I SA/Bd 558/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-12-15
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Mirella Łent, Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność organu administracji publicznej polegająca na ustaleniu wysokości dotacji dla niepublicznego przedszkola za 2016 rok, poprzez dwukrotne zmniejszenie stawki dotacji w trakcie roku budżetowego, narusza przepisy ustawy o systemie oświaty i ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Czynność organu polegająca na ustaleniu wysokości dotacji dla niepublicznego przedszkola za 2016 rok, poprzez dwukrotne zmniejszenie stawki dotacji w trakcie roku budżetowego, została uznana za bezskuteczną. Sąd stwierdził, że organ nie wykazał zasadniczych okoliczności uzasadniających pomniejszenie ustalonej wcześniej stawki dotacji, co narusza art. 90 ust. 2b i 4 ustawy o systemie oświaty oraz art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Brak właściwego uzasadnienia w piśmie organu uniemożliwił prawidłową kontrolę sądowoadministracyjną.Stan faktyczny
Strona skarżąca zakwestionowała czynność Burmistrza M. z dnia [...] listopada 2016 r. dotyczącą ustalenia wysokości dotacji dla niepublicznego przedszkola za 2016 rok. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty poprzez błędne ustalenie stawki dotacji, która została dwukrotnie obniżona w trakcie roku budżetowego. Burmistrz M. wniósł o oddalenie skargi, argumentując prawidłowość ustalenia dotacji i dopuszczalność zmian w jej wysokości. Sprawa trafiła do WSA w Bydgoszczy po uchyleniu przez NSA wyroku WSA w poprzedniej instancji.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność czynności Burmistrza M. z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości dotacji dla niepublicznego przedszkola za 2016r. Zasądzono od Burmistrza M. na rzecz B. R. i E. K.-P. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020r. sprawy ze skargi B. R. i E. K.-P. na czynność Burmistrza M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji dla niepublicznego przedszkola za 2016r. 1. stwierdza bezskuteczność czynności, 2. zasądza od Burmistrza M. na rzecz B. R. i E. K.-P. kwotę 697 zł ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] listopada 2015r. w sprawie wysokości miesięcznej stawki dotacji na rok 2016 dla niepublicznych przedszkoli prowadzonych na terenie Gminy M. ustanowiono kwotę dotacji na podstawie średniorocznej liczby dzieci w 2015r. oraz wydatków poniesionych na prowadzenie przedszkoli prowadzonych przez Gminę M. w 2015r. za okres 8 miesięcy. Następnie zarządzeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. ustalono kwotę dotacji na podstawie informacji o liczbie dzieci w przedszkolach na podstawie średniej z całego roku 2015 oraz wydatków poniesionych na prowadzenie przedszkoli prowadzonych przez Gminę M. w 2015r.
Kolejnym zarządzeniem nr [...] z dnia [...] września 2016r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznej stawki dotacji na rok 2016 dla niepublicznych przedszkoli prowadzonych na terenie Gminy M. w przeliczeniu na jednego ucznia wprowadzono nową stawkę miesięczną dotacji w wysokości [...] zł. Wcześniejsza wysokość stawki została ustalona na poziomie [...] zł. Dotację naliczono na podstawie średniej liczby dzieci w 2016r. oraz planu budżetu na 2016r. dla przedszkoli.
P. z dnia [...] grudnia 2016r. strona skarżąca wezwała Burmistrza Miasta i Gminy do usunięcia naruszenia prawa w zakresie ustalenia wysokości dotacji dla Niepublicznego Przedszkola "U N. i K." w Ś. w piśmie z dnia [...] listopada 2016r. poprzez ustalenie wysokości dotacji zgodnie z art. 90 ust. 2b ustawy z dnia [...] września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015r., poz. 2156 ze zm., dalej: "u.s.o.").
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Burmistrz Miasta i Gminy uznał zarzuty strony w części za zasadne, tj. w zakresie ustalenia kwoty dotacji za okres od dnia [...] stycznia 2016r. do dnia [...] kwietnia 2016r., stwierdzając przy tym, że dotacja w przedmiotowym okresie powinna zostać naliczona na podstawie zarządzenia nr [...] z dnia [...] listopada 2015r.
W skardze strona zarzuciła naruszenie art. 90 ust. 2b u.s.o., poprzez błędne ustalenie wysokości stawki dotacji dla Niepublicznego Przedszkola "U N. i K." za 2016r. polegające na przyjęciu jako podstawy wysokości dotacji, bezpodstawnie zmienionej i zaniżonej stawki dotacji na rok 2016 dla niepublicznych przedszkoli prowadzonych na terenie gminy M. w przeliczeniu na jednego ucznia. Skarżąca wniosła o uznanie przez Sąd, że dotacja dla Niepublicznego Przedszkola "U N. i K." za okres od maja do grudnia 2016r. winna zostać ustalona w oparciu o zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w sprawie wysokości miesięcznej stawki dotacji na rok 2016 dla niepublicznych przedszkoli prowadzonych na terenie gminy M. w przeliczeniu na jednego ucznia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej czynności. Zgodnie z tym zarządzeniem, miesięczna stawka dotacji powinna wynosić [...] zł. Tymczasem dotacja dla przedszkola, określona w piśmie z dnia [...] listopada 2016r., została ustalona za okres od stycznia do września 2016r. - na postawie zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] - według stawki 524,48, zaś okres od września do grudnia 2016r. - na podstawie zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] września 2016r. nr [...] - według stawki [...] zł. W ocenie strony skarżącej, działanie organu administracji stoi w sprzeczności z art. 90 ust. 2b u.s.o., z którego wynika, że postawę obliczenia dotacji stanowi kwota wydatków zaplanowanych w budżecie, w związku z czym brak jest podstaw do dokonywania zmian stawki dotacji na rok 2016 w trakcie trwania roku kalendarzowego. Mając na uwadze powyższe, kwota dotacji należna skarżącej winna zostać ustalona wyłączne na podstawie zarządzenia z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w oparciu o stawkę dotacji dla jednego ucznia w przedszkolu niepublicznym w wysokości [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o uznanie skargi za całkowicie bezzasadną i tym samym jej oddalenie. Na wstępie jednak wskazał, że wniesiona przez stronę skarga ma ścisły związek ze skargą wniesioną uprzednio do tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 68/17 i dotyczy tych samych okoliczności faktycznych. Z tego względu druga ze skarg powinna zostać uznana za niedopuszczalną, gdyż zmierza wprost do naruszenia zakazu ponownego wnoszenia do sądu tej samej sprawy. Z ostrożności procesowej organ przedstawił jednak swoje stanowisko w sprawie, stwierdzając, że stawka miesięczna dotacji została ustalona prawidłowo w oparciu o zasady wyrażone w art. 90 ust. 2b u.s.o. Organ nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego braku możliwości zmiany stawki miesięcznej wysokości dotacji w ciągu roku budżetowego. W tym zakresie organ podał, że prawdą jest, iż art. 90 ust. 2b u.s.o. odnosi się do wydatków ujętych w budżecie gminy. Jednak rozumowanie przyjęte przez stronę skarżącą nie jest uprawnione, bowiem pomija istotny fakt, że przyjęta wysokość dotacji została ustalona na podstawie wydatków poniesionych przez 8 miesięcy 2015r. na prowadzenie przedszkoli w M.. Po zamknięciu roku budżetowego w marcu 2016r., za rok 2015, ustalono kwotę dotacji na podstawie wydatków za cały rok 2015. Natomiast we wrześniu 2016r. dokonano przeliczenia dotacji wg aktualnej (uśrednionej) liczby dzieci w przedszkolach, która uległa zdecydowanemu zwiększeniu ze względu wejście w życie przepisów ustawy, na mocy której nastąpiło "zatrzymanie" dzieci 6-letnich w przedszkolach. Zdaniem organu, ustalenie stawki miesięcznej dotacji w przeliczeniu na jednego ucznia po raz kolejny w tym samym roku budżetowym jest możliwe. Zdaniem organu, przyjęcie stanowiska strony skarżącej prowadziłoby wprost do ustalenia kwoty dotacji w sposób sztywny na cały rok budżetowy, co byłoby sprzeczne z u.s.o. i z samą istotą budżetu jednostki samorządu terytorialnego, który stanowi plan finansowy na dany rok. Z samej już definicji budżet ma bowiem charakter planowy, co z góry obejmuje również dopuszczalność dokonywania w nim korekt w trakcie roku, co jest powszechnie stosowaną praktyką.
Wyrokiem z dnia 30 maja 2020r., sygn. akt I SA/Bd 338/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę strony na pismo Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] listopada 2016r. określające wysokość dotacji na 2016r. dla Niepublicznego Przedszkola "U N. i K." w Ś..
Rozpatrując wniesioną przez stronę skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2020r. sygn. akt I GSK 314/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Sąd stwierdził, że badając zasadność i wysokość przyznanej dotacji należało rozważyć, czy zastosowana przez organ stawka odpowiada wymogom określonym w art. 90 ust. 2b u.s.o., a więc czy wysokość dotacji, w przeliczeniu na przedszkolaka/ucznia odpowiada proporcjonalnie kwocie wydatków bieżących (w rozumieniu art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019r., poz. 869, dalej: "u.f.p."), ponoszonych na jednego ucznia publicznego przedszkola samorządowego. Innymi słowy, czy istniała podstawa prawna i faktyczna do dwukrotnego zmniejszenie stawki dotacji w ciągu roku 2016, skutkiem czego było obniżenie wysokości przyznanej stronie dotacji. Sąd wskazał, że badana zmiana stawki dotacji spowodowana zmianą liczby dzieci w przedszkolach w 2016r. powinna odnosić się do konkretnych faktów, wyliczeń, na podstawie których dokonano obliczenia stawki dotacji dla przedszkoli, czy też uchwał o zmianie budżetu Gminy i przekazanych w tym zakresie informacji. NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, w jaki sposób zwiększenie w 2016r. liczby uczniów mogło wpłynąć na obniżenie wysokości stawki dotacji na ten rok. W tym zakresie zajęte przez Sąd pierwszej instancji stanowisko jest co najmniej przedwczesne. Sąd oparł się na niepełnym materiale dowodowym, przy jednoczesnym nieskorzystaniu z możliwości przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, co narusza nie tyko art. 151 p.p.s.a., ale również art. 90 ust. 2b u.s.o. i art. 2 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona czynność narusza prawo.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. 2016 poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw
W sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 sierpnia 2020r., I GSK 314/18, w którym uznano skargę kasacyjną za zasadną.
Stosownie do art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie wykładnią oznacza, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznawał sprawę (art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd pierwszej instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168 § 3 p.p.s.a., art. 183 § 1 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 15 września 2020r., II GSK 244/20). Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wskazał naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2020r., I GSK 853/17, z przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Kontroli Sądu poddana została czynność z zakresu administracji publicznej – ustalenie skarżącym przez Burmistrza Miasta i Gminy wysokości dotacji na 2016 r. dla Niepublicznego Przedszkola "U N. i K." w Ś. w piśmie z dnia [...] listopada 2013r. (por. k. 27 - 29 akt sądowych). Jak wyjaśnił NSA Wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Zatem, w kwestii ustalenia wysokości dotacji dla podmiotu uprawnionego należałoby przyjąć, że w tym względzie organem właściwym jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), który w ten sposób realizuje zadania publiczne w zakresie edukacji. Czynność ta, w stanie prawnym do końca 2016r. (oraz obecnie) została uznana za czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., i w związku z tym podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Nie ma więc wątpliwości, że stronie przysługiwała skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na pismo z [...] listopada 2016 r. ustalające kwotę dotacji na rok 2016r., w nowej (pomniejszonej) wysokości.
W świetle powyższego, wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 sierpnia 20202r., I GSK 314/18, istotnym jest określenie, że przedmiotem zaskarżenia było pismo Burmistrza Miasta i Gminy z [...] listopada 2016 r. ustalające wnoszącym skargę kasacyjną wysokość dotacji oświatowej na rok 2016, w związku z zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z [...] września 2016 r. zmieniającym (kolejny raz) wysokość stawki dotacji na rok 2016.
NSA wskazał na przepisy u.s.o., a zwłaszcza na art. 90 ust. 2b i art. 90 ust. 4. Według pierwszego z tych przepisów, w brzmieniu właściwym dla sprawy, "Dotacje dla niepublicznych przedszkoli niespełniających warunków, o których mowa w ust. 1b, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach prowadzonych przez gminę w przeliczeniu na jednego ucznia, pomniejszonych o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji informację o planowanej liczbie uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego, pomniejszone o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy." Natomiast według drugiego z powołanych przepisów "Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji." Porównanie treści tych dwóch przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca tylko częściowo uregulował kwestie związane z przyznawaniem dotacji oświatowej. Wskazał jedynie, że organem uprawnionym do wydania aktu prawa miejscowego regulującego tryb udzielania i kontroli dotacji jest rada gminy. Nie wskazał natomiast trybu i podmiotu uprawnionego/zobowiązanego do wyliczania faktycznej wysokości dotacji (stawki dotacji przypadającej na przedszkolaka/ucznia) w obrębie danej gminy oraz – trybu i podmiotu uprawnionego/zobowiązanego do ustalania wysokości dotacji dla podmiotów uprawnionych. Brak wyraźnej regulacji we wskazanym zakresie nakazuje odwołać się (na potrzeby tej sprawy) do przepisów ustrojowych, regulujących kompetencje organów w obrębie gminy. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2020 r., poz. 713; dalej: u.s.g.) "Wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa."
Istnienie prawa zmiany wysokości stawki dotacji w ciągu roku budżetowego, a w konsekwencji również co do zmiany wysokości dotacji dla podmiotu uprawnionego, jest poglądem słusznym. Wprowadzony do art. 90 u.s.o. zwrot "wydatki bieżące" ustawodawca z jednej stronie odnosi do wydatków ustalonych w budżecie, a z drugiej strony – do wydatków ponoszonych w przedszkolach prowadzonych przez gminę, a więc wydatków rzeczywiście ponoszonych w danym roku budżetowym przez gminę na działalność przedszkola. Oznacza to, że wydatki bieżące muszą obejmować wydatki w danym roku budżetowym, a nie w ujęciu historycznym. Z tego też względu wyrażony w skardze kasacyjnej pogląd co do braku możliwości zmiany stawki dotacji w ciągu roku budżetowego należało uznać za niezasadny. Prawidłowo prowadzona publiczna gospodarka finansowa opiera się na planach finansowych, których sporządzenie przewidują przepisy ustawy o finansach publicznych. W ciągu roku budżetowego, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, może dojść do zmiany planu finansowego wydatków polegające na przeniesieniu środków pomiędzy podziałkami klasyfikacji budżetowej (art. 257 i art. 258 u.f.p.), co w konsekwencji może prowadzić do zmiany wysokości wydatków odnoszących się do art. 90 u.s.o., a dalej – do zmiany wysokości stawki dotacji i samej dotacji. Okoliczności pozwalające na zmianę wysokości stawki dotacji należy jednak wykazać.
NSA jako istotną wskazał potrzebę pogłębionej analizy okoliczności pozwalających na wprowadzenie zmian. Ocenił, iż w zaskarżonym piśmie organ, oprócz powołania się na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy nr [...], nie wskazał zasadniczych okoliczności uzasadniających pomniejszenie ustalonej wcześniej stawki dotacji na rok 2016, przypadającej na jednego przedszkolaka/ucznia. Sąd nie bada poprawności przeprowadzonego działania matematycznego, lecz to, czy organ prawidłowo obliczył wysokość dotacji dla podmiotu uprawnionego. Stąd kontrola Sądu powinna odnosić się do konkretnej sytuacji. Badając zasadność i wysokość przyznanej dotacji Sąd I instancji powinien rozważyć, czy zastosowana przez organ stawka odpowiada wymogom określonym w art. 90 ust. 2b u.s.o., a więc czy wysokość dotacji, w przeliczeniu na przedszkolaka/ucznia odpowiada proporcjonalnie kwocie wydatków bieżących (w rozumieniu art. 124 ust. 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. z 2019 r., poz. 869), ponoszonych na jednego ucznia publicznego przedszkola samorządowego. Innymi słowy, czy istniała podstawa prawna i faktyczna do dwukrotnego zmniejszenie stawki dotacji w ciągu roku 2016, skutkiem czego było obniżenie wysokości przyznanej wnoszącym skargę kasacyjną dotacji. Sekwencja podejmowanych czynności wskazuje, że zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości miesięcznej stawki dotacji na rok 2016 r. dla niepublicznych przedszkoli prowadzonych na terenie gminy M., w przeliczeniu na jednego ucznia, została ustalona stawka miesięczna w wysokości [...] zł. Następnie zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. została ustalona stawka dotacji w wysokości [...] zł, a kolejnym zarządzeniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. – stawka dotacji w wysokości [...] zł. Stwierdzenie, że było to spowodowane zmianą liczby dzieci w przedszkolach w 2016 r. nie odnosi się do konkretnych faktów, wyliczeń, na podstawie których dokonano obliczenia stawki dotacji dla przedszkoli, czy też uchwał o zmianie budżetu Gminy i przekazanych w tym zakresie informacji. NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił też, mimo powołania się na tę okoliczność, w jaki sposób zwiększenie w 2016r. liczby uczniów mogło wpłynąć na obniżenie wysokości stawki dotacji na ten rok. Kierując się doświadczeniem życiowym należałoby raczej przyjąć, że powinno być wręcz odwrotnie. Poza tym przedmiotowe zarządzenia jako mające charakter wtórny do zmiany budżetu nie mogły samo przez się stanowić o poprawności pisma z [...] listopada 2016r., zwłaszcza w sytuacji, gdy pismo to nie zawierało właściwego uzasadnienia. Uznano, iż Sąd oparł się na niepełnym materiale dowodowym, przy jednoczesnym nieskorzystaniu z możliwości przeprowadzenia dowodu uzupełniającego (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu wziął pod rozwagę to, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z [...] sierpnia 2020r., I GSK 274/18, gdzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji była skarga na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z [...] września 2016 r. ustalające wysokość miesięcznej stawki dotacji na rok 2016 dla niepublicznych przedszkoli, uznał, że przedmiotowego zarządzenia nie można też zaliczyć do żadnej z kategorii spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., w tym określonych w pkt 6 powołanego przepisu i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Za taką uznał czynność skonkretyzowana w piśmie skierowanym do podmiotu uprawnionego do otrzymania tzw. dotacji oświatowej, w którym strona została poinformowana o wysokości przyznanej dotacji (tu: pisma z [...] listopada 2016r.). Czynność ta ma zindywidualizowany charakter i przyznaje stronie określone uprawnienia, co daje możliwość wniesienia skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W ten sposób strona ma zagwarantowane prawo do realizacji uprawnień procesowych w relacjach z organem.
WSA oparł się na brzmieniu art. 146 p.p.s.a., który w § 1 wskazuje, że Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W § 2: w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Należy podkreślić, że przepis art. 146 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Wyrok sądu uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa zastępuje rozstrzygnięcie organu administracji.
Obecnie WSA uznał, iż okoliczności pozwalające na zmianę wysokości stawki dotacji należy wykazać, czego organ nie uczynił. Zabrakło zasadniczych okoliczności uzasadniających pomniejszenie ustalonej wcześniej stawki dotacji na 2016r. Pismo z [...] listopada 2016r. (k. 28) nie zawiera właściwego uzasadnienia. W takim wypadku materiał poddany kontroli Sądu jest niepełny i WSA uznał, że nie ma podstaw by w ramach art. 146 § 2 p.p.s.a. Sąd mógł rozstrzygnąć w sprawie. Mając na względzie to, że istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu; przy ograniczeniu się w uzasadnieniu pisma do zarządzenia, które nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej i nie jest rozstrzygnięciem indywidualnym (wyrok NSA z 12 sierpnia 2020r., I GSK 274/18) – WSA doszedł do przekonania, że uzupełniając materiał dowodowy we własnym zakresie, ustalałby stan faktyczny dla indywidualnej sprawy, w której właściwym był organ.
Zatem czynność organu była nieuzasadniona w sposób dający możliwość zbudowania zarzutów skargi i ich zbadania na etapie ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej i narusza art. 90 ust. 2b i ust. 4 u.s.o. oraz art.30 ust. 1 u.s.g. Samo powołanie się w piśmie na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy nr [...], nie wskazuje zasadniczych okoliczności uzasadniających pomniejszenie ustalonej wcześniej stawki dotacji na rok 2016, przypadającej na jednego przedszkolaka/ucznia i czynność poinformowania skarżącej o ustaleniu dotacji w piśmie z [...] listopada 2016r. należało uznać za bezskuteczną (art. 146 § 1 p.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 146 § 1 orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i nast. p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło