I GSK 1216/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-11

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Henryk Wach, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek zweryfikować twierdzenia strony kwestionujące datę wystąpienia szkody w uprawach, nawet jeśli protokół komisji szacującej szkody zawiera domniemanie zgodności z prawdą, a postępowanie przed organami ARiMR wyłącza stosowanie art. 77 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji ma obowiązek ocenić i zweryfikować twierdzenia strony kwestionujące datę wystąpienia szkody, mimo że protokół komisji szacującej szkody jest dokumentem urzędowym. Domniemanie zgodności z prawdą informacji zawartych w protokole jest wzruszalne, a organy ARiMR, choć wyłączone jest stosowanie art. 77 § 1 k.p.a., muszą zbadać twierdzenia strony i ewentualnie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o pomoc finansową dla producenta rolnego poszkodowanego przez suszę w 2019 r. Do wniosku dołączono protokół szacowania szkód, który pierwotnie wskazywał datę szkody na 21 kwietnia 2019 r., a następnie został skorygowany ręcznym wpisem daty 23 czerwca 2019 r. Organ przyznał pomoc w części, pomniejszając ją z uwagi na brak ubezpieczenia 50% powierzchni upraw. WSA uchylił decyzję, uznając, że organ dowolnie ustalił datę wystąpienia szkody i nie zbadał twierdzeń strony. NSA oddalił skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Go 135/21 w sprawie ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia (...) nr (...) w przedmiocie przyznania w części pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze na rzecz (...) 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Go 135/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) (dalej "skarżący", "strona") na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości, w punkcie 2. zasądził od Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu (...) r., do Biura Powiatowego ARiMR w Słubicach Skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy. Do w/w wniosku strona przedłożyła protokół nr (...)z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody Lubuskiego z dnia 9 lipca 2019 r., w którym wskazano, że data wystąpienia szkód z tytułu suszy to dzień 21 kwietnia 2019 r. Ponadto strona przedłożyła kopię polisy ubezpieczeniowej nr(...), z której wynika, że uprawy ziemniaka (3,21 ha) i kukurydzy (9,17 ha) objęte zostały ubezpieczeniem od ryzyka gradobicia w okresie od 27 czerwca 2019 r. do 26 czerwca 2020 r. Na wezwanie organu, w dniu 12 listopada 2019 r. strona złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że protokół nr (...) zawierał błędy powierzchniowe i został skierowany do korekty. Dodatkowo strona przedłożyła aneks nr 1 do polisy nr(...), wskazujący na położenie działek objętych ubezpieczeniem. W dniu 19 grudnia 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął protokół nr (...)- korekta, z której wynika, że powierzchnia, na której wystąpiły szkody w uprawie oraz do jakiej strona ubiega się pomoc wynosi 22,12 ha. W dniu (...)r. organ I instancji wydał skarżącemu decyzję o przyznaniu pomocy w części. W w/w decyzji stronie przyznano pomoc w wysokości 8 845,00 zł wynikającą z pomniejszenia kwoty pomocy w związku brakiem ubezpieczonych 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie. W związku ze złożonym przez stronę odwołaniem, w dniu (...) r. Dyrektor ARiMR wydał decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji ustalił, że strona ubiega się o pomoc ze środków pochodzących z pomocy publicznej do powierzchni 22,12 ha zadeklarowanej na działkach, na których stwierdzono straty w przedziale 30% - 80% (vide zał. nr 1 szkody w produkcji roślinnej do protokołu nr 47/2019 - korekta). Od decyzji tej Strona złożyła odwołanie. Dyrektor ARiMR w dniu (...)r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Strona złożyła od decyzji skargę do WSA w Gorzowie Wielkopolskim Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, że skarga okazała się zasadna. WSA wskazał, że istotę sporu między stronami stanowiła kwestia posiadania przez skarżącego ubezpieczenia, o którym mowa w § 13v pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) - dalej rozporządzenie RM - w dacie wystąpienia szkód w gospodarstwie rolnym Skarżącego. W ocenie Sądu I instancji, zarzuty strony dotyczące ustalenia daty wystąpienia suszy poprzez wskazanie dnia 23 czerwca 2019 r. jako jej wystąpienia – są zasadne. Organ nie wskazał zasadności przyjęcia tej daty. Wręcz ustalenie to należy uznać za dokonane z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Powołana przez Wojewodę Lubuskiego Komisja Gminna przeprowadziła lustrację szkód w uprawach w gospodarstwie Skarżącego w dniu 10 lipca 2019 r. oraz 14 sierpnia 2019 r. Umowa ubezpieczenia na uprawę kukurydzy i uprawę ziemniaków zawarta została 26 czerwca 2019 r. Zdaniem Sądu I instancji, Komisja w sposób dowolny ustaliła dzień wystąpienia szkody na działkach skarżącego. Słusznie strona wskazała, że Komisja nie miała możliwości i kompetencji, dokonując lustracji w połowie lipca, stwierdzić w którym konkretnym dniu miesiąc wcześniej wystąpiła szkoda. Należy również podkreślić, że samo wskazania tej daty w protokole jest wątpliwe. Organ ostatecznie przyjął, że "datą wystąpienia szkód" jest 23 czerwca 2019 r. Data ta wpisana została ręcznie, po przekreśleniu "21 kwiecień 2019" na protokole znajdującym się w aktach administracyjnych, brak jej w protokole – korekcie. Ponadto skreślenie to nie zostało w żadnym miejscu omówione, nie wiadomo kto i kiedy je dokonał, a przede wszystkim na jakiej podstawie. W treści pisma z dnia 28 sierpnia 2020 r. podpisanego z up. Wojewody Lubuskiego wskazano, że "W pierwotnej wersji przedmiotowego protokołu, tj. protokołu nr (..) jako data wystąpienia szkód został określony dzień 23.06.2019. Wojewoda Lubuski potwierdził na tym protokole wystąpienie szkód spowodowanych suszą w dniu 24.10.2019 r." Dalej wskazano, że "Przez nieuwagę osoby sporządzającej protokół nr(...)– korekta podano inną datę wystąpienia szkód niż na protokole potwierdzonym przez Wojewodę Lubuskiego w dniu 24.10.2019 r." Jednakże nie wyjaśniono, dlaczego w odniesieniu do zjawiska jakim jest susza organ przyjął, że datą wystąpienia szkody nią spowodowanej jest konkretny dzień – 23 czerwca 2019 r. Organ przyjął datę 23 czerwca 2019 r. jako datę wystąpienia szkody, w zasadzie z tego względu, że znajduje się ona na "linii czasu" pomiędzy początkiem okresu suszy tj. od 21.04.2019 r., dokonanym siewem kukurydzy i posadzeniem ziemniaków, a dokonywaną lustracją tj. 10 lipca 2019 r. Wskazana data nie jest ani datą początkową konkretnego okresu sprawozdawczego, ani jego datą końcową. Organ w uzasadnieniu stwierdził, że data 23 czerwca 2019 r. jest prawidłowa, ponieważ nie oznacza ona, że susza wystąpiła tylko i wyłącznie w tym dniu a data ta została określona na podstawie lustracji w terenie w uprawach na działkach skarżącego oraz na podstawie analizy klimatycznego bilansu wodnego podanego przez IUNG. Skarżący natomiast wskazuje, że ustalenie daty określonej konkretnym dniem wystąpienia na danym obszarze niekorzystnego zjawiska atmosferycznego nie może być jednoznaczne z uznaniem, iż tego dnia wystąpiły szkody w uprawach. Tym bardziej, że w spornym dniu tj. 23 czerwca 2019 r, w ocenie skarżącego, nie było możliwości ani faktycznych, ani prawnych na ustalenie szkód w gospodarstwie rolnym strony. W ocenie Sądu I instancji treść protokołu nie jest niepodważalna w postępowaniu ARiMR., co w zasadzie również uznał organ. Protokół dokumentujący ustalenia komisji stanowi zatem wyłącznie sformalizowany dowód, służący dokonywaniu ustaleń w postępowaniu organów ARiMR rozpoznających wniosek o udzielenie pomocy. Jest sporządzany przez uprawniony organ w zakresie swego działania, stąd jest dokumentem urzędowym, co powoduje, że wiąże go domniemanie zgodności z prawdą potwierdzanych nim informacji (art. 76 § 1 k.p.a.). Organy obowiązane były ocenić i zweryfikować twierdzenia skarżącego, czego jednak w kontrolowanym tu postępowaniu zaniechały. Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu I instancji, organy wydając zaskarżoną decyzję naruszyły art. 80 k.p.a., ponieważ nie zbadały twierdzeń skarżącego o wadliwości ustalenia komisji co do daty powstania szkód oraz nie przeprowadził wnioskowanych w odwołaniu dowodów przed wydaniem decyzji. WSA wskazał, że w ponownym postępowaniu organ poprzez wyczerpującą ocenę twierdzeń skarżącego, zweryfikuje okoliczności wynikające z protokołu, ustalając, kiedy dokonano zasiewów oraz oceni na podstawie wszystkich dostępnych danych, kiedy uprawy skarżącego uległy zniszczeniu wskutek suszy, ewentualnie rozważy uzupełnienie postępowania dowodowego. Od przedmiotowego wyroku organ złożył skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów § 13v ust. 13 w zw. z § 5 ust. 5 oraz § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia RM oraz w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że organ nie może zastosować wskazanych przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy strona kwestionuje datę wystąpienia szkody w uprawach określoną w protokole i w takiej sytuacji organ ma obowiązek przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe dotyczące ustalenia daty wystąpienia szkody, podczas gdy wskazane przepisy prawa wskazują, że protokół dokumentujący ustalenia komisji stanowi sformalizowany dowód, służący dokonywaniu ustaleń w postępowaniu organów ARiMR rozpoznających wniosek o udzielenie pomocy. Jest sporządzany przez uprawniony organ w zakresie swego działania, stąd jest dokumentem urzędowym, co powoduje, że wiąże go domniemanie zgodności z prawdą potwierdzanych w nim informacji (art. 76 § 1 k.p.a.), a organ nie ma podstaw prawnych do kwestionowania ustaleń zawartych w protokole i dokonania na własną rękę ustalenia daty wystąpienia szkody, a ponadto strona która ze swoich twierdzeń wywodzi określone skutki prawne została przez WSA w zaskarżonym wyroku zwolniona z inicjatywy dowodowej w zakresie ustalenia daty wystąpienia szkody (skoro bowiem strona kwestionuje datę zawartą w protokole powinna wskazać racjonalne argumenty, poparte dowodami, przemawiające za inną datą wystąpienia szkody) i przerzuca całą inicjatywę; 2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 kpa w zw. z § 5 ust. 5 oraz § 5 ust. 2 pkt 2 i w zw. z § 13v ust. 13 rozporządzenia RM, przez przyjęcie, iż nie nastąpiło wyjaśnienie stanu faktycznego uprawy w zakresie określenia prawidłowej daty powstania szkody spowodowanej przez suszę, podczas gdy z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a organ drugiej instancji w sposób prawidłowy rozpatrzył cały materiał dowodowy w zakresie ustalenia daty wystąpienia szkody w uprawach, a ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji wskazuje na jakich powierzchniach, jakie uprawy i w jakim okresie zostały ubezpieczone oraz kto i na jakiej podstawie prawnej ustalił dzień wystąpienia szkody w uprawach, a mimo to Wojewódzki Sąd Administracyjny dalej zobowiązał organ drugiej instancji do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu wykazania innej daty wystąpienia szkód, niż data uwidoczniona w protokole sporządzonym przez powołaną do tego komisję, który jest dokumentem urzędowym (art. 76 § 1 k.p.a.). Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik strony wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r. sygn. akt IFSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt. I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. winny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (vide wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2735/15; wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1342/15; wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2668/15). W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii naruszenia norm prawa procesowego, gdyż stosowanie norm materialnych może być oceniane wówczas, kiedy prawidłowo został ustalony stan faktyczny w następstwie niewadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. W powyższym kontekście - przechodząc do oceny zarzutów mających oparcie w treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Najistotniejsza jest kwestia, ocena czy w rozpoznawanej sprawie nastąpiło wyjaśnienie stanu faktycznego uprawy w zakresie określenia prawidłowej daty powstania szkody spowodowanej przez suszę. Z bezspornych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że susza na terenie gminy (...) w uprawie kukurydzy wystąpiła od 21 kwietnia 2019 r. i utrzymywała się do 20 wrześnie 2019 r., natomiast w uprawie ziemniaka susza wystąpiła w okresie od 11 maja 2019 r. do 20 września 2019 r. Strona szkodę w uprawach w związku z wystąpieniem zjawiska suszy zgłosiła do Urzędu Gminy (...)27 czerwca 2019 r. Powołana przez Wojewodę Lubuskiego Komisja Gminna przeprowadziła lustrację szkód w uprawach w gospodarstwie skarżącego w dniu 10 lipca 2019 r. oraz 14 sierpnia 2019 r. Umowa ubezpieczenia na uprawę kukurydzy i uprawę ziemniaków zawarta została 26 czerwca 2019 r. Data wystąpienia szkody w gospodarstwie strony została ustalona na dzień 23 czerwca 2019 r. na podstawie przeprowadzonej lustracji na miejscu, która odbyła się w dniach 10 lipca i 14 sierpnia 2019 r., organ uznał bowiem, że dzień wystąpienia szkody wskazany w protokole Komisji jest wiążący dla ustalenia czy została spełniona przesłanka z § 13v pkt. 13 rozporządzenia RM. Sąd I instancji zakwestionował prawidłowość ustalenia daty wystąpienia szkody uznając, że Komisja w sposób dowolny ustaliła ten dzień. W realiach rozpoznawanej sprawy z oceną tą należy się zgodzić. Wskazać trzeba, że świetle regulacji zawartej w rozporządzeniu RM kopia protokołu oszacowania szkód jest obligatoryjnym załącznikiem wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu (§ 13v ust. 6 pkt 1), a obowiązkiem komisji szacującej szkody jest określenie w protokole daty wystąpienia szkód (§ 5 ust. 8 pkt 11). Rozporządzenie ani ustawa o ARiMR nie zawierają przepisów regulujących tryb zmiany bądź jakąkolwiek procedurę służącą kwestionowania ustaleń komisji. Protokół oszacowania szkód dokumentujący ustalenia komisji jest zatem wyłącznie sformalizowanym dowodem, służącym dokonywaniu ustaleń w postępowaniu organów ARiMR rozpoznających wniosek o udzielenie pomocy. Jest sporządzany przez uprawniony organ w zakresie swego działania, stąd jest dokumentem urzędowym, co powoduje, że wiąże go domniemanie zgodności z prawdą potwierdzanych nim informacji (art. 76 § 1 k.p.a.). Domniemanie to jest jednak wzruszalne, ponieważ ustawa dopuszcza przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 k.p.a.). Zasady te mają zastosowanie w postępowaniu organów Agencji (art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR). Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że organy nie miały obowiązku z urzędu weryfikować ustaleń komisji, ponieważ w postępowaniach przed organami ARiMR wyłączone jest stosowanie art. 77 § 1 k.p.a. (art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR), lecz obowiązane były ocenić i zweryfikować twierdzenia skarżącego, czego jednak nie dokonały. Organ ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że "komisja Gminna wskazuje konkretną datę wystąpienia suszy – jednakże musi ona być zgodna z wymaganiami agrotechnicznymi danej uprawy oraz danymi publikowanymi przez IUNG." Taki sposób postępowania świadczy jednak o nieprawidłowym traktowaniu dokumentu urzędowego (protokołu Komisji) przez organ – przyjmowaniu go w sposób bezkrytyczny jako niepodważalnego dowodu w sprawie. Wskazać ponadto należy, że w pierwotnej wersji protokołu Komisji data 21 kwietnia 2019 r. wpisana została jako data wystąpienia szkody. Data ta była również w protokole – korekcie. Następnie pojawiła się wpisana ręcznie data 23 czerwca 2019 r. Skreślenie (korekta) wyżej wskazane nie zostało w żadnym miejscu omówione, nie wiadomo kto i kiedy je dokonał. Pisemne wyjaśnienia członków Komisji nie dają również podstaw do ustalenia jakie okoliczności stanowiły podstawę określenia "dnia powstania szkody" i co spowodowało, że to właśnie dzień 23 czerwca 2019 r. został uznany za datę powstania szkody na polu strony. W tym miejscu zauważyć należy, że w toku prowadzonego postępowania strona kwestionowała prawidłowość ustalenia daty powstania szkody w jej gospodarstwie, tak co do dnia 21 kwietnia 2019 r., jak i dnia 23 czerwca 2019 r. Trafne jest zatem stanowisko Sądu I instancji uznające, że "...organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 80 k.p.a., ponieważ nie zbadał twierdzeń skarżącego o wadliwości ustalenia komisji co do daty powstania szkód oraz nie przeprowadził wnioskowanych w odwołaniu dowodów przed wydaniem decyzji.". Mając powyższe na względzie niezasadny okazał się zarzut podniesiony w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej. Z uwagi na to, że Sąd I instancji zasadnie wskazał na deficyt kontrolowanego postępowania administracyjnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przedwczesnym jest odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło