III OSK 3471/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-07-13
Skład orzekający: Rafał Stasikowski, Olga Żurawska-Matusiak, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które zawiera ogólnikowe stwierdzenia i nie odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy, może stanowić podstawę do uchylenia tego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wadliwość uzasadnienia wyroku WSA, polegająca na jego ogólnikowości i braku odniesienia do konkretnych okoliczności sprawy, uniemożliwia kontrolę instancyjną i stanowi podstawę do uchylenia tego wyroku. Sąd podkreślił, że uzasadnienie musi pozwolić na prześledzenie toku rozumowania sądu i odniesienie się do każdego zarzutu strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkaz personalny o zwolnieniu, uznając uzasadnienie organu za przedwczesne i ogólnikowe oraz nakazując uzupełnienie materiału dowodowego. Komendant Główny Policji złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 PPSA, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Odstąpił od zasądzenia na rzecz Komendanta Głównego Policji kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1840/19 w sprawie ze skargi A. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Komendanta Głównego Policji kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1840/19 po rozpoznaniu skargi A. M. (dalej: "skarżący") na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w pkt: 1. uchylił zaskarżony rozkaz personalny i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z [...] kwietnia 2019 r., nr [...]; 2. zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Stołeczny Policji postanowieniem nr [...] z [...] marca 2019 r. wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne. Skarżącemu przedstawiono zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.) oraz § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KBP z 2004 r. Nr 1, poz. 3).
Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, [...] marca 2019 r. wydał rozkaz personalny nr [...] którym zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od [...] marca 2019 r. na okres 3 miesięcy. Rozkazowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. [...] kwietnia 2019 r. Komendant Główny Policji wydał rozkaz personalny nr [...], którym w zasadniczej części utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
[...] marca 2019 r. Zastępca Naczelnika Wydziału [...] Komendy [...] Policji wystąpił do Komendanta [...] Policji z wnioskiem o zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu podał, że zarzucony skarżącemu czyn ma charakter szczególnie naganny i skutkuje utratą do niego zaufania przez bezpośredniego przełożonego, co uniemożliwia mu dalsze kompetentne i rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych.
Komendant Stołeczny Policji w piśmie z [...] marca 2019 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Następnie Komendant Stołeczny Policji rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] zwolnił skarżącego ze służby w Policji.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] czerwca 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższy rozkaz personalny z [...] kwietnia 2019 r.
W uzasadnieniu organ podał, że w stosunku do skarżącego zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne, które ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie. Należy mieć bowiem na uwadze całokształt okoliczności zaistniałych w tej sprawie i wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności towarzyszące i to zarówno te, które nastąpiły przed, jak i po zdarzeniu, a w szczególności zachowanie skarżącego wykonującego w nieuprawniony i samowolny sposób czynności służbowe na terenie podległym innej jednostce Policji, niż ta, w której pełnił służbę oraz jego postawę w dniu zdarzenia, a także w trakcie prowadzonych czynności mających na celu wyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności tej sprawy. Organ prowadzący postępowanie nie badał i nie bada czy w istocie przewinienie dyscyplinarne zostało popełnione, a także czy w wyniku jego popełnienia policjant może pełnić dalej służbę, ale czy okoliczności stanowiące pewien ciąg zdarzeń zależnych oraz niezależnych od woli policjanta, spowodowały konieczność wykluczenia go z szeregów formacji, z uwagi na ważny interes służby.
Komendant wskazał, że podstawą do zwolnienia skarżącego ze służby było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Fakt ten potwierdzały okoliczności towarzyszące zdarzeniu polegającemu na samowolnym podjęciu czynności służbowych poza obszarem podległym Komendzie Stołecznej Policji, bez zgody i wiedzy przełożonego, bez poinformowania kierownika lub dyżurnego tej jednostki o podjętych działaniach, a także z wykorzystaniem sprzętu służbowego. W ocenie organu, biorąc pod uwagę zaistniałe okoliczności oraz stan faktyczny i prawny sprawy, w pełni zasadnym było zwolnienie skarżącego ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i nadanie przez organ pierwszej instancji rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Skarżący złożył na powyższy rozkaz personalny skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że prawidłowe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego nastąpiło z uwagi na ważny interes służby. Sąd zwrócił uwagę, że ustawa o Policji nie zawiera definicji pojęcia "ważny interes służby". W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że przy interpretacji tego pojęcia należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. W rachubę w tym zakresie może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, co wymaga by funkcjonariusz dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie kontynuował w niej służby.
Sąd podał, iż z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że podstawą zwolnienia skarżącego ze służby "było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii". W ocenie Sądu takie stanowisko organu nie znajduje uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, jego analizie i jest co najmniej przedwczesne. Z akt sprawy wynika bowiem, że Komendant [...] Policji postanowieniem z nr [...] z [...] marca 2019 r. wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne i został mu przedstawiony zarzut nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta określonych w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 58 ust 1 tej ustawy oraz w § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjantów. Ten sam organ rozkazem personalnym nr [...] z [...] marca 2019 r. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od [...] marca 2019 r. na okres trzech miesięcy. W tym samym dniu do Komendanta [...] Policji wpłynął wniosek Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] K[...]P o wszczęcie postępowania, w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Komendant [...] Policji w piśmie z [...] marca 2019 r. poinformował skarżącego o wszczęciu wnioskowanego postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu, analizując powyżej opisaną sekwencję zdarzeń, nie sposób nie zauważyć braku konsekwencji w działaniu organu i chaos decyzyjny. Sąd podkreślił, że celem postępowania dyscyplinarnego jest ustalenie okoliczności uzasadniających odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta, wyjaśnienie okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej oraz nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej i orzeczenia kary współmiernej do zaistniałego czynu policjanta. Oczywiście dopuszczalne jest równoczesne prowadzenie postępowania dyscyplinarnego i postępowania administracyjnego. Jednakże, skoro organ Policji zdecydował się na takie działanie, to miał obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający i nie dający podstaw do przyjęcia, że skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Organ wydając rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego zobowiązany był w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie sprostały tym obowiązkom. Sąd wskazał, że również uzasadnienia wydanych przez organy decyzji cechują się wysokim stopniem ogólnikowości i odstają od wzorca prawidłowego uzasadnienia, jakie ustanawia art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwy prawnie rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
Końcowo Sąd podał, że rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany jest do uzupełnienia materiału dowodowego, a w szczególności w zakresie okoliczności związanych z przedmiotowym zdarzeniem, roli skarżącego w tym zdarzeniu w sytuacji gdy uczestniczył w nim inny policjant. Te okoliczności zostały bowiem przez organ całkowicie pominięte w niniejszym postępowaniu. Ponadto organ wystąpi o opinię do związku zawodowego policjantów, którego członkiem był skarżący.
Komendant Główny Policji złożył na powyższy wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie skargi. Jednocześnie zwrócił się o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wg norm prawem przewidzianych, jak również o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a zw. z art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") i uchylenie prawidłowego rozkazu personalnego z [...] czerwca 2019 r. Komendanta Głównego Policji wraz z poprzedzającym go rozkazem organu pierwszej instancji w związku z uznaniem, iż organy Policji naruszyły:
- art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., przez nieustalenie faktów mających istotne znaczenie dla sprawy w sposób wyczerpujący,
- art. 80 k.p.a., przez dokonanie dowolnej oceny dowodów i przekroczenie granic uznania administracyjnego,
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy
nieprawidłowego rozkazu personalnego organu pierwszej instancji,
- art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, przez przyjęcie, iż ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do stosowania tych przepisów, podczas gdy:
- organ ustalił stan faktyczny w sposób wyczerpujący,
- organ dokonał prawidłowej oceny tego materiału, przy czym nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego co do przebiegu zdarzenia oraz uznał, że motywy jakimi się kierował nie miały znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanek zwolnienia ze służby,
- Komendant Główny Policji w sposób prawidłowy wyjaśnił zasadność przesłanek jakimi kierował się przy orzekaniu, wskazał dowody na jakich się oparł oraz dowody, którym odmówił mocy dowodowej, jak też prawidłowo ustalił, iż rozkaz personalny organu I instancji jest prawidłowy,
- organ dokonał prawidłowej subsumpcji art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji do ustalonego stanu faktycznego,
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób wadliwy tj.:
- ogólnikowy bez wskazania jakie okoliczności zdaniem Sądu nie zostały wyjaśnione przez organ - w ramach zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a.,
- niewyjaśnienie z jakich przyczyn Sąd uznał, za błędne odmowę wiarygodności przez organ wyjaśnieniom strony co do przebiegu zdarzeń.
- niewyjaśnienie przyczyn z powodu których organ ma wystąpić ponownie do związku zawodowego o opinię, w sytuacji, gdy organ wystąpił do właściwej organizacji, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji obowiązującym na dzień 17 czerwca 2019 r.,
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, przez mylne uznanie, iż organ jest obowiązany do ustalenia roli skarżącego w zdarzeniu z [...] lutego 2019 r. w kontekście udziału w nim innego policjanta, podczas gdy okoliczności te zostały ustalone przez organ, a nadto nie stanowiły per se podstawy faktycznej zwolnienia ze służby,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., przez przyjęcie ich jako procesowej podstawy orzekania pomimo, iż ustalenie przez Sąd meriti naruszeń prawa materialnego byłoby możliwe jedynie w przypadku, gdyby Sąd stwierdził, iż stan faktyczny przyjęty przez organy jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia, a zatem (a contrario) stwierdzenie naruszenia przez organ przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wyklucza możliwość uznania zaistnienia naruszenia art. 45 ust. 2 pkt 5 i art. 25 ust. 1 ustawy o Policji;
II. prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji polegającą na uznaniu, iż ustalenie czy skarżący legitymuje się nieposzlakowaną opinią jest zależne od ustalenia jego roli w zdarzeniu z 18 lutego 2019 r., podczas gdy ani jego rola, ani motywy jakimi się kierował, ani nawet udział w tym zdarzeniu innego policjanta nie mają istotnego znaczenia w sprawie, bowiem kwestią przesądzającą o możliwości uznania, iż zachodzą przesłanki do zwolnienia ze służby był fakt konieczności poszukiwania przez Komendę Powiatową Policji w W. przez analizę monitoringu osób pełniących służbę w Z. przy ul. [...] i ujawnienie, iż ww. jednostka nie wystawiała tam jakiegokolwiek patrolu, a w konsekwencji ujawnienie, iż policjanci nie przestrzegają właściwości miejscowej, działając tym samym poza prawem.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie równej czterokrotności stawki minimalnej, Jednocześnie zwrócił się o wyznaczenie terminu rozprawy w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącego organ dopiero na etapie skargi kasacyjnej wskazał przyczyny jego zwolnienia ze służby. W żadnym bowiem z wydanych w niniejszej sprawie rozkazów personalnych nie wyjaśniono dlaczego uznano, że naruszył on wizerunek policji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo, w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu zasadniczo podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, możliwe jest badanie zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Zgodnie z tym przepisem sąd powinien w uzasadnieniu wyroku przedstawić zwięźle stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W przypadku uchylenia decyzji trzeba też zawrzeć w nim wskazówki co do dalszego postępowania. Uzasadnienie powinno pozwolić na prześledzenie toku rozumowania sądu, które doprowadziło go do sformułowania oceny o zasadności bądź bezzasadności skargi. Strona winna po jego lekturze mieć pewność, że sąd przeanalizował każdy z podniesionych przez nią zarzutów, konfrontując je z zebranym materiałem dowodowym, wnioskami organów co do faktów wynikających z tych dowodów, prześledził tok postępowania administracyjnego pod kątem jego zgodności z prawem i zbadał zgodność wydanego aktu administracyjnego z prawem. Sąd nie może więc ograniczyć się do ogólnikowych stwierdzeń czy też tylko do przytoczenia wszystkich istotnych zarzutów bez odniesienia się do każdego z nich z osobna. Winien wyjaśnić stronie, dlaczego w świetle przepisów prawa jej stanowisko jest prawidłowe bądź nieprawidłowe (por. wyroki NSA z: 13 lutego 2008 r., I FSK 195/07, 29 stycznia 2008 r., I FSK 142/07, 18 września 2007 r., I FSK 1206/06 i 26 lipca 2007 r., I OSK 1281/06). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09), jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. np.: wyroki NSA z: 12 października 2010 r., II OSK 1620/10, 5 kwietnia 2012 r., I FSK 1002/11). Uchybieniem, niepozostającym bez wpływu na rezultat kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia, jest bowiem uzasadnienie, w którym ocena o zgodności/niezgodności z prawem zaskarżonego aktu formułowana jest bez odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, albowiem w tego rodzaju sytuacji nie jest możliwe zrekonstruowanie przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęcie konkretnego kierunku interpretacji i zastosowania konkretnych przepisów prawa w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. np. wyrok NSA z 11 stycznia 2011 r., I GSK 685/09).
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji poczynił szereg rozważań natury ogólnej, odnoszących się tak do rozumienia pojęcia "ważnego interesu służby", jak i do zakresu kontroli decyzji uznaniowej oraz powinności organu w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Rozważania te należy w pełni podzielić, zauważając jednak, iż nie zostały one odniesione w sposób dostateczny do okoliczności przedmiotowej sprawy.
Wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie cechuje się wysokim stopniem ogólnikowości i nie odstaje od wzorca prawidłowego uzasadnienia ustanowionego w art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wprost przeciwnie. Uzasadnienie to jest szczegółowe, podane w nim zostały istotne - według organu - okoliczności stanu faktycznego sprawy i okoliczności te zostały skonfrontowane z pojęciem "ważnego interesu służby". Te rozważania organu nie zostały jednak poddane ocenie Sądu pierwszej instancji. Organ wskazał m.in. że przedmiotem oceny, z punktu widzenia spełnienia przesłanek wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nie może być wyłącznie czyn polegający na popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, ale całokształt zachowań i postawa funkcjonariusza, jaką przejawiał w dniu zdarzenia. Ocena tego zachowania stanowi nie tylko dobitny przykład naruszenia przepisów prawa, ale jest przede wszystkim zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta. Organ podkreślił, że wykorzystywanie w czasie pozasłużbowym jakichkolwiek atrybutów związanych z pełnioną funkcją policjanta jest nie tylko niedopuszczalne przez przepisy prawa, niezgodne z zasadami etyki zawodowej, ale przede wszystkim narusza zasady współżycia społecznego i reguły bezpieczeństwa. Wykonywanie czynności służbowych na obszarze innej jednostki organizacyjnej Policji, jeśli nie jest uprzednio zgłoszone przełożonemu, a także kierownikowi tej innej jednostki Policji lub dyżurnemu tej jednostki, może w sposób bezpośredni zagrażać życiu i zdrowiu nie tylko policjanta, który je wykonuje, innych policjantów, którzy albo sami ujawnili takie zdarzenie, albo zostali poinformowani przez osoby trzecie, ale przede wszystkim osób postronnych, którym Policja jako zobowiązana jest zapewnić bezpieczeństwo. Ta argumentacja organu, jak i motywy decyzji w szerszym zakresie nie zostały przez Sąd pierwszej instancji zauważone.
Sąd pierwszej instancji ocenił natomiast, że stanowisko organu co do braku przez skarżącego przymiotu nieposzlakowanej opinii jest przedwczesne i nakazał uzupełnić materiał dowodowy w sprawy. Nie wytłumaczył jednak na czym opiera swoją ocenę, dlaczego argumentacja organu jest nieprzekonywająca i jakie okoliczności należy jeszcze w sprawie wyjaśnić. Istotne jest bowiem, że organ w sposób jednoznaczny określił jakie czynności były relewantne z punktu widzenia decyzji merytorycznej, pozostawiając poza tym zakresem rolę skarżącego w zdarzeniu z [...] lutego 2019 r. w kontekście udziału w nim innego policjanta. Podkreślenia wymaga, że zakres postępowania dowodowego determinowany jest przedmiotem postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji nakazując wyjaśnienie tych okoliczności nie określił, jaką rolę odgrywają one w rozpoznawanej sprawie, zważywszy, że okoliczności te nie stanowiły przyjętej przez organ podstawy faktycznej zwolnienia skarżącego ze służby. Powinnością Sądu było natomiast dokonanie oceny, czy te okoliczności faktyczne, które w ramach stanu faktycznego przyjął organ, mogły stanowić podstawę dla oceny, że ważny interes służby został naruszony. Stwierdzenie, że pogląd o braku przez skarżącego przymiotu nieposzlakowanej opinii jest przedwczesny w konfrontacji z ustaleniami decyzji i argumentacją organu, w istocie niczego nie wyjaśnia. Braki argumentacyjne stanowiska Sądu pierwszej instancji w sposób znaczący uniemożliwiają dokonanie oceny legalności zaskarżonego wyroku, w tym dokonanej przez Sąd oceny co do naruszenia granic uznania administracyjnego. Nie jest przy tym jasne, które dowody w sprawie organ błędnie, niewłaściwie czy też dowolnie ocenił, wszystkie, czy tylko niektóre.
Nie można przy tym podzielić przekonania Sądu, że działania organu w ramach zaistniałego stanu faktycznego i wydarzenia z [...] lutego 2017 r. były niekonsekwentne i cechował je chaos decyzyjny. Z pewnością nie wskazuje na to przedstawiona przez Sąd chronologia zdarzeń. Przedmiot każdego ze wszczętych i prowadzonych postępowań był inny, inny był też oczekiwany przez organ rezultat. Jak słusznie zauważył Sąd, dopuszczalne jest równoczesne prowadzenie postępowania dyscyplinarnego i administracyjnego, zwłaszcza przy założeniu, że cel każdego z tych postepowań jest inny. Stąd niezrozumiałe są formułowane przez Sąd zarzuty w powyższym zakresie.
Nie jest do końca jasne stanowisko Sądu nakazujące organowi wystąpienie o opinię do związku zawodowego policjantów. Jest to wprawdzie warunek niezbędny wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ale jak podnosi organ, w rozpoznawanej sprawie o wyrażenie stosownej opinii do związku zawodowego policjantów występował. Brak stanowiska organizacji związkowej nie tamuje toku postępowania i nie stanowi przeszkody w wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił natomiast, w jakiej regulacji prawnej upatruje konieczność ponownego wystąpienia o opinię organizacji związkowej policjantów. Wprawdzie jak wynika z protokołu rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący na rozprawie zwrócił uwagę, że organ zwrócił się do niewłaściwej organizacji związkowej o opinię w przedmiocie zwolnienia ze służby. Skarżący był członkiem oddziału terenowego NSZZP Solidarność Wydziału [...] Komendy [...] Policji. Stanowisko to jednak nie zostało uwzględnione przez Sąd w części sprawozdawczej uzasadnienia, nie odniósł się też do niego Sąd w rozważaniach prawnych. Nie jest zatem oczywiste, czy to podana przez skarżącego okoliczność skłoniła Sąd do nakazania organowi wystąpienia do związku zawodowego policjantów, którego członkiem był skarżący.
Braki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodują, że przedwczesnym byłoby odnoszenie się przez Sąd kasacyjny do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przeprowadzi pełną kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, uwzględniając przedmiot postępowania i podstawę faktyczną i prawną kontrolowanej decyzji, zaś rozstrzygnięcie uzasadni w sposób spełniający wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. i umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę, dlatego na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od zasądzenia ich zwrotu na rzecz organu. Skład orzekający podzielił pogląd zaprezentowany w wyrokach NSA z 17 stycznia 2008 r., I FSK 140/07 i z 21 lutego 2012 r., II GSK 51/11, że jeżeli wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny, to brak jest dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs⁴ ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło