze deklaratoryjnym, konkretyzującym stosunek administracyjnoprawny. Decyzja taka i sankcja nią nałożona jest konsekwencją zdarzenia, którym jest uprawomocnienie się rozstrzygnięcia, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W kontekście powyższych rozważań wywody zawarte w skardze w zakresie skazania nie mogą zyskać aprobaty sądu. W kontekście powyższych podkreślić należy, że decyzje podejmowane na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a) u.p.d. nie mają charakteru uznaniowego, co oznacza, że organ nie może odstąpić od rozstrzygnięcia nakazanego tym przepisem w razie zaistnienia przewidzianych w nim okoliczności. Nie są zatem zasadne wskazane w skardze zarzuty naruszenia prawa, sprowadzające się do podważenia merytorycznej prawidłowości zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym. Skarżąca bowiem w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co zostało potwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem. Ustalenia w tym zakresie zostały dokonane prawidłowo, czego zresztą sama skarżąca nie kwestionuje, wadliwie negując ich ocenę prawną. Zdaniem Sądu, rozpoznając sprawę organy nie naruszyły przepisów regulujących postępowanie administracyjne, przed wydaniem rozstrzygnięcia wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy uwzględniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonały ich prawidłowej oceny prawnej na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawo o ruchu drogowym, który co należy jeszcze raz podkreślić, do chwili obecnej nie został skutecznie derogowany. W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych, a organ dostatecznie wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniu co przesądziło o rozstrzygnięciu. Sąd nie znalazł zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania i trafności jego oceny. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów. Organ wyjaśnił też stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się w toku postępowania. Przeprowadzone postępowanie i podjęte rozstrzygnięcie w pełni odpowiadają przepisom postępowania oraz przepisom prawa materialnego, o czym szerzej powyżej. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło