I OZ 548/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.S. (wcześniej B.) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 541/21 w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 30 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 541/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") odrzucił skargę W.B. od na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że pismem z [...] kwietnia 2021 r. W.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2021 r. Zarządzeniem z [...] maja 2021 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez: nadesłanie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz podanie numeru PESEL skarżącej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] czerwca 2021 r. We wskazanym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, wobec czego Sąd I instancji skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W.S. (wcześniej B., dalej "skarżąca") reprezentowana przez pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że pełnomocnikowi skarżącej zostało doręczone wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, w sytuacji, gdy w korespondencji z [...] maja 2021 r. pełnomocnik skarżącej otrzymał jedynie odpis odpowiedzi na skargę, a zatem pełnomocnikowi skarżącej nie została prawidłowo doręczona żadna korespondencja z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi, więc nie biegł termin do uzupełnienia tych braków i brak jest podstaw do odrzucenia skargi z uwagi nieuzupełnienie w terminie; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nieuzupełnienie w terminie numeru PESEL skarżącej stanowi brak formalny, w sytuacji, gdy numer PESEL skarżącej znajduje się w aktach administracyjnych sprawy i jego brak w treści skargi nie może być uznany za brak formalny, a zatem nieuzupełnienie go w terminie nie może skutkować odrzuceniem skargi; 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 46 § 3 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że brak załączonego do skargi odpisu pełnomocnictwa stanowi brak formalny w sytuacji, gdy stosowne pełnomocnictwo, na które powoływał się w skardze zostało złożone na etapie postępowania administracyjnego i swoim zakresem obejmowało również postępowanie sądowe, a zatem jego niedołączenie do skargi nie stanowiło koniecznego do uzupełnienia braku formalnego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia z 30 lipca 2021 r. - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kserokopii koperty z korespondencją z [...] maja 2021 r. na okoliczność ustalenia, że pełnomocnik nie mógł zidentyfikować zawartości przesyłki po jej odebraniu. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że pismem z [...] maja 2021 r. pełnomocnikowi skarżącej doręczono jedynie odpis odpowiedzi na skargę, nie doręczono natomiast żadnej innej korespondencji. Podniesiono również, że numer PESEL skarżącej oraz pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej znajdują się w aktach administracyjnych, dlatego też brak jest podstaw do uznania, iż stanowi to brak formalny w rozumieniu art. 46 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony winno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 P.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. a i b P.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Natomiast w § 3 ww. przepisu wskazano, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo upoważniające do występowania w imieniu skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez stronę na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych nie wypełnia dyspozycji z art. 37 § 1 zd. pierwsze oraz art. 46 § 3 P.p.s.a. i nie może być traktowane jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w sprawie przed sądem. W takiej sytuacji strona bądź jej pełnomocnik obowiązani są uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (zob. postanowienia NSA: z 6 października 2021 r., sygn. akt I OZ 331/21, 9 października 2018 r., sygn. akt I OZ 906/18; z 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OZ 688/18). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze), a zatem pełnomocnik nie może powoływać się na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy. Złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oceniając natomiast prawidłowość odrzucenia skargi ze względu na niewskazanie numeru PESEL skarżącej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 b P.p.s.a. pismo strony winno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie: numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Brak numeru PESEL stanowi brak formalny, który podlega uzupełnieniu na wezwanie Sądu. Przy tym bez znaczenia jest to, czy numer PESEL strony skarżącej znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, gdyż postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy. Jednocześnie ustawodawca wyraźnie zastrzegł konieczność wskazania numeru PESEL osoby fizycznej przy pierwszej czynności w sprawie. Podkreślić jednocześnie należy, że w sprawie niniejszej wezwanie do usunięcia ww. braków formalnych skargi oraz odpis odpowiedzi na skargę zostały przesłane do pełnomocnika skarżącej w jednej przesyłce, na co wskazuje umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacja dotycząca zawartości przesyłki. Odnosząc się do kwestii umieszczenia w jednej przesyłce sądowej skierowanej do pełnomocnika kilku pism, nie można uznać, aby okoliczność ta rzutowała na prawidłowość doręczenia wskazanej przesyłki. Praktyka wysyłania przez Sąd w jednej przesyłce kilku pism do tego samego adresata nie budzi wątpliwości. Istotnym jest, aby fakt ten został odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienia NSA z: 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OZ 254/21, z 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 935/20, postanowienie SN z 26 lipca 2000 r., I CZ 87/00, lex nr 548760, postanowienie SN z 14 marca 2000 r., sygn. II CKN 483/2000 nie publ., postanowienie SN z 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). W rozpoznawanej sprawie wymienione pisma zostały wysłane do pełnomocnika w jednej kopercie, o czym świadczy adnotacja zawarta na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Własnoręczny podpis adresata korespondencji na druku odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec powyższego należało przyjąć, że wymogi prawidłowego doręczenia zostały zachowane. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Odnosząc się natomiast do podnoszonego w zażaleniu dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentu, tj. kserokopii koperty z korespondencją z [...] maja 2021 r. na okoliczność ustalenia, że pełnomocnik nie mógł zidentyfikować zawartości przesyłki po jej odebraniu wskazać należy, że koperta nie jest elementem stanowiącym o zwartości dokumentów w niej umieszczonych. Koperta winna zawierać m.in.: dane adresata, dane nadawcy, sygnaturę akt sądowych, kod kreskowy, datę nadania przesyłki. Potwierdzeniem natomiast zawartości koperty jest zwrotne potwierdzenie odbioru, które w sposób precyzyjny winno określać zawartość przesyłki. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 18 akt sądowych) wymieniono, jakie dokumenty zostały umieszczone w kopercie zaadresowanej do pełnomocnika skarżącej. Tym samym uznać należy, że pełnomocnik skarżącej odbierając przesyłkę mógł zweryfikować jej zawartości, bowiem poświadczając jej odbiór podpisał zwrotne potwierdzenie odbioru. W konkluzji wskazać zatem należy, że wobec niewykonania przez pełnomocnika skarżącej wezwania do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz podania numeru PESEL skarżącej, Sąd I instancji zasadnie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., skargę odrzucił. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.