III OSK 6469/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-01-11
Skład orzekający: Rafał Stasikowski, Zbigniew Ślusarczyk, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, prawidłowo rozpoznało sprawę i odniosło się do wszystkich zarzutów odwołania, a także czy uzasadnienie jego decyzji było wystarczające?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd uznał, że Kolegium naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę dwuinstancyjności, poprzez brak ponownej, merytorycznej oceny sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie decyzji Kolegium było zbyt ogólnikowe i nie pozwalało na kontrolę sądową prawidłowości rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy obwodnicy wsi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kolegium, wskazując na naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędy w ocenie jego postępowania i uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od niego na rzecz L. L. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Op 44/21 w sprawie ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 30 października 2020 r., nr SKO.[...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określenia warunków koniecznych do spełnienia przy wykonaniu decyzji 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 8 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SA/Op 44/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 30 października 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określenia warunków koniecznych do spełnienia przy wykonaniu decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2021 r., poz. 137, dalej jako: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza T. z 10 sierpnia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa obwodnicy części wsi [...] w ciągu drogi powiatowej nr 1519 O DW 406 – [...] - dojazd do [...]" oraz ustalenia warunków koniecznych do spełnienia przy wykonaniu decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą orzekania w sprawie była ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, ze zm., dalej jako: u.u.i.ś.). Wskazano, że wprawdzie z dniem 24 września 2019 r. weszła w życie nowelizacja u.u.i.ś., dokonana ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1712), jednakże z art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i 1a oraz art. 86 ustawy. Kolegium stwierdziło, że inwestycja objęta wnioskiem stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Organ odwoławczy uznał, że karta informacyjna przedsięwzięcia, uzupełniona o analizę oddziaływania akustycznego oraz analizę oddziaływania na powietrze atmosferyczne zawiera wszystkie elementy określone w art. 62a ust. 1 u.u.i.ś. i daje spójny obraz zamierzenia inwestycyjnego, a zamieszczone w nim dane na temat przedsięwzięcia pozwalają wystarczająco określić oddziaływanie związane z planowaną inwestycją. Zdaniem organu ocena uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia wynikających z jego realizacji i eksploatacji pozwala na stwierdzenie, że brak jest potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazano przy tym, że organ I instancji, stosownie do dyspozycji art. 84 ust. 1a u.u.i.ś., określił wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Uchylając zaskarżoną decyzję WSA stwierdził, że w postępowaniu odwoławczym dopuszczono się naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez niedokonanie ponownej oceny merytorycznej całości sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia. Wskazano, że z treści art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. wynika, że uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., powinno zawierać w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podano, że wprawdzie ocena uwarunkowań przewidzianych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. może dotyczyć tylko uwarunkowań występujących realnie w konkretnej sprawie, jednak w ocenie WSA Kolegium nie wskazało, które konkretnie uwarunkowania odnoszą się do przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia, a które go nie dotyczą. Podniesiono, że Kolegium oceniło przedstawioną przez inwestora kartę informacyjną przedsięwzięcia przede wszystkim w kontekście podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu emisji hałasu i zanieczyszczeń powietrza przez planowaną do realizacji inwestycję, czyli bez uwzględnienia pozostałych danych wymaganych prawem. Przy czym Kolegium uznało, że karta informacyjna spełnia wszystkie wymogi ustawowe określone w art. 62a ust. 1 u.u.i.ś. oraz że dostatecznie rozważono kwestię zwiększenia natężenia ruchu pod kątem wskazanych emisji, ale w przekonaniu WSA brak jest rzetelnej i całościowej analizy karty, w tym również w aspekcie wszystkich, a nie tylko niektórych zarzutów odwołania. Wskazano, że organy zobligowane były ocenić wartość dowodową karty informacyjnej nie tylko pod względem formalnym, ale również merytorycznym. Wprawdzie Kolegium podało, że dokonało takiej oceny, lecz nie potwierdza tego treść zaskarżonej decyzji, w której wprost przywołano wnioski z karty informacyjnej, bez żadnej ich analizy. Podano, że Kolegium nie przedstawiło własnego stanowiska odnośnie do oceny oddziaływania przedsięwzięcia - akustycznego oraz na powietrze atmosferyczne, odwołując się przede wszystkim do ustaleń, wniosków i poglądów organu I instancji oraz podmiotów opiniujących i nie wyjaśniając, dlaczego należało zgodzić się z zapatrywaniem innych organów. WSA uznał także, że wprawdzie Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji poprzedzona została wymaganymi ustaleniami i odmówiło słuszności zarzutom dotyczącym naruszenia przepisów prawa procesowego, lecz nie wskazało, jakie ustalenia stały się przedmiotem rozważań organu odwoławczego. Podniesiono, że równie ogólnikowe jest stanowisko Kolegium o prawidłowości ustalenia przez organ I instancji, że inwestycja nie będzie oddziaływać w sposób nadmierny na środowisko, gdyż Kolegium szerzej odniosło się przede wszystkim do kwestii emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza. Podano, że w postępowaniu odwoławczym skarżący zgłosił szereg zarzutów, w tym dotyczących m.in. nieuwzględnienia przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko skali tego przedsięwzięcia oraz takich okoliczności jak niewielkie obciążenie ruchem pojazdów dotychczasowej drogi, zrealizowanie inwestycji w centrum miejscowości w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych oraz terenów zielonych, które powinny podlegać szczególnej ochronie; braków karty, braku wskazania konkretnych danych, na podstawie których ustalono, że zrealizowanie inwestycji nie spowoduje zwiększenia hałasu; naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lecz Kolegium na te zarzuty nie odpowiedziało. Nieustosunkowanie się zaś przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Wskazano, że rolą Sądu nie jest wyręczanie organów w ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy oraz badanie dowodów, lecz kontrola zgodności z prawem podejmowanych przez organy działań.
Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
- obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji Kolegium, sprowadzające się do konkluzji, że Kolegium nie dokonało ponownej oceny merytorycznej całości sprawy, nie odniosło się do wszystkich zarzutów odwołania oraz wadliwie sporządziło uzasadnienie - podczas gdy Kolegium, procedując w postępowaniu odwoławczym - rozpoznało i oceniło sprawę w jej całokształcie, odnosząc się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji; jednocześnie WSA nie wykazał, aby opisane w uzasadnieniu wyroku naruszenia procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a na twierdzenie takie nie pozwala także analiza wymienionych przez Sąd uchybień, albowiem brak w tej sprawie potencjonalnego związku przyczynowego między zarzucanymi przez Sąd uchybieniami proceduralnym a wynikiem postępowania administracyjnego;
- obrazę art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia nie zawierającego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym istotności wpływu stwierdzonych przez Sąd uchybień na wynik rozstrzygnięcia organu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c in fine p.p.s.a.), tj. potencjonalnego związku przyczynowego między zarzucanymi uchybieniami proceduralnymi a wynikiem postępowania administracyjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a ponadto oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że rodzaj podlegających ocenie uwarunkowań, zawartych w art. 63 u.u.i.ś., w kontekście analizowanej inwestycji wynikał z przedmiotu planowanego przedsięwzięcia (budowa odcinka obwodnicy) oraz znalazł odzwierciedlenie w treści zarówno decyzji organu I, jak i II instancji, w szczególności w tych fragmentach rozważań, które odnosiły się do najdalej idących oddziaływań (tj. oddziaływania akustycznego, na powietrze atmosferyczne, a także - na faunę oraz florę). Wskazano, że Kolegium oceniło również, że uwzględnienie tych kryteriów wynikało wprost z treści orzeczenia organu I instancji, który w uzasadnieniu decyzji dokonał analizy oddziaływania przedsięwzięcia na podstawie zapisów karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz uwzględnił stanowisko organów opiniujących będących organami specjalistycznymi, a także przedstawił wpływ przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska oraz uznał, że inwestycja nie będzie w sposób nadmierny oddziaływać na środowisko, w szczególności w zakresie emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza. Zdaniem skarżącego kasacyjnie analiza kryteriów podanych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. została dokonana przez Kolegium ponownie i zaprezentowana szeroko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało przy tym, że karta informacyjna spełnia wszystkie wymogi ustawowe, a zawarte w niej informacje o planowanym przedsięwzięciu umożliwiają analizę kryteriów podanych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. oraz zawarło konstatację, że ocena uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia, wynikających z jego realizacji i eksploatacji, pozwala na stwierdzenie, że brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dokonana w tej formule ocena uwarunkowań nie wpłynęła w istotny sposób na wynik sprawy. Wskazano, że podważanie ustaleń karty informacyjnej mogłoby nastąpić w oparciu o równie wyczerpującą analizę środowiskowych uwarunkowań, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z zawartymi w karcie przedłożonej przez inwestora, sporządzoną przez specjalistów posiadających również fachową wiedzę, jak autorzy materiału znajdującego się w aktach sprawy. Nie można też upatrywać naruszenia po stronie Kolegium w tym, że organ odwoławczy odwoływał się do ustaleń, wniosków i poglądów organu I instancji, skoro Kolegium uznało je za prawidłowe, a zarazem znajdywały one uzasadnienie w materiale dokumentacyjnym zawierającym wiedzę specjalistyczną również ocenionym przez Kolegium jako wiarygodny. Podano, że Kolegium odniosło się także w sposób szczegółowy do zarzutów podniesionych w odwołaniu; określiło całkowitą długość dróg o nawierzchni twardej, co w sposób oczywisty wskazywało, że skala przedsięwzięcia nie jest duża, a także odniosło się także szeroko do oddziaływań przedmiotowego przedsięwzięcia, dochodząc do konkluzji, że pozostają one w granicach dopuszczonych obowiązującymi przepisami; zarazem omówiło kwestię oddziaływań inwestycji na faunę i florę. W ocenie Kolegium nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia ewentualnego nieodniesienia się przez organ odwoławczy do okoliczności "niewielkiego obciążenia ruchem pojazdów dotychczasowej drogi". Ostatecznie zaś oceny podniesionych przez stronę zarzutów Kolegium dopełniło w ostatnim zdaniu uzasadnienia, konkludując, że "żaden z zarzutów odwołania nie zasługuje na uwzględnienie". Zarzucono, że zabrakło w motywach skarżonego wyroku wykazania, że opisane przez WSA naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a ocena prawna prowadząca sąd do stwierdzenia istnienia podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego z powodów podanych w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powinna stanowić element uzasadnienia wyroku.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącego L. Ł. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz zrzekł się rozpatrzenia skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że skarżący kasacyjnie kwestionuje nie tylko przyjęcie przez WSA, że Kolegium nie dokonało ponownej oceny merytorycznej całości sprawy, nie odniosło się do wszystkich zarzutów odwołania oraz wadliwie sporządziło uzasadnienie decyzji, ale także podnosi, że WSA nie wykazał, aby opisane w uzasadnieniu wyroku naruszenia procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy zatem zauważyć, że skoro skarżący kasacyjnie twierdzi, że nie dopuścił się wskazywanych naruszeń prawa, to w ogóle nie mogły one mieć wpływu na treść orzeczenia Sądu I instancji i w tym kontekście niezrozumiały jest zarzut niewykazania przez WSA związku pomiędzy stwierdzonymi naruszeniami i wynikiem sprawy. Z kolei podnosząc zarzut niewykazania przez Sąd I instancji wpływu naruszeń opisanych w uzasadnieniu wyroku na treść rozstrzygnięcia organu, skarżący kasacyjnie sam dopuszcza że do wskazanych uchybień mogło dojść, tyle że w jego ocenie nie miały one wpływu na wynik sprawy i Sąd I instancji takiego wpływu nie wykazał. Odnosząc się zatem do kwestii naruszeń przez Kolegium przepisów k.p.a. stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że organ odwoławczy nie sprostał wymogom określonym w powołanych przepisach z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uchybienia prawa procesowego zostały przywołane w kontekście zasady dwuinstancyjności postępowania, określonej w art. 15 k.p.a. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2022 r. (sygn. akt III OSK 5572/21, dostępny w Internecie) istota zasady dwuinstancyjności wyrażona w tym przepisie polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni, lecz konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W związku z tym organ odwoławczy ma nie tylko obowiązek ocenić zgodność z prawem postępowania organu I instancji, lecz przede wszystkim jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie całej sprawy jakby "od nowa". Oznacza to konieczność ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a nie ograniczenie się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji. Z zasady dwuinstancyjności postępowania wynikają również pewne konsekwencje dla wymagań co do treści uzasadnienia decyzji wydanej na skutek odwołania. Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania, brak odniesienia się i oceny podnoszonych w sprawie okoliczności i dowodów pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji, uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z wyartykułowanej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności. Wyrażona we wspomnianym przepisie zasada dwuinstancyjności postępowania wymusza na organie odwoławczym odniesienie się w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji nawet do tych twierdzeń strony, które omówiono już raz w rozstrzygnięciu organu I instancji (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt V SA/ Wa 997/05 i z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2146/05, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Duże Komentarze Becka, wydanie 6 str. 174 i 176-177). Rozstrzygnięcie organu II instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (por. T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, "Państwo i Prawo" 1989, z. 8, s. 147). Tym samym nie stanowi realizacji zarówno zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jak i warunków jakim powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji organu II instancji samo ogólne stwierdzenie, że organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji.
Należy zatem zauważyć, że w zaskarżonym wyroku WSA podniósł, że w swojej decyzji Kolegium nie tylko nie dokonało całościowej analizy planowanego przedsięwzięcia, lecz tylko wybranych elementów odziaływania inwestycji na środowisko, w pozostałym zakresie ograniczając się do ogólnego stwierdzenia, że podziela stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji, ale także wybiórczo odniosło się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Ocena ta jest jak najbardziej trafna. Należy bowiem stwierdzić, że uzasadnienie prawne decyzji Kolegium w znacznej części zawiera przytoczenie przepisów prawa oraz odniesienie się do kwestii oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia i jego oddziaływania na powietrze atmosferyczne, a także w niewielkim zakresie oddziaływania na faunę i florę, chociaż także w tej części uzasadnienie zawiera braki, które zostały szczegółowo opisane w orzeczeniu WSA. Natomiast ocena całości przedsięwzięcia w kontekście stwierdzonego braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ogranicza się w zasadzie do stwierdzenia, że karta informacyjna przedsięwzięcia spełnia wymogi ustawowe oraz że Kolegium podziela stanowisko organu I instancji i organów opiniujących. Należy zaś zauważyć, że określony w art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. wymóg zawarcia w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. wskazuje, że ustawodawca zobowiązał organ do szczegółowego wykazania, jakimi przesłankami kierował się odstępując od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W związku z tym brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji powodów odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w kontekście kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., czy też wyjaśnienie ich w sposób ogólnikowy nie tylko narusza art. 107 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś, ale nie pozwala na weryfikację prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Trzeba zaś podkreślić, że decyzja organu stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma charakter uznaniowy. W związku z tym uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie, gdyż pozwala na ocenę czy rozstrzygnięcie organu nie miało cech dowolności. Organ prowadzący postępowanie, w wyniku którego ma być wydana decyzja uznaniowa, a tym samym także organ odwoławczy, ma zatem nie tylko obowiązek wypełnić określony w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania (lub uzupełnienia) i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a., ale także zawrzeć istotne dla sprawy ustalenia i wnioski w motywach podjętego rozstrzygnięcia. Należy bowiem zauważyć, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego jej dyspozytywną część. Zasadniczym celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej, przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1051/21). Uzasadnienie decyzji uznaniowej winno być zatem tak zredagowane, aby możliwa była kontrola sądowa, która zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Przy czym - jak słusznie zauważył Sąd I instancji - nie jest rolą sądu administracyjnego wyręczanie organów w ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy oraz badaniu dowodów, gdyż sąd administracyjny bada jedynie zgodność z prawem podejmowanych przez organ działań.
Niezasadny jest także zarzut, że WSA nie wykazał wpływu wskazanych naruszeń na treść rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podano, że wskazane przez Sąd I instancji uchybienia uniemożliwiły zbadanie prawidłowości zaskarżonej decyzji, zaś nieustosunkowanie się do twierdzeń uznawanych przez stronę za istotne uchybia obowiązkom określonym w art. 8 i art. 11 k.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Stanowisko to, w świetle powyższych uwag, jest jak najbardziej zasadne.
Z wyżej podanych powodów nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które skarżący kasacyjnie upatruje w sporządzeniu uzasadnienia niezawierającego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym istotności wpływu stwierdzonych przez Sąd uchybień na wynik rozstrzygnięcia organu administracji. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia z dnia 24 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1480/21). Co do zasady - dopiero lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt. OSK 2166/16 i z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1317/21).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje wymagania określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera ono bowiem wszystkie elementy określone w powołanym przepisie, a także motywy, którymi kierował się Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję. Przy czym, jak wskazano wyżej, Sąd I instancji podał, z jakich przyczyn uznał, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast okoliczność, że skarżący kasacyjnie oceny dokonanej przez WSA nie podziela nie świadczy o naruszeniu powołanego przepisu.
W tych okolicznościach nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w skardze kasacyjnej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie dla pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a., w kwocie 240 zł, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło