II SA/Ke 589/21
WyrokWSA w Kielcach2021-08-04
Skład orzekający: Renata Detka, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu rzekomego rozstrzygnięcia sprawy ostateczną decyzją, jeśli nie zostało to wystarczająco wyjaśnione, a podniesione kwestie mogą dotyczyć nowych naruszeń prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jedynie na podstawie stwierdzenia, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, jeśli nie zostało to wystarczająco wyjaśnione. Odmowa wszczęcia postępowania wymaga istnienia oczywistej i niewątpliwej przeszkody, a nie może opierać się na niepełnych ustaleniach faktycznych lub błędnym założeniu, że wcześniejsze postępowania rozstrzygnęły wszystkie podnoszone kwestie, zwłaszcza gdy mogą istnieć nowe naruszenia prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku handlowo-usługowego oraz parkingu na działce nr ewid. [...]. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na ostateczne decyzje dotyczące pozwolenia na użytkowanie oraz wcześniejsze postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie, nierówne traktowanie stron oraz brak odniesienia się do wszystkich podnoszonych zarzutów dotyczących odległości budynku od granicy i liczby miejsc parkingowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skarg A. P. i J. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz A. P. i J. P. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. akt II SA/Ke [...]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. [...] [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu zażalenia A. P. i J. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] marca 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania na wniosek A. i J. P. z [...] lutego 2021 r. w sprawie legalności i zgodności z przepisami prawa budowlanego inwestycji na działce nr ewid. [...] usytuowanej przy ul. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że J. P. i A. P. pismem z 22 lutego 2021 r. zawiadomili organ I instancji, że działka nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. zabudowana jest budynkiem handlowo-usługowym z częścią mieszkalną, którego ściana z oknami od strony wschodniej zwrócona jest w stronę ich działki o nr ewid. [...] w odległości mniej niż 4 m oraz na działce tej znajduje się parking postojowy z betonu (powyżej 10 miejsc postojowych), który usytuowany jest w odległości 0,20 m od granicy z działką o nr ewid. [...]. Wnioskodawcy wnieśli o wszczęcie postępowania celem wyjaśnienia, czy doszło do powyższych naruszeń i wdrożenie procedur mających na celu ich wyeliminowanie.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał postanowienie z [...] marca 2021 r., które jest obecnie przedmiotem rozpatrywania w trybie zażaleniowym.
Dalej Inspektor Wojewódzki zauważył, że postanowieniem z 17 lutego 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 28 grudnia 2020 r. odmawiające wszczęcia postępowania na uprzednio złożony wniosek A. i J. P. z 22 grudnia 2020 r. w sprawie m.in. legalności budowy parkingu w obrębie budynku handlowo-usługowego, na działce nr ewid. [...]. Postanowienie z [...] lutego 2021 r. jest ostateczne i nie zostało zaskarżone do WSA w Kielcach. Ponownie złożony wniosek z 22 lutego 2021 r. o wszczęcie postępowania w kwestii wykonania miejsc postojowych na działce nr ewid. [...] oraz zgodności z zatwierdzonym projektem zamiennym odległości budynku od granicy z sąsiednią działką o nr ewid. [...] dotyczy sprawy, w której organ II instancji przedstawił już swe stanowisko w postanowieniu z [...] lutego 2021 r.
Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił swe stanowisko, że przyczyną uniemożliwiającą wszczęcie postępowania jest fakt, że w obiegu istnieje już ostateczna decyzja organu II instancji z 29 października 2020 r. wydana w trybie odwoławczym, stwierdzająca, że w wyniku wznowienia postępowania, dotychczasowa decyzja PINB w S. z 9 stycznia 2020 r. dotycząca udzielonego dla NZOZ Laboratorium Analiz Lekarskich "C. " J. C., pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną z przyłączami i wewnętrznymi instalacjami zasilającymi, usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...] - została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strony: J. P. i A. P. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, zaś jej uchylenie wiązałoby się z wydaniem decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Organ II instancji wskazał, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany zamienny, zatwierdzony w trybie odwoławczym ostateczną decyzją z 29 października 2019 r., obejmował m.in. wykonanie utwardzenia terenu działki w obrębie budynku handlowo-usługowego, tj. kostką betonową oraz z płyty ażurowej, a także wykonanie miejsc postojowych na terenie działki nr ewid. [...].
W związku z tym kwestie ponownie podniesione we wniosku, a dotyczące wykonania miejsc postojowych w obrębie budynku handlowo-usługowego oraz usytuowania budynku względem granicy, były już rozstrzygnięte ostateczną decyzją z 9 stycznia 2020 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną z przyłączami i wewnętrznymi instalacjami zasilającymi, usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...] oraz w postępowaniu nadzwyczajnym wznowieniowym dotyczącym tej decyzji.
Na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia organu I instancji, skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyli: A. P. oraz J. P.. Skargi te na mocy zarządzenia z 6 lipca 2021 r. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W swojej skardze A. P. zarzuciła naruszenie:
1. art. 61 a § 1 kpa przez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy nie zaistniała podstawa do jego zastosowania;
2. art. 124 § 2 w związku z art. 126 w związku z art. 107 § 3 kpa przez lakoniczne sformułowanie uzasadnienia postanowienia i brak odniesienia się do wszystkich podnoszonych zarzutów;
3. art. 8 kpa przez łamanie zasady zawartej w tym przepisie przez nierówne traktowanie stron, tj. występowanie po stronie inwestora pomimo szeregu naruszeń prawa przy wykonaniu przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu skargi jej autorka nie zgodziła się z poglądem organu, że wydanie rozstrzygnięcia spowodowałoby wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zdaniem skarżącej nastąpiła bowiem zmiana stanu faktycznego, gdyż ostateczna decyzja z 29 października 2019 r. nie dotyczy budowy parkingu o liczbie miejsc postojowych powyżej 10. Jeśli legalność miejsc postojowych powyżej 10 byłaby przedmiotem oceny organów, to powinno to wynikać z treści tej decyzji, co nie ma miejsca. Zakładanie, że organ dokonał oceny legalności parkingu, ale nie dał temu wyrazu w treści rozstrzygnięcia i w ogóle nie nawiązał do tej kwestii, jest założeniem nieuprawnionym.
Skarżąca podkreśliła, że organ nie odniósł się do kwestii odległości ściany przedmiotowej inwestycji, która to ściana z oknami od strony wschodniej zwrócona jest w stronę działki o nr ewid. [...] w odległości mniejszej niż 4 m, a zatem choćby z tego powodu winien wszcząć postępowanie. Ponadto, organ nie odniósł się konkretnie do żądania zawartego w zawiadomieniu o nieprawidłowościach budowlanych na działce o nr ewid. [...].
Dalej wnosząca skargę podkreśliła, że w zażaleniu z 18 marca 2021 i 2 kwietnia 2021 r. podnosiła, że organ na wnioski inwestora wszczyna postępowania, jednak wnioski jej i jej męża są zbywane. I tak: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] marca 2021 r., odmówił wszczęcia postępowania na podstawie ich wniosków. Jednak w sprawie podobnej tj. zawiadomienia o nieprawidłowościach budowlanych na działce o nr ew. [...] złożonym przez pełnomocnika J. C. z 25 września 2019 r., zostaje wszczęte przez PINB S. postępowanie administracyjne.
Z kolei J. P. w swojej skardze podobnej merytorycznie do powyższej skargi, dodatkowo zarzucił naruszenie art. 124 § 2 kpa przez uzasadnienie postanowienia bez wskazania, jakie przepisy Prawa budowlanego nie zostały naruszone, bowiem wniosek dotyczył konkretnej sprawy, tj. odległości budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną na działce nr [...], którego ściana z oknami od strony wschodniej zwrócona jest w stronę ich działki o nr ewid. [...] w odległości poniżej 4m i legalności miejsc postojowych wokół budynku (parkingu) pow. 10, który usytuowany jest w odległości 0,20m od granicy z ich działką o nr ewid. [...].
Skarżący zarzucił, że przedmiotem wniosku było inne żądanie niż rozpoznane przez organ. Organ dokonał zmiany żądania zawartego w zawiadomieniu o nieprawidłowościach budowlanych na działce o nr ewid. [...]. To żądanie brzmiało "wnosimy o wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia czy zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., będącej własnością J. i M. małż. C. , a jeżeli tak, to wdrożenie stosownych procedur celem wyeliminowania naruszeń". Natomiast w postanowieniu z 11 marca 2021 r. żądanie zostało zmienione na "w sprawie legalności i zgodności z przepisami prawa budowlanego inwestycji na działce nr ewid. [...] usytuowanej przy ul. [...]".
Ponadto skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji że "w obiegu istnieje już ostateczna decyzja organu II instancji z dnia [...].10.2020r. znak: [...] [...] wydana w trybie odwoławczym". Skarżący zauważył, że powyższa decyzja dotycząca decyzji PINB w S. z [...] stycznia 2020 r. udziela pozwolenia na użytkowanie tylko budynku handlowo-usługowego. Zatem sprawy, o które wnosił w licznych wnioskach nie były rozstrzygnięte żadną decyzją czy postanowieniem.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - w skrócie: "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
W orzecznictwie wskazuje się, że przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę, tj. stan rei iudicatae, bądź wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej, żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw). Przesłanka ta jest spełniona, jeżeli przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok WSA w Lublinie z 30 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 789/19 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ ma obowiązek w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Samo bowiem złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia, gdyż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ [...] przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Jakkolwiek jednak ocena przez organ dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może wymagać przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to może być ono prowadzone tylko w takim zakresie, który służy ustaleniu zaistnienia okoliczności uprawniających do zastosowania tego przepisu.
W doktrynie oraz judykaturze przyjęto, że jedną z "uzasadnionych przyczyn" zobowiązujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 2015, s. 383-384; wyrok NSA z 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 493/13, wyrok NSA z 15 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1395/12). Wszczęcie postępowania przez organ administracji w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną narusza bowiem zasadę trwałości decyzji wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz zasadę pewności obrotu prawnego. Decyzja organu administracji, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ze względu na wcześniejsze rozstrzygnięcie sprawy jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem decyzji ostatecznej oraz powtórnym wnioskiem o jej prowadzenie. Tożsamość sprawy uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania zachodzi jedynie wówczas, gdy w obu sprawach występują te same strony, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z 4 września 2019 r. sygn. akt I OSK 1244/17).
Przedmiotem niniejszej sprawy było postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie legalności i zgodności z prawem budowlanym inwestycji na działce nr [...]. Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był przepis art. 61a § 1 i 2 k.p.a. oraz ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, że sprawa zgodności zrealizowanej przedmiotowej inwestycji z przepisami prawa budowlanego oraz zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją [...]WINB w K. z [...] października 2020 r., co stanowi inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 61a § 1 k.p.a. W treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ wskazał też na to, że ostatecznym i niezaskarżonym do WSA w Kielcach postanowieniem z [...] lutego 2021 r. utrzymującym w mocy postanowienie PINB w S. z [...] grudnia 2020 r., już odmówiono wszczęcia postępowania na uprzednio złożony przez A. i J. P. wniosek w sprawie między innymi legalności budowy parkingu w obrębie budynku handlowo-usługowego na działce nr [...].
Odnosząc się na wstępie do tej ostatniej kwestii, należy zauważyć, że charakter postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nie pozwala na wywodzenie z niego skutków prawnych takich, jak przy decyzjach administracyjnych, w konsekwencji czego postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Dlatego, pomijając nawet kwestię przedmiotu wniosku złożonego w dniu 22 grudnia 2020 r. przez A. i J. P. (który dotyczył zbadania legalności budowy parkingu w obrębie budynku handlowo-usługowego", a więc tylko części zakresu obecnie złożonego wniosku), postanowienie PINB w S. z [...] grudnia 2020 r. i utrzymujące je w mocy postanowienie [...]WINB w K. z [...] lutego 2021 r., nie mogło stanowić innej, w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., uzasadnionej przyczyny niemożności wszczęcia postępowania na podstawie wniosku A. i J. P. z 22 lutego 2021 r.
Odnośnie drugiego z rozstrzygnięć wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jako powód odmowy wszczęcia postępowania, tj. decyzji [...]WINB w K. z 29 października 2020 r., należy zauważyć, że również ono nie mogło świadczyć o istnieniu w sprawie stanu powagi rzeczy osądzonej, a z pewnością brak było wystarczających ustaleń, aby to stwierdzić.
Specyfika niniejszej sprawy polegała na tym, że przedmiot sprawy wskazany we wniosku, który miał zainicjować postępowanie, dotyczył domniemanych naruszeń prawa budowlanego przy budowie budynku na działce nr [...] w S. (mających polegać na umieszczeniu okien we wschodniej ścianie tego budynku oddalonej o mniej niż 4 metry od granicy z działką skarżących) oraz przy zagospodarowaniu tej samej działki nr [...] (poprzez urządzenie parkingu o liczbie miejsc parkingowych przekraczającej 10 w odległości 20 cm od granicy z sąsiednią działką nr [...]), w sytuacji, gdy w stosunku do tej samej inwestycji toczyło się wcześniej w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego postępowanie naprawcze, które zakończyło się wydaniem decyzji z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, udzielającej pozwolenia na wznowienie robót i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a następnie zostało przeprowadzone postępowanie z art. 59 i n. prawa budowlanego, zakończone wydaniem decyzji z [...] stycznia 2020 r. udzielającej stronom pozwolenia na użytkowania przedmiotowego budynku. Toczyły się ponadto w trybie nadzwyczajnym postępowania wznowieniowe, które jednak nie doprowadziły do weryfikacji wspomnianych wyżej, zapadłych w sprawie decyzji. Zdaniem organów rozpatrujących wniosek A. i J. P. z [...] lutego 2021 r., we wskazanych sprawach podniesione w tym wniosku kwestie zostały już rozpatrzone i rozstrzygnięte, przez co wszczynanie kolejnego postępowania ich dotyczącego nie jest dopuszczalne.
Takie stwierdzenie istotnie mogłoby pozwolić na odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, gdyby rzeczywiście podnoszone we wniosku naruszenia prawa budowlanego przy budowie budynku handlowo-usługowego i przy urządzeniu parkingu na działce nr [...], dotyczyły zdarzeń, które nastąpiły przed wydaniem decyzji [...]WINB w K. z [...] października 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, udzielającej pozwolenia na wznowienie robót i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie oraz decyzji PINB w S. z [...] stycznia 2020 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie. Należy bowiem wyrazić pogląd, że prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (art. 59a ust. 2 pkt 1 i 2 prawa budowlanego), które zostało zweryfikowane w postępowaniu naprawczym zakończonym decyzją, o jakiej mowa w art. 51 ust. 4, a następnie decyzją z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, nie podlega już ponownej weryfikacji w trybie zwyczajnym. Dopuszczenie takiej weryfikacji prowadziłoby do naruszenia uregulowanej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Trzeba dodać, że uzyskanie przez inwestora decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, nie sanuje ewentualnych późniejszych naruszeń prawa budowlanego, gdyż celem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w toku którego to postępowania przeprowadza się obowiązkową kontrolę, o jakiej mowa w art. 59a Prawa budowlanego, jest sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu, z projektem architektoniczno-budowlanym i technicznym (art. 59a ust. 2 pkt 1 i 2 prawa budowlanego). Oznacza to, że ewentualne nowe zdarzenia mające cechy kolejnych, odmiennych, czy też takich samych, ale dokonywanych w większym rozmiarze, naruszeń przepisów prawa budowlanego, mogą podlegać ponownej, merytorycznej ocenie organów nadzoru budowlanego. Ta kwestia natomiast, nie została w sprawie wystarczająco wyjaśniona.
Nie została w szczególności wyjaśniona kwestia okien we wschodniej ścianie przedmiotowego budynku. Organ II instancji stwierdził bowiem jedynie, że ponownie podniesiona we wniosku strony kwestia "usytuowania budynku od granicy", była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z [...] stycznia 2020 r. oraz z [...] października 2020 r. Nie wyjaśnił natomiast, czego konkretnie tamte postępowania dotyczyły i jak w nich zostały kwestie usytuowania tego okna rozwiązane. Wymaga to, zdaniem Sądu, szczegółowego wyjaśnienia, ponieważ w postępowaniach zakończonych wspomnianymi decyzjami analizie powinna podlegać zwłaszcza kwestia zgodności usytuowania okien w ścianie wschodniej z projektem budowlanym zamiennym z kwietnia 2019 r., w sytuacji stwierdzenia w tym projekcie, że ściana ta usytuowana skośnie do granicy jest od niej oddalona w najbliższym miejscu o 3,29 m, a w najdalszym o 4,02 m. Nie wiadomo więc, w jakiej odległości od granicy jest przedmiotowe okno (co powinno mieć istotne znaczenie dla oceny zgodności usytuowania tej ściany z przepisami technicznymi), ani też nie wyjaśniono, czy chodzi o jedno, czy o więcej okien. Nie przesądzając, czy okno, względnie okna we wschodniej ścianie przedmiotowego budynku rzeczywiście zostały, bądź nie zostały wykonane w sposób zgodny z projektem budowlanym zamiennym, oraz kiedy to nastąpiło, należy wyrazić pogląd, że kwestie te powinny zostać szczegółowo wyjaśnione, w razie potrzeby po wszczęciu postępowania administracyjnego. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a zwłaszcza w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, (który ograniczył się do wskazania znaków spraw, w których te kwestie miały zostać wyjaśnione, bez wskazania nawet przedmiotu tych spraw, nie mówiąc nawet o wykazaniu, co konkretnie stanowiło inną, w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., uzasadnioną przyczynę niemożności wszczęcia postępowania na podstawie wniosku A. i J. P. z 22 lutego 2021 r.) nie pozwala na stwierdzenie, że postępowanie w sprawie rzeczywiście nie może zostać wszczęte.
Nie została również należycie wyjaśniona sprawa miejsc postojowych, które organ II instancji określił jako istniejące "w obrębie budynku handlowo-usługowego" w sytuacji, gdy miejsca te nie znajdują się w obrębie tego budynku, lecz obok niego. Przede wszystkim jednak nie została wyjaśniona kwestia ilości wspomnianych miejsc parkingowych. Z zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego z kwietnia 2019 r. wynika bowiem, że zaprojektowanych zostało 8 miejsc postojowych dla samochodów osobowych i 1 miejsce postojowe dla osób niepełnosprawnych, przy czy 4 miejsca postojowe miały zostać zlokalizowane od strony południowej budynku, prostopadle do ulicy [...], a pozostałe od zachodniej strony budynku. Tymczasem według twierdzeń skarżących znajdujących potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia [...]WINB w K. z [...] lutego 2021 r. utrzymującego w mocy postanowienie PINB w S. z [...] grudnia 2020 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku A. i J. P. z [...] grudnia 2020 r., w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 25 czerwca 2020 r. stwierdzone zostało 8 + 12 miejsc postojowych, a więc znacznie więcej, niż przewidywał zatwierdzony projekt budowlany zamienny z kwietnia 2019 r. Jeśli nawet taka właśnie ilość tych miejsc postojowych istniała już w czasie kontroli obowiązkowej przeprowadzonej w dniu 8 stycznia 2020 r. (co z treści protokołu z tej kontroli nie wynika), to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w ustaleniach organów w niniejszej sprawie. Stwierdzenie w czasie oględzin w dniu 25 czerwca 2020 r. 8 + 12 miejsc postojowych na działce nr [...] nie rozwiązuje wątpliwości co do tego, czy miejsca te objęte zostały przeprowadzoną wcześniej, bo 8 stycznia 2020 r. obowiązkową kontrolą i w konsekwencji również wcześniejszą decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z [...] stycznia 2020 r. Dlatego bez wyjaśnienia, kiedy dokładnie i na jakiej zasadzie powstały dodatkowe miejsca parkingowe, nie da się w sprawie stwierdzić, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem budowlanym inwestycji na działce nr [...].
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustali szczegółowo, kiedy na działce nr [...] położonej w S. przy ulicy [...] doszło do wykonania dodatkowych miejsc postojowych, nieprzewidzianych w projekcie budowlanym zamiennym z kwietnia 2019 r. zatwierdzonym decyzją [...]WINB w K. z 29 października 2019 r., a także kiedy i ewentualnie w jakim trybie doszło do wykonania okna lub okien we wschodniej ścianie budynku handlowo-usługowego położonego na wymienionej wyżej działce. W zależności od powyższych ustaleń organ wyjaśni również, w jakiej dokładnie odległości od wschodniej granicy działki nr [...] te okna lub okno wykonano i czy w związku z tym usytuowanie wschodniej ściany przedmiotowego budynku jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2019.1065 t.j.). Organ będzie przy tym pamiętał, że dokonanie wskazanych ustaleń wymaga wszczęcia postępowania administracyjnego, a odmowa jego wszczęcia może nastąpić tylko w razie stwierdzenia oczywistej i niewątpliwej przeszkody do jego przeprowadzenia, co w sprawie, z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. nie zostało ani stwierdzone, ani należycie uzasadnione, o czym była wyżej szczegółowo mowa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło