II SA/Kr 407/21
WyrokWSA w Krakowie2021-08-11
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Tadeusz Kiełkowski, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, który jest nieużytkowany i nie nadaje się do remontu lub odbudowy, jeśli jego część (piwnica) nie została jednoznacznie oceniona pod kątem możliwości remontu lub odbudowy?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę nieużytkowanego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu lub odbudowy, jednakże musi to być poparte jednoznacznymi ustaleniami dotyczącymi wszystkich części obiektu. W przypadku, gdy jedna z części obiektu (np. piwnica) nie została w sposób wystarczający oceniona pod kątem możliwości remontu lub odbudowy, nakaz rozbiórki w tej części jest niezasadny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę częściowo podpiwniczonego, nieużytkowanego budynku gospodarczego. Organ I instancji nakazał rozbiórkę całego obiektu. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, zmieniając jedynie terminy wykonania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, błędną wykładnię i zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, a także naruszenie konstytucyjnych zasad proporcjonalności i prawa własności. Skarżący podnosił, że obiekt nadaje się do remontu, a piwnica nie stanowi zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie nakazania rozbiórki piwnicy, a w pozostałej części skargę oddalono. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego B. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 grudnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki nieużytkowanego obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji w zakresie nakazania rozbiórki piwnicy będącej pozostałością po części budynku gospodarczego, z której pozostały jedynie ceglane słupy, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w T.; 1. w pozostałej części skargę oddala; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego B. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta T. decyzją z dnia 25 października 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.) nakazał J. J. i B. K. - właścicielom działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w T. - rozbiórkę nieużytkowanego, częściowo podpiwniczonego, parterowego budynku gospodarczego składającego się z części murowanej, przykrytej stropem żelbetowym o wymiarach ok. 6 m x 2,92 m, części murowanej, nieprzekrytej, o wymiarach ok. 3 m x 2,92 m, części murowanej bez przekrycia, o wymiarach ok. 6,08 x 4,56 m, 4 słupów ceglanych oraz podpiwniczenia, znajdującego się w północno-wschodniej części obiektu, przekrytego stropem, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w T., bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], znajdującego się w złym stanie technicznym i nie nadającego się do remontu oraz uporządkowanie terenu. Termin przystąpienia do robót określono na dzień 25 listopada 2019 r. a termin ich zakończenia na dzień 31 marca 2020 r.
W uzasadnieniu organ podał, że stan zabudowy przedmiotowej działki został ustalony na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 15 maja 2019 r. oraz w dniu 6 września 2019 r. Podczas drugich oględzin stwierdzono, że "teren działki został częściowo uprzątnięty - wycięto część drzew, skoszono trawę, jednakże w dalszym ciągu nie zostały uprzątnięte gruz, stare dachówki, pozostałości więźby dachowej, zawalony strop nad częścią budynku". B. K. wyraził chęć odbudowy i przebudowy przedmiotowych zabudowań gospodarczych, jednak organ nie dał wiary temu oświadczeniu.
Z uwagi na prostą konstrukcję przedmiotowego budynku oraz stwierdzony bardzo zły stan techniczny odstąpiono od nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy oceniającej stan techniczny obiektu.
Odwołanie od decyzji wniósł B. K. zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 grudnia 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie określił termin rozpoczęcia rozbiórki - 2 miesiące od daty otrzymania decyzji, natomiast termin zakończenia rozbiórki i uporządkowania terenu do dnia 30 czerwca 2021 r., w pozostałym zakresie utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że z treści art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że przesłanką umożliwiającą nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jest nie tyle zły stan techniczny obiektu budowlanego, ale przede wszystkim to, że nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia. Powyższa regulacja została uzupełniona postanowieniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórki nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004 r. Nr 198, poz. 2043).
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, poczynione również w ramach zleconego postępowania uzupełniającego – ponownych oględzin i rozprawy administracyjnej. Ustalił, że przedmiotowy obiekt składa się z czterech części:
1) drewutni o wymiarach 2,92 m x 6,01 m, posiadającej ściany monolityczne z żelbetonu, otynkowane, strop żelbetowy pokryty papą, na ścianach widoczne rysy, odpadający tynk, spękania, zniszczona stolarka okienna i drzwiowa, dach bez rynien, ściana południowo-zachodnia nachylona w całości na zewnątrz budynku o ok. 3-5%, w zachodnim narożniku odspojona i zabezpieczona drewnianymi palikami;
2) kurnika o wymiarach 2,92 m x 3 m, wykonanego z pustaków żużlobetonowych, bez dachu i ściany południowo-zachodniej, stolarka i ściany w złym stanie, bezpośrednio na gruntem na skutek korozji pustaków ściana częściowo wisi, właściciel podjął działania w celu wyburzenia kurnika;
3) stajni wydzielonej murowanymi ścianami o wymiarach 6,08 m x 4,56 m, ze ścianami z cegły pełnej 38 cm, dachem drewnianym i stropem żelbetowym zawalonym, ścianami powyżej stropu częściowo zawalonymi, część ściany północno-wschodniej wypełniona mocno skorodowanym żużlobetonem, drewniana stolarka w stanie szczątkowym, pozostałe ściany parteru nie wykazują znacznych uszkodzeń, nie są wyboczone, nie są zabezpieczone przed wpływami atmosferycznymi;
4) stodoły, z której pozostały piwnica murowana i dwa murowane słupy z nieznacznymi odchyleniami od pionu oraz fragment trzeciego słupa, piwnica posiada ściany murowane i strop żelbetowy, ogólny stan piwnicy nie zagraża bezpieczeństwu.
Organ ocenił, że słupy stanowiące pozostałości po stodole mogą ulec zawaleniu, a niezabezpieczony otwór wejściowy do piwnicy z uwagi m.in. na strome schody bez poręczy może spowodować zagrożenie upadku do w/w pomieszczenia. Sporządzona dokumentacja fotograficzna wskazuje ponadto na znaczne zawilgocenia ścian piwnicy.
MWINB wskazał, że ustalenia dokonane przez PINB poparte dokumentacją fotograficzną wskazują, że obiekt nie nadaje się do remontu lub odbudowy. Brak konstrukcji dachu oraz zniszczona stolarka drzwiowa i okienna powodują, że pozostałości obiektu poddawane są niekorzystnemu działaniu czynników atmosferycznych. Zamoknięte elementy w/w obiektu w okresie zimowym poddawane są cyklom zamarzania i odmrażania co powoduje osłabienie materiałów z których został wykonany. W/w obiekt jest nieużytkowany od ok. lat 90-tych XX wieku. Zatem wymianie musiałaby podlegać cała substancja w/w obiektu, a prace naprawcze należałoby poprzedzić sporządzeniem stosownej dokumentacji projektowej i uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Stwierdził również, że wskazywana w decyzji organu I instancji ekonomiczna ocena wykonania stosownych napraw nie stanowi uzasadnienia do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących niedokładnego zebrania materiału dowodowego, nieprawidłowego sporządzenia protokołu z oględzin stanowiącego podstawę nakazu rozbiórki, organ II instancji wskazał, że uchybienia powyższe zostały naprawione w dodatkowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym.
W ocenie organu odwoławczego, o zamiarze dokonania stosownych napraw nie mogą jedynie świadczyć gołosłowne twierdzenia strony oraz podyktowane potrzebą chwili działania podjęte przed zakończeniem postępowania. We wniesionym odwołaniu strona podniosła, że "projekt koncepcyjny przebudowy wraz z odbudową głównej bryły budynku gospodarczego tj. stodoły (...) został przedyskutowany z projektantem branży konstrukcyjnej. Projekt ten przeanalizowany został pod kątem możliwości realizacji takiego zamierzenia z wykorzystaniem obecnie istniejących ścian murowanych dawnej stajni, o gr. 38 cm (...)". W toku postępowania odwołujący nie przedłożył jednak stosownych dokumentów wskazujących, aby dokonywane były wyliczenia konstrukcyjne uwzględniające stan zużycia substancji budowlanej i wskazujące na możliwość odbudowy w/w obiektu.
Organ II instancji uznał, że działania strony polegające na dokonaniu zgłoszenia robót polegających, na uszczelnieniu pokrycia dachu z dnia 24 kwietnia 2020 r., dokonaniu zgłoszenia robót rozbiórkowych części obiektu określanego jako "kurnik" z dnia 21 kwietnia 2020 r. oraz złożeniem wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy z dnia 4 maja 2020 r. należy uznać jako podyktowane potrzebą chwili, mające na celu korzystne rozpatrzenie wniesionego odwołania, gdyż zostały podjęte dopiero po wydaniu postanowienia MWINB w K. z dnia 17 marca 2020 r., w którym organ odwoławczy zlecił PINB m.in.: zwrócenie się do właścicieli działki nr [...] o przedłożenie kopii dokumentów wykazujących podjęte działania (w tym formalnoprawne) mające na celu doprowadzenie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w T. (np. czy strony na wykonywanie robót budowlanych występowały o stosowną zgodę organów administracji publicznej). Ponadto, w ocenie MWINB, podjęte działania mają charakter pozyskania uprawnień z których strona odwołująca może nie skorzystać. Właściciele obiektu nie podjęli więc wystarczających działań mających na celu doprowadzenie przedmiotowych obiektów do odpowiedniego stanu.
Co do zarzutów zawartych w piśmie z dnia 2 listopada 2020 r., w którym zakwestionowano poprawność ustaleń dokonywanych przez pracowników PINB w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 18 czerwca 2020 r., organ odwoławczy stwierdził, że stanowią one polemikę ze stanem faktycznym opisanym w materiale dowodowym. Na dokumentacji zdjęciowej wykonanej w trakcie oględzin widoczne są m.in. odspojony fragment ściany drewutni podparty w celu zabezpieczenia przed przewróceniem oraz spękania i odspojenia na linii połączenia ściany południowo-zachodniej z płaszczyzną stropu nad w/w pomieszczeniem, co potwierdza odkształcenia w/w ściany. Niezgodne ze stanem faktycznym jest także twierdzenie strony, że piwnica murowana jest "w ogólnym stanie dobrym, sucha". Na wykonanej dokumentacji fotograficznej widoczne są odróżniające się ciemnym kolorem plamy wskazujące na zawilgocenia ścian i schodów wejściowych.
W konkluzji MWINB wskazał, że wady stwierdzone w postępowaniu organu I instancji zostały naprawione i uzupełnione w postępowaniu odwoławczym. Decyzja wymagała zreformowania w zakresie terminu.
B. K. wniósł na opisaną wyżej decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając jej naruszenie:
1. art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a., 78 k.p.a., 80 k.p.a., 81 k.p.a. poprzez
niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy,
2. art. 77 § 1, 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez dokonanie przez [...]
Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oceny na podstawie
części materiału dowodowego, kiedy zobowiązany był rozpatrzyć cały materiał
dowodowy;
3. art. 67 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
4. art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady
proporcjonalności poprzez wpłynięcie na prawo własności skarżącego się bez
uzasadniających to okoliczności i podstaw, w szczególności bez uzasadnienia powyższego interesem publicznym.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skarżący wywodził, że wskazane pomiary nachylenia ścian wykonane podczas ostatniej wizji nie odpowiadają rzeczywistości, a wizje zostały przeprowadzone nierzetelnie. W ocenie skarżącego istnieje możliwość wyremontowania obiektu, z wykorzystaniem istniejących ścian. Podkreślił, że skoro piwnica nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa to niezrozumiałe jest nakazanie jej wyburzenia. Nie odpowiadało prawdzie ustalenie, że dach budynku zawalił się z powodu długotrwałego oddziaływania warunków atmosferycznych. Faktycznie doszło do zawalenia się, ale z uwagi na osłabienie wytrzymałości drewnianej konstrukcji dachowej przez długotrwałe działanie kołatka domowego. Zarzucono nieprawidłowe ustalenia odnośnie stanu ściany zachodniej, tj. pominięcie faktu, że część ściany znajdująca się poza betonowym fundamentem została "zdylatowana" poprzez zastosowanie połączenia "pióro i wpust". Skarżący wyjaśnił również, że roboty budowlane zamierza prowadzić metodą gospodarczą, kierując się własnym rozeznaniem opartym na doświadczeniu co do stanu poszczególnych elementów budowlanych. Skarżący wyjaśnił w jaki sposób zamierza wykorzystać pozostałości po istniejących obiekcie. Jako argument przemawiający za podjęciem czynności zmierzających do zagospodarowania działki skarżący wskazał wykonanie dwóch studni kanalizacyjnych oraz opracowanie projektu budowy drogi na ul. [...] z trzema wjazdami (do trzech budynków jakie mają powstać na działce). Wreszcie wskazał również na konflikt z sąsiadami z inicjatywy których prowadzone było postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Strony zostały poinformowane, że zgodnie z przepisem art. 15zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Nadto, w informacji tej powołano się na § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 61 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, zgodnie z którymi " z dniem 17 października 2020 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie odwołuje się rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym".
Sprawa, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 czerwca 2021 r., została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień 11 sierpnia 2021 r., gdyż Sąd nie dysponował urządzeniami technicznymi umożliwiającymi przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku.
Dodać jeszcze należy, że w dniu 3 lipca 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.1090 z dnia 2021.06.18), która przepisowi art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nadała następujące brzmienie: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu" (ust.2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów"(ust.3). Ustawa nowelizująca, w zakresie postępowania przed sądami administracyjnymi, nie zawiera przepisów przejściowych. Tak więc w sprawach, w których dla rozpoznania skarg wyznaczone zostały już przed dniem jej wejścia w życie terminy posiedzeń niejawnych, zarządzenia Przewodniczącego o przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) pozostały skuteczne.
Dlatego też sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Przechodząc do meritum sprawy, na wstępie przybliżyć należy przepisy mające zastosowanie w sprawie.
Przepis art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U.2020.1333) przewiduje, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego mają obowiązek utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 p.bud. (czyli m.in. utrzymywany w należytym stanie technicznym i estetycznym, tak aby nie doszło do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej), a także zachowując należytą staranność, zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego. Obowiązki podmiotów wskazanych w art. 61 wynikają z samej ustawy (z mocy prawa). Skutkiem niezastosowania się przez właściciela lub zarządcę obiektu do tych obowiązków jest możliwość wydania przez organ nadzoru budowlanego następujących decyzji:
1) nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 pr. bud.), gdy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany. Przesłanką wydania decyzji jest stwierdzenie, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia;
2) nakazującej rozbiórkę (art. 67 pr. bud.), gdy obiekt budowlany jest nieużytkowany lub niewykończony, a dodatkowo nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, przy czym odnosi się to nie tylko do obiektywnego braku możliwości przeprowadzenia określonych robót budowlanych, ale również braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem;
3) nakazującej opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania (art. 68 pr. bud.), gdy budynek przeznaczony na pobyt ludzi jest bezpośrednio zagrożony zawaleniem, w związku z czym zachodzi konieczność jego opróżnienia;
4) upoważniającej do podjęcia przez organy określonych czynności wykonywanych na koszt i ryzyko właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego (art. 69 pr. bud.), gdy stan techniczny obiektu budowlanego powoduje bezpośrednie niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.
Stosownie do art. 67 ust.1 prawa budowlanego, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką umożliwiającą nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jest nie tyle zły stan techniczny obiektu budowlanego, ale to, że nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia. Mając na uwadze, że przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi podstawę prawną wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, która najdalej ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu.
Zgodnie z przepisami raz § 2 oraz § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U.2004.198.2043), wykonawczego do ustawy, organ nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, winien: 1) ustalić przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego, 2) dokonać oględzin i oceny stanu technicznego, 3) nakazać, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu, 4) przeprowadzić rozprawę.
Natomiast protokół oględzin obiektu budowlanego powinien zawierać: 1) opis stanu technicznego obiektu budowlanego, 2) przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego, 3) określenie stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi.
W myśl § 5 rozporządzenia, obowiązkiem organu jest doręczenie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpisu protokołu oględzin i jednoczesne wyznaczenie terminu rozprawy. Na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki (§ 6).
Z powyższego wynika, że nakazanie rozbiórki może być orzeczone w razie spełnienia dwóch przesłanek: 1) obiekt jest nieużytkowany, niewykończony lub zniszczony oraz 2) obiekt nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy. Prowadząc postępowanie w trybie art.67 prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego powinien zatem ustalić, czy i w jaki sposób właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące stany naruszenia porządku prawnego w budownictwie. Zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 p.b. odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn.. II OSK 515/08, LEX nr 558403; por. wyrok NSA 21 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 864/19, LEX nr 3034377; z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. II OSK 669/20, LEX nr 3157747, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r., sygn. II SA/Po 799/19, LEX nr 2979682). Tak więc, zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, na podstawie art. 67 ust. 1 pr. bud., powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie. O zamiarze tym nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne twierdzenia właściciela, czy zarządcy obiektu co do chęci doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem, gdyż zamiar ten musi być w wystarczający sposób uzewnętrzniony. Właściciel takiego obiektu powinien wskazać jakie działania podjął w tym celu, a w szczególności czy występował z wnioskiem o pozwolenie na budowę celem dokończenia budowy, a jeżeli nie powinien wskazać tego powody (por. Komentarz. Prawo budowlane pod red. prof. Z. Niewiadomskiego. Wyd. C.H. Beck W-wa 2006 str. 625 - 627, R. Dziewiński, P. Ziemski, Prawo budowlane. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006, wyd. II, S. Szuster, Komentarz do art. 67 ustawy Prawo budowlane, lex/el 2003, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn.. II OSK 515/08, LEX nr 558403).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy ocenić należy, że ustalenia organów, że pozostałości budynku gospodarczego, nieużytkowanego od około 30 lat, nie nadają się do remontu albo odbudowy mają uzasadnienie w aktach sprawy, a w szczególności dokumentacji fotograficznej, przedstawiającej katastrofalny stan zabudowy, z jednym wszakże zastrzeżeniem - stanu technicznego piwnicy. W tym zakresie organ nie dokonał bowiem żadnych ustaleń co do nadawania się piwnicy do remontu albo odbudowy. Zauważyć należy, że w protokole oględzin z dnia 18.06.2020 r. brak jest opisu technicznego piwnicy. Przedstawiciele PINB w T. stwierdzili jedynie, że ogólny stan piwnicy nie zagraża bezpieczeństwu. Wykonane podczas oględzin 4 zdjęcia piwnicy również nie wskazują, aby znajdowała się ona w stanie nie nadającym się do remontu, czy odbudowy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ocenił natomiast, że "niezabezpieczony otwór wejściowy do piwnicy z uwagi m.in. na strome schody bez poręczy może spowodować zagrożenie upadku do w/w pomieszczenia" oraz że "dokumentacja fotograficzna wskazuje ponadto na znaczne zawilgocenia ścian piwnicy", co jednakże nie jest wystarczające do orzeczenia rozbiórki w trybie art.67 ust.1 pr. bud.
W pozostałym zakresie Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że pozostałości budynku gospodarczego nie nadają się do remontu lub odbudowy. Dotyczy to zarówno możliwości technicznych, jak i zamiarów właścicieli w tym względzie. Organ odwoławczy szczegółowo opisał stan techniczny zabudowy. Zdaniem Sądu opisany i udokumentowany na zdjęciach stan obiektu upoważniał pracowników PINB do dokonania oceny, że ze względów technicznych nie nadaje się ona do remontu lub odbudowy.
Prawidłowa jest również ocena organu, że skarżący nie wykazał, że rzeczywiście ma zamiar dokonania remontu lub odbudowy przedmiotowego obiektu.
Przypomnieć należy, że przedstawiciele PINB w T. pierwszą kontrolę stanu technicznego budynku gospodarczego (pozostałości zabudowań gospodarczych) zlokalizowanego na działce nr [...] w T. przeprowadzili w dniu 15.05.2019 r. Wówczas to skarżący deklarował zamiar dokonania częściowej przebudowy obiektu, nie podając jednakże żadnych szczegółów z tym związanych. Stanowisko to podtrzymał w czasie rozprawy przeprowadzonej w dniu 20.08.2019 r. Przedłożył wówczas organowi rysunki koncepcyjne 2 wariantów odbudowy i przebudowy obiektu, sporządzone przez siebie i opieczętowane pieczęcią B. K. architekt MP- 0923" oraz pieczęcią z numerem uprawnień budowlanych do projektowania. Zauważyć należy, że na rysunku sporządzonym na kopii mapy zasadniczej (k.13) numerem 1, z linią odnoszącą się do fragmentu opisanego jako "przestrzeń wiaty" - oznaczono "istniejący budynek poddany przebudowie wraz z odbudową". Twierdzenie to jest nieprawdziwe, gdyż z prawidłowych ustaleń organu wynika, że z tego budynku w części opisanej jako "przestrzeń wiaty" pozostały jedynie dwa murowane słupy oraz fragment trzeciego słupa. Zgodnie z przedłożonymi rysunkami przylegająca do granicy działki nr [...] część budynku, oznaczona nr [...], docelowo ma być przeznaczona na garaż. Część budynku oznaczona nr [...] – kurnik – przeznaczony jest do wyburzenia, poza ścianą zachodnią do wys. 0,7 m, która będzie pełnić rolę murka oporowego. Również część budynku przeznaczona pierwotnie na skład opalu – nr [...] – w przyszłości (po realizacji budynku mieszkalnego) będzie wyburzona.
Tak więc w istocie sam skarżący wskazał, że drewutnia i kurnik przeznaczone są do wyburzenia.
W toku dalszego postępowania skarżący zmienił stanowisko w tej kwestii. Jak bowiem wynika z przedłożonych akt administracyjnych skarżący po prawie roku od złożenia pierwszej deklaracji w kwestii odbudowy budynku, w dniu 24.04.2020 r. dokonał dwóch zgłoszeń: 1) rozbiórki fragmentu budynku gospodarczego przeznaczonego na kurnik, z pozostawieniem ścian bocznych stanowiących elementy pomieszczeń budynku przeznaczonego do remontu i przebudowy oraz 2) robót budowlanych polegających na uszczelnieniu pokrycia dachowego i uzupełnieniu i remoncie ściany zachodniej i północnej południowego fragmentu budynku gospodarczego przeznaczonego na skład opału. Do robót tych skarżący miał przystąpić w dniu 23.05.2020 r. Nowa koncepcja pozostaje zatem w sprzeczności z poprzednio deklarowanym zamiarem wykorzystania zachodniej części obiektu oznaczonej nr [...] na omawianym wcześniej szkicu koncepcyjnym z karty 15 – na garaż. Pozostawienie ścian bocznych kurnika oraz części zabudowy wykorzystywanej uprzednio jako składu opału uniemożliwi bowiem wjazd do projektowanego wcześniej garażu.
Mimo wcześniejszych deklaracji skarżącego, w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 18.06.2020 r. nie stwierdzono rozpoczęcia żadnych robót budowlanych.
Z kolei z przedłożonych przez skarżącego organowi odwoławczemu dokumentów wynika, że w dniu 29.04.2020 r. złożył on wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na odbudowę, przebudowę, rozbudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny z garażem i częścią gospodarczą na terenie obejmującym działki nr [...] i [...] obręb [...] w T. przy ul. [...]. W wezwaniu o sprecyzowanie wniosku organ architektoniczno-budowlany pouczył inwestora, że w trakcie wizji ustalił, że objęty wnioskiem obiekt jest w złym stanie technicznym i że w zasadzie są to fragmenty pozostałości dawnego budynku, jak również, że przez odbudowę należy rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub w części o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego, w dotychczasowym miejscu.
Z kolei z przedłożonego organowi odwoławczemu w dniu 2.11.2020 r. projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika, że po sprecyzowaniu wniosku w dniach 19.06.2020 r., 2.07.2020 r. oraz 25.08.2020 r. skarżący ostatecznie wniósł o ustalenie warunków zabudowy na budowę budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą oraz garażem na terenie działki nr [...] i [...] w T.. Powyższe nie stanowi zatem dowodu na okoliczność, że zamiar skarżącego remontu lub odbudowy pozostałości budynku gospodarczego był rzeczywisty a nie pozorny.
Organy prawidłowo zatem oceniły zamiary inwestora co do remontu, względnie odbudowy obiektu jako pozorne.
Podkreślenia nadto wymaga, że skarżący początkowo zgłaszał zamiar dokonania częściowej przebudowy obiektu, następnie odbudowy i przebudowy (z tym, że kurnik i drewutnia miały być w przyszłości do wyburzenia), wreszcie odbudowy, przebudowy, rozbudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny z garażem i częścią gospodarczą na terenie obejmującym działki nr [...] i [...] obręb [...] w T. przy ul. [...], by na koniec przedłożyć projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy na budowę budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą oraz garażem na terenie działki nr [...] i [...] w T..
Za trafny zatem uznać należy wniosek organu, że złożenie przez B. K. dokumentów, a to zgłoszenia robót polegających na uszczelnieniu dachu, zgłoszenia robót rozbiórkowych "kurnika" oraz wniosku o warunki zabudowy na przebudowę wraz z rozbudową istniejącego budynku magazynowo-składowego - dopiero po dniu wydania przez organ odwoławczy postanowienia z dnia 17.03.2020 r., zalecającego wezwanie właścicieli obiektu o przedłożenie kopii dokumentów wykazujących podjęcie działań (w tym formalnoprawnych), mających na celu doprowadzenie budynku do właściwego stanu, trzeba ocenić jako podyktowane "potrzebą chwili", a nie jako wykazanie zamiaru podjęcia się remontu lub odbudowy. Przedmiotowy budynek niszczał od 30 lat i skarżący nie wykazał, by miał zamiar go odbudować. Po złożeniu w maju 2019 r. przez skarżącego deklaracji o zamiarze jego odbudowy, co nastąpiło po wszczęciu postepowania w sprawie stanu technicznego budynku, do 24.04.2020 r., czyli przez prawie rok, B. K. nie przedsięwziął żadnej czynności dla zrealizowania tego zamiaru. Skarżący sam wyjaśniał, żeby wspomnieć chociażby pismo z dnia 2.11.2020 r., że w stosunku do części budynku gospodarczego, poza kurnikiem, ma inne polany niż rozbiórkowe. Jak podał "budynek stodoły, a w zasadzie jego elementy, piwnicę oraz murowane elementy konstrukcji tego obiektu tzn. ściany murowane ceglane, a także słupy murowane ceglane chcę wykorzystać przy przewidywanej w tym miejscu budowie budynku mieszkalno-gospodarczego". W odwołaniu skarżący twierdził zaś, że "chcąc przekonać do swojego zamierzenia inwestycyjnego w odniesieniu do pozostałości po budynku gospodarczym już na 1 rozprawie przedstawił on projekt koncepcyjny przyszłej formy obiektu powstałego z wykorzystaniem pozostałych po zawaleniu się dachu stodoły, elementów budowlanych.
Charakterystyczne jest, że nawet w skardze B. K. wprost oświadczył: "obecnie nie planowaliśmy rozpoczynania budowy", że nieruchomość "zostanie przekazana dwójce naszych dzieci, a mają na niej znajdować się dom dla każdego z nich oraz zaplecze w postaci budynku gospodarczego", "rozpoczęcie realizacji powyższych zamiarów miało nastąpić nie wcześniej niż za 3 lata, tj. po ukończeniu studiów przez naszego syna. Jednakże skoro MWINB w K. upomniał się o dokumenty formalne świadczące o rozpoczęciu budowy tak więc w swoisty sposób wywołani, rozpoczęliśmy tę procedurę".
Skonstatować zatem należy, że przytoczone oświadczenia skarżącego nie potwierdzają zamiaru dokonania remontu albo odbudowy nieużytkowanego obiektu budowlanego. A tylko taki zamiar może prowadzić do ustalenia, że obiekt nadaje się do remontu lub odbudowy. Przesłanką do rezygnacji z zastosowania przez organ art.67 ust.1 prawa budowlanego nie jest wszakże zamiar wykorzystania poszczególnych elementów nieużytkowanego obiektu, pozostającego w złym stanie technicznym, do ewentualnej przyszłej budowy innego obiektu.
Ustalając zły stan techniczny obiektu budowlanego organ, w zależności od okoliczności sprawy, albo nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (art.66 pr.bud.), albo nakazuje jego rozbiórkę (art.67 pr. bud). Decyzje wydawane na podstawie tych przepisów dotyczą istniejących obiektów budowlanych, a nie możliwości ich wykorzystania w przyszłych planach inwestycyjnych.
Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisu art.67 ust.1 pr. bud. wobec niespełnienia przesłanek do jego zastosowania, co do zasady, uznać należy za niezasadne. Wszak nawet z dokumentów składanych przez skarżącego wynika, że nie dotyczą one remontu lub odbudowy budynku gospodarczego, składającego się z drewutni, kurnika, stajni i stodoły, ale robót budowlanych prowadzących do budowy zupełnie innego obiektu.
Zarzut błędnego ustalenia przyczyny zawalenia się dachu nad stodołą nie mógł odnieść skutku. W istocie bowiem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest, czy współprzyczyną zawalenia się dachu stodoły mogły być szkody poczynione przez kołatka domowego.
Z treści samej skargi wynika, że skarżący planuje wykorzystać pozostałe po budynku gospodarczym fragmenty w planowanej przebudowie i rozbudowie. Oznacza to, że nie ma on zamiaru odbudowania budynku gospodarczego.
Niezasadny jest również zarzut skargi naruszenia art.31 ust.3 i art.64 ust.2 Konstytucji RP przez ograniczenie prawa własności skarżącego bez uzasadniających to okoliczności i podstaw, w szczególności bez uzasadnienia tego ograniczenia interesem publicznym. Jak już wcześniej wyjaśniono z mocy samego prawa (art.61 pr. bud) właściciel obiektu budowlanego ma obowiązek utrzymywać i użytkować obiekt w należytym stanie technicznym i estetycznym, tak aby nie doszło do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. W celu wymuszenia wykonania tego obowiązki przez właścicieli organy nadzoru budowlanego mają kompetencje do wydania decyzji administracyjnych w trybie art.66 i 67 pr. bud. Stosownie zaś do art.91 a prawa budowlanego kto nie spełnia, określonego w art. 61, obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, podlega grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Stosownie do art.31 ust.3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Zasada wolności zakłada, że każdemu przysługuje swoboda decydowania o własnym postępowaniu. Tym samym, ingerencje władzy publicznej w tę swobodę następować mogą tylko w sytuacjach i w formach przewidzianych konstytucyjnie. Innymi słowy, zasada wolności formułuje domniemanie swobody decyzji i działań, natomiast dla poddawania ich ograniczeniom konieczna jest zawsze interwencja prawodawcy. Zakres unormowania art. 31 ust. 3 ma charakter uniwersalny, bo wyznaczone w nim granice ingerencji władzy publicznej dotyczą wszystkich konstytucyjnych wolności i praw (np. wyroki TK: z 19 maja 2011 r., K 20/09, pkt III.2.2).
Z kolei zgodnie z art.64 ust.2 Konstytucji własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. W ustępie 3 tego przepisu sformułowano natomiast zasadę, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że określenie istoty danego prawa lub wolności powinno uwzględniać kontekst sytuacji, w której dochodzi do ograniczenia (pozbawienia) danego uprawnienia. Jedynie wykonywanie prawa własności w zgodzie z obowiązującym prawem powinno gwarantować właścicielowi ze strony władz publicznych nieingerencję w istotę prawa własności (por. wyrok TK z 29 czerwca 2005 r., sygn. SK 34/04, OTK ZU nr 6/A/2005, poz. 69), z uwzględnieniem wyjątkowych sytuacji określonych w art. 21 ust. 2 i art. 46 Konstytucji. W pozostałych wypadkach, tj. w razie wykonywania prawa własności wbrew obowiązującemu prawu, takiej gwarancji nie ma. W wyroku z dnia 26.03.2002 r. sygn. SK 2/01 (opublikowano: OTK-A 2002/2/15) Trybunał Konstytucyjny stwierdził natomiast, że w procesie budowlanym interes publiczny wymaga troski zarówno o zapewnienie warunków należytego rozwoju budownictwa, jak i jego wysokiej jakości, uwzględnienie wymogów przestrzennego zagospodarowania terenu, spełnienie warunków architektonicznych i estetycznych, trwałości, a także zapewnienia bezpieczeństwa w czasie budowy, użytkowania i rozbiórki obiektów.
Będący podstawą materialnoprawną decyzji przepis art.67 ust.1 prawa budowlanego ma rangę ustawową i zastosowanie go przez organ nie może naruszać przepisu art.31 ust.3 oraz art.64 ust.2 Konstytucji.
Za zasadny uznać jedynie należy zarzut skargi dotyczący nakazania rozbiórki piwnicy. Z uzasadnień decyzji organów I i II instancji, jak również ze zgromadzonego przez nie materiału dowodowego nie wynika, aby spełniona została przesłanka z art.67 ust.1 prawa budowlanego "nienadawania się" - ze względów technicznych - tej części obiektu do remontu lub odbudowy.
Wobec powyższego, na podstawie art.145 ust.1 pkt 1 lit c) orzeczono jak w punkcie I wyroku.
Na podstawie art.151 p.p.s.a. w pozostałym zakresie skargę oddalono.
Uzasadniając orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art.200 p.p.s.a w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie zaś do art.206 p.p.s.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W piśmiennictwie określa się zawarte w art. 206 p.p.s.a. rozwiązanie jako zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania będącą uzupełnieniem zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Przepis o miarkowaniu zwrotu kosztów może być stosowany zarówno gdy wartość przedmiotu zaskarżenia daje się wyrazić w wartościach pieniężnych, co skutkuje wpisem stosunkowym (art. 216, 231 p.p.s.a.), jak i wówczas, gdy pobiera się wpis stały (zob. J.P. Tarno, Prawo..., 2004, s. 285). W obu wypadkach może bowiem wystąpić częściowe uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny. Jedynie w sytuacji, gdy przedmiot zaskarżenia można przełożyć na określoną kwotę, znajdzie zastosowanie opisana przykładowo w tym przepisie sytuacja, że skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
Na koszty postępowania sądowego w rozpatrywanej sprawie składa się wyłącznie kwota 500 zł, uiszczona przez skarżącego tytułem należnego wpisu od skargi. Ponieważ stanowisko organów, co do zasady, było zgodne z prawem, a decyzja została uchylona w niewielkim zakresie, Sąd uznał, że sprawiedliwe będzie - na podstawie art.206 p.p.s.a. - zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło