II SA/Op 44/21
WyrokWSA w Opolu2021-06-08
Skład orzekający: Krzysztof Sobieralski, Beata Kozicka, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, prawidłowo rozpoznało sprawę i uzasadniło swoje stanowisko, czy też dopuściło się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak ponownej merytorycznej oceny sprawy i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji. Organ odwoławczy nie dokonał ponownej merytorycznej oceny sprawy, nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania i przedstawił wadliwe uzasadnienie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Tułowic o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia drogowego na środowisko. Skarżący L. Ł. zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę materiału dowodowego, nieuwzględnienie skali przedsięwzięcia, niewłaściwą analizę oddziaływania na środowisko (hałas, zanieczyszczenie powietrza) oraz brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji. WSA w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 października 2020 r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz L. Ł. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi L. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określenia warunków koniecznych do spełnienia przy wykonaniu decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz L. Ł. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez L. Ł. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej również SKO, Kolegium) z dnia 30 października 2020 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Tułowic z dnia 10 sierpnia 2020 r., nr [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: "[...]" oraz ustalenia warunków koniecznych do spełnienia przy wykonaniu decyzji.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 21 marca 2019 r. (data wpływu do organu) Powiat Opolski - Zarząd Dróg Powiatowych w Opolu (dalej zwany również inwestorem) wystąpił do Burmistrza Tułowic o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: "[...]". Inwestor podał, że przedsięwzięcie będzie realizowane na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych na terenie gminy Tułowice (powiat opolski, województwo opolskie). Do wniosku dołączono (m.in.) kartę informacyjną przedsięwzięcia (dalej w skrócie: KIP), wykazy działek ewidencyjnych, kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przewidywanym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz z zaznaczonym obszarem, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać.
Zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2019 r. organ pierwszej instancji poinformował strony postępowania - w trybie art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm.; w dacie wydania zaskarżonej do Sądu decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji - Dz. U z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą - o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia.
Następnie, po wystąpieniu Burmistrza Tułowic do właściwych organów o zaopiniowanie planowanego przedsięwzięcia, w piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r., nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu (dalej w skrócie: RDOŚ) stwierdził, że dla inwestycji nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednocześnie, powołując się na art. 64 ust. 3a ustawy, wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunku, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b, tj. w razie prowadzenia wycinki drzew i krzewów - należy wykonać ją poza okresem lęgowym ptaków (poza okresem od 1 marca do 15 października).
Stanowisko o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyraził również Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu (dalej w skrócie: DRZGW) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w piśmie z dnia 24 maja 2019 r., nr [...], wskazując na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następujących wymagań: 1) oleje i inne materiały ropopochodne należy magazynować poza miejscem realizacji prac budowlanych, sprzęt i maszyny budowlane należy tankować na wyznaczonym do tego celu szczelnym terenie, zabezpieczonym przed potencjalnym zanieczyszczeniem środowiska substancjami ropopochodnymi; 2) w przypadku zaistnienia awarii, gdy wystąpi skażenie gruntu substancjami ropopochodnymi, należy niezwłocznie usunąć skażoną warstwę ziemi, a teren przywrócić do stanu pierwotnego; 3) rodzime masy ziemi wydobyte lub przemieszczane podczas realizacji przedsięwzięcia należy w miarę możliwości wykorzystać na miejscu; 4) wymagane będzie uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych, jeśli będą one ujęte w system kanalizacji deszczowej służący do odprowadzania opadów atmosferycznych.
W piśmie z dnia 6 maja 2019 r., nr [...], Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu (dalej w skrócie: OPWIS) wskazał, że w przesłanym wniosku brak jest przesłanek do kwalifikacji inwestycji na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, pozwalającej przeprowadzić postępowanie w ramach ustawy jako dla obiektu będącego przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. OPWIS zaznaczył też, że ostateczne stanowisko w sprawie należy do organu prowadzącego postępowanie - Burmistrza Tułowic.
W postanowieniu z dnia 31 maja 2019 r., nr [...], Burmistrz Tułowic - na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy w związku z art. 123 K.p.a. i § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W obwieszczeniu z dnia 31 maja 2019 r. Burmistrz zawiadomił o wydaniu tego postanowienia.
W dalszej kolejności Burmistrz Tułowic decyzją z dnia 2 lipca 2019 r., nr [...], stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazał, że charakterystyka planowanego przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do decyzji oraz ustalił warunki konieczne do spełnienia przy jej wykonaniu.
Na skutek odwołania L. Ł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 16 grudnia 2019 r., nr [...], uchyliło w całości ww. decyzję z dnia 2 lipca 2019 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy pismami z dnia 1 kwietnia 2020 r. Burmistrz Tułowic wystąpił do RDOŚ, OPWIS i DRZGW we Wrocławiu o wydanie opinii co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. O powyższym organ powiadomił strony w drodze obwieszczenia z dnia 1 kwietnia 2020 r.
W piśmie z dnia 15 kwietnia 2020 r., nr [...], uzupełnionym pismem z 7 maja 2020 r., OPWIS wyraził opinię, iż nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podobnie Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Zarządu Zlewni w Nysie w piśmie z dnia 25 maja 2020 r., nr [...], zajął stanowisko, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i jednocześnie wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tych samych wymagań, które zostały podane w piśmie DRZGW z dnia 24 maja 2019 r. Z kolei RDOŚ - pismem z dnia 24 czerwca 2020 r., nr [...], po uzupełnieniu 17 i 22 czerwca 2020 r. KIP o analizy oddziaływania na powietrze atmosferyczne i oddziaływania akustyczne z maja 2020 r. - wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, przy czym w myśl zapisów art. 64 ust. 3a ustawy wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następującego warunku (o jakim mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy): w razie prowadzenia wycinki drzew i krzewów wykonać ją poza okresem lęgowym ptaków, tj. poza okresem od 1 marca do 15 października, zaś w przypadku braku takiej możliwości wycinkę należy przeprowadzić po stwierdzeniu przez specjalistę z zakresu ornitologii braku lęgów na drzewach i krzewach przeznaczonych do usunięcia.
Decyzją z dnia 10 sierpnia 2020 r., nr [...], Burmistrz Tułowic, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 10, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy, a także art. 104 K.p.a., stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyżej opisanego przedsięwzięcia i postanowił, że charakterystyka planowanego przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do decyzji, a także ustalił następujące warunki konieczne do spełnienia przy wykonaniu decyzji:
1. W razie konieczności prowadzenia wycinki drzew i krzewów wykonać ją poza okresem lęgowym ptaków, tj. poza okresem od 1 marca do 15 października. W przypadku braku takiej możliwości wycinkę należy przeprowadzić po stwierdzeniu przez specjalistę z zakresu ornitologii braku lęgów na drzewach i krzewach przeznaczonych do usunięcia.
2. Oleje i inne materiały ropopochodne należy magazynować poza miejscem realizacji prac budowlanych. Sprzęt i maszyny budowlane należy tankować na wyznaczonym do tego celu szczelnym terenie, zabezpieczonym przed potencjalnym zanieczyszczeniem środowiska substancjami ropopochodnymi.
3. W przypadku skażenia gruntu substancjami ropopochodnymi należy niezwłocznie usunąć skażoną warstwę ziemi, a teren przywrócić do stanu pierwotnego.
4. Rodzime masy ziemne wydobyte lub przemieszczane podczas realizacji przedsięwzięcia należy w miarę możliwości wykorzystać na miejscu.
5. Wymagane będzie uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych, jeśli będą one ujęte w system kanalizacji deszczowej służący do odprowadzenia opadów atmosferycznych.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił w szczególności informacje dotyczące przedsięwzięcia, w tym jego rodzaju i cech, skali oraz usytuowania, rodzaju wykorzystanej technologii, jego wariantów, przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw i energii, rozwiązań chroniących środowisko w zakresie flory i fauny, gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami, ochrony przed hałasem, ochrony powietrza, ochrony drzew i krzewów, a nadto dane wskazujące na rodzaje i przewidywane ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii (ścieki bytowe, wody opadowe, odpady, emisje do atmosfery, emisja hałasu), a także przedstawił warunki wodne i wpływ przedsięwzięcia na wody powierzchniowe i podziemne oraz odniósł się do kwestii możliwego transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody, wpływu inwestycji na różnorodność biologiczną wpływu zmian klimatu, wpływu przedsięwzięcia na krajobraz kulturowy i zabytki chronione, aspektu skumulowanego oddziaływania, ryzyka wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej. Obwieszczenie o wydaniu decyzji zostało umieszczone od 11 sierpnia 2020 r. na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Tułowice oraz na tablicy ogłoszeń w tym Urzędzie, a także na tablicy ogłoszeń w miejscowości [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił organowi naruszenie następujących przepisów ustawy: art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a przez nieuwzględnienie przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko skali tego przedsięwzięcia; art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d przez nieuwzględnienie przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko faktycznych emisji i wystąpienia innych uciążliwości (m.in. hałasu) oraz niewskazanie wartości stężeń, emisji substancji do powietrza, wpływu przedsięwzięcia na powietrze atmosferyczne; art. 62a ust. 1 pkt 5 przez niewskazanie w KIP przewidywanej ilości wprowadzonych do środowiska substancji, surowców, materiałów, paliw oraz energii podczas etapu realizacji przedsięwzięcia oraz eksploatacji; art. 62a ust. 1 pkt 6 przez niepodanie w KIP rozwiązań chroniących środowisko w zakresie fauny i flory na etapie eksploatacji; art. 62a ust. 1 pkt 7 przez niewskazanie w KIP przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji oraz energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko; art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. d i lit. e przez nieuwzględnienie przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia faktycznego czasu trwania, faktycznej częstotliwości i faktycznej odwracalności oddziaływania tej inwestycji na faunę i florę; art. 85 ust. 2 pkt 2 przez brak w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji informacji o uwarunkowaniach, o jakich mowa w art. 63 ust. 1. Poza tym wnoszący odwołanie zarzucił obrazę art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności i prawdy obiektywnej, jak również pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, przejawiające się brakiem rozważenia wszystkich okoliczność mających znaczenie w sprawie. W ocenie skarżącego do obrazy art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. doszło także przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz uznanie, że przebudowa obiektu już istniejącego nie wygeneruje nowych uciążliwości dla środowiska, podczas gdy droga po przebudowie ma być obwodnicą, tak więc nie sposób uznać, że ruch samochodowy nie ulegnie zwiększeniu, stan jakości powietrza nie ulegnie pogorszeniu i nie nastąpi wzrost oddziaływania akustycznego, a nadto uznanie, że wzrost uciążliwości hałasowych nastąpi jedynie w trakcie realizacji przebudowy drogi, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, iż ruch na wskazanym odcinku drogi wzrośnie kilkakrotnie, co spowoduje pogłębienie przekroczeń hałasu i pyłów zawieszonych. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji - z naruszeniem art. 77 § 1 K.p.a. - nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie, albowiem nie ustalił rzeczywistej emisji hałasu i wibracji oraz powodowanych zanieczyszczeń gleby i powietrza, a także - wpływu przedsięwzięcia na sąsiednie otoczenie (przede wszystkim tereny mieszkalne). Nadto, w przekonaniu wnoszącego odwołanie, doszło do naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy przez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, które nie akceptuje lokalizacji inwestycji na warunkach wskazanych w decyzji. Poza tym zarzucono w odwołaniu naruszenie: art. 82 ustawy przez niewydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo zaistnienia ustawowych przesłanek do jej wydania; art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; art. 107 K.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny, bez wyczerpującego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO decyzją z dnia 30 października 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania i wskazał, że w niniejszej sprawie podstawą orzekania jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.), zwana dalej ustawą. Odnotował również, że z dniem 24 września 2019 r. weszła w życie nowelizacja ustawy dokonana ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1712). Tym niemniej - jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej - do spraw wszczętych na podstawie ustawy i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i 1a oraz art. 86 ustawy, które - po myśli art. 4 ust. 2 ustawy nowelizującej - stosuje się w brzmieniu nadanym nowelizacją. Przy czym czynności dokonane przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy zmieniającej przez organ właściwy w dniu wszczęcia postępowania pozostają w mocy (art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej). Następnie Kolegium przytoczyło treść przepisów art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy i stwierdziło, że inwestycja objęta wnioskiem stanowi przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), zwanego dalej rozporządzeniem (drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody). Zdaniem SKO przedsięwzięcie to kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ z karty informacyjnej wynika, że zaplanowano przebudowę drogi powiatowej na łącznej długości około 800 m, jednak przedsięwzięcie to obejmuje również budowę ścieżek rowerowych, a także budowę dodatkowych dróg dojazdowych, a wobec tego całkowita długość dróg o nawierzchni twardej wyniesie około 1200 m. Podkreślił organ, że przedsięwzięcie będzie realizowane w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1363, z późn. zm. - tzw. specustawa drogowa), a w związku z art. 11a ust. 4 tej ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana. Nadto art. 11i ust. 2 in principio specustawy drogowej stanowi, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyjaśniło też Kolegium, że art. 80 ust. 2 ustawy nie dotyczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej (m.in.) dla drogi publicznej, zaś w dalszej części uzasadnienia przytoczyło treść art. 73 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1, art. 84 ust. 1 i ust. 1a, art. 85, art. 62a ust. 1 i ust. 2 oraz art. 63 ust. 1 ustawy. Odnośnie do ostatnio przywołanego przepisu podniosło, że wskazane w nim uwarunkowania mają charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować, to nie oznacza jeszcze, że przy każdej planowanej inwestycji faktycznie one zaistnieją. Dlatego należy przyjąć, że ocena wskazanych w tym przepisie uwarunkowań może ograniczać się tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie. Stwierdziło również, że weryfikacja karty informacyjnej przedsięwzięcia jest jednym z podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia, ponieważ stanowi kluczowy dowód w tym postępowaniu. W realiach sprawy uznało, że opracowana w marcu 2019 r. przez zespół autorów KIP, uzupełniona 20 maja 2020 r. o analizę oddziaływania akustycznego oraz analizę oddziaływania na powietrze atmosferyczne, wbrew twierdzeniom odwołania, zawiera wszystkie elementy określone w art. 62a ust. 1 ustawy. Zawarte w niej informacje o planowanym przedsięwzięciu umożliwiają zbadanie kryteriów podanych w art. 63 ust. 1 ustawy. Z oceny tego dokumentu wynika bowiem w szczególności, że wniosek dotyczący ograniczeń emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza organ pierwszej instancji wysnuł, mając na uwadze poprawę stanu technicznego drogi i zwiększenie płynności ruchu drogowego dzięki realizacji planowanej obwodnicy. Jednakże w przeprowadzonej w analizie oddziaływania akustycznego (jako uzupełnieniu KIP) prognozie ruchu stwierdzono, że w przypadku przedmiotowej inwestycji, której zasadnicza część obejmuje budowę nowego układu komunikacyjnego, w środowisku pojawi się nowe źródło hałasu związane z ruchem samochodowym. W dokumencie tym przyjęto, że w związku ze specyficznym przeznaczeniem drogi, stanowiącym dojazd do A, która planowana jest do rekultywacji, udział ruchu ciężarowego będzie znacznie większy aniżeli w przypadku typowych dróg publicznych. Podano również, że z przeprowadzonych obliczeń prognostycznych, w trakcie których uwzględniono jako dominujący ruch pojazdów ciężarowych, wynika, że droga nie będzie powodowała naruszenia standardów akustycznych na terenach podlegających prawnej ochronie akustycznej, tzn. dopuszczalne poziomy hałasu określone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112) nie zostaną przekroczone na granicy najbliższych terenów mieszkalnych. Dlatego brak jest podstaw do podejmowania działań ograniczających w tym zakresie. Nie ma zatem konieczności zastosowania specjalnych urządzeń ochrony środowiska przed hałasem. W omawianym dokumencie ustalono także, że na etapie realizacji inwestycji oddziaływanie akustyczne wynikać będzie z użycia ciężkiego sprzętu budowlanego, wykorzystywanego głównie na etapie prac związanych z przebudową drogi. Prace budowlane, w szczególności prace ziemne, charakteryzują się dużą uciążliwością akustyczną, niemniej jednak krótki czas ich trwania sprawia, że nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia. W trakcie budowy w rejonie lokalizacji inwestycji wystąpią okresowe zakłócenia akustyczne spowodowane pracą ciężkiego sprzętu budowlanego oraz przejazdami pojazdów transportujących materiały i surowce (będą występować etapami, stosownie do przesuwającego się frontu robót budowlanych). Hałas powstający na etapie realizacji inwestycji jest jednak krótkotrwały, o charakterze lokalnym i ustąpi po zakończeniu robót. Uciążliwość akustyczna zależna jest od odległości od placu budowy oraz od czasu pracy poszczególnych urządzeń. Stwierdzono, że uciążliwość akustyczna placu budowy może dochodzić do 25 m. Prace związane z budową mają charakter tylko czasowy i będą trwać relatywnie krótko. Odnośnie do oddziaływania inwestycji na powietrze atmosferyczne organ odwoławczy stwierdził, że w KIP określono poziom tego oddziaływania przy zastosowaniu regulacji rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87), w tym uwzględniono standardy jakości powietrza oraz występujące na terenie inwestycji tło zanieczyszczeń, wyrażone jako stężenie substancji zanieczyszczającej w powietrzu odniesione do roku, a także wartości odniesienia i poziomy dopuszczalne dla substancji emitowanych z przedsięwzięcia ustalone według metodyki określonej w ww. rozporządzeniu z dnia 26 stycznia 2010 r. Przy ustalaniu prognozowanego oddziaływania inwestycji na etapie eksploatacji uwzględniono, że w przypadku niniejszej inwestycji, która obejmuje budowę nowego układu komunikacyjnego, w środowisku pojawi się nowe źródło hałasu związane z ruchem samochodowym, a nadto przyjęto cechy specyficzne drogi, czyli dojazd do planowanej do rekultywacji A, w której udział ruchu ciężarowego będzie znacznie większy niż w przypadku typowych dróg publicznych. Przeprowadzone obliczenia wielkości stężeń substancji w powietrzu wykazały, że stężenie żadnej z substancji nie przekroczy dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu, określonych ww. rozporządzeniem z dnia 26 stycznia 2010 r. oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031, z późn. zm.). Etap realizacji przedsięwzięcia będzie zaś potencjalnym źródłem emisji substancji pyłowych i gazowych do środowiska. Ze względu na charakter prac możliwy jest wzrost zapylenia w sąsiedztwie terenu objętego projektem, zmiany te jednak nie będą znaczące i nie wpłyną na pogorszenie jakości powietrza w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia w dłuższym okresie czasu. W wyniku prac budowlanych do powietrza przedostawać się będą zanieczyszczenia pochodzące ze spalania paliw w silnikach napędzających maszyny i urządzenia, węglowodory uwalniane podczas prac wykończeniowych oraz pyły o różnym składzie granulometrycznym, w tym PM10. W zakresie zarzutu skarżącego dotyczącego ustalenia w oparciu o "Program ochrony powietrza dla strefy opolskiej, ze względu na przekroczenie poziomów dopuszczalnych pyłu PM10, pyłu PM2,5 oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu wraz z planem działań krótkoterminowych", że przedsięwzięcie będzie zlokalizowane w strefie, w której występują przekroczenia standardów jakości powietrza dla benzo(a)pirenu i pyłu PM10, a mimo tego RDOŚ i organ pierwszej instancji uznały, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie pogorszy stanu jakości powietrza w rejonie jego lokalizacji, Kolegium stwierdziło, że w KIP przy określaniu oddziaływania inwestycji na powietrze atmosferyczne uwzględniono m.in. występujące na terenie inwestycji tło zanieczyszczeń, a urzędowe informacje w tym zakresie pochodziły z Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska Departamentu Monitoringu Środowiska Regionalnego Wydziału Monitoringu Środowiska w Opolu i dotyczyły one występowania faktycznego poziomu wartości stężeń średniorocznych wskazanych substancji, w tym m.in. pyłu zawieszonego PM10. Zaznaczyło także, że w treści KIP znajduje się wyjaśnienie, iż według metodyki określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu stężenie uśrednione w okresie roku kalendarzowego wraz z tłem nie może przekraczać dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu w sposób bezwarunkowy. Stężenie godzinne może być dowolnie wysokie, ale nie może występować częściej niż przez 0,2% (0,274% dla SO2) czasu w roku. Z kolei zgodnie z ww. Programem (przyjętym uchwałą Nr XXXVII/403/2018 Sejmiku Województwa Opolskiego z dnia 30 stycznia 2018 r. - Dz. Urz. Woj. Op. poz. 417) jakkolwiek rozkład stężeń średniorocznych pyłu zawieszonego PM10 w strefie opolskiej wskazywał na przekroczenia w odniesieniu do roku kalendarzowego, to analiza wyników modelowania w skali strefy opolskiej nie wykazała występowania obszarów przekroczeń stężeń dobowych pyłu zawieszonego PM10. Organ podniósł, że od 20 sierpnia 2020 r. obowiązuje "Program ochrony powietrza dla województwa opolskiego" przyjęty uchwałą Nr XX/193/2020 Sejmiku Województwa Opolskiego z dnia 28 lipca 2020 r. (Dz. Urz. Woj. Op. poz. 2186). Analizując przedstawiony w tym Programie obszar przekroczeń stężeń 24-godzinnych pyłu zawieszonego PM10 na terenie gminy Tułowice - zdaniem organu - takie przekroczenia nie występują. Natomiast na tym terenie występują przekroczenia średnioroczne benzo(a)pirenu, brak informacji o przekroczeniach dobowych, które zgodnie z KIP mają znaczenie dla określenia dopuszczalnych poziomów (wartości) stężenia substancji w powietrzu wedle metodyki określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, w tym dla benzo(a)pirenu i pyłu zawieszonego PM10. Z powyższych względów oraz mając na uwadze analizę oddziaływania akustycznego, SKO nie zgodziło się argumentem odwołania, że nie rozważono rzetelnie kwestii zwiększenia natężenia ruchu w zakresie emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza. Skoro ustalono, że dopuszczalne (normatywne) poziomy tych emisji nie zostaną przekroczone, to brak było podstaw do określenia działań minimalizujących te oddziaływania przedsięwzięcia. Zarzut dotyczący nieustalenia faktycznych emisji i wystąpienia innych uciążliwości (m.in. hałasu) oraz polegający na niewskazaniu wartości stężeń, emisji substancji do powietrza, wpływu przedsięwzięcia na powietrze atmosferyczne, aniżeli tylko w fazie budowy przedsięwzięcia, dotyczy poprzednio uchylonej decyzji organu pierwszej instancji. Aktualnie tego właśnie dotyczy uzupełnienie KIP, a strona 17 lipca 2020 r. zapoznała się z aktami sprawy. Kolegium wskazało również, że z KIP i zaskarżonej decyzji wynika, że na etapie realizacji inwestycji przewiduje się czasowe (odwracalne) i niezorganizowane emisje. Założono, że charakter prac budowlanych i przejściowy okres ich prowadzenia pozwala na stwierdzenie, że etap budowy inwestycji nie spowoduje trwałych, negatywnych zmian w środowisku i nie będzie źródłem negatywnych oraz nieodwracalnych oddziaływań na ludzi. Z tego powodu uznano, że nie jest konieczne ograniczenie tych emisji za pomocą dodatkowych działań (czy urządzeń). Odnośnie do braku ustaleń i rozważań w zakresie ochrony fauny organ wskazał, że z KIP wynika, a także ustalenia w tym przedmiocie znajdują się w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, na czym polegać będą działania chroniące faunę w związku z realizacją i likwidacją inwestycji, bowiem ustalono, że eksploatacja inwestycji nie wymaga podjęcia rozwiązań tego rodzaju. Nie jest przy tym konieczne określenie ilości drzew (krzewów) podlegających usunięciu. Ważne, by zostały określone istotne założenia realizacji tej wycinki mające na celu ochronę siedlisk np. w zakresie przeprowadzenia ich poza okresem lęgowym ptaków. Dostrzegł też, że przedsięwzięcie będzie realizowane poza formami ochrony przyrody, o których mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 20024 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55, z późn. zm.), oraz poza obszarami chronionymi wskazanymi w art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy. Częściowo będzie realizowane w granicy obszaru Natura 2000 [...], jednak poza siedliskami przyrodniczymi i siedliskami gatunków, dla ochrony których go wyznaczono. Dla obszaru tego zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 16 stycznia 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Op. poz. 241) ustanowiono plan zadań ochronnych, lecz realizacja planowanej inwestycji nie będzie generowała wskazanych w tym planie zadań ochronnych zagrożeń, ani nie wpłynie na możliwość osiągniecie celów działań ochronnych. Ponadto teren inwestycji znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu [...], zaś zakazy obowiązujące na tym terenie określa uchwała Sejmiku Województwa Opolskiego Nr XX/228/2016 z dnia 27 września 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Op. poz. 2017, z późn. zm.), lecz stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody zakazy obowiązujące na terenie obszaru chronionego krajobrazu nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego, a zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990) przedmiotowe przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego. W bazie danych RDOŚ brak jest informacji o występowaniu w granicach planowanego przedsięwzięcia gatunków podlegających ochronie prawnej, a w KIP to wykluczono. Nadto etap realizacji inwestycji nie będzie powodował zagrożenia dla roślin i zwierząt ani ich siedlisk w stopniu mogącym wpływać na różnorodność biologiczną a zakres i skala ewentualnych oddziaływań wyklucza możliwość występowania w badanym rejonie istotnie negatywnego wpływu na populację gatunków zwierząt i roślin. Z tego względu na stwierdzono konieczności minimalizacji negatywnego oddziaływania na faunę i florę na etapie realizacji i eksploatacji inwestycji. Jakkolwiek inwestycja będzie poza zasięgiem korytarzy ekologicznych wyznaczonych przez Zakład Badania Ssaków PAN w Białowieży, to przecina lokalny korytarz ekologiczny [...], wyznaczony w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Opolskiego. Skoro w miejscu tym inwestycja będzie realizowana na przebiegu istniejącej drogi, to nie stworzy nowej bariery dla przemieszczeń organizmów, a dodatkowo nie ingeruje w dolinę rzeki [...], wzdłuż której korytarz został wyznaczony. Kolegium podało też, że organ specjalistyczny w zakresie ochrony przyrody - jakim jest RDOŚ - nie dostrzegł zagrożenia wskazywanego przez odwołującego się w związku z realizacją planowanej inwestycji, w szczególności w zakresie wpływu przedsięwzięcia na powierzchnię ziemi, glebę, przyrodę ożywioną, walory krajobrazu naturalnego i kulturowego, przekształcenie bardzo dużej powierzchni, zniszczenie powierzchni biologicznie czynnej, stąd zarzuty te, wobec braku przedłożenia stosownego materiału dowodowego w tym przedmiocie, należy uznać za gołosłowne. W ocenie Kolegium, KIP - po jej uzupełnieniu - spełnia wszystkie wymogi ustawowe określone w art. 62a ust. 1 ustawy. Zawarte w niej informacje o planowanym przedsięwzięciu umożliwiają analizę kryteriów podanych w art. 63 ust. 1 ustawy, przedstawioną przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji i zaprezentowaną powyżej przez organ odwoławczy. KIP daje spójny obraz zamierzenia inwestycyjnego, a zamieszczone w nim dane na temat przedsięwzięcia pozwalają wystarczająco określić oddziaływanie związane z planowaną inwestycją. Ocena uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia wynikających z jego realizacji i eksploatacji pozwala na stwierdzenie, że brak jest potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wedle SKO, uwzględniając opinię RDOŚ i opinię PGWWP, organ pierwszej instancji stosownie do dyspozycji art. 84 ust. 1a ustawy określił wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, Kolegium zauważyło, że Burmistrz Tułowic prawidłowo, w szczególności w zgodzie z regulacjami ustawy i K.p.a., przeprowadził postępowanie, w trakcie którego uzyskał stanowiska organów opiniujących i uzgadniających, a także dokonał analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności KIP. Natomiast skarżący, kwestionując rezultaty ustaleń wynikających z KIP, nie przedstawił żadnego dowodu, który podważałby treść tego dokumentu. W tej sytuacji nie było podstaw do dokonywania przez organ dodatkowych ustaleń faktycznych w zakresie potencjalnych zagrożeń dla środowiska w związku z realizacją inwestycji, a przedłożona KIP, wraz z uzupełnieniem, została przyjęty jako dowód, na podstawie którego organy dokonały oceny i analizy planowanego przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na środowisko. Poza tym KIP wraz z uzupełnieniem zawiera wszystkie elementy ustawowe, stosowne opisy, jest spójna i określa przewidywane oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem SKO ma ona charakter kompleksowej ekspertyzy i odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, w tym związanych z oddziaływaniem m.in. na stan powietrza, klimat akustyczny, roślinność, zwierzęta, a także na zdrowie ludzi. Uwzględnia też wpływ inwestycji na chroniony obszar. Z tych względów jest ona zupełna zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym, spełnia tym samym wszelkie wymagania, o których mowa w art. 62a ustawy. Jednocześnie SKO uznało, że zaskarżona decyzja poprzedzona została wymaganymi ustaleniami, a zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów procedury, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., są nieuzasadnione. W sprawie prawidłowo zebrano dowody i ustalono stan faktyczny, uwzględniając uzyskane opinie oraz zapisy przedłożonej KIP wraz z jej uzupełnieniem. Kolegium nie zgodziło się również z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ treść decyzji pierwszoinstancyjnej przeczy twierdzeniu o sporządzeniu lakonicznego uzasadnienia. Burmistrz w uzasadnieniu decyzji odniósł się do kryteriów z art. 63 ust. 1 ustawy i przedstawił wpływ przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska. Uznał w tym zakresie, że inwestycja nie będzie w sposób nadmierny oddziaływać na środowisko, w szczególności w zakresie emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza. Powyższych ustaleń dokonał na podstawie KIP oraz uwzględniając stanowisko organów opiniujących, będących organami specjalistycznymi. Dlatego, w ocenie Kolegium, Burmistrz Tułowic dokonał weryfikacji przedłożonej KIP i wydając decyzję kierował się ustawowymi kryteriami, w tym rozważył i przedstawił w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. W przekonaniu organu nie jest też uzasadniony argument wskazujący, że wbrew podanej informacji o rzekomym przeprowadzeniu konsultacji, nie miały one miejsca. Nie wiadomo, o jakiego rodzaju konsultacje chodziło odwołującemu się, ale zauważyć należy, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wedle reguł określonych w k.p.a. i "ustawie ocenowej", w tym stosowanie do art. 74 ust. 3 ustawy (prawidłowo ustalił krąg stron postępowania, uznając, że liczba stron postępowania przekracza 20, zawiadamiał strony o podjętych czynnościach i wydanych aktach, zgodnie z art. 49 K.p.a., tj. w formie publicznego obwieszczenia, a także w formie publicznego ogłoszenia w miejscowości [...], w której inwestycja ma być realizowana, oraz udostępnił wskazane informacje w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń. Tym samym żaden z zarzutów odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Organ stwierdził także, że powołany przez skarżącego art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy nie miał zastosowania w stanie sprawy, ponieważ dotyczy on postępowania, w którym przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a taka sytuacja nie miała miejsca w analizowanym przypadku. Tym samym Kolegium oceniło, że żaden z zarzutów odwołania nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze na powyższą decyzję L. Ł., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art.107 § 3 K.p.a. przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla sprawy i uznanie, że:
- dokonane pomiary hałasu oraz zanieczyszczeń powietrza były prawidłowe, a punkty pomiarowe zostały umieszczone we właściwych miejscach, podczas gdy organy obu instancji całkowicie zbagatelizowały tę kwestię i w żaden sposób nie poddały kontroli lokalizacji punktów pomiarowych oraz nie "przeciwstawiły" ich rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem (Dz. U. z 2011 r. Nr 140, poz. 824), którego załącznik nr 3 reguluje referencyjną metodykę wykonywania okresowych pomiarów poziomu hałasu wprowadzanego do środowiska w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych i linii tramwajowych oraz kryteria lokalizacji punktów pomiarowych;
- przedmiotowe przedsięwzięcie nie wygeneruje nadmiernych uciążliwości dla środowiska oraz społeczności lokalnej, podczas gdy wydane w sprawie opinie, na których oparły się organy, stanowią jedynie dokument prywatny sporządzony na zlecenie dysponenta drogi i nie mogą one stanowić podstawy rozstrzygnięcia sprawy;
- wzrost uciążliwości akustycznych nastąpi tylko w trakcie realizacji budowy drogi, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że ruch na wskazanym odcinku drogi wzrośnie kilkakrotnie, tak więc spowoduje to trwałe przekroczenie poziomu hałasu i pyłów zawieszonych;
- przedsięwzięcie może być realizowane w strefie, w której występują średnioroczne przekroczenia standardów jakości powietrza dla benzo(a)pirenu i pyłu PM10, podczas gdy w związku ze zwiększeniem natężenia ruchu przede wszystkim samochodów ciężarowych dojdzie do przekroczeń stężeń dobowych pyłu zawieszonego PM10 oraz benzo(a)pirenu.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., tj. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, czyli zasady praworządności i prawdy obiektywnej, jak również pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, przez wydanie rozstrzygnięcia instrumentalnego, naruszającego zasady ochrony środowiska, a także ochrony przyrody, niezgodnego z prawem i niedającego się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa.
W konsekwencji powyższych uchybień, zdaniem skarżącego, doszło również do naruszenia następujących przepisów:
- art. 63 ust. 1 pkt 1 "ppkt d" ustawy polegającego na nieuwzględnieniu przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko faktycznych emisji i wystąpienia innych uciążliwości aniżeli tylko w fazie budowy przedsięwzięcia,
- art. 24 ust. 2 pkt 3 i art. 24 ust. 1-1b ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przez bezzasadne uznanie, że przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie dojazdu do A stanowi inwestycję celu publicznego, stąd zakazy obowiązujące na tym terenie określone uchwałą Sejmiku Województwa Opolskiego Nr XX/228/2016 z dnia 27 września 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu nie obowiązują w przedmiotowej sprawie;
- naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy przez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, a które to społeczeństwo nie akceptuje lokalizacji inwestycji na warunkach wskazanych w decyzji;
- art. 82 ustawy poprzez niewydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo zaistnienia ustawowych przesłanek do jej wydania;
- art. 4 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od Kolegium kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący podniósł m.in., że organy obu instancji w zasadzie ograniczyły się do zrelacjonowania stanowisk organów opiniujących i współdziałających, a Kolegium nie wyraziło własnego stanowiska w zakresie ustaleń, iż nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Dowodził dalej, że Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowej lokalizacji punktów pomiaru hałasu. Natomiast z zapisów ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. wynika, że punkty pomiarowe należy lokalizować na terenach objętych ochroną przed hałasem w taki sposób, aby przeprowadzone w nich pomiary pozwoliły na ustalenie miejsca o największym oddziaływaniu hałasu na ludzi w miejscu ich możliwego pobytu ze źródeł, których pomiary dotyczą. Obowiązkiem organów było również ustalenie emisji hałasu w miejscu skrzyżowania przedmiotowej drogi dojazdowej z drogą powiatową. Poza tym skarżący dostrzegł, że stanowisko Kolegium o zaktualizowaniu się przesłanek z art. 63 ust. 1 ustawy jest błędne, zaś stwierdzenie o braku naruszeń standardów akustycznych nie zostało poparte powołaniem się na przeprowadzone obliczenia prognostyczne. Za całkowicie niezrozumiałe i nielogiczne uznał stanowisko organu, że z uwagi na poprawę stanu technicznego drogi i zwiększenie płynności ruchu drogowego dojdzie do ograniczenia emisji hałasu oraz zanieczyszczeń powietrza. Powyższe okoliczności - zdaniem skarżącego - wpłyną na wzrost natężenia ruchu, a w konsekwencji dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu oraz zanieczyszczeń, które aktualnie już są bardzo wysokie. Natomiast uciążliwości akustyczne będę miały charakter trwały i nie ustąpią po zakończeniu budowy. Skarżący podniósł też kwestię braku uwzględnienia w projekcie inwestycji przechodów podziemnych dla zwierząt oraz pominięcie tego, że inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i "wchodzi" w działkę skarżącego na obszarze kilkuset metrów. Ponadto szeroko argumentował zarzut dotyczący nieprawidłowego uznania przez organy, że sporna inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, akcentując przy tym, że sporna droga dojazdowa nie mieści się w definicji drogi publicznej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten został wydany z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wydanie wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu rozpocząć należy od przypomnienia, że objętą skargą decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Tułowic stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: "[...]" oraz ustalającą w 5 punktach warunki konieczne do spełnienia przez inwestora przy wykonaniu decyzji. Materialnoprawną podstawę działania organów stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w brzmieniu uwzględniającym treść art. 4 ww. ustawy zmieniającej z dnia 19 lipca 2019 r.), nadal zwanej w skrócie ustawą, a ponadto § 3 ust. 1 pkt 60 przywołanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie których, uwzględniając parametry planowanego przedsięwzięcia, zaliczono je do przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, tj. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Odnotowania też wymaga, że z treści art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy wynika, iż uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że w postępowaniu odwoławczym dopuszczono się naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez niedokonanie ponownej oceny merytorycznej całości sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia. Dla pełnego zobrazowania tego stanowiska celowe jest odnotowanie, że Kolegium w zaskarżonej decyzji przywołało mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa i stwierdziło, że badana decyzja uwzględnia wymogi przewidziane w art. 63 ust. 1 ustawy, a przedłożona przez inwestora KIP z marca 2019 r., po jej uzupełnieniu w dniu 20 maja 2020 r., zawiera wszystkie elementy określone w art. 62a ust. 1 ustawy. Ponadto, wedle SKO, Burmistrz Tułowic w zgodzie zwłaszcza z regulacjami ustawy i K.p.a., przeprowadził postępowanie, w trakcie którego uzyskał stanowiska organów opiniujących, a także dokonał analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym głównie KIP. Jednocześnie Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja poprzedzona została wymaganymi ustaleniami, a zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów procedury, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., są nieuprawnione. W sprawie prawidłowo bowiem zebrano dowody i ustalono stan faktyczny, uwzględniając uzyskane opinie oraz zapisy przedłożonej KIP wraz jej uzupełnieniem. Dowodziło też, że Burmistrz Tułowic dokonał weryfikacji przedłożonej KIP i wydając decyzję kierował się ustawowymi kryteriami, przy czym rozważył oraz przedstawił w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji informacje o uwarunkowaniach, o jakich mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. Poza tym dla wykazania bezzasadności zarzutów odwołania odwołało się Kolegium do danych i stwierdzeń zawartych w KIP, ustaleń dokonanych przez organy opiniujące i Burmistrza Tułowic oraz stanowisk i ocen wyrażonych przez te organy.
Zdaniem Sądu tak sporządzone uzasadnienie decyzji nie świadczy o ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Ten wątek rozważań należy poprzedzić ogólną uwagą, że wadliwości polegające na podjęciu decyzji z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym sąd bierze pod uwagę w pierwszej kolejności, tj. przed zbadaniem zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Podkreślenia także wymaga, że sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji administracyjnej jest odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń poczynionych przez organ i dowodów, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków. Według tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto ustawa określa dodatkowe wymogi w zakresie uzasadnienia decyzji, określone w przytoczonym już wyżej art. 85 ust. 2. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza nie tylko ww. przepisy, ale także zasady ogólne postępowania administracyjnego, a przede wszystkim określoną w art. 7 K.p.a. zasadę prawdy obiektywnej i realizujący tę zasadę szereg przepisów nakładających na organy administracji obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Z kolei ujawnienie powyższych naruszeń stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Pamiętać trzeba, że uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne, jak jej rozstrzygnięcie, nie tylko dla strony, ale również dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem, gdyż powinno odzwierciedlać stanowisko organu oraz tłumaczyć przebieg rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.
Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy Kolegium nie dochowało wymogów określonych powyższymi przepisami. Już na początku swoich rozważań zastrzegło, że ocena uwarunkowań przewidzianych w art. 63 ust. 1 ustawy może dotyczyć tylko tych występujących realnie w konkretnej sprawie, jednak nie wskazało, które konkretnie uwarunkowania odnoszą się do przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia, a które go nie dotyczą. Kwestii tej nie wyjaśniają dalsze wywody organu odwoławczego, który przyjął, że decyzja Burmistrza Tułowic zawiera wszystkie niezbędne elementy (informacje o uwarunkowaniach, o jakich mowa w art. 63 ust. 1 ustawy), lecz wniosek ten nie został poparty żadnymi wyjaśnieniami świadczącymi o badaniu prawidłowości (kompletności) elementów zawartych w treści decyzji pierwszoinstancyjnej. Natomiast ogólny pogląd o zgodności decyzji Burmistrza z prawem w omawianym zakresie, bez podania motywów takiego stanowiska, nie pozwala na jego weryfikację. Podobnie Kolegium zachowało się odnośnie do dokonanej oceny KIP. Mianowicie stwierdziło, że dokument ten jest zasadniczym dowodem w sprawie i jego kontrola należy do podstawowych obowiązków organu, ale zbadało KIP wraz z jej uzupełnieniem przede wszystkim w kontekście podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza przez planowaną do realizacji inwestycję, czyli bez uwzględnienia pozostałych danych wymaganych prawem. Doszło też do wniosku, że obecnie KIP spełnia wszystkie wymogi ustawowe określone w art. 62a ust. 1 ustawy i że dostatecznie rozważono kwestię zwiększenia natężenia ruchu pod kątem wskazanych emisji. W związku z tym uznało, że zawarte w KIP informacje o przedsięwzięciu pozwalają na analizę kryteriów podanych w art. 63 ust. 1 ustawy, a tym samym na określenie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. W przekonaniu Sądu brak rzetelnej i - co ważne - całościowej analizy kluczowego dowodu w sprawie jakim jest KIP, w tym również w aspekcie wszystkich, a nie tylko niektórych zarzutów odwołania, czyni stanowisko Kolegium o jej prawidłowości oraz kompletności nieuprawnionym, bo niepopartym stosowną argumentacją organu, przedstawioną w uzasadnieniu decyzji. Te ogólnikowe stwierdzenia Kolegium i odniesienie się tylko do wybranych kwestii nie wyjaśniają dostatecznie końcowego stanowiska o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko. Podkreślić trzeba, że orzekające w sprawie organy zobligowane były ocenić wartość dowodową KIP nie tylko pod względem formalnym, ale również merytorycznym. Co prawda Kolegium odnotowało, że dokonało oceny w takim właśnie zakresie, ograniczonym - rzecz jasna - z uwagi na brak wiadomości specjalnych, lecz nie potwierdza tego treść zaskarżonej decyzji, w której wprost przywołano wnioski z KIP, bez żadnej ich analizy. Nie sposób również nie zauważyć, że dokonana przez SKO ocena co do oddziaływania przedsięwzięcia - akustycznego oraz na powietrze atmosferyczne odwołuje się przede wszystkim do ustaleń, wniosków i poglądów organu pierwszej instancji oraz podmiotów opiniujących, które wypowiadały się w tej sprawie na podstawie danych zawartych w KIP. Kolegium nie przedstawiło jednak w tej mierze własnego stanowiska, ani też nie wytłumaczyło, dlaczego należało zgodzić się z zapatrywaniem innych organów. Przykładowo podniosło, że wniosek dotyczący ograniczeń emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza organ pierwszej instancji wysnuł w kontekście poprawy stanu technicznego drogi oraz zwiększenia płynności ruchu dzięki realizacji obwodnicy, co wynika m.in. z danych zawartych w KIP, jednak nie poddało tego wniosku jakiejkolwiek ocenie własnej, mimo że zasadność tego poglądu Burmistrza była kwestionowana przez skarżącego w odwołaniu. Jeśli chodzi o oddziaływanie inwestycji na powietrze atmosferyczne SKO również poprzestało na przywołaniu danych z KIP i wskazaniu stanowiska RDOŚ (także argumentacji zawartej w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2020 r.) oraz organu pierwszej instancji, które to organy uznały, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie pogorszy stanu jakości powietrza w rejonie jego lokalizacji. Zabrakło natomiast oceny Kolegium, czy i dlaczego stanowisko to jest prawidłowe. Dodać można, że jedynym podsumowaniem tej kwestii przez SKO oraz wyrażeniem przy tym samodzielnego stanowiska było tylko arbitralne stwierdzenie, że rzetelnie rozważono problem zwiększenia natężenia ruchu.
Niezależnie od wskazanych wyżej uchybień Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zawiera jeszcze inne braki oraz niejasności. Kolegium stwierdziło bowiem, że decyzja Burmistrza Tułowic poprzedzona została wymaganymi ustaleniami i odmówiło słuszności zarzutom dotyczącym naruszenia przepisów prawa procesowego, lecz nie wiadomo, jakie ustalenia stały się przedmiotem rozważań organu odwoławczego. Równie niejasne, bo ogólnikowe jest stanowisko SKO o prawidłowości ustalenia przez organ pierwszej instancji, że inwestycja nie będzie oddziaływać w sposób nadmierny na środowisko. Jak już wcześniej zauważono, Kolegium szerzej odniosło się przede wszystkim do kwestii emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza. Kolejnym uchybieniem ze strony organu jest brak zbadania prawidłowości procedury poprzedzającej wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji i przedstawienia umotywowanego stanowiska w tej kwestii.
W związku z ujawnionymi uchybieniami organu podkreślenia wymaga, że z ustanowionej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania wynika obowiązek rozpatrzenia wszelkich dowodów i przeanalizowania wszystkich argumentów zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Przypomnieć przyjdzie, że wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. jest konsekwencją stwierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, jak też konsekwencją dokonania przez organ odwoławczy oceny, która - co do istoty - uzasadnia utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że nie można sprowadzać celu postępowania przed organem drugiej instancji jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej. Rolą organu odwoławczego jest bowiem ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Organy obu instancji powinny samodzielnie ustalić oraz uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący na dzień podejmowania rozstrzygnięcia przez dany organ. W orzecznictwie podkreśla się również, że rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Stąd też nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. To decyzja organu odwoławczego jest źródłem praw jej adresatów albo nałożonych na nich obowiązków, gdyż ostatecznie kształtuje ona treść stosunku administracyjnoprawnego. Natomiast motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący, aby możliwe było poznanie przez stronę i w miarę możliwości zaakceptowanie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, a w dalszej kolejności - by umożliwić pełną i rzetelną kontrolę takiej decyzji przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 672/10, a także wyrok WSA w Opolu z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Op 369/10, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazanych wyżej powinności Kolegium nie dopełniło, ograniczając się w znacznej mierze jedynie do kontroli kwestionowanego w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia i przedstawienia końcowego wniosku w tym zakresie. Ponadto w wielu istotnych kwestiach uzasadnienie Kolegium stanowi sprawozdanie z tego co zrobił organ pierwszej instancji i sprowadza się tylko do ogólnego podsumowania, lecz nie przedstawia toku myślowego, który doprowadził Kolegium do takich, a nie innych wniosków. Powyższe niewątpliwie nie pozwala na zapoznanie się z argumentacją organu odwoławczego, a w efekcie czyni także niemożliwą jej weryfikację przez strony i Sąd, ponieważ nie wiadomo, jakie konkretnie ustalenia stanowiły podstawę stanowiska Kolegium. Dokonanej przez Sąd oceny nie może zmienić fakt merytorycznego odniesienia się w zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania (i to nie wszystkich), gdyż nie wyczerpują one całej problematyki związanej z wydaniem decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz nie dotyczą wszystkich kwestii, które był przedmiotem ustaleń i oceny organu pierwszej instancji. Poza tym część zarzutów odwołania została pominięta, o czym świadczy chociażby ponowne ich sformułowanie w skardze i domaganie się stanowiska co do ich zasadności. Wbrew zatem obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 § 3 K.p.a. decyzja odwoławcza - pomimo bardzo bogatego materiału dowodowego, uzupełnionego przez organ pierwszej instancji po uchyleniu decyzji z dnia 2 lipca 2019 r. - nie wyjaśnia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a nadto jest zbyt ogólna, bo pozbawiona merytorycznego stanowiska co do istotnych aspektów sprawy, w tym nie odnosi się do wszystkich stawianych w postępowaniu zarzutów. Natomiast strona postępowania w sytuacji, gdy zgłasza konkretne zarzuty w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, z uwagi na wymogi stawiane przez ustawodawcę w art. 107 § 3 K.p.a., a także ze względu na zasadę przekonywania (art. 11 K.p.a.), zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i obowiązek dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, ma prawo oczekiwać odniesienia się przez organ do przedstawionej argumentacji. W postępowaniu odwoławczym skarżący zgłosił szereg zarzutów, w tym dotyczących m.in. nieuwzględnienia przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko skali tego przedsięwzięcia oraz takich okoliczności jak niewielkie obciążenie ruchem pojazdów dotychczasowej drogi, zrealizowanie inwestycji w centrum miejscowości w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych oraz terenów zielonych, które powinny podlegać szczególnej ochronie; braków KIP; braku wskazania konkretnych danych, na podstawie których ustalono, że zrealizowanie inwestycji nie spowoduje zwiększenia hałasu; naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jednakże Kolegium na te zarzuty nie odpowiedziało. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że nieustosunkowanie się przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1758/12).
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że Kolegium naruszyło wskazane powyżej przepisy procedury administracyjnej, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powtórzyć przyjdzie, że Kolegium dokonało jedynie kontroli decyzji organu pierwszej instancji - i to w niepełnym zakresie - a nie ponownego, samodzielnego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. W istotnych, wskazanych wyżej kwestiach powtórzyło motywy organu pierwszej instancji oraz organów opiniujących, bez jednoczesnej oceny ich prawidłowości. Pominęło przy tym obowiązek sporządzenia uzasadnienia z zachowaniem ustawowych wymogów, w tym również z zachowaniem zasad ogólnych K.p.a. Stwierdzone uchybienia wskazują, że Kolegium nie dokonało kompleksowej analizy sprawy, w tym nie rozważyło w sposób wyczerpujący spornych okoliczności w kontekście zarzutów odwołania. Zaznaczyć również trzeba, że rolą Sądu nie jest wyręczanie organów w ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy oraz badanie dowodów, lecz kontrola zgodności z prawem podejmowanych przez organy działań. To na organie spoczywa obowiązek poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do zastosowania przepisu materialnoprawnego ustawy i tym samym merytorycznego załatwienia sprawy. Dokonując oceny w opisanym zakresie, Sąd nie rozstrzyga więc o meritum sprawy, gdyż nie będąc kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym nie zastępuje organów w rozpatrywaniu spraw.
Ujawnione przez Sąd uchybienia, jakich dopuściło się Kolegium, czynią zbędnym, a nawet w pewnych przypadkach niemożliwym (z uwagi na brak stanowiska organu) dalsze badanie prawidłowości wydanej decyzji, w tym w kontekście dalej idących zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Już teraz jednak można powiedzieć, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - planowane przedsięwzięcie zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest inwestycją celu publicznego.
Wobec stwierdzonego naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku, uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło