II SA/Gd 926/20
WyrokWSA w Gdańsku2021-06-09
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Jolanta Górska, Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdy jest ona przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych, a jeden ze współwłaścicieli wyraża sprzeciw wobec planowanej inwestycji, która ingeruje w część wspólną nieruchomości?Ratio decidendi
Inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli jest ona przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych, a jeden ze współwłaścicieli, posiadający udział wynoszący co najmniej połowę, wyraża sprzeciw wobec inwestycji ingerującej w część wspólną. Taka inwestycja, przekraczająca zakres zwykłego zarządu, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak tej zgody stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżący K. K. i A. K. wnieśli skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o pozwoleniu na wykonanie instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym o dwóch lokalach. Wojewoda odmówił zatwierdzenia projektu, wskazując na brak zgody współwłaścicielki nieruchomości, A. J., na realizację inwestycji ingerującej w część wspólną. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., twierdząc, że posiadali prawo do dysponowania nieruchomością, a podział nieruchomości do korzystania oraz wcześniejsze pozwolenie na rozbudowę budynku potwierdzają ich uprawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. K. i A. K. na decyzję Wojewody z dnia 19 października 2020 r., Nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oddala skargę.
K. K. i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z 19 października 2020 r., którą uchylono w całości decyzję Starosty z 27 marca 2020 r. i odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie instalacji gazowej.
Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z 27 marca 2020 r. Starosta udzielił K. K. i A. K. na ich wniosek pozwolenia na wykonanie instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym o dwóch lokalach mieszkalnych na terenie działki nr [...] położonej we W., gm. W., obręb W. [..]. W uzasadnieniu wskazano, że A. J., współwłaścicielka ww. nieruchomości, pisemnie sprzeciwiła się wykonaniu planowanej inwestycji. Dalej organ stwierdził, że inwestycja została uzgodniona przez Węzeł Teleinformatyczny H. oraz pozytywnie zaopiniowana przez Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych, a dostarczony projekt jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Z dokumentacji załączonej do wniosku wynika, że nie planuje się zmian w architekturze i funkcji obiektu - instalacja gazowa realizowana będzie w granicach działki inwestora. Zmiany nie powodują kolizji z ustaleniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ani zmiany sposobu zagospodarowania terenu.
Wojewoda, rozpoznając odwołanie wniesione przez A. J. uchylił w całości decyzję Starosty z 27 marca 2020 r. i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie instalacji gazowej. W uzasadnieniu wskazano, że z danych ewidencyjnych wynika, że A. J., A. B. oraz małoletni A. P. K. są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Ponadto z księgi wieczystej nr [...] wynika, że A. J. oraz małoletni A. P. K. są współwłaścicielami tego samego lokalu - nr 1, w budynku zlokalizowanym na ww. działce. Według Działu I-SP tej księgi, udział właściciela lokalu we współwłasności nieruchomości, z której lokal został wydzielony, wynosi 1/2 części. Starosta, pomimo zgłoszonego przez współwłaścicielkę nieruchomości sprzeciwu wobec realizacji inwestycji, udzielił pozwolenia na budowę, jedynie nadmieniając w uzasadnieniu decyzji, że A. J. jako strona postępowania złożyła pismo wyrażające sprzeciw dla wykonania planowanej inwestycji.
Wojewoda wyjaśnił dalej, że kwestia posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma zasadnicze znaczenie przy podejmowaniu rozstrzygnięcia kończącego sprawę, w szczególności, gdy inwestycja projektowana jest w częściach wspólnych nieruchomości stanowiącej współwłasność. Zgodnie z opisem technicznym zatwierdzonego projektu budowlanego, "do budynku projektowana jest instalacja gazowa z rur z szafki gazowej z punktem redukcyjno-pomiarowym, wolnostojącej, lokalizowanej w części frontowej działki, tuż przy granicy z działką drogową nr [...]. Dalej projektuje się wyprowadzenie przewodu instalacji gazowej PE de 32 z szafki na zawór główny i poprowadzenie rury gazowej w ziemi na głębokości 0,7 m i o długości 20,50 m. Następnie należy przejść przez ścianę do pomieszczenia technicznego i zejść pod kocioł gazowy". Zamontowanie kotła gazowego kondensacyjnego z zamkniętą komorą spalania przewidziane zostało w pomieszczeniu technicznym, według rysunku. Z treści zatwierdzonego projektu nie wynika, który z lokali jest przedmiotem robot budowlanych. Ponadto stosownie do księgi wieczystej sporządzonej dla przedmiotowej nieruchomości, sposób korzystania z nieruchomości wspólnej przez jej współwłaścicieli został określony na mapce, stanowiącej załącznik do umowy zawartej w tym przedmiocie. Z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji dokonał stosownej analizy w tym zakresie. Ingerencja w część wspólną stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, dlatego niemożliwe jest zatwierdzenie takiego projektu budowlanego bez uzyskania zgody współwłaściciela nieruchomości na realizację inwestycji. W sprawie mamy do czynienia ze współwłasnością w częściach ułamkowych nieruchomości, zatem wykonanie na niej robót budowlanych należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną, które wykracza poza zakres zwykłego zarządu i w takim przypadku potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Gdy takiej zgody nie ma, współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd. Wydanie decyzji pozytywnej w przypadku braku zgody współwłaściciela nieruchomości, o czym organ pierwszej instancji jak wynika z akt sprawy wiedział, było niedopuszczalne, stanowiło bowiem istotne naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ brak zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie robot budowlanych jest równoznaczny z brakiem prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Wojewody, inwestorzy nie byli też uprawnieni do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane objęte niniejszym zamierzeniem w imieniu małoletniego A. P. K.
K. K. i A. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody z 19 października 2020 r. wnieśli o jej uchylenie i zarzucili organowi naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. przez uznanie, że skarżący nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy skarżący dysponowali ostateczną decyzją Starosty 12 września 2019 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - częściową rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z jego rozbudową i przebudową oraz rozbiórką budynku gospodarczego na terenie działki [...] we W. przy ulicy K. oraz w sytuacji, dorozumianej zgody wyrażonej przez A. J., o której wnioskować można z faktu niezaskarżenia tej decyzji. Na podstawie tej decyzji skarżący rozpoczęli inwestycję, której częścią było zaopatrzenie nowopowstałego lokalu mieszkalnego w ogrzewanie. W tej sytuacji, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, należy uznać, że w chwili rozpoczęcia procesu budowlanego skarżący posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym wykonanie instalacji gazowej. Natomiast sprzeciw A. J. został wyrażony dopiero po rozpoczęciu prac, będących przedmiotem decyzji Starosty z 12 września 2019 r., co powinno pozostawać bez wpływu na przebieg inwestycji.
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na pominięciu istotnej części materiału dowodowego, z którego wynika, że na działce nr [...] funkcjonują dwa niezależne od siebie lokale mieszkalne, wykorzystywane odrębnie przez współwłaścicieli nieruchomości oraz z którego wynika, iż działka ta została faktycznie podzielona pomiędzy współwłaścicielami do wyłącznego korzystania, polegającego na używaniu przez każdego współwłaściciela części nieruchomości gruntowej znajdującej się w obrysie lokalu mieszkalnego.
3. art. 7 k.p.a., w zw. z art 29 ust 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 201 k.c. poprzez zaliczenie wykonania instalacji gazowej w budynku mieszkalnym do czynności przekraczających zwykły zarząd w sytuacji braku ograniczenia możliwości korzystania zgodnie z przeznaczeniem z nieruchomości przez drugiego współwłaściciela A. J.
4. art. 7 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżący nie mieli umocowania do dokonania czynności prawnej polegającej na wykonaniu instalacji gazowej w sytuacji, gdy postanowienie Sądu Rejonowego z 22 czerwca 2017 roku, sygn. akt [...] wyrażało skarżącym zgodę na rozbudowę, wystąpienie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego lokalu oraz zawarcia ze współwłaścicielami lokalu i nieruchomości, na której jest położony lokal mieszkalny umowy o ustanowienie odrębnej własności lokali i zniesienia współwłasności nieruchomości położonej przy ulicy K. we W., do czego niezbędne było wykonanie instalacji gazowej zasilającej nieruchomość w gaz i ogrzewanie. Skoro skarżący mieli zgodę sądu na szeroki proces inwestycyjny w ramach rozbudowy i pozwolenia na budowę ww. nieruchomości, to w ramach procesu budowlanego posiadali również zgodę sądu na wszelkie czynności prawne związane z zamierzonym celem. Wykonanie przyłącza gazowego ma bowiem na celu zapewnienie nowopowstałym lokalom mieszkalnym ogrzewania, które jest niezbędne do zamieszkiwania ludzi na nieruchomości. Tym samym należy uznać, że skarżący mieli szerokie uprawnienia do podejmowania wszelkich czynności mających na celu zapewnienie osiągnięcia celu, jakim jest wybudowanie lokalu mieszkalnego.
Skarżący wyjaśnili, że budynek mieszkalny, będący przedmiotem prawa własności dwóch osób, jest faktycznie podzielony wzdłuż pionowej ściany na dwa niezależne od siebie lokale mieszkalne, mające niezależne wejścia i przyłącza. A. J. wykorzystuje swoją część budynku oraz grunt znajdujący się pod nim oraz przed nim, do swoich celów. W taki sam sposób budynek jest wykorzystywany przez skarżących w części przez nich zajmowanej. Współwłaściciele od lat nie ingerują wzajemnie w sposób korzystania przez siebie z budynku mieszkalnego. Instalacja gazowa będąca przedmiotem postępowania biegnie od działki drogowej nr [...] bezpośrednio do części działki nr [...], na której znajduje się lokal mieszkalny oraz grunt, które są wyłącznie wykorzystywane przez skarżących. Żadna część nowowybudowanej instalacji gazowej nie będzie przebiegała przez grunt oraz lokal mieszkalny wykorzystywany przez A. J., która będzie mogła korzystać ze swojej części nieruchomości w dotychczasowy sposób, przy braku ograniczenia możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Zdaniem skarżących przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja dotycząca przyłącza gazowego, która zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane wymaga jedynie zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i odnosząc się m.in. do kwestii dysponowania przez inwestorów nieruchomością na cele budowlane umożliwiającą wykonanie instalacji gazowej wyjaśniono, że takiego uprawnienia nie przyznaje żadna decyzja o pozwoleniu na budowę, w tym również przywołana w skardze decyzja Starosty z 12 września 2019 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę - częściową rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z jego rozbudową i przebudową oraz rozbiórką budynku gospodarczego na terenie działki [...] w miejscowości W. przy ulicy K. Z kolei z treści załączonego do skargi pisma K. K. oraz A. K. skierowanego do Sądu Rejonowego z 17 listopada 2020 r., a więc już po wydaniu skarżonej w sprawie decyzji wynika, że dokonanie w imieniu małoletniego czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu jest jedynie przedmiotem kierowanego do sądu wniosku.
Pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z 24 kwietnia 2021 r. wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i kosztów opłaty skarbowej w kwocie 17 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 19 października 2020 r., którą uchylono w całości decyzję Starosty z 27 marca 2020 r. i odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie instalacji gazowej na działce nr [...] we W.
Materialnoprawną podstawą kontrolowanych decyzji jest przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej jako: P.b.), który stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Stosownie przy tym do treści art. 35 ust. 3 P.b. w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 4 P.b. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 P.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jednocześnie bowiem, stosownie do treści art. 32 ust. 4 P.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2169 oraz z 2020 r. poz. 284), jeżeli są one wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przedmiotem niniejszej sprawy sądowej jest kontrola decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na wykonanie instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym o dwóch lokalach mieszkalnych na terenie działki [...] we W. Z załączonej do wniosku dokumentacji wynika, że planowana instalacja gazowa miała być realizowana w granicach działki inwestora. Przy czym, jak wynika z treści zaskarżonych decyzji, Starosta uznał, że inwestycja spełnia wszelkie wymogi, wynikające z ustawy P.b., natomiast z decyzji Wojewody wynika, że powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i odmowy wydania żądanej decyzji był brak zgody współwłaścicielki nieruchomości na realizację inwestycji, a w konsekwencji – brak legitymowania się przez inwestorów prawidłowym oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zauważyć bowiem należy, że brak zgody współwłaściciela na ingerencję budowlaną w części wspólne co do zasady stanowi o braku po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w konsekwencji świadczy o braku spełniania warunku z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., i jest podstawą do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ze względu na treść art. 35 ust. 4 P.b.
Bezsporne w sprawie jest, a co potwierdza dział I – Sp księgi wieczystej nr [...], że udział właściciela lokalu we współwłasności nieruchomości, z której lokal został wydzielony wynosi 1/2 części. Natomiast, zgodnie z działem II tej księgi, małoletni skarżący A. K. oraz uczestniczka postępowania A. J. są współwłaścicielami – każde w 1/2 części. Jak wynika z kolei z materiału dowodowego zebranego przez Starostę, inwestorzy K. K. i A. K. złożyli 3 lutego 2020 r. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomością, wskazując na stosunek zobowiązaniowy jako tytuł, z którego wynika to prawo. Jednocześnie organ pierwszej instancji stwierdził, że "A. J. jako strona postępowania złożyła pismo wyrażające sprzeciw dla wykonania planowanej inwestycji", ale w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu swojej decyzji, nie konfrontując treści tego oświadczenia z uprawnieniem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W szczególności, Starosta nie odniósł się do tego, że A. J. jest współwłaścicielką nieruchomości, na której ma być zrealizowana inwestycja, która - jak wynika z jej opisu – bez wątpienia przebiega nie tylko przez lokal nr 1, będący przedmiotem odrębnej własności, ale także przez nieruchomość objętą współwłasnością.
W tym miejscu odnieść należy się do ogólnej zasady wyrażonej w art. 4 P.b., zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Natomiast art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. doprecyzowuje, że chodzi o złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie ma charakter materialnoprawny, ponieważ może wywołać skutki w zakresie prawa materialnego przewidziane w przepisach prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z 18 września 2018 r., sygn. II OSK 2380/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Podkreślić należy, że oświadczenie to powoduje możliwość przyjęcia przez organ twierdzenia strony co do faktów istotnych dla sprawy, jednakże możliwość ta nie oznacza obowiązku poprzestania jedynie na oświadczeniu, zwłaszcza jeżeli w toku postępowania pojawiają się okoliczności podważające złożone przez inwestora oświadczenie. Organ bowiem winien ocenić taki dowód zgodnie z regułami wyrażonymi w ustawie k.p.a. i w razie wątpliwości zmierzać do ustalenia rzeczywistego stanu prawnego (zob. A. Ostrowska [w:] A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 297 i n.). Ocena oświadczenia przez organ architektoniczno-budowlany wynika zaś z ochrony prawa własności i mieści się w obowiązku zgodnego z prawem działania organów administracji publicznej. Dlatego też nie można ograniczyć badania wniosku o pozwolenie na budowę w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko do spełnienia wymogu formalnego, tj. faktu złożenia oświadczenia, zwłaszcza wtedy, kiedy już ze zgromadzonego materiału sprawy wynika niezgodność jego treści z rzeczywistym stanem prawnym (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 23 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Rz 1242/18, CBOSA). Wskazać ponadto trzeba, że zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku z 22 stycznia 2008 r., sygn. II OSK 1889/06 (CBOSA), prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje nieruchomość jako całość i nie może być tak, że uzyskanie tego prawa jest możliwe w odniesieniu do niewyodrębnionej prawnie części nieruchomości. Natomiast na marginesie wskazać należy, że zgodnie z art. 199 k.c. w przypadku braku zgody pozostałych współwłaścicieli inwestor, którego udziały w nieruchomości stanowią co najmniej połowę może zwrócić się do sądu powszechnego o wydanie orzeczenia, które zastąpi tę zgodę.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że wbrew ocenie skarżących, faktyczny podział spornej nieruchomości w ten sposób, że pozostający we współwłasności dwóch osób budynek mieszkalny jest podzielony wzdłuż pionowej ściany na dwa niezależne od siebie lokale mieszkalne mające niezależne wejścia i przyłącza, nie znajduje odzwierciedlenia w żadnym dokumencie umownym, świadczącym o dokonanym przez współwłaścicieli podziale nieruchomości quoad usum, a w konsekwencji - nie wpływa na stan prawny nieruchomości, który – jak wynika z księgi wieczystej – stanowi współwłasność w częściach ułamkowych, co rodzi konsekwencje prawne, prawidłowo zdiagnozowane przez Wojewodę przy dokonywaniu czynności ingerujących w ową wspólną własność w ramach procesu inwestycyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, a w szczególności brak zgody współwłaścicielki nieruchomości na analizowaną inwestycję, bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają: uzgodnienie przez Węzeł Teleinformatyczny H. pismem z 8 stycznia 2020 r. oraz pozytywna opinia Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych wyrażona w piśmie z 10 stycznia 2020 r. Prawidłowe jest też, zdaniem sądu, stanowisko Wojewody odnoszące się do oceny postanowienia Sądu Rejonowego z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt [...], o którym mowa w skardze, a które dotyczyło wyodrębnienia odrębnej własności lokali w jednym budynku, jednakże nie prowadziło do podziału samej nieruchomości (gruntu) pod budynkiem na dwie niezależne działki. W konsekwencji, postanowienie to nie modyfikuje reguł rozporządzania rzeczą wspólną oraz reguł wykonywania innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, wynikających z art. 199 k.c., do których potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Bez wątpienia tymczasem, sprzeciw współwłaścicielki nieruchomości- A. J. - oznacza, że taką zgodą skarżący nie dysponują, wbrew temu co oświadczyli w treści oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z 3 lutego 2020 r. Podobnie, wbrew stanowisku skarżących, fakt pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Starosty z 12 września 2019 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, tj. częściowej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z jego rozbudową i przebudową oraz rozbiórką budynku gospodarczego na terenie działki [...] we W., która nie dotyczy budowy instalacji gazowej, nie zastępuje zgody współwłaścicielki na inwestycję, objętą niniejszym postępowaniem. Co więcej, decyzja ta nie oznacza "dorozumianej zgody" współwłaścicielki nieruchomości – A. J., na zaplanowaną przez skarżących inwestycję, tym bardziej w świetle jej jednoznacznego sprzeciwu wobec niej. Zauważyć jednocześnie należy, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania inwestycja dotycząca budowy instalacji gazowej, zdaniem sądu, pozostaje jednoznacznie poza zakresem inwestycji, objętej decyzją z 12 września 2019 r. Podobnie, wadliwe jest stanowisko skarżących, którzy zgodę na budowę instalacji gazowej w sposób dorozumiany wywodzą z niezaskarżenia przez współwłaścicielkę nieruchomości – A. J. - decyzji z 12 września 2019 r. W tym kontekście pozytywnie należy ocenić działanie organu odwoławczego, który w ramach kompetencji wynikających z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., dokonał ponownej merytorycznej oceny materiału dowodowego, w następstwie której uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekł co do istoty w sprawie, tj. odmówił, na mocy art. 35 ust. 4 P.b., udzielenia pozwolenia na budowę, wobec braku spełnienia warunku, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., tj. nielegitymowaniem się przez inwestorów prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarazem, przypomnieć w tym miejscu należy, że w braku zgody współwłaścicieli nieruchomości, których udziały wynoszą co najmniej połowę, na inwestycję, która przekracza zakres zwykłego zarządu, mogą oni żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Przepis powyższy, w braku uzyskania zgody współwłaścicielki nieruchomości w sposób polubowny, umożliwia zatem uzyskanie zgody na realizację inwestycji w oparciu o rozstrzygnięcie sądowe, zabezpieczając tym samym interesy wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając skargę za niezasadną, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi zaś, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nadto, w dniu 19 października 2020 r. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydał zarządzenia nr 49/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym ze względu na okoliczności związane z zarządzeniem stanu pandemii COVID-19 potwierdza uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. II OSP 6/19 (www.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło