II SA/Rz 1199/17
WyrokWSA w Rzeszowie2018-01-25
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym przewóz regularny stanowi naruszenie warunków technicznych pojazdu, czy też wymogów w zakresie wyposażenia i oznakowania, a w konsekwencji, jaka kara pieniężna powinna zostać nałożona?Ratio decidendi
Brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym przewóz regularny nie stanowi naruszenia warunków technicznych pojazdu, lecz wymogów w zakresie wyposażenia i oznakowania. W związku z tym, kara pieniężna powinna być niższa, zgodna z kwalifikacją naruszenia jako nie spełnienia wymagań w zakresie wyposażenia, a nie warunków technicznych.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków zezwolenia (samowolne skrócenie trasy i pominięcie przystanku) oraz za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiadał wymaganym warunkom technicznym z powodu braku bocznej tablicy kierunkowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Przewoźnik zaskarżył decyzje, kwestionując kwalifikację braku tablicy kierunkowej jako naruszenia warunków technicznych i domagając się zmiany kwalifikacji na naruszenie przepisów dotyczących wyposażenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w [...] na rzecz skarżącego W. N. kwotę 320 zł /słownie: trzysta dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. II SA/Rz 1199/17
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi W.N. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: N.W. Usługi Transportowo – Turystyczne jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr [...], dotycząca nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów w transporcie drogowym.
W dniu 5 kwietnia 2017 r. w miejscowości Ł. przy ul. [...] przeprowadzona została przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego kontrola drogowa autobusu marki Mercedes-Benz nr rej. [...], którym kierował A. S. W chwili kontroli wykonywany był przewóz w imieniu przedsiębiorcy – W.N., prowadzącego działalność gospodarczą pn.: N. W. Usługi Transportowo – Turystyczne, tj. transport drogowy osób na linii regularnej Ł.– R.
W toku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu nr [....] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Zgodnie z okazanymi dokumentami, kierowca powinien był bowiem wykonywać kurs na linii regularnej P. – Ł. – R. Również stwierdzono w autobusie brak tablicy bocznej kierunkowej.
W trakcie kontroli kierowca okazał dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, licencję nr [...] oraz wypis nr 002 z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej P. – Ł. – R. wraz z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia. Z kontroli sporządzony został protokół z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...].
W związku ze stwierdzonymi naruszeniami, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD) decyzją z dnia [...] czerwca
2017 r., Nr [...], działając na podstawie art. 92a ust. 1, 6 i 7, zał. nr 3 lp. 2.2.3 i lp. 2.5.1. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm., dalej: u.t.d.) nałożył na W.N., prowadzącego działalność gospodarczą pod w/w firmą karę pieniężną w wysokości
8 000 zł za:
- wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych
w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków,
- wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego.
W odwołaniu W.N. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie zmianę kwalifikacji naruszenia z lp. 2.5.1 na lp. 2.5.2 załącznika nr 3 u.t.d. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 92a ust. 1 i 6 w związku z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;
- art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a., poprzez bezzasadne uznanie, że tablice kierunkowe
w które powinien być wyposażony autobus wykonujący przewóz regularny pasażerów, powinny zostać zaliczone do warunków technicznych pojazdu, a nie do jego wyposażenia;
- naruszenie zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W ocenie Odwołującego organ powinien zmienić kwalifikację naruszenia, bowiem brak tablic kierunkowych informujących o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia, nie zaś do warunków technicznych pojazdu. Na poparcie swego stanowiska powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych. Ponadto wyjaśnił, że kierowca wjeżdżając na rondo przy ul. [...]
w R. zauważył, że na przystanku "[...]" nie oczekuje żaden pasażer i dlatego nie zatrzymał się na nim, by nie tracić czasu. Wyjaśnił także, że po przeprowadzonej kontroli, w związku z nierentownością linii na odcinku Ł. – P., zrzekł się zezwolenia nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych na trasie R. – P.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazaną na wstępie decyzją z dnia 9 sierpnia 2017 r. – powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r.,
poz. 1257, dalej: K.p.a.), art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r.,
poz. 935), art. 4 pkt 7 i 9, art. 18 ust. 1, art. 18b, art. 20, art. 87, art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. oraz § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022, dalej: rozporządzenie
z 31 grudnia 2002 r.") oraz lp. 2.2.3 i lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Organ odwoławczy podał, że przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym są wykonywane zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu o jakim mowa w art. 18 u.t.d. i zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 18b u.t.d. Do wykonywania takich przewozów używane są m. in. autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym (art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d.). W myśl art. 20 u.t.d., w zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów; przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.
W § 18 ust. 1 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. wskazano natomiast, że autobus powinien być wyposażony m.in. w tablice kierunkowe – na autobusie regularnej komunikacji publicznej (pkt 13). Nadto zgodnie z § 21 ust. 1 cyt. rozporządzenia, powinien być on wyposażony w tablice kierunkowe - czołową i boczną, przy czym autobus kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą – również w tylną i wewnętrzną. Wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 5 000 zł – lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast wykonywanie przewozu regularnego
z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu
w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3 000 zł – lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zdaniem organu odwoławczego, z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że kierowca w dniu kontroli nie przyjechał zgodnie z rozkładem jazdy na przystanek R.H., tylko bezpośrednio pojechał na przystanek R.UW. Potwierdzają to zeznania kierowcy oraz protokół kontroli drogowej. Obowiązkiem kierowcy było zatrzymać się na przystanku R.H. W ocenie organu niedopełnienie tego obowiązku stanowiło wykroczenie poza zakres posiadanego zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, a tym samym naruszenie przepisów prawa. Następnie zgodnie
z rozkładem jazdy, który jest załącznikiem do posiadanego zezwolenia, kierowca
o godzinie 08:23 przyjechał na przystanek w Ł. ul. [...]. Dalej kierowca pojechał na przystanek Ł., ul. [...]. Kierowca nie pojechał natomiast w dalszą trasę do P. oraz nie rozpoczął kolejnego kursu
z przystanku P. MOK o godzinie 08:55, tylko rozpoczął przewóz osób na przystanku Ł., ul. [...] o godzinie 09:25. Powyższe potwierdzają zeznania świadka i protokół kontroli drogowej. Jak wyjaśnił organ, zgodnie
z rozkładem jazdy zgłoszonym do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [....], odjazd autobusu powinien nastąpić o godzinie 07:50 z przystanku R.H., a kurs powinien się zakończyć o godzinie 08:49 na przystanku P.MOK. Kolejny kurs powinien zostać rozpoczęty o godzinie 08:55 na przystanku P.MOK i zakończyć się na przystanku R.H. o godzinie 09:55.
Sam kierowca przesłuchany w charakterze świadka pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań podał, że przewozy osób zostały skrócone do trasy Ł. – R. Przewozy osób do P. nie są realizowane. Zdaniem Organu, samowolne skracanie trasy przez przewoźnika stanowi naruszenie warunków zezwolenia, a tym samym stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej.
Jak ustalono podczas kontroli, autobus nie był także wyposażony w tablicę kierunkową boczną. Potwierdza to opis naruszeń stanowiący załącznik do protokołu kontroli, dokumentacja fotograficzna oraz zeznania kierowcy. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., tablice kierunkowe muszą być umieszczone za przednią i boczną szybą autobusu. Ponadto § 21 ust. 1 tego rozporządzenia dokładnie określa miejsce umieszczenia tablic. Użyte w tych przepisach słowo "powinien" dotyczy minimalnych warunków jakie musi spełniać autobus służący do wykonywania przewozu osób. Umieszczenie ich w jakimkolwiek innym miejscu w pojeździe bądź brak choćby jednej z tablic stanowi naruszenie ww. przepisów. W tych okolicznościach jako zasadne GITD ocenił nałożenie kary pieniężnej za te naruszenia.
Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją strony, że tablice kierunkowe nie mieszczą się w pojęciu warunków technicznych. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych GITD stanął na stanowisku, że tablice kierunkowe należą do warunków technicznych autobusu, ze względu na przeznaczenie pojazdu. Wymóg taki jest dodatkowym wymogiem w zakresie warunków jakie ma spełniać autobus
w ramach działu III rozporządzenia, który określa warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem. Jest to dodatkowy wymóg techniczny takiego pojazdu.
GITD uznał, że odwołujący ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów u.t.d. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego wysokości kary, jej dotkliwości
i niewspółmierności do popełnionego czynu, organ wyjaśnił, że kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Nakładane są za stwierdzone naruszenia i nie podlegają obniżeniu. GITD uznał również, że postępowanie organu I instancji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad wynikających z K.p.a. Odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów mogących być podstawą do zwolnienia go z odpowiedzialności.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję GITD złożył W.N., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Z ostrożności procesowej skarżący zawnioskował o zmianę kwalifikacji naruszenia z lp. 2.5.1 na zaistniałe faktycznie określone w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 u.t.d.
Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 92a ust. 1 i 6 w związku z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;
- art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a., poprzez bezzasadne uznanie, że tablice kierunkowe,
w które powinien być wyposażony autobus wykonujący przewóz regularny pasażerów, winny zostać zaliczone do warunków technicznych pojazdu, a nie do jego wyposażenia;
- rażące naruszenie zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ukaranie go bardzo dotkliwą karą pieniężną, za naruszenie małej wagi.
W rozwinięciu zarzutów skarżący podtrzymał argumentację prezentowaną
w odwołaniu. Nie zgodził się ze stanowiskiem, że informujące o trasie przejazdu tablice kierunkowe w które powinien być wyposażony autobus wykonujący przewóz regularny wchodzą w skład warunków technicznych pojazdu, a nie jego niezbędnego wyposażenia. Wyjaśnił, że kontrolowany autobus wyposażył zarówno w przednie jak
i boczne tablice kierunkowe, lecz te są notorycznie niszczone czy kradzione przez pasażerów. Kierujący pojazdem A.S. przed kontrolą nie zauważył braku bocznej tablicy kierunkowej, w którą był wyposażony autobus.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jako częściowo zasadna, została przez Sąd uwzględniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przypomnieć wypada, iż zaskarżoną decyzją GITD – po rozpatrzeniu odwołania W.N. – utrzymał w mocy decyzję WITD z dnia [...] czerwca 2017 r. o nałożeniu na niego kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł w związku z naruszeniami obowiązujących w transporcie drogowym przepisów, stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej 5 kwietnia 2017 r. Naruszenia te polegały na:
- wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym – dotyczące ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków,
- wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący prowadzący działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych, na podstawie zezwolenia Marszałka Województwa P. uprawniony był do wykonywania przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym na trasie P. – Ł. – R.
Nie budzi wątpliwości Sądu, a okoliczność ta de facto nie jest też kwestionowana ani w odwołaniu ani w skardze, że wykonujący w dniu kontroli
w imieniu przedsiębiorcy przewóz pojazdem A.S. ograniczył kurs jedynie do części tej trasy, tj. do odcinka Ł. – R., z jednoczesnym pominięciem przystanku R.H.
W tym zakresie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 18 ust. 1 u.t.d., wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia. W myśl art. 18b ust. 1 pkt 7 tej ustawy, przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym są wykonywane zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Stosownie do art. 20 ust. 1a, załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy. Według art. 18b ust. 2 pkt 5 u.t.d., podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m. in. naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Stosownie do art. 4 pkt 22 ww. ustawy, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
Zgodnie zaś z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków o których mowa ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy). Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3 000 zł (lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Art. 20a u.t.d. określa na jakich zasadach jest możliwe odstępstwo od wykonywania przewozów zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, którego integralną częścią jest rozkład jazdy. Stosownie do ust. 1 tego artykułu, warunków określonych w zezwoleniu nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. Mimo, że wyliczenie w w/w przepisie ma jedynie charakter przykładowy, to jednak wyraźnie wskazuje się w nim, że niezależne od przedsiębiorcy okoliczności uzasadniające odstąpienie od warunków określonych w zezwoleniu mają uniemożliwiać wykonywanie przewozów zgodnie z obowiązującym przebiegiem trasy przewozów. Za takie nie może być uznana samowolna modyfikacja trasy przejazdu i przystanków względem określonych w zezwoleniu. W tym zakresie w prawidłowo orzeczono o nałożeniu kary i jej wysokości.
Jak już wspomniano, wniesiona skarga jest częściowo zasadna. Wydane w sprawie decyzje administracyjne zostały przez WSA uchylone z powodu wadliwej – mającej wpływ na wynik sprawy – wykładni przepisów prawa materialnego. Błędna wykładnia przepisów powołanego rozporządzenia doprowadziła Organy do niezgodnej z prawem kwalifikacji uchybienia polegającego na braku w kontrolowanym pojeździe bocznej tablicy kierunkowej.
WSA podziela te zarzuty skargi, które oparte są na naruszeniu przez organy przepisów prawa materialnego w postaci lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Na mocy tej regulacji wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, podlega karze w wysokości 5000 zł. Na tej podstawie wymierzono stronie karę w wysokości 5000 zł, uprzednio wykazując brak tablicy bocznej kierunkowej. Organ drugiej instancji ocenił brak tablicy bocznej kierunkowej jako niespełnienie jednego z warunków technicznych jakie powinien zachować przewoźnik posługujący się przy wykonywaniu przewozu autobusem w świetle § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r. poz. 2022; zwane dalej rozporządzeniem). Należy przyznać, że to Stanowisko Organu jest zgodne z linią orzeczniczą NSA, która stwierdza że skoro stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia autobusy regularnej komunikacji publicznej powinny być wyposażone w tablice kierunkowe, to brak tego wyposażenia rodzi skutek w postaci wykonywania przewozu regularnego w komunikacji publicznej autobusem nie odpowiadającym wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego i okoliczność ta uzasadnia zastosowanie sankcji określonej w Ip. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. (zob. wyroki NSA z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1173/10; z 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2403/13; z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1100/14; i z 16 lipca 2015 r., II GSK 1556/14).
Sąd nie podzielił tak restrykcyjnej dla przewoźników wykładni powołanych regulacji u.t.d. Zdaniem WSA w aktualnym stanie prawnym nie znajduje uzasadnienia pogląd, że brak tablic kierunkowych, stanowiących niewątpliwie element wyposażenia pojazdu w związku z przewozem pasażerów, należy traktować jako naruszenie warunków technicznych. Brak tego rodzaju tablic stanowi natomiast delikt opisany w lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. w postaci nie spełnienia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, za który również grozi przewoźnikowi kara jednak w niższej wysokości, bo w kwocie 2000 zł (vide wyrok WSA w Olsztynie z 26 sierpnia 2014 r., sygn. II SA/Ol 646/14, LEX, wyrok WSA w Krakowie z 18 lutego III SA/Kr 791/13, LEX, wyrok WSA w Warszawie z 26 maja 2010 r., sygn. VI SA/Wa 628/10, LEX).
Sąd podziela w całości stanowisko wyrażone w zdaniu odrębnym do wyroku NSA z dnia 10 października 2017 r., o sygn. II GSK 4852/16, sędziego NSA Zbigniewa Czarnika. W tym stanowisku przekonująco wyjaśniono, że ustalenie znaczenia pojęcia warunków technicznych, jakie powinny spełniać pojazdy musi wychodzić z treści art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie można zgodzić się z założeniem, że rozdział zatytułowany "warunki techniczne pojazdów", obejmuje wszystkie parametry związane z budową, wyposażeniem i ich utrzymaniem. Gdyby tak było, to ustawodawca nie rozróżniałby wyraźnie wysokości sankcji na gruncie przepisów u.t.d. Skoro jednak to czyni, to przyjąć należy, że warunki techniczne i wyposażenie, to różne kategorie techniczne (części składowe pojazdu), ale przede wszystkim różne kategorie prawne, skoro są z nimi łączone różne kary. Ponieważ u.t.d. oraz P.r.d. nie definiują pojęcia warunków technicznych pojazdu, to ustalenie jego treści nie może odwoływać się tylko do wykładni systemowej realizowanej w ramach jednego aktu prawnego jakim jest rozporządzenie z dnia 31 grudnia 2002 r. Akt ten wydany na podstawie art. 66 ust. 5 P.r.d. określa warunki techniczne oraz zakres niezbędnego wyposażenia pojazdu. Zatem już na etapie delegacji ustawowej dla ministra wydającego rozporządzenie jednoznacznie rozróżniono warunki techniczne i wyposażenie. Z tego powodu niedopuszczalna jest sytuacja, w której warunki techniczne są pojęciem interpretowanym szerzej ze szkodą dla przedsiębiorcy, niż by to było możliwe.
Pojawienie się w treści rozporządzenia wyraźnej niekonsekwencji terminologicznej nie uprawnia do takiej wykładni § 18 ust. 1 pkt 13 tego aktu, w myśl której boczna tablica kierunkowa jest warunkiem technicznym autobusu. Ustalanie treści i zakresu pojęcia warunków technicznych pojazdów musi wychodzić nie tylko od wewnątrzsystemowej wykładni samego rozporządzenia, ale przede wszystkim od semantycznego ustalenia znaczenia takiego terminu w powiązaniu z zawartą tam regulacją. Na gruncie językowym warunki to czynniki wyznaczające zaistnienie określonego zdarzenia, właściwości, cechy czy stanu rzeczy. Warunki techniczne to właściwości jakie w procesie wytworzenia, szeroko ujętej pracy ludzkiej, uzyskuje określony przedmiot (rzecz) ze względu na różne parametry, np. przeznaczenie, bezpieczeństwo itp. Wychodząc z takiej perspektywy językowej warunki techniczne pojazdu to te właściwości, które decydują o parametrach technicznych, które gwarantują spełnienie przez pojazd warunków związanych z bezpiecznym korzystaniem z tego rodzaju rzeczy w zależności od rodzaju funkcji, które ma on spełniać. Wszystko inne, co jest częścią pojazdu musi być traktowane jako wyposażenie. W kontekście tych uwag boczna tablica kierunkowa w autobusie nie jest związana z tak rozumianymi właściwościami pojazdu, a przez to nie może być warunkiem technicznym w rozumieniu pkt 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Jest ona wyłącznie jednym z elementów informujących pasażera o kierunku kursu i tylko taka jest jej rola.
Poza tym, skoro załącznik nr 3 w pkt 2.5.1. i 2.5.2. dokonuje wyraźnego rozróżnienia kary za naruszenie warunków technicznych pojazdu i wyposażenia, to przy braku jednoznacznej, legalnej definicji tych pojęć wykładnia ich treści musi brać pod uwagę wysokość dolegliwości za ich naruszenie. Na gruncie art. 2 Konstytucji RP nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ dokonuje rozszerzającej wykładni pojęcia warunków technicznych pojazdów, obejmując tym zakresem elementy wyposażenia, zwłaszcza że § 18 ust. 1 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. jednoznacznie językowo posługuje się pojęciem wyposażenia. Temu terminowi nie można nadawać treści poprzez rozszerzające rozumienie terminu warunki dodatkowe, który pojawia się w tytule rozdziału 5 tego aktu, bo warunki dodatkowe to także w zakresie wyposażenia o jakim stanowi § 18 ust. 1.
Dodać do tego wypada konieczność uwzględnienia przez Organ zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7a K.p.a. nakazującej rozstrzygać wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. W myśl tego przepisu jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zdaniem Sądu, Państwo nie powinno osiągać korzyści z wprowadzenia niejasnych przepisów, mogąc stosować je w taki sposób, który byłby najkorzystniejszy z punktu widzenia interesów państwa. Należy zgodzić się, iż funkcją art. 7a K.p.a. jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa (por. M. Przybysz, Art. 7(a). W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2018 r.). Niewątpliwie treść powołanych unormowań budzi wątpliwości, czego dowodem są powstałe w orzecznictwie sądowoadministracyjnym odrębności na temat wykładni § 18 ust. 1 pkt 13 w/w rozporządzenia, a nawet stanowisko GITD co do konieczności uznania tablicy kierunkowej za warunek techniczny w szerszym rozumieniu. Dlatego też przytoczony przepis wraz z przepisami sankcjonującymi brak tablicy kierunkowej bocznej, winny było zostać zinterpretowane przez Organy inspekcji na korzyść skarżącego, a więc tak jak nakazuje to ustawodawca w art. 7a K.p.a.
W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponieważ błędna wykładnia przepisów prawa materialnego zaważyła na ustalonym w decyzji wyniku sprawy tj. na wymiarze kary pieniężnej, to skarga pomimo że częściowo niezasadna, została przez Sąd uwzględniona.
Dostrzeżone przez WSA uchybienie w zakresie wykładni oraz zastosowania przepisów prawa materialnego względem Skarżącego, miało wpływ na ustalony przez Organy wynik postępowania w postaci nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8 000 zł. Stwierdzony brak tablicy bocznej jest bowiem zagrożony w u.t.d. karą w wysokości 2000 zł. Wobec powyższego nałożona na stronę kara winna zostać ustalona w niższej wysokości niż przyjęły to Organy obu instancji.
W przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Organy ponownie prowadząc postępowanie zobowiązane będą na zasadzie art. 153 p.p.s.a. uwzględnić dokonaną w niniejszym wyroku wykładnię przepisów rozporządzenia i na tej podstawie wydadzą odpowiednią dla stwierdzonych uchybień decyzję administracyjną.
Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Uchylone decyzje nie wywołują określonych w ich treści skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku – art. 152 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło