III FSK 3849/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-08-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli stan niewypłacalności spółki powstał w okresie, gdy nie pełnił już funkcji w zarządzie, a decyzje określające zobowiązania podatkowe zostały wydane po zakończeniu jego kadencji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki powstaje, gdy stan niewypłacalności spółki istniał w okresie pełnienia przez niego funkcji, niezależnie od tego, kiedy zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych. Kluczowa jest data powstania zobowiązania podatkowego i jego wymagalności, a nie data wydania decyzji. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość musi być obiektywnie wykazany przez członka zarządu.Stan faktyczny
Skarżąca, była prezes jednoosobowego zarządu spółki, zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o jej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędne ustalenie przez WSA stanu niewypłacalności spółki i przypisanie jej odpowiedzialności, mimo że decyzje określające zobowiązania podatkowe zostały wydane po zakończeniu jej kadencji, a stan niewypłacalności miał powstać w okresie, gdy nie istniały podstawy do złożenia wniosku o upadłość.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Q. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 448/20 w sprawie ze skargi Q. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 28 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 448/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA") oddalił skargę Q. W. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Organ") z 6 marca 2020 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Od powyższego orzeczenia Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie wyroku uchylającego decyzję Organu oraz zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Skarżąca zarzuciła wyrokowi naruszenie:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1, § 2 pkt 1, 2, 4 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: "o.p.") w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b), § 2 i § 4 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, tj., dalej: "p.u.n.") w brzmieniu obowiązującym w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji prezesa jednoosobowego zarządu F. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") oraz w czasie wydania decyzji, przez błędne przyjęcie przez WSA, że Organ w prawidłowy sposób ustalił, iż zachodzi solidarna odpowiedzialność podatkowa Skarżącej, jako byłego członka zarządu Spółki - za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r., I, II, III kwartał 2014 r., pomimo że w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji Prezesa zarządu Spółki nie istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności jako osoba trzecia za jej zobowiązania, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi;
2. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 pkt c) p.p.s.a., poprzez przeprowadzenie przez WSA nienależytej kontroli działalności organów administracji i brak uchylenia decyzji Organu oraz organu I instancji, pomimo tego, że organ odwoławczy nie dostrzegł obrazy art. 116 § 1 o.p., i przyjął odpowiedzialność Skarżącej za zobowiązania spółki za IV kwartał 2013 r. oraz I kwartał 2014 r., podczas gdy z uzasadnienia decyzji Organu wynika, że do 9 maja 2014 r. nie istniały przesłanki uzasadniające zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości;
3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1, § 2 pkt. 1, 2, 4 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b), § 2 i § 4 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 p.u.n. w brzmieniu obowiązującym w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji Prezesa zarządu oraz w czasie wydania decyzji przez błędne uznanie przez WSA, że stan niewypłacalności Spółki powstał w dniu 26 kwietnia 2014 r. (w decyzji błędnie wskazano rok 2013, str. 14), z uwagi na upływ w dniu 25 kwietnia 2014 r. terminu płatności drugiego niezapłaconego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r., zaś 14-dniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości upływał najpóźniej w dniu 9 maja 2014 r., podczas gdy o niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.u.n. można mówić dopiero wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a w niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzje określające zobowiązania podatkowe Spółki odpowiednio w dniach 5 czerwca 2017 r. za IV kwartał 2013 r. oraz 10 sierpnia 2017 r. za I, II, III kwartał 2014 r. i dopiero kiedy decyzje stały się ostateczne (w dniu 10 lipca 2017 r. oraz w dniu 21 września 2017 r.) należności podatkowe stały się zobowiązaniem wymagalnym, czyli w czasie kiedy Skarżąca nie była już członkiem Zarządu i nie miała żadnego wpływu na ich spłatę i złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi;
4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) o.p. w zw. z art. 150 i 1 o.p., poprzez przeprowadzenie przez WSA nienależytej kontroli działalności organów administracji i błędne przyjęcie za Organem, że pomimo braku skutecznego doręczenia decyzji Spółce, polegającego na niewłaściwej awizacji, możliwe było wszczęcie postępowania wobec Skarżącej, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi;
5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 124 o.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 o.p., poprzez niewyjaśnienie Skarżącej zasadności przesłanek, którymi WSA kierował się wydając wyrok, w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego podnoszony przez Skarżącą zarzut braku winy w zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, nie zasługuje na uwzględnienie, co miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy;
6. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 pkt c) p.p.s.a., poprzez przeprowadzenie przez WSA nienależytej kontroli działalności organów administracji i brak uchylenia decyzji Organu odwoławczego oraz organu I instancji, pomimo tego, że Organ odwoławczy nie dostrzegł obrazy art. 120 o.p., art. 121 o.p. oraz art. 122 o.p., poprzez nieprzeprowadzenie przez WSA w sposób wnikliwy i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa postępowania dowodowego w pełnym zakresie, a także niepodjęcie wszelkie i niezbędnych środków pozwalających na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności:
- nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości na okoliczność ustalenia, czy zachodziły przesłanki do złożenia przez Skarżącą wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, skoro zobowiązania podatkowe Spółki stały się wymagalne dopiero po wydaniu decyzji określających zobowiązania podatkowe Spółki, które stały się ostateczne w dniu 10 lipca 2017 r. oraz w dniu 21 września 2017 r.;
- błędne założenie, że stan niewypłacalności Spółki powstał w dniu 26 kwietnia 2014 r. i 14-dniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości upływał najpóźniej w dniu 9 maja 2014 r., podczas gdy w tym czasie nie istniał stan niewypłacalność Spółki, mający czynić zasadnym złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, co konsekwencji wyłącza odpowiedzialność Skarżącej, jako osoby trzeciej, co miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy;
7. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p., § 2 o.p. oraz § 4 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 p.u.n., bowiem WSA stwierdził o istnieniu niewypłacalności Spółki w okresie piastowania przez Skarżącą funkcji Prezesa zarządu na podstawie przesłanki z art. 11 ust. 1 p.u.n., tj. gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań;
8. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p., § 2 o.p. oraz § 4 o.p. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżąca ponosi odpowiedzialność solidarną ze Spółką za wymagalne zobowiązania podatkowe Spółki oraz ponosi odpowiedzialność za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy Skarżąca dokonała należytej staranności w prowadzeniu spraw Spółki, deklaracje podatkowe były składane terminowo oraz zleciła prowadzenie księgowości profesjonalnemu podmiotowi, w związku z tym nie można przypisać jej winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi.
W piśmie wystosowanym przez Organ, wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz Organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pismo zostało złożone po terminie 14 dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.: "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna (Organ) nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1, § 2 pkt 1, 2, 4 o.p. w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b), § 2 i § 4 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 p.u.n., jak również przepisu art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 pkt c) p.p.s.a. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1, § 2 pkt. 1, 2, 4 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b), § 2 i § 4 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 p.u.n. w brzmieniu obowiązującym w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji Prezesa zarządu Spółki. Należy podkreślić, że nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik (Spółka) nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań, jaki jest okres tego opóźnienia, ani też, jaka jest wysokość długu w porównaniu do stanu jego aktywów. Nie ma również znaczenia, czy są to zobowiązania publicznoprawne, czy cywilnoprawne oraz to, czy są one stwierdzone tytułem egzekucyjnym, czy wykonawczym. W wyroku z dnia 03.07.2018 r., sygn. akt II FSK 64/18 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań". Niewypłacalność ma miejsce już w pierwszym dniu opóźnienia, niezależnie od wielkości zobowiązań i niezależnie od tego, jak duże jest opóźnienie w zapłacie tych zobowiązań. Jak wskazano w materiale dowodowym w niniejszej sprawie, drugim z kolei zobowiązaniem niezapłaconym przez Spółkę była zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r., której termin płatności upływał w dniu 25.04.2014 r. Spółka stała się niewypłacalna z dniem 26.04.2014 r., ponieważ był to pierwszy dzień opóźnienia w zapłacie drugiego jej zobowiązania publicznoprawnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że Spółka w 14-dniowym terminie wskazanym ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze (to jest najpóźniej licząc od dnia 26.04.2014 r.), powinna, wbrew stanowisku Skarżącej, podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości. Na Skarżącej, pełniącej w tym okresie jednoosobowo funkcję członka zarządu Spółki, ciążył obowiązek podjęcia działań w tym zakresie, czego Skarżąc nie uczyniła. Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy dla [...] piśmie z dnia 24.10.2019 r. poinformował, że w stosunku do Spółki nie wpłynął wniosek ani o ogłoszenie upadłości, ani o wszczęcie postępowanie restrukturyzacyjnego. W tym miejscu odnosząc się do podniesionej w skardze kasacyjnej kwestii, iż przesłanka niewypłacalności Spółki powstała w związku z wydaniem przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. decyzji określających przedmiotowe zobowiązania tj. w czasie gdy Strona Skarżąca nie była już członkiem zarządu i nie miała żadnego wpływu na zapłatę tych zobowiązań należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 o.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W myśl art. 21 § 2 o.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3 art. 21 o.p. Zatem w przedmiotowej sprawie nie jest istotne, że decyzje określające Spółce zobowiązania podatkowe za okresy objęte zaskarżoną decyzją zostały wydane w 2017 r., czyli w czasie, w którym Skarżąca nie była już członkiem zarządu, bowiem zobowiązania te powstały z mocy prawa, a podatnik – tj. Spółka (reprezentowana wówczas przez Skarżącą) była zobowiązana do ich prawidłowego wyliczenia, zadeklarowania i wykonania w terminie przewidzianym przepisami prawa. To w wyniku niewypełnienia przez Spółkę powyższych obowiązków konieczne stało się wydanie przez organ I instancji decyzji w dniu 05.06.2017 r. oraz w dniu 10.08.2017 r. W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 10.08.2009 r., sygn. akt II FPS 3/09 wskazano, że badanie przez organ podatkowy właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego istnienie obiektywnej przesłanki, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet, jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa (...), to Spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej wysokości, uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 o.p. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to już istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa. Ponadto w wyroku z dnia 10.01.2017 r. sygn., akt II FSK 3737/14 NSA wskazał, iż okoliczność, że wydanie decyzji określającej zobowiązanie i decyzji o odpowiedzialności za zaległości spółki nastąpiło w czasie, kiedy odwołujący nie pełnił funkcji członka zarządu, nie ma znaczenia dla oceny powstania przesłanek ogłoszenia upadłości spółki, gdyż w sprawie istotna jest data powstania zaległości podatkowej (długu spółki), a nie data ujawnienia tej zaległości. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 10.07.2019 r., sygn. akt I SA/Gd 954/19 stwierdził, że dla ustalenia odpowiedzialności członka zarządu - w kontekście oceny czasu, w którym należało zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości, nie ma znaczenia, w jakim terminie została wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. W szczególności bez znaczenia jest to, czy decyzja została wydana w czasie, w którym członek zarządu pełnił swoją funkcję, czy też dopiero po upływie trwania jego kadencji. Oceny tej należy dokonywać na chwilę, kiedy powstała zaległość podatkowa, a zatem w przypadku zobowiązania w podatku od towarów i usług trzeba mieć na względzie czas, w którym zobowiązanie to powstało z mocy prawa i kiedy upływał termin płatności podatku VAT. W związku z powyższym nie sposób uznać za zasadne zarzuty Skarżącej, że nie ponosi ona winy za niezłożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych. Powołana w skardze kasacyjnej kwestia, iż prowadzenie księgowości Skarżąca zleciła profesjonalnemu podmiotowi, nie są okolicznościami zwalniającymi członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości Spółki. Członek zarządu powinien być należycie zorientowany w sprawach podmiotu, którym zarządza, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązań, tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych i do sytuacji zadłużenia spółki oraz stanu jej niewypłacalności. Taka jest bowiem rola osób, którym powierzono prowadzenie spraw spółki. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową (por. wyrok NSA z dnia 8.06.2018 r., sygn. akt I FSK 810/16). W niniejszej sprawie dokonując analizy stanu faktycznego sprawy pod kątem "braku winy" w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego we "właściwym czasie" tj. przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., wskazać należy, że rozważając kryterium braku winy, jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym przypadku były członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją i wykazać swoją staranność oraz fakt, że uchybienie powyższemu obowiązkowi było od niej niezależne. Tymczasem Skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania nie wykazała, że nie zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez jej winy. W szczególności braku winy, nie można uzasadniać brakiem wiedzy w zakresie prowadzenia spraw Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) o.p. w zw. z art. 150 i 1 o.p., poprzez przeprowadzenie nienależytej kontroli działalności organów administracji i błędne przyjęcie za Organem, że pomimo braku skutecznego doręczenia decyzji Spółce, polegającego na niewłaściwej awizacji, możliwe było wszczęcie postępowania wobec Skarżącej, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi. Jak wynika z analizy zapisu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji z dnia 5.06.2017 r. przesyłka pierwszy raz była awizowana w dniu 13.06.2017 r., natomiast w dniu 21.06.2017 r. była awizowana powtórnie. Z powodu niepodjęcia przez adresata, przesyłka została w dniu 28.06.2017 r. zwrócona do nadawcy. Z kolei przesyłkę zawierającą decyzję z dnia 10.08.2017 r., awizowano pierwszy raz w dniu 23.08.2017 r., natomiast powtórnie awizowano ją w dniu 31.08.2017 r. Z powodu niepodjęcia przez adresata przesyłka została w dniu 7.09.2017 r. zwrócona do nadawcy. W świetle powyższego decyzje zostały skutecznie doręczone kolejno z dniem 27.06.2017 r. oraz 6.09.2017 r., w trybie art. 150 o.p. Z kolei odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia wskazanych przez Skarżącą dowodów należy ponownie wskazać, że zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez Skarżącą, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody. Gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących sprawy. Organ podatkowy jest zobowiązany bowiem do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. W niniejszej sprawie wszystkie fakty i okoliczności istotne z punktu widzenia możliwości dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia w trybie art. 116 o.p., zostały wyjaśnione stosownymi dowodami, w związku z czym podniesiony zarzut nie znajduje uzasadnienia.
Za niezasadny należy uznać zarzut obrazy art. 120 o.p., art. 121 o.p. oraz art. 122 o.p., poprzez nieprzeprowadzenie przez WSA w sposób wnikliwy i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa postępowania dowodowego w pełnym zakresie. W niniejszej sprawie podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany materiał dowodowy był wystarczający do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, w rozpatrywanej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, a Skarżąca nie wykazała, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie jej odpowiedzialności.
Mając na uwadze powyższe wywody, za bezzasadne należy także uznać pozostałe zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Dominik Gajewski Sławomir Presnarowicz Mirella Łent
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło