VII SA/Wa 147/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-11
Skład orzekający: Grzegorz Antas, Elżbieta Granatowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres organu administracji publicznej, a nie na elektroniczną skrzynkę podawczą (ESP), jest bezskuteczny, czy też stanowi podanie dotknięte brakiem formalnym, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres organu administracji publicznej, a nie na elektroniczną skrzynkę podawczą (ESP), nie jest automatycznie bezskuteczny. Stanowi on podanie dotknięte brakiem formalnym, który powinien zostać usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Organ administracji publicznej, zamiast umarzać postępowanie, powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego drogą elektroniczną na adres organu I instancji. Organ I instancji wznowił postępowanie i wstrzymał wykonanie decyzji. Następnie organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że wniosek złożony e-mailem nie wywołał skutków prawnych. Wspólnota wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także postanowienie PINB z dnia [...] stycznia 2020 r. Zasądził od WINB na rzecz Wspólnoty koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...[" w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] października 2020 r. odmawiającej uchylenia decyzji własnej Nr [...] z dnia [...] września 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji.
Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia [...] września 2019 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r, poz. 1333 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej PINB) nałożył na S. sp. z o.o. w W. obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie robót budowlanych w lokalu użytkowym [...] znajdującym się na parterze i pierwszym piętrze w budynku przy ul. F. w W., jako kontynuację robót, których prowadzenie wstrzymano postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., w zakresie: montażu drzwi przeciwpożarowych, montażu ścianek działowych w lekkiej konstrukcji z płyt G-K, wykonania zabudowy instalacji sufitowej, dokończenia robót instalacyjnych (sanitarnych i elektrycznych), montażu windy towarowej, robót wykończeniowych: wykonanie posadzek, tynków i gładzi, malowanie.
W dniu 8 stycznia 2020 r. do organu I instancji wpłynął pocztą elektroniczną wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. reprezentowanej przez administratora nieruchomości K. S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2020 r. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. PINB [...] wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie. Postanowieniem Nr [...] z tego samego dnia organ powiatowy wstrzymał wykonanie własnej decyzji Nr [...]. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, iż organ ten powinien dokonać weryfikacji wniesionego podania z dnia 8 stycznia 2020 r. pod kątem spełnienia przez niego wymogów opisanych w art. 63 k.p.a., a także warunków formalnych wskazanych w art. 148 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] października 2020 r. Nr [...] PINB [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] września 2019 r. nakładającej obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie określonych robót budowlanych.
W uzasadnieniu wskazał, iż decyzją z dnia [...] października 2020 r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, PINB [...] stwierdził wykonanie przez inwestora obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...]września 2019 r. Ponadto inwestor przedłożył korespondencję prowadzoną ze Wspólnotą Mieszkaniową, z której wynika że Wspólnota posiadała wcześniej wiedzę na temat prowadzonego postępowania, lecz nie wnioskowała w jego trakcie o uznanie za stronę. Z tego względu, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] września 2019 r.
Odwołanie od tej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie prowadzone przez ten organ. Organ odwoławczy wskazał, że pismo administratora nieruchomości złożone w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. z dnia 8 stycznia 2020 r. o wznowienie postępowania wpłynęło do organu powiatowego pocztą elektroniczną (e-mail z dnia 8 stycznia 2020 r.). Wiadomość wysłana za pośrednictwem poczty elektronicznej nie może zostać potraktowana jako podanie, o którym mowa w art. 63 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że: "Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne", natomiast § 3a ww. przepisu stanowi, iż: "Podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno: 1) być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej; 2) zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru; 3) zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie". Stosownie do art. 3 pkt 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne przez elektroniczną skrzynkę podawczą należy rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. W przypadku wniesienia dokumentu elektronicznego za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej system teleinformatyczny organu służący do obsługi doręczeń automatycznie tworzy urzędowe poświadczenie odbioru (UPO) i przekazuje je nadawcy dokumentu. W orzecznictwie (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 listopada 2012 r., II SAB/OI 117/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r., VII SA/Wa 872/11), jak i piśmiennictwie (G. Sibiga, Zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego - informatyzacji postępowania administracyjnego ciąg dalszy. Wprowadzenie do tematu, Czas Informacji 2010/1/17; Z. R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 104-105), prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym art. 63 § 1 k.p.a. określa dopuszczenie sposobu składania podania, a nie warunki formalne podania, w konsekwencji czego dokument elektroniczny wniesiony w inny sposób niż za pośrednictwem ESP (np. na dowolny adres elektroniczny urzędu) nie wywołuje skutków prawnych.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że wysłanie wniosku poprzez wiadomość email na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej, nie wywołuje skutków prawnych, tzn. nie może stanowić podstawy do wszczęcia na wniosek postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, iż w postanowieniu z dnia [...] lutego 2020 r. dotyczącym wstrzymania wykonania postanowienia z dnia [...] września 2019 r. wskazał na konieczność dokonania przez organ I instancji ponownej weryfikacji wniesionego e-maila z dnia 8 stycznia 2020 r. pod kątem spełnienia przez niego wymogów opisanych w art. 63 k.p.a., a także warunków formalnych wskazanych w art. 148 k.p.a., czego organ powiatowy nie uczynił. W związku z powyższym prowadzenie w powyższej sprawie postępowania na wniosek może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, w której do organu wpłynie wniosek w przewidzianej przepisami formie.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W., zaskarżając ją w całości i zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,:
1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania prowadzonego przez ten organ, podczas gdy nie sposób uznać aby - jak twierdzi organ odwoławczy - wniosek Wspólnoty złożony poprzez wiadomość e-mail, nie mógł stanowić podstawy do wszczęcia postępowania przed organem administracji publicznej, szczególnie w sytuacji gdy organ I instancji nie zastosował względem tego wniosku trybu określonego w art. 64 § 2 k.p.a.,
2) naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (omyłkowo wskazano p.p.s.a.) w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania prowadzonego przez ten organ, podczas gdy e-mail z dnia 8 stycznia 2020 r. wysłany przez administratora Wspólnoty do organu I instancji został skierowany zgodnie z pouczeniem udzielonym uprzednio telefonicznie przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a co za tym idzie poniesienie przez Wspólnotę negatywnych skutków takiego pouczenia, stoi w sprzeczności z zasadą informowania stron i wynikającymi z tej zasady obowiązkami organów administracji publicznej.
Pełnomocnik Wspólnoty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w dniu 8 stycznia 2020 r. administrator budynku K. S. skontaktowała się telefonicznie z pracownikiem organu I instancji, przekazując informację o braku udziału Wspólnoty jako strony postępowania w tej sprawie i uzyskując od pracownika PINB wytyczne odnośnie kroków, które należy podjąć celem wznowienia postępowania. Pracownik PINB w sposób jednoznaczny wskazał, aby przesłać podanie na adres e-mail organu I instancji. Zgodnie z udzielonym pouczeniem, administrator budynku tego samego dnia wysłała wiadomość e-mail, zawierającą wniosek o wznowienie postępowania. Potwierdzeniem faktu, iż podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w formie określonej przez organ I instancji i w pełni przez ten organ zaaprobowanej, było podjęcie przez PINB niezwłocznych działań i wydanie już w dniu [...] stycznia 2020 r. postanowienia nr [...] wstrzymującego z urzędu wykonanie ostatecznej decyzji własnej nr [...] oraz postanowienia nr [...] wznawiającego postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...]. Postępowanie organu I instancji w sposób jednoznaczny wskazuje, iż organ otrzymał podanie, którego żądanie oraz forma nie budziła żadnych wątpliwości PINB. Nie ulega więc wątpliwości, iż Wspólnota nie może zostać obarczona negatywnymi skutkami pouczenia, co do sposobu wniesienia wniosku do organu I instancji, udzielonego przez pracownika tego organu. Stałoby to bowiem w sprzeczności z zasadą informowania stron przez organ administracji publicznej określoną w art. 9 k.p.a.
Pełnomocnik Wspólnoty podkreślił, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez organ odwoławczy, aby podanie wniesione przez administratora Wspólnoty w ogóle nie mogło zostać uznane za podanie, o którym mowa w art. 63 § 1 k.p.a. W wyroku z dnia 23 lutego 2018 r., II OSK 1901/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak bezpiecznego podpisu elektronicznego na podaniu wniesionym drogą elektroniczną jest brakiem formalnym, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przesłanie podania opatrzonego już bezpiecznym podpisem elektronicznym lub złożenie wniosku w formie pisemnej czy też ustnie do protokołu. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku NSA z 6 czerwca 2017 r., I OSK 203/17, wyroku WSA w Białymstoku z 7 maja 2020 r., II SA/Bk 313/20, wyroku WSA w Gdańsku z 10 września 2020 r., II SA/Gd 518/20, wyroku WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2017 r., IV SA/Wa 3117/16). Jak wynika z powyższych orzeczeń, nie sposób uznać, aby wniosek wniesiony na adres poczty elektronicznej organu nie wywoływał żadnych skutków oraz aby nie mógł stanowić podania. Skoro bowiem organ powziął wiedzę o treści żądania konkretnego podmiotu i zaaprobował to żądanie, podejmując w ślad za nim konkretne czynności, to oczywiste jest, iż otrzymał podanie. Jeśli natomiast jego treść lub forma zawierały braki, to zasadne było zastosowanie przez organ trybu określonego w art. 64 § 2 kpa. Zatem błędne było stwierdzenie przez organ odwoławczy bezprzedmiotowości postępowania toczącego się na wniosek Wspólnoty przed PINB, w sytuacji gdy Wspólnota nigdy nie została wezwana do usunięcia ewentualnych uchybień podania, w oparciu o które toczyło się to postępowanie.
W ocenie pełnomocnika Wspólnoty nazbyt formalistyczne podejście organu odwoławczego może wywrzeć negatywne skutki w zakresie ochrony słusznego interesu Wspólnoty oraz doprowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym decyzji, która została wydana w sposób naruszający przepisy prawa. Wspólnocie najpierw zostało odebrane prawo strony do udziału w postępowaniu naprawczym, a następnie w wyniku zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, prawo do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia postępowania wznowieniowego. Wspólnota wielokrotnie zwracała uwagę PINB na nieprawidłowości w pracach realizowanych przez spółkę S., bezprawnej ingerencji inwestora w zabytek, negatywnego wpływu samowoli na części nieruchomości wspólnej oraz liczne okoliczności rzutujące na niedostateczne rozpoznanie istoty sprawy w decyzji nr [...], a w szczególności w zakresie weryfikacji ingerencji w instalacje (m.in. wentylację), braku zastosowania zabezpieczeń przeciwdźwiękowych i przeciwdrganiowych, prowadzenia robót w sposób niezgodny z projektem oraz zakresem, na jaki wyraził zgodę [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, nieprawidłowościach w spełnieniu wymagań w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Wszystkie te okoliczności, które w istotny sposób niepokoją Wspólnotę i mogą rzutować na bezpieczeństwo i komfort życia mieszkańców budynku przy ul. F., zostały jednak przez organ odwoławczy pominięte i uznane za nieistotne względem formy podania Wspólnoty.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.") naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że decyzja ta oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Kwestią sporną w tej sprawie jest to czy podanie wniesione do organu pocztą elektroniczną (email) jest bezskuteczne, czy też jest dotknięte brakiem formalnym, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Wniesienie podania pocztą elektroniczną było dopuszczalne i skuteczne w stanie prawnym obowiązującym do dnia 17 czerwca 2010 r., kiedy to przepis art. 63 § 1 k.p.a. wprost stanowił, że podania mogą być wnoszone pocztą elektroniczną. Po nowelizacji art. 63 § 1 k.p.a. dokonanej przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 40, poz. 230) przepis ten stanowi, iż podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 570 ze zm.). W myśl art. 63 § 3a k.p.a. podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno: być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej (pkt 1), zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru (pkt 2), zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie (pkt 3). Z treści tych przepisów wynika, że podanie złożone za pośrednictwem poczty elektronicznej nie spełnia wymogów formalnych podania wniesionego drogą elektroniczną, gdyż nie jest złożone przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu i nie jest opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej. W ocenie Sądu, nie oznacza to jednak, że podanie wniesione pocztą elektroniczną na adres elektroniczny organu nie może wywołać żadnych skutków prawnych. Konsekwencją zastosowania zasady ogólnej przyjętej w art. 9 k.p.a. (zasada informowania stron oraz czuwania nad tym, aby strony i inni uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa) jest uznanie, że braki co do treści podania nie mogą powodować automatycznie jego bezskuteczności, jeżeli przepis ustawy wprost nie wskazuje na taki skutek. Uznać należy, iż podanie wniesione pocztą elektroniczną może wywołać skutek w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego, pod warunkiem, że jego brak w zakresie podpisu strony zostanie uzupełniony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Tego rodzaju brakiem jest brak podpisu wnioskodawcy, w tym także brak bezpiecznego podpisu elektronicznego na piśmie wniesionym w formie elektronicznej. W ocenie Sądu, brak formalny podania wniesionego pocztą elektroniczną jest brakiem, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przesłanie podania opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej lub złożenie podania w formie pisemnej czy też ustnie do protokołu. Taki pogląd przeważa w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA: z 6 czerwca 2017 r., I OSK 203/17, z 23 lutego 2018 r., II OSK 1901/17, z 26 listopada 2020 r., II OSK 1989/20, wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2018 r., VII SAB/Wa 74/18, wyrok WSA w Warszawie z 16 października 2018 r., IV SA/Wa 820/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dodać należy, iż na mocy art. 61 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2320) przepis art. 63 § 1 k.p.a. otrzymuje brzmienie: "§ 1. Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Przepis ten wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 r. Skoro w dacie wniesienia podania przez Wspólnotę (8 stycznia 2020 r.) brak było wyraźnej regulacji wskazującej na brak skuteczności wniesienia podania za pośrednictwem poczty elektronicznej, to przyjąć należy, iż organ I instancji powinien zastosować tryb naprawczy, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a.
W konsekwencji Sąd uznał, że błędne było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że podanie Wspólnoty z dnia 8 stycznia 2020 r. (wniosek o wznowienie postępowania) wniesione pocztą elektroniczną nie mogło wywołać żadnych skutków prawnych i w formalne zakończenie postępowania administracyjnego poprzez jego umorzenie. Organ I instancji nie mógł oczywiście rozpoznać podania wniesionego w nieodpowiedniej formie, lecz w tej sytuacji powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych podania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Zasadne są więc w tym zakresie zarzuty skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 i art. 64 § 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i uchylił tę decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił również - na podstawie art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 63 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a. - decyzję organu I instancji oraz postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] o wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania w tej sprawie było przedwczesne albowiem wniosek o wznowienie jest dotknięty brakiem formalnym, a ponadto organ I instancji nie ustalił czy strona zachowała termin do złożenia tego wniosku, o którym mowa w art. 148 k.p.a.
Ponownie rozpatrując wniosek Wspólnoty z dnia 8 stycznia 2020 r. o wznowienie postępowania, organ I instancji powinien wezwać wnioskodawcę, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przesłanie go drogą elektroniczną w formie określonej w art. 63 k.p.a. lub złożenie podpisanego podania w formie pisemnej czy też ustnie do protokołu. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku ustalenia wymaga, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, czy strona zachowała termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 k.p.a., czego organ I instancji nie uczynił.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło