II OSK 2811/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-21
Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Zygmunt Zgierski, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wezwać wnioskodawcę do ponownego przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, jeśli powziął uzasadnioną wątpliwość co do zdolności wnioskodawcy do dysponowania bronią, pomimo upływu terminu do złożenia odwołania od wcześniej przedłożonych orzeczeń?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w szczególnych okolicznościach, gdy organ powziął uzasadnioną wątpliwość co do zdolności wnioskodawcy do dysponowania bronią, może wezwać go do przedstawienia nowych, aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, nawet jeśli upłynął termin do odwołania od poprzednich orzeczeń. Jest to dopuszczalne ze względu na szczególny charakter postępowania dotyczącego pozwolenia na broń, które ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych K. K. Organ I instancji utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wydania pozwolenia, uznając przedłożone orzeczenia lekarskie i psychologiczne za niewystarczające ze względu na wątpliwości dotyczące przeszłych interwencji Policji i informacji o stanie zdrowia wnioskodawczyni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. K., która zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego przez WSA.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od K. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 988/17 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 988/17, oddalił skargę K. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych.
Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], wydaną w oparciu o art. 17 ust. 4 w zw. z 15 ust. 1 pkt 6 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.), odmawiającą K. K. wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych.
Sąd I instancji podejmując swoje rozstrzygnięcie wskazał na wstępie, że przedmiotem oceny jest ww. decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2017 r., nie zaś przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, które było przedmiotem kontroli Sądu w odrębnej sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 325/17. Wszelkie zatem zarzuty skargi dotyczące przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ Policji (tj. art. 12, art. 35, art. 36, art. 44 § 1 i § 3 k.p.a.), nie mogły być przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie.
Następnie, Sąd Wojewódzki podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach sportowych (ust. 2 pkt 4), przy czym za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa się w tym przypadku udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b, oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 3). Stosownie natomiast do art. 15 ust. 3 ww. ustawy osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, lub osoba, która zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należą do kręgu osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4 (tj. z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2011 r. nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych) i potwierdzające, że mogą dysponować bronią, wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Z kolei w myśl art. 17 ust. 4 ww. ustawy, osobie, która nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, określonego w art. 15 ust. 3, właściwy organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń. Ponadto, zgodnie z art. 15h ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie. Uprawnienie do wniesienia odwołania posiada osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń oraz komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (ust. 2). Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych (ust. 3 pkt 1 - 3). Lekarz lub psycholog, za pośrednictwem którego jest wnoszone odwołanie, przekazuje je wraz z dokumentacją badań do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania (ust. 4). Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. Koszty badania lekarskiego lub psychologicznego ponosi odwołujący się. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 5 - 7).
Sąd I instancji, podzielił stanowisko organów Policji, iż załączenie przez skarżącą do wniosku o wydanie pozwolenia na broń orzeczeń: lekarskiego nr [...] oraz psychologicznego nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. było niewystarczające dla wydania decyzji zgodnej z żądaniem wniosku. Zaistniały bowiem przesłanki do zakwestionowania przez organy Policji ww. orzeczeń. Wynika to z opinii środowiskowej sporządzonej w dniu 21 marca 2016 r. przez Komendanta Komisariatu Policji IV w [...], w której stwierdzono, że w dniu [...] maja 2011 r. w miejscu zamieszkania skarżącej odnotowano interwencję Policji, zdefiniowaną jako próba samobójcza strony, a także z opisu zachowania skarżącej w trakcie tej interwencji (narastająca agresja oraz bezcelowe bieganie po mieszkaniu) zawartego w notatce urzędowej sporządzonej w dniu 11 maja 2011 r. przez funkcjonariusza Komisariatu Policji III w [...]. Okoliczności te, zdaniem Sądu, jakkolwiek nie muszą przesądzać o braku zdolności skarżącej do dysponowania bronią (zwłaszcza po upływie kilku lat od tego zdarzenia), to jednak wywołują wątpliwości co do spełnienia ww. kluczowej przesłanki do wydania pozwolenia na broń. Sąd Wojewódzki podniósł, że swe stanowisko organ odwoławczy wsparł również informacją zawartą w piśmie Krajowej Rady Sądownictwa z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], iż po dokonaniu analizy sporządzonych w sprawie opinii biegłych lekarzy specjalistów z różnych dziedzin wiedzy medycznej, Krajowa Rada Sądownictwa uznała skarżącą za "osobę trwale niezdolną do wykonywania obowiązków sędziego". Stąd, niezależnie od argumentów skarżącej oraz jej wyjaśnień dotyczących przyczyn przedmiotowej interwencji oraz powodów przeniesienia jej jako wykonującej zawód sędziego w stan spoczynku - istniały podstawy do tego, aby wszelkie wątpliwości wyjaśnić w trybie przewidzianym przepisami art. 15h ustawy o broni i amunicji.
Sąd orzekający podzielił również stanowisko organu odwoławczego, że - biorąc pod uwagę znaczenie orzeczenia uprawnionego podmiotu w przedmiocie zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią przez osobę ubiegającą się o stosowne pozwolenie - termin wskazany w art. 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji ma w istocie charakter instrukcyjny, stanowiący procesową gwarancję sprawności postępowania odwoławczego oraz jego zakończenia poprzez wydanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego w rozsądnym terminie. Za takim charakterem ww. terminu przemawiają regulacje zawarte w art. 15a i następnych ww. ustawy, które nie przewidują innego zakończenia postępowania orzeczniczego (aniżeli poprzez wydanie ostatecznego orzeczenia merytorycznego), w sytuacji wniesienia odwołania od orzeczenia I instancji po upływie terminu 30 dni od jego doręczenia. Analogicznie, instrukcyjny charakter mają terminy określone w art. 15h ust. 4 i 5 ww. ustawy. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem sytuacja, w której, pomimo wniesienia odwołania w terminie, zakwestionowane orzeczenie stałoby się ostateczne i wiążące, jeśli z przyczyn obiektywnych orzecznik nie przekazałby odwołania wraz z dokumentacją badań w terminie 7 dni do właściwego podmiotu odwoławczego, czy też sytuacja, w której badania odwoławcze z takich samych przyczyn nie zostały przeprowadzone w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania (choćby z powodu niestawiennictwa osoby podlegającej badaniu, usprawiedliwiającej się chorobą lub wyjazdem służbowym w terminie wyznaczonym na przeprowadzenie badań). Nie sposób przyjąć, aby tego rodzaju przyczyny w zamyśle racjonalnego ustawodawcy mogły skutecznie uniemożliwić weryfikowanie zdolności osoby ubiegającej się o pozwolenie do dysponowania bronią. W świetle powyższego, organ I instancji nie był zobowiązany do ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego załączonych przez skarżącą do wniosku o wydanie pozwolenia na broń, w sytuacji, gdy podmioty odwoławcze (art. 15h ust. 3 ustawy o broni i amunicji) nie posiadają w procedurze badania zdolności do dysponowania bronią przymiotu organów administracji publicznej, co wprost wynika z postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 listopada 2016 r. o sygn. akt II SAB/Bk 97/16 i II SAB/Wa 98/16. Jednocześnie organy Policji nie posiadają w istocie narzędzi prawnych, co ujawniło niniejsze postępowanie, do wyegzekwowania od podmiotów odwoławczych rozpatrzenia odwołań od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego w przypadku uzyskania materiału dowodowego, mogącego mieć wpływ na treść tych orzeczeń, po upływie 30-dniowego terminu określonego w art. 15h ust. 3 ww. ustawy.
Sąd Wojewódzki zgodził się z organem odwoławczym, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] niezasadnie odmówił przeprowadzenia badań skarżącej w trybie odwoławczym, jednakże ewentualne ponowne wystąpienie do tegoż podmiotu o przeprowadzenie badań byłoby bezprzedmiotowe, zważywszy na znaczny upływ czasu od dnia wydania orzeczeń, które przedstawiła skarżąca (ponad 15 miesięcy). Istotne jest bowiem aby takie badania posiadały walor aktualności, zaś znaczny upływ czasu może mieć zasadniczy wpływ na wyniki badań. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał za zasadne wezwanie skarżącej przez organ I instancji do ponownego przedstawienia orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Wziął przy tym również pod uwagę treść ww. przepisu, z którego wynika, że orzeczenia te są ważne - co do zasady - przez okres 3 miesięcy od dnia ich wydania. Zasadnie również organ odwoławczy powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zawarte w ww. postanowieniach z dnia 17 listopada 2016 r., zgodnie z którym, w sytuacjach wyjątkowych nie można wykluczyć, że właściwy organ może wezwać wnioskodawcę do przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego po badaniu uwzględniającym dodatkowy materiał dowodowy. Taka właśnie wyjątkowa sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Sąd I instancji stwierdził, że organy Policji prawidłowo uznały, iż istnieje podstawa do odmowy wydania skarżącej pozwolenia na broń zgodnie ze złożonym wnioskiem, w sytuacji gdy w zakreślonym terminie nie przedstawiła ona organowi I instancji aktualnych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego. Zaniechanie dopełnienia tego obowiązku przez skarżącą musiało skutkować wydaniem decyzji negatywnej. Rzeczą organu było bowiem jednoznaczne ustalenie, czy skarżąca, w świetle art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, może dysponować bronią. Wszak posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy spełnione zostaną ustawowe warunki stanowiące podstawę jego wydania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, w sytuacji, gdy podstawę wydania decyzji I instancji stanowił art. 17 ust. 4 ustawy, zaś organ I instancji (zważywszy, że byłoby to przedwczesne), ww. przepisów nie stosował. Natomiast niewątpliwie organ I instancji niezasadnie powołał w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, który nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, skoro skarżąca nie została skazana za wymienione w tym przepisie przestępstwa. Uchybienie to, dostrzeżone i skorygowane przez organ odwoławczy, nie miało jednak wpływu na trafność podjętego rozstrzygnięcia, bowiem skarżąca nie przedstawiła aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, do czego została zobowiązana. Sąd nie doszukał się także naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6 (zasady praworządności), art. 7 (zasady prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej) oraz przepisów postępowania dowodowego, w tym art. 67, art. 75 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. Jak również naruszenia przez organ I instancji art. 73 § 1 k.p.a. Organ pismem z dnia 12 stycznia 2017 r. poinformował skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. zakreślając 7-dniowy termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Skarżąca z uprawnienia tego nie skorzystała, jednak w toku postępowania przed organem I instancji wielokrotnie kierowała do organu pisma i wnioski procesowe, biorąc tym samym czynny udział w postępowaniu. Zdaniem Sądu, nie można też było podzielić zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 24 § 3 k.p.a., poprzez niewyłączenie pracownika organu I instancji – T. K. od udziału w postępowaniu. Jak zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołany przepis enumeratywnie wymienia podstawy takiego wyłączenia, a podniesiona przez stronę w piśmie z dnia 12 czerwca 2016 r. znajomość żony ww. wymienionego funkcjonariusza w środowisku zawodowym żadnej z tych przesłanek nie wypełniła. Również to, że skarżąca - jak stwierdziła w ww. piśmie – "miała okazję poznać osobiście pana T. K. w okolicznościach towarzyskich, w których niegdyś uczestniczyła wraz z jego żoną w gronie znajomych osób" nie zmienia dokonanej powyżej oceny, zwłaszcza w sytuacji, gdy jak dalej podniosła "nie utrzymuje z ww. osobami żadnych kontaktów towarzyskich".
Sąd Wojewódzki uznał także, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Działu VIII "Skargi i wnioski" k.p.a., w tym art. 221, art. 225, art. 227 k.p.a. oraz przepisów § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2001 r. o strukturze wewnętrznej KGP, nie mogą odnieść zamierzonego skutku, w sytuacji gdy skarżąca formułuje zarzuty nieprawidłowego rozpoznania przez organ I instancji kierowanych w tym trybie skarg i wniosków w kontekście zaistniałej - w jej ocenie - przewlekłości postępowania.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K. K., wnosząc o jej uwzględnienie i "zmianę wyroku w tym zakresie".
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć i faktycznie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez naruszenie ustawowej kompetencji sądu administracyjnego w postaci zaniechania należytej kontroli działalności administracji publicznej wskutek skargi na decyzję administracyjną, pomimo wykazania przez stronę licznych uchybień prawa, w tym materialnego i procesowego, zaistniałych w postępowaniu administracyjnym. Sąd w istocie uchylił się od zajęcia merytorycznego stanowiska zgodnego ze standardami wiedzy prawniczej, co do poszczególnych nieprawidłowości, dając wyraz całkowitej akceptacji wadliwej praktyki i niepraworządnych działań organu administracyjnego. Procedowanie sądu miało jedynie cechy pozorności działania kontrolnego, pozbawionego elementu jakościowego, właściwego dla czynności orzeczniczych organu sądowego. Sąd nie przedstawił ani podstaw doktrynalnych ani wykładni istotnych w sprawie przepisów, przez co nie wywiódł prawidłowych wniosków. W szczególności już na wstępie Sąd błędnie uznał normy kompetencyjne działania sądów administracyjnych z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. za kryteria merytoryczne oceny zasadności skargi stwierdzając, że "Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie". Sąd w odniesieniu do zarzutów skargi i znaczenia kluczowych w sprawie przepisów nie zawarł wymaganej merytorycznej analizy konkludując nadto dowolnie w kwestiach wyraźnie uregulowanych przez ustawodawcę. Tym samym zaniechał rzetelnego i obiektywnego rozpoznania skargi, a tym samym kontroli działalności organu administracyjnego. Z uzasadnienia wyroku wynika także swoista stronniczość realizowana do tego stopnia, że część uzasadnienia wyroku jest wręcz dosłownym powtórzeniem uzasadnienia zaskarżonej decyzji administracyjnej.
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez odgórne założenie wyrażone w stanowisku, że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do żadnych naruszeń przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy naruszenia o takim znaczeniu były liczne i rażące, a zarzuty skargi szczegółowo je przedstawiały w odniesieniu do:
- art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 3, w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji,
- art. 12, art. 35, art. 36, art. 44 § 1 pkt 1 i § 3, art. 73 § 1, art. 7, art. 104 § 2, art. 24 § 3, art. 67, art. 75 § 1, art. 80, art. 81, art. 10 § 1 k.p.a.,
- nienależytego wykonywania zadań poprzez przekraczanie ustawowych uprawnień i stosowanie środków nie przewidzianych w ustawie o broni i amunicji, ani w Kodeksie postępowania administracyjnego, czyli działanie bez podstawy prawnej. Komendant Wojewódzki Policji w [...] jako organ postępowania administracyjnego działał w postępowaniu administracyjnym bez odróżnienia, że ma realizować powierzone mu zadanie jako organ administracyjny w trybie przepisów postępowania administracyjnego, a nie jako Policja w trybie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego,
- art. 6. i art. 8 k.p.a. oraz art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji - co do naruszeń praworządności,
- naruszeń istotnego interesu prawnego strony,
- § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2001 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków - co do wadliwego załatwienia środków procesowych wniesionych na podstawie art. 37, art. 38, art. 221, art. 227 i art. 241 k.p.a.,
Sąd całość licznych i rażących naruszeń przepisów popełnionych przez organ administracyjny, których nie poddał merytorycznej analizie na miarę wywodu prawnego, skomentował zbiorczo stwierdzeniem "organ działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa" oraz "taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie", co trudno uznać za wynik gruntownej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji i właściwą formę wypowiedzi sądu wobec zarzutów skargi.
3) art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie zarzutów i wniosków skargi, podczas gdy przyjęty przez ustawodawcę brak związania sądu zarzutami i wnioskami skarg oznacza możliwość całościowej kontroli i to ponad granice podniesionych zarzutów. W niniejszej sprawie Sąd zawęził rozpoznawanie sprawy, eliminując szereg zarzutów i umniejszając skalę nieprawidłowości działania po stronie organu administracyjnego. Sąd w żaden sposób nie umotywował dlaczego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ administracyjny podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 67, art. 75 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a., "nie mogą odnieść zamierzonego skutku". Jest to jedyna wypowiedź Sądu wobec naruszenia przez organ administracyjny m.in. zasady legalizmu, praworządności, zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, prawdy obiektywnej oraz zasad postępowania dowodowego. Sąd wyraził jedynie zdawkowe i sprzeczne z fundamentami teorii prawa stwierdzenia co do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ administracyjny pozostałych przepisów, nie dotyczących przewlekłości postępowania z uwagi na odrębność sprawy, tj.: art. 73 § 1, art. 24 § 3 i art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji, a także § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków. Sąd w ogóle nie zajął stanowiska w pozostałym zakresie skargi co do zarzutów naruszenia przez organ administracyjny art. 12, art. 104 § 2, art. 80, art. 81 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz co do nienależytego wykonywania zadań i naruszenia istotnego interesu prawnego strony. Z kolei wypowiedzi Sądu w zakresie naruszenia przez organ administracyjny art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 17 ust. 4. w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, jako tożsame ze stanowiskiem organu administracyjnego, dały z kolei podstawy do sformułowania zarzutu naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego.
4) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wyraźnego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku, które nie spełnia wymogów uzasadnienia orzeczenia sądowego lege artis i stanowi istotne utrudnienie dla ustalenia motywów orzeczenia. Sąd nie umotywował swojego stanowiska w należyty sposób. Uzasadnienie zasadniczo nie zawiera wywodu merytorycznego, do którego można byłoby odnieść się w aspekcie stricte prawnym. Można je głównie poddać krytyce pod względem jakościowym. Jest to swoista wypowiedź pozbawiona konsekwentnego toku argumentacji, stanowiąca połączenie poniższych mankamentów, omówionych szczegółowo w dalszej części skargi kasacyjnej na stronach 9 - 17, takich jak:
a) ogólnikowe wyrażanie dość dyskusyjnych wywodów systemowych co do ogólnie pojmowanego stanu posiadania broni - bez dobrej znajomości tematyki (m.in. w kwestii liberalizacji ustawy z dnia 21 maja 1999 r. w kolejnych nowelizacjach) i bez związku z zarzutami skargi,
b) seryjne cytowanie wybranych przepisów - bez związku z zarzutami skargi,
c) rozwijanie kwestii ubocznych - bez związku z zarzutami skargi,
c) powtarzanie niemalże dosłowne argumentacji organu administracyjnego z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co podważa wymóg samodzielnego wnioskowania i wypowiedzi sądu.
d) nadinterpretowanie sformułowanej precyzyjnie treści przepisów prawa w sposób nieuzasadniony żadnym wnioskowaniem prawniczym, na zasadzie bezpodstawnej uznaniowości co możliwości wyjątkowych odstępstw,
e) nielogiczne i sprzeczne stwierdzenia, miejscami nieadekwatne do stanu prawnego i faktycznego sprawy,
g) dowolność wniosków, w szczególności poprzez wyrażanie poglądów nie mających oparcia w żadnej podstawie prawnej.
5) art. 75 § 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawach całościowo uregulowanych przez ustawę o broni i amunicji, organ administracyjny może dowolnie przeprowadzać w trybie powyższego przepisu dodatkowe czynności, w zakresie wykraczającym poza przesłanki ustawowe wymagane do wydania decyzji administracyjnej w sprawie unormowanej powyższą ustawą, realizując czynności policyjne bez podstawy prawnej i wbrew zasadom dowodowym, m.in. przeprowadzając metodą rozpytywania tzw. "wywiady środowiskowe" poza formalnym trybem.
W ten sposób Sąd uznał dopuszczalność utrwalania w postaci notatek policyjnych opinii osób postronnych wypowiadających się bez żadnych konsekwencji procesowych o osobie wnioskodawcy w kwestiach dotyczących jego sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i zawodowej - bez podstawy prawnej i ponad treść dokumentów wymaganych przez ustawę o broni i amunicji. Sąd wykazał się brakiem wiedzy systemowej i całkowicie przy tym zignorował, że w polskim systemie prawa czynność dowodowa w postaci wywiadu środowiskowego jest regulowana przepisami prawa na gruncie ustaw nie mających zastosowania w niniejszej sprawie, np. Kodeksu postępowania karnego i jest oparta na konkretnych przesłankach - wobec jakiego podmiotu i w związku z jakimi okolicznościami. Nadto wykorzystywanie przez Sąd treści notatki służbowej jako dowodu co do rzekomego faktu, narusza ugruntowane standardy dowodowe, zgodnie z którymi, notatka stanowi dowód ograniczony jedynie co do okoliczności jaki podmiot jaką treść utrwalił. W ten sposób doszło w niniejszej sprawie do dokonywania nieprawdziwych ustaleń ze szkodą dla interesu prawnego i dóbr osobistych skarżącej i to w zakresie okoliczności wykraczających poza zakres regulacji ustawy o broni i amunicji, a Sąd dał wyraz akceptacji dla bezprawnego gromadzenia i przetwarzania danych poza trybem właściwych procedur.
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez brak ich należytej wykładni i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące dokonywaniem bezpodstawnych ustaleń, w sposób ewidentnie sprzeczny z faktami i wbrew znaczeniu prawnemu złożonych w sprawie dowodów wymaganych poniższą ustawą, tj.:
1) oczywistą obrazę art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wyrażoną błędnym stwierdzeniem Sądu, że "pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy spełnione zostaną ustawowe warunki stanowiące podstawę jego wydania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca", podczas gdy oczywistym w sprawie jest, że jako strona postępowania administracyjnego skarżąca spełniła wszystkie ustawowe wymogi przewidziane dla wnioskodawcy w tymże przepisie, co wykazała ponad wszelką wątpliwość i konieczną miarę. Złożone w sprawie dokumenty potwierdziły brak ustawowej przesłanki negatywnej "zagrożenia dla siebie samego, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" oraz występowanie ustawowej przesłanki pozytywnej "ważnej przyczyny", co wynikało z:
- informacji z KRK z dnia 1 marca 2016 r. - na okoliczność niekaralności,
- legitymacji członkowskiej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - na okoliczność udokumentowanego członkostwa w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim (Liga Obrony Kraju Klub Strzelecki "[...]" w [...]),
- zaświadczenia z dnia [...] lutego 2016 r., [...] - na okoliczność udokumentowanego członkostwa w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim (Liga Obrony Kraju Klub Strzelecki "[...]" w [...]),
- orzeczenia Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] - na okoliczność posiadania kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b, tj. patentu strzeleckiego w dyscyplinach: pistolet, karabin i strzelba gładkolufowa,
- licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego z dnia [...] grudnia 2015 r. - na okoliczność posiadania licencji właściwego polskiego związku sportowego (otrzymanej także na bieżący rok);
2) oczywistą obrazę art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, polegającą na całkowicie błędnej wykładni tego przepisu wbrew dyrektywom wykładni literalnej, celowościowej i systemowej, poprzez dowolność wnioskowania, która skutkowała:
a) bezpodstawnym pozbawieniem znaczenia prawnego zrealizowanej przez skarżącą czynności, polegającej na złożeniu organowi administracyjnemu wymaganych orzeczeń (lekarskiego i psychologicznego) - wydanych we właściwym trybie, przez uprawnione podmioty, w przewidzianym terminie i które stały się prawomocne,
- bezpodstawnym uznaniem możliwości wzywania wnioskodawcy przez organ administracyjny do powtarzania tej czynności, pomimo braku formalnego podważenia jej znaczenia (podejmowane przez organ administracyjny próby zakwestionowania tych orzeczeń okazały się formalnie i prawomocnie bezskuteczne) i braku jakiejkolwiek podstawy prawnej ku temu,
- bezpodstawnym uznaniem, że zrealizowanie powyższej czynności, będącej jedyną przesłanką w tym przepisie, jest niewystarczające,
- bezpodstawnym podważaniem tychże orzeczeń treścią pomówienia zaistniałego 7 lat przed badaniami, poprzez uznanie pomówienia za fakt i to zaistniały po wydaniu orzeczeń, podczas gdy po przeprowadzonych badaniach nie nastąpiły żadne zdarzenia, które by podważały predyspozycje psychofizyczne skarżącej do posiadania broni czy też kompetencje podmiotów przeprowadzających badania.
Ponadto Sąd zignorował znaczenie dowodów przedstawionych przez skarżącą na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. potwierdzających walory osobiste strony oraz oczywistą nieprawdziwość pomówienia.
- błędne uznanie, że upływ terminu 3 miesięcy w toku postępowania administracyjnego pozbawia orzeczenia ważności, podczas gdy termin ten ma jedynie związek z wszczęciem postępowania przez wnioskodawców.
Powyższe mankamenty zostały zawarte w następujących stwierdzeniach Sądu: "załączenie przez skarżącą do wniosku o wydanie pozwolenia na broń orzeczeń: lekarskiego nr [...] oraz psychologicznego nr [...] z [...].01.2016 r. było niewystarczające dla wydania decyzji zgodnej z żądaniem wniosku", "zaistniały przesłanki do zakwestionowania przez organy Policji ww. orzeczeń", "w sytuacjach wyjątkowych nie można wykluczyć, że właściwy organ może wezwać wnioskodawcę do przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego po badaniu uwzględniającym dodatkowy materiał dowodowy", "w zakreślonym terminie nie przedstawiła ona organowi l instancji aktualnych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego" i "Zaniechanie dopełnienia tego obowiązku przez skarżącą musiało skutkować wydaniem decyzji negatywnej", "skarżąca nie przedstawiła aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, do czego została zobowiązana".
3) oczywistą obrazę art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji wyrażoną stwierdzeniem Sądu, że "nie jest trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy Policji art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji", podczas gdy organ administracyjny oparł decyzję administracyjną na nie zaistniałej przesłance rzekomego braku wymaganych orzeczeń, pomimo ich niewątpliwego złożenia przez skarżącą w prawomocnej formie, zgodnie ze wszystkimi wymogami tejże ustawy, przy braku podstawy prawnej wezwania do powtórzenia badań.
Ponadto, skarżąca kasacyjnie na marginesie zarzuciła naruszenie art. 141 § 2 i § 2a p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku z naruszeniem obu terminów instrukcyjnych -14 i 30 dni.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obwiązujących w tym zakresie norm.
W piśmie procesowym z dnia 21 maja 2021 r. K. K. nie wyraziła zgody na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875). Ponadto, do ww. pisma załączyła szereg dokumentów m.in. dotyczących jej udziału w zawodach strzeleckich w charakterze uczestnika, jak również sędziego, celem dodatkowego wykazania zgodności dotyczącego jej stanu faktycznego z treścią orzeczenia lekarskiego i psychologicznego z dnia [...] stycznia 2016 r., co do jej sprawności psychofizycznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Za nieuzasadniony należy w pierwszym rzędzie uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. Wskazany przepis ma jedynie charakter ustrojowy, a wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Przepis ten zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Nawet ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Tak więc okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia omawianego uregulowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela równocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w punkcie I. 2-4 opisanej wyżej skargi kasacyjnej. Sposób zredagowania powyższych zarzutów prowadzi do konkluzji, iż skarżąca kasacyjnie kwestionuje zakres i kompletności uzasadnienia wyroku. Do takiego spostrzeżenia prowadzą stwierdzenia zawarte w środku odwoławczym: "sąd całość licznych i rażących naruszeń przepisów popełnionych przez organ administracyjny, których nie poddał analizie na miarę wywodu prawnego, skomentował zbiorczym stwierdzeniem (...), co trudno uznać za wynik gruntownej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji i właściwą formę wypowiedzi sądu wobec zarzutów skargi"; "sąd w żaden sposób nie umotywował"; "sąd wyraził jedynie zdawkowe i sprzeczne z fundamentami teorii prawa stwierdzenie"; "sąd w ogóle nie zajął stanowiska w pozostałym zakresie co do zarzutów skargi"; "sąd nie umotywował swojego stanowiska w należyty sposób".
Art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Na przykład, okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.). Ponadto, przyjmuje się, że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przyjęty, wówczas powołany przepis nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Błędnej nawet oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego. W związku z powyższym, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny.
Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia dopatruje się także strona skarżąca kasacyjnie stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego. W kontekście także wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną należy podkreślić, że sąd administracyjny nie jest zobowiązany szczegółowo odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji w jego ocenie niemających istotnego znaczenia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi bowiem naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie. Sąd Wojewódzki w dostateczny sposób wywiązał się ze swojego obowiązku w aspekcie prawidłowego pod względem formalnym uzasadnienia swego wyroku, jego motywy są zrozumiałe, poddają się kontroli instancyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone uzasadnienie koncentruje się na wszystkich istotnych elementach mających decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Zupełnie inną natomiast kwestią jest siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zaś kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego. Ponadto, autor skargi kasacyjnej, nie wyjaśnił w sposób należyty, jaki wpływ na wynik sprawy, miało pominięcie niektórych zarzutów zawartych w skardze, bądź lakoniczne odniesienie się do nich przez Sąd Wojewódzki.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za niesłuszny uznać też należało zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. W odniesieniu do jego konstrukcji wskazać należy, że zgodnie z art. 173 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji organów administracji publicznej prowadzących postępowanie. Zarzut skargi kasacyjnej powinien zatem dotyczyć normy stosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji w toku sądowej kontroli administracji, a nie jurysdykcyjnego postępowania zakończonego wydaniem objętej skargą decyzji. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego. Strona wnosząca skargę kasacyjną, winna więc postawić Sądowi I instancji zarzut naruszenia ww. przepisu, z uwagi na jego zastosowanie, bądź wskazać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wiążące się z jego niezastosowaniem, oczywiście w powiązaniu z odpowiednim przepisem, który w toku postępowania administracyjnego został naruszony. Powyższa uwaga odnosi się odpowiednio do zredagowanych zarzutów naruszenia prawa materialnego, z tym że właściwą podstawą będzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Stosownie do dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym nie ma zamkniętego katalogu środków dowodowych. Wbrew zatem zapatrywaniu skarżącej kasacyjnie, organy administracji publicznej gromadząc materiał dowodowy w sprawie mogły oprzeć się, jak słusznie przyjął Sąd I instancji, na treści opinii KPP [...] w [...] z [...] 21 marca 2016 r. oraz treści notatki służbowej KP [...] w [...] z dnia [...] maja 2011 r. To, że czynność dowodowa w postaci wywiadu środowiskowego jest regulowana przepisami prawa na gruncie np. Kodeksu postępowania karnego, a taka instytucja nie jest znana w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie oznacza, że taki dowód nie może być wzięty pod uwagę w postępowaniu administracyjnym i stanowić materiał dowodowy postępowania wyjaśniającego, mającego na celu należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Podniesiony na marginesie zarzut naruszenia art. 141 § 2 i § 2 p.p.s.a., odnoszący się do terminów instrukcyjnych na sporządzenie uzasadnienia, jako pozostający bez wpływu na wynik sprawy, pozostaje poza sferą rozważań Sądu kasacyjnego.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie całkowicie bezzasadnie zarzuca naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie zauważa bowiem, że ww. przepisy, nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz art. 17 ust. 4 tej ustawy. Czynienie zatem dalszych rozważań w tym zakresie jest zbędne.
Za niesłuszne uznać też należało zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 15 ust. 3 i art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji.
W myśl art. 17 ust. 4 ww. ustawy, osobie, która nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, określonego w art. 15 ust. 3, właściwy organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń. Użycie przez ustawodawcę kategorycznego sformułowania "odmawia wydania pozwolenia" wskazuje na związany charakter decyzji administracyjnej podejmowanej przez organ w sytuacji zaistnienia ww. przesłanki negatywnej.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy w sytuacji, gdy strona wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną sportową przedstawiła wymagane ustawą orzeczenia, a w wskutek upływu terminu do złożenia odwołania od tych orzeczeń, a tym samym skutecznego ich podważenia i powzięcia przez organ określonych informacji mających znaczenie dla wyniku sprawy, organ administracji publicznej mógł zobowiązać skarżącą do ponownego przedstawienia orzeczeń.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na tak przedstawione pytanie należy udzielić odpowiedzi pozytywnej, a to ze względu na szczególny charakter tego postępowania. Posiadanie i używanie broni palnej stanowi bowiem tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W sytuacji zatem, gdy organ powziął uzasadnioną wątpliwość, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a tak było w niniejszej sprawie, co do zdolności wnioskodawczyni do dysponowania bronią, w związku z upływem terminu do złożenia odwołania od przedłożonych uprzednio już orzeczeń oraz w braku mechanizmu dającego uprawnienie do przywrócenia uchybionego terminu, mógł wezwać stronę do przedstawienia nowych, aktualnych orzeczeń (lekarskiego i psychologicznego). Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w przywołanych, zarówno przez organ odwoławczy, jak i Sąd I instancji, wyrokach WSA w Białymstoku z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Bk 97/16 i II SAB/Bk 98/16, że w sytuacjach wyjątkowych nie można wykluczyć, że organ właściwy do wydania pozwolenia na broń może wezwać wnioskodawcę do przedstawienia orzeczenia po badaniu uwzględniającym dodatkowy materiał dowodowy. Zdaniem także Naczelnego Sądu Administracyjnego, mimo że termin "ważności" orzeczeń, o jakim mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, ma związek z procedurą wszczęcia postępowania administracyjnego, to uprawnione było stwierdzenie Sądu I instancji, że termin ten, należy też odnosić do "ważności" orzeczeń stanowiących podstawę wydania decyzji. W normalnych bowiem warunkach procedowania organ administracji publicznej jest w stanie zakończyć postępowanie administracyjne wydaniem stosownego aktu, z uwzględnieniem terminów zawartych w k.p.a. Mając jednakże, co należy jeszcze raz zaakcentować, szczególny charakter tego postępowania, organ dążąc do należytego wyjaśnienia sprawy we wszelkich jej aspektach, w przypadku wystąpienia określonych zdarzeń, powzięcia ważkich informacji, nie może być pozbawiony możliwości weryfikacji dokumentu, jakim jest orzeczenie lekarskie, psychologiczne, tylko dlatego, że upłynął już termin na złożenie od niego odwołania.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przy uwzględnieniu prawa stron postępowania do rzetelnego procesu sądowego w zakresie przedstawienia swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony), z którego to prawa strona skarżąca kasacyjnie skorzystała, składając pismo z dnia 21 maja 2021 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło