II SA/Sz 683/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-08-11
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w K. miała uprawnienie do uregulowania w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków kwestii, które wykraczają poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność § 11 i § 21 ust. 3 Regulaminu, uznając, że wykraczają one poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. § 11 Regulaminu ingerował w treść umowy cywilnoprawnej między przedsiębiorcą a odbiorcą usług, a § 21 ust. 3 stanowił powtórzenie i modyfikację przepisów ustawy, nie mieszcząc się w katalogu warunków przyłączenia do sieci ani warunków technicznych.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w K. w części dotyczącej kilku paragrafów regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając istotne naruszenie prawa, w tym naruszenie Konstytucji RP i zasad techniki prawodawczej. Zarzuty dotyczyły m.in. ingerencji w stosunki cywilnoprawne, nakładania obowiązków na odbiorców usług wykraczających poza delegację ustawową oraz powtarzania i modyfikacji przepisów ustawowych. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, z wyjątkiem zarzutów dotyczących § 21 ust. 3, które uznała za zasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 11 i § 21 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały, a w pozostałej części oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miasta K. I. stwierdza nieważność § 11, § 21 ust.3 załącznika do zaskarżonej uchwały; II. w pozostałej części oddala skargę.
Skargą z dnia 21 kwietnia 2021 r. Prokuratur [...] zaskarżył na podstawie art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (DzU.2017.1767 j.t. ze zm.), art. 3 § 2 pkt 5, art. 8 § 1, art. 13 § 1 i 2, art. 50 § 1,
art. 52 § 1, art. 53 § 2a i 3 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.;
dalej: "P.p.s.a.") uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia
[...] września 2019 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody
i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miasto K. w części dotyczącej
§ 5, § 11, § 12, § 21 ust. 3, § 29 ww. Regulaminu, stanowiącego załącznik
do przedmiotowej uchwały.
W skardze Prokuratur Rejonowy zarzucił istotne naruszenie prawa, tj.:
1) art. 7 i 94 - Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U.2016.283 j.t. ze zm.; dalej: "z.t.p."), polegające
na zawarciu w § 5 Regulaminu regulacji w postaci obowiązków przedsiębiorstwa dostarczającego wodę i odprowadzającego ścieki, będących przedmiotem regulacji art. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U.2020.2028; dalej: "u.z.z.w.");
2) art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.p.t. polegające
na wskazaniu § 11 Regulaminu treści umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą dostarczającego wodę i odprowadzającego ścieki a odbiorcą usług, co powoduje wejście w sferę stosunków cywilnoprawnych pomiędzy stronami umowy (art. 353ą ustawy z dnia 23 kwietnia 16964 r. Kodeks cywilny; Dz.U.2020.1740 j.t. ze zm.; dalej "k.c.");
3) art. 7, 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p. polegającej
na nałożeniu w § 12 Regulaminu na odbiorców usług obowiązku zapłaty
za dostarczoną wodę i odprowadzanie ścieków w terminie nie krótszym
niż 14 dni od daty wysłania faktury lub jej dostarczenia w inny sposób (art. 19 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt. 2 u.z.z.w.), ustawa określa jedynie warunki
i tryb zawierania umów; termin do zapłaty należności winien wynikać z umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą a odbiorcą usług;
4) art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p. polegające
na powtórzeniu i modyfikacji w § 21 ust. 3 Regulaminu treści art. 15 ust. 2 u.z.z.w.;
5) art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p. w § 29 Regulaminu poprzez uzależnienie dostaw wody na cele przeciwpożarowe od zwarcia umowy między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a Gminą Miastem K. (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. w zw. z art. 22 ust. 2 u.z.z.w.).
Na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej § 5, §11, §12, § 21 ust. 3,
§ 29 Regulaminu, będącego załącznikiem do uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w K. wniosła o oddalenie skargi, za wyjątkiem zarzutów dotyczących § 21 ust. 3 Regulaminu, który to zarzut Rada uznała za zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a..
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Przewodnicząca Wydziału
I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zarządzeniem z 9 lipca 2021 r., powołując się na art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.; dalej: "uCOVID-19"), poinformowała strony postępowania
o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących
i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu
i dźwięku. W związku z tym poinformowano strony o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego na dzień 11 sierpnia 2021 r., jak też o możliwości wypowiedzenia
się na piśmie w ww. sprawie, z którego to uprawnienia strony nie skorzystały.
Stosownie do art. 15 zzs? ust. 3 uCOVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy
za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku
z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony), co w tej sprawie umożliwiono stronom postępowania.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu
w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę
lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 19 ust. 3, 4 i 5 u.z.z.w. W myśl art. 19 ust. 3 u.z.z.w. rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody
i odprowadzania ścieków. Zgodnie z art. 19 ust. 4 u.z.z.w. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do art. 19 ust. 5 u.z.z.w. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa
i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług,
w tym:
1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;
2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;
3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;
4) warunki przyłączania do sieci;
5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;
6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;
7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;
8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody
i odprowadzaniu ścieków;
9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, które tutejszy sąd podziela, art. 19 u.z.z.w. nie daje prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne, niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący, co należy rozumieć w ten sposób,
że uchwalając na jej podstawie regulamin odprowadzania ścieków rada gminy powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień. Dlatego w regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym
przez ten przepis. Wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w art. 19 ust. 5 u.z.z.w. przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie nieważności w całości bądź w części (por. wyroki WSA z Krakowie
z 26 kwietnia 2019 r., II SA/Kr 279/19; z 4 lipca 2019 r., II SA/Kr 136/19; WSA
w Rzeszowie z 15 kwietnia 2019 r., II SA/Rz 191/19; WSA w Łodzi z 11 kwietnia 2019 r., II SA/Łd 156/19, CBOSA).
Należy w tym miejscu zaakcentować, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym
(art. 87 ust. 2 Konstytucji) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Wszystkie więc akty normatywne niższego rzędu, powinny być zgodne z aktami normatywnymi wyższego rzędu. Takimi aktami niższego rzędu są akty prawa miejscowego w stosunku do ustaw jako aktów wyższego rzędu. W konsekwencji więc, organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego zobligowany
jest do podjęcia tego aktu w granicach upoważnienia zawartego w ustawie i zgodnie z treścią ustawy. Konstytucyjna zasada praworządności określona w art. 7, nakazuje, aby organy władzy publicznej działały w granicach i na podstawie prawa. Każda norma kompetencyjna musi być zatem tak realizowana, aby nie naruszała przepisów ustawy i uwzględniała treść delegacji ustawowej. Podstawowymi dyrektywami wykładni norm o charakterze kompetencyjnym są: zakaz domniemania kompetencji, powinność interpretowania normy upoważniającej w sposób ścisły i literalny
oraz zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych
i wyprowadzania kompetencji w drodze analogii.
Mając na uwadze powyższe należy podzielić stanowisko Prokuratora, że § 11
i § 21 ust. 3 Regulaminu, stanowiącego załącznik do uchwały, wykraczają poza delegację ustawową.
W skardze podniesiono zarzut, że w § 11 Regulaminu wskazano treść umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą dostarczającym wodę i odprowadzającym ścieki
a odbiorcą usług, co powoduje wejście w sferę stosunków cywilnoprawnych pomiędzy stronami umowy. Stosowanie do § 11 Regulaminu, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w umowie określa okres obrachunkowy rozliczeń
z odbiorcami usług w zależności od lokalnych warunków technicznych
i ekonomicznych świadczenia usług, z tym że okres obrachunkowy nie może wynosić mniej niż 1 (jeden) miesiąc.
Odnosząc się do wskazanego zarzutu, sąd podziela pogląd, że wskazanie
w Regulaminie, co należy określić w treści umowy wykracza poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w. Pod pojęciem "szczegółowe warunki i tryb zawierania umów", o którym mowa art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. należy rozumieć określenie warunków niezbędnych do zawarcia umowy, a więc takich, które muszą zostać spełnione, aby strony mogły skutecznie zawrzeć umowę. Czym innym natomiast jest określenie warunków umowy, a więc treści samej umowy (por. wyrok WSA w Kielcach z 14 października 2019 r., II SA/Ke 507/19). Tutejszy sąd podziela stanowisko wyrażone w przywołanym wyżej wyroku, że takie zapisy wykraczają poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w., a przez to nie mogły znaleźć się w zaskarżonych przepisach Regulaminu. Taką wykładnię potwierdza treść art. 6 u.z.z.w., w którym ustawodawca określił między innymi, jakie postanowienia musi zawierać umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawarta między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. W myśl art. 6 ust. 3 pkt 2 u.z.z.w. mowa, o której mowa w ust. 1, zawiera
w szczególności postanowienia dotyczące sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń. Natomiast z treści art. 6 ust. 3 pkt 3 u.z.z.w. wynika, że prawa i obowiązki stron umowy określa właśnie wspomniana umowa, co wyklucza możliwość regulacji tych kwestii w Regulaminie. Próba ich uregulowania w Regulaminie stanowi niedopuszczalną ingerencję w treść umowy pomiędzy odbiorcą a gminą, do czego organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie jest upoważniony. Zamiarem ustawodawcy było bowiem pozostawienie tych kwestii do rozstrzygnięcia w umowach zawieranych przez strony, a więc w ramach czynności o charakterze cywilnoprawnym. Źródłem praw i obowiązków stron powinna być przede wszystkim umowa, a regulamin winien określać jedynie te kwestie, które zostały wskazane
w art. 19 ustawy. Należy podkreślić, że zasada swobody umów, która zawarta
jest w art. 353ą k.c. stanowi, iż strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały
się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Tutejszy sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 8 grudnia
2020 r., II OSK 1943/18, że kwestie dotyczące m.in. praw i obowiązków stron, sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń, okresu obowiązywania umowy
czy odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunki
jej wypowiedzenia, powinny być uregulowane w umowie o świadczenie usług,
a nie w akcie prawa miejscowego. Określenie tych elementów przez radę gminy stanowi ingerencję w treść umowy pomiędzy odbiorcą, a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, do czego organ stanowiący gminy nie jest upoważniony. Treść takiej umowy podlega przepisom prawa cywilnego, a podmiot zewnętrzny - rada gminy - nie ma podstaw prawnych, aby na treść takiej umowy wpływać. Tym samym postanowienia odnoszące się do treści umowy, jak również dotyczące rozwiązywania umów, czy też ich wygasania, wykraczają poza zakres delegacji ustawowej. Tym samym, w ocenie sądu § 11 Regulaminu wkracza w treść umowy łączącej przedsiębiorstwo i odbiorcę usług. Sąd uznał zatem za konieczne stwierdzenie nieważności ww. przepisu.
Treść § 21 ust. 3 Regulaminu stanowi, że wszelkie czynności formalne związane z projektowaniem i budową przyłączy do sieci wraz z kosztami realizacji przyłączy spoczywają na podmiocie ubiegającym się o przyłączenie nieruchomości do sieci.
W ocenie sądu zakwestionowany przepis narusza art. 19 ust. 5 pkt 4 i 5 u.z.z.w., ponieważ nie określa praw ani obowiązków odbiorcy usług, nie można
go też zaliczyć do warunków przyłączenia do sieci ani do warunków technicznych określających możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Zaskarżony § 21 ust. 3 Regulaminu został de facto powtórzony i zmodyfikowany
na podstawie treści art. 15 ust. 2 u.z.z.w., który to stanowi, że realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego
do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.
Tutejszy sąd podziela pogląd wyrażony we wspomnianym już wyroku NSA
z 8 grudnia 2020 r., II OSK 1943/18, że organ stanowiący nie ma uprawnień
do formułowania w regulaminie przesłanek stanowiących przeszkodę w przyłączeniu nieruchomości do sieci, lecz do określenia warunków, które należy spełnić,
aby nieruchomość została do sieci przyłączona. Powyższe rozróżnienie
ma znaczenie, szczególnie dla odbiorcy usług, który w wypadku spełnienia określonych w regulaminie warunków, ma podstawy oraz prawo oczekiwać, że jego wniosek o przyłączenie do sieci zostanie uwzględniony. Żaden przepis nie upoważnia rady gminy do uregulowania w uchwale możliwości wynagrodzenia, za ustalenie warunków przyłączenia do sieci. Pozostaje to w gestii umownej pomiędzy stronami. Wprowadzenie w uchwale zasady odpłatności za przyłączenie do sieci czy wydanie warunków przyłącza nie może być rozumiane jako "realizacja" określonego
w ustawie obowiązku ponoszenia przez osoby ubiegające się o przyłączenie nieruchomości do sieci kosztów budowy przyłączy. Obowiązek ten został jasno określony w ustawie i nie może być powtarzany w uchwale rady gminy. Ani przepis art. 15, ani art. 19 ust. 2 u.z.z.w. nie zawierają żadnego upoważnienia dla rady gminy do określania w regulaminie zasad ponoszenia kosztów budowy przyłączy,
ani odpłatności za przyłączenie do sieci. Podstawy takiej nie stanowi art. 19 ust. 2
pkt 4 u.z.z.w., który upoważnia radę do określenia warunków przyłączania do sieci, chodzi tu jednak o kwestie techniczne i w żadnej mierze nie można tego przepisu czytać, jako upoważnienie dla rady do ustalenia opisanych w uchwale wcześniej odpłatności.
Odnosząc się natomiast do zarzutu sformułowanego przez Prokuratora Rejonowego tutejszy sąd stwierdza, że zakotwiczona w art. 94 Konstytucji
RP dyrektywa jest niewątpliwie dyrektywą wynikającą z § 118 (analogicznie: § 137)
w zw. z § 143 z.t.p., w świetle której w akcie prawa miejscowego nie powtarza
się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (por. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016, s. 662). W ocenie sądu jedynie w drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego,
za dopuszczalne uznaje się niekiedy powtarzanie w aktach prawa miejscowego
– takich zwłaszcza, jak statuty czy regulaminy – innych regulacji normatywnych.
W każdym jednak przypadku tego rodzaju powtórzenia powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania (zob. S. Wronkowska [w:]
S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 35 i 241). W ocenie tutejszego sądu, samo powtórzenie przepisów ustawy nie stanowi zatem istotnego naruszenia prawa. Zabiegi takie wprawdzie naruszają zasady legislacji prawodawczej, jednak o ile nie prowadzą do modyfikacji regulacji ustawowych, to samo tylko powtórzenie przepisów ustawowych nie uzasadnia stwierdzenia nieważności uchwały. W § 21 ust. 3 Regulaminu nie mamy jednak
do czynienia tylko z powtórzeniem przepisów ustawy, ale także ich modyfikacją. Należało zatem uznać, że wyżej wskazana regulacja zaskarżonego Regulaminu
w sposób istotny naruszaj prawo. Nadto – jak wskazano powyżej – nie sposób zaskarżonego przepisu zaliczyć do warunków przyłączenia do sieci ani do warunków technicznych określających możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, dlatego z tych względów zarzut uznano za zasadny.
Sąd nie podziela pozostałych zarzutów skargi, dotyczących § 5, § 12 i § 29 Regulaminu.
W skardze podniesiono, że w § 5 Regulaminu zawarto regulację w postaci obowiązków przedsiębiorstwa w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, będącą już przedmiotem regulacji art. 5 u.z.z.w., który stanowi w ust. 1-2, że:
- przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny,
a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków;
- przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane
do prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości wody;
- wymóg zapewnienia dostaw pod odpowiednim ciśnieniem, o którym mowa
w ust. 1, dotyczy wyłącznie dostaw wody z sieci;
- jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej, odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie.
Odnosząc się do zarzutu, tutejszy sąd zauważa, że prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług rada gminy
– w myśl art. 19 ust. 5 u.z.z.w. – określa w regulaminie dostarczania wody
i odprowadzania ścieków. Nadto, zastosowany w art. 19 ust. 5 u.z.z.w. zwrot "w tym" – który należy rozumieć jako "w szczególności", co oznacza, że poza wymienionymi zagadnieniami od pkt 1 do pkt 9, regulamin może określać prawa i obowiązki podmiotów również w innych kwestiach.
Treść § 5 Regulaminu stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków
ma obowiązek:
1) dostarczać wodę do nieruchomości odbiorcy usług, zgodnie z zawartą umową,
o ciśnieniu nie mniejszym niż 0,05 MPa w miejscu włączenia do sieci;
2) dostarczać wodę do nieruchomości odbiorcy usług, o jakości przeznaczonej do spożycia przez ludzi, w ilości zgodnej z zawartą umową, w ilości nie mniejszej niż 1,2 mł/h;
3) odbierać ścieki w sposób ciągły, o stanie i składzie zgodnie z zawartą umową,
w ilości nie mniejszej niż 1,2 mł/h;
4) wydawać warunki techniczne niezbędne do podłączenia do sieci oraz uzgadniać przedłożoną przez inwestora dokumentację techniczną;
5) prowadzić kontrolę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych posiadanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.
W ocenie sądu § 5 Regulaminu jest konkretyzacją obowiązków przedsiębiorstwa, które mieszczą się w art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. – minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne
w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zarzut wskazujący,
że § 5 Regulaminu jest powtórzeniem regulacji art. 5 u.z.z.w. nie znajduje uzasadnienia, a tym samym nie jest powodem do stwierdzenia nieważności załącznika do uchwały w tym zakresie. Należy mieć również na uwadze,
że Regulamin, będący załącznikiem do przedmiotowej uchwały, a także - w myśl
art. 19 ust. 4 - będący aktem prawa miejscowego, jest skierowany
m.in. do mieszkańców gminy i stanowi dla nich niekiedy podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach.
W skardze podniesiono zarzut, że § 12 Regulaminu nakłada na odbiorców usług obowiązek zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzanie ścieków w terminie nie krótszym niż 14 dni od daty wysłania faktury lub jej dostarczenia w inny sposób. Zdaniem skarżącego termin do zapłaty należności winien wynikać z umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą a odbiorcą usług.
Odnosząc się do zarzutu sąd wskazuje, że minimalny termin zapłaty,
nie krótszy niż 14 dni nie został narzucony Regulaminem, lecz wynika
z § 17 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia
27 lutego 2018 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. poz. 472). Rażącym naruszeniem prawa byłaby zatem sytuacja, gdyby organ ustalił w Regulaminie dłuższy niż wynikający
z ww. rozporządzenia minimalny termin zapłaty. W powyższym przypadku organ powtórzył treść § 17 rozporządzenia, nie dokonując jego modyfikacji. W związku
z powyższym sąd ponownie stwierdza, że chociaż przepisy z.t.p. stanowią, iż w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane
do unormowania w upoważnieniu ustawowym i nie powtarza się w tym akcie przepisów ustaw, to jednak, jeżeli mają one charakter informacyjny,
a nie normatywny, tak jak w zaskarżonej uchwale, to nie stanowią istotnego naruszenia prawa (por. wyrok WSA w Szczecinie, II SA/Sz 658/21).
Końcowo, sąd nie podziela zarzutu naruszenia § 29 Regulaminu w brzmieniu: "Zapewnienie dostawy wody na cele przeciwpożarowe następuje na mocy umowy zawieranej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne z Gminą Miasto K. przy uwzględnieniu właściwej jednostki straży pożarnej" – gdyż wskazanie możliwości zawarcia umowy pomiędzy gminą a przedsiębiorstwem wynika
z art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w., zgodnie z którym regulamin dostarczania wody
i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Nadto, z przepisu art. 19 u.z.z.w. nie wynika zakaz regulowania poszczególnych kwestii aktem o konkretnej formie prawnej, np. umowa cywilnoprawną, zatem - wbrew argumentacji prokuratora - określenie, że czynność prawna pomiędzy Przedsiębiorstwem i Gminą przybierze formę umowy na pobór wody na cele przeciwpożarowe i inne cele wymienione w art. 22 u.z.z.w., nie narusza przepisów u.z.z.w.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., stwierdził nieważność § 11, § 21 ust. 3 Regulaminu stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, a w pozostałej części skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło