II SA/Gl 458/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Asesor WSA Tomasz Dziuk, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r [...] utrzymało w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. numer [...], w przedmiocie cofnięcia M. K. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. AM, B1, B prawa jazdy z powodu stwierdzenia zaistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania tego typu pojazdami. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. AM, B1, B na podstawie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm., dalej: u.k.p.). Zgodnie z tym przepisem starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z akt sprawy wynika, że organ orzekł w przedmiotowej sprawie w oparciu o ostateczne orzeczenie lekarskie numer [...] z dnia [...] r., wydane przez uprawnionego lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.- Poradni dla Kierowców w S.(dalej: WOMP) w wyniku badania przeprowadzonego na mocy art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p., stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1 B, B+E, T. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zagrożenie dla zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego. Pismem z dnia 27 stycznia 2021 r. strona, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie od wskazanej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz wstrzymanie natychmiastowej wykonalności do czasu zakończenia postępowania odwoławczego. Zdaniem strony, badanie lekarskie zostało przeprowadzone nierzetelnie i tendencyjnie. Ponadto dysponuje ona wynikiem badania lekarskiego, przeprowadzonego przez lekarza diabetologa, który uznaje stan zdrowia strony za dobry i nie dostrzega przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną w mocy podzieliło stanowisko organ u I instancji co do zaistnienia podstaw do cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu swoje decyzji podkreśliło w szczególności, że rozstrzygnięcie w tej sprawie ma charakter aktu związanego. Ponadto, jak Kolegium zauważyło w nawiązaniu do odwołania strony, orzeczenia lekarskie wydane w sprawach badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r., I OSK 1859/10, LEX nr 1069624). Wobec tego nie było możliwe uwzględnienie wyniku badania lekarskiego załączonego do odwołania. W skardze z dnia 4 marca 2021 r. M. K. (dalej: skarżący) podnosi, iż w toku postępowania pojawiły się nowe istotne okoliczności, które organ administracji powinien wziąć pod uwagę. W przeciwnym wypadku możliwość odwołania od decyzji administracyjnej miałaby charakter czysto abstrakcyjny, byłaby fikcją prawną. W sprawie niniejszej decyzja Prezydenta Miasta S. została wydana w oparciu o orzeczenie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnię dla Kierowców w S. Skarżący nie był badany w tym ośrodku w kierunku diabetologicznym; orzeczenie oparto na wyniku badania przeprowadzonego wcześniej w K. przez specjalistę diabetologa J.T. Ta sama lekarka, po przeprowadzeniu ponownego badania w dniu [...] r., orzekła, że brak jest przeciwwskazań do prowadzenia przez skarżącego samochodu z uwagi na cukrzycę, potwierdzając tym samym wnioski z badania przeprowadzonego przez doktora nauk medycznych diabetologa R. Z. Karta konsultacyjna z ponownego badania przez lekarkę została przesłana do SKO w dniu 11 lutego 2021 r., jednakże nie znalazła żadnego odzwierciedlenia w treści zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, Kolegium nazbyt pośpiesznie i rutynowo wydało decyzję nieuwzględniającą jego odwołania. Ze złożonych do akt kart konsultacyjnych jednoznacznie wynika, że nie ma żadnych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Tym samym decyzja pozbawiająca go uprawnień do prowadzenia pojazdów jest wadliwa i krzywdząca. Samochód jest mu niezbędny z uwagi na dojazdy do pracy i konieczność sprawowania opieki nad chorymi członkami rodziny (wyjazdy na konsultacje lekarskie, zabiegi itd.). W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 - dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Treść cytowanego przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Przede wszystkim podkreślić należy, że sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Prawidłowe jest także stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności wydania go o danej treści. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Kopię takiego orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno - orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy, wynikająca z cytowanych wyżej przepisów ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenia lekarskie wydawane w tym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w rozpatrywanej sprawie, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. W szczególności wskazać należy, że wg wyroku NSA z 16 października 2013 r., sygn. I OSK 952/12, "Orzeczenie lekarskie (...) nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji. Orzeczenie lekarskie stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 k.p.a. i podlega ocenie organu jak każdy środek dowodowy." Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Skoro kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione medyczne jednostki orzecznicze, to tam winny były być kierowane konkretne argumenty podważające zasadność wydania orzeczenia (zob. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. I OSK 1859/10). Podnieść należy, że zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie. Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedstawił dowodu, który mógłby doprowadzić do obalenia domniemania zgodności z prawdą ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydanego w jego sprawie. Zaskarżona decyzja zawiera konieczne uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne i w sposób przejrzysty wyjaśnia motywy podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). Prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie opisanym w skardze było niedopuszczalne w związku z zastosowaniem szczególnego trybu postępowania w sprawach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Zatem podsumowując, Skarżący mógł kwestionować wydane w stosunku do niego orzeczenie lekarskie w innym, szczególnym trybie. Przysługiwało mu bowiem prawo do wystąpienia z wnioskiem o ponowne przeprowadzenie badania, w terminie 14 dni (art. 79 ust. 4-7 u.k.p.). W tym to właśnie wniosku mógł on podnosić różne kwestie, które w jego ocenie wpłynęły na taki, a nie inny wynik pierwotnych badań. Nie można w obecnym postępowaniu brać pod uwagę zarzutów, które winny być sformułowane w środku odwoławczym od orzeczenia lekarskiego. Samo badanie, w świetle art. 77 ust. 1 u.k.p., zostało przeprowadzenie przez uprawniony podmiot. W tej sytuacji brak jest podstaw do podważenia zawartych w zapadłym orzeczeniu ustaleń (wniosków). Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.