II GSK 2588/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-06
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Dorota Dąbek, Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna podpisana przez zastępcę organu, który następnie udzielił dalszego upoważnienia innemu pracownikowi do wydania decyzji, jest ważna, jeśli upoważnienie dla zastępcy nie wynikało wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie z aktów wewnętrznych organu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja z dnia 13 sierpnia 2020 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ została podpisana przez osobę nieposiadającą stosownego upoważnienia. Zastępca Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie posiadał samoistnych kompetencji do udzielania dalszych upoważnień pracownikom, a akty wewnętrzne organu nie mogły zastąpić wyraźnego upoważnienia wynikającego z przepisów prawa. Natomiast decyzja z dnia 3 grudnia 2020 r. została podpisana przez osobę posiadającą stosowne upoważnienie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego, co wykluczało jej nieważność z tego powodu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał dwie decyzje w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność obu decyzji, uznając je za wydane z rażącym naruszeniem prawa z powodu podpisania przez osoby nieposiadające stosownego upoważnienia. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA, uchylił zaskarżoną decyzję GITD z 3 grudnia 2020 r., stwierdził nieważność decyzji GITD z 13 sierpnia 2020 r., umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 821/21 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 grudnia 2020 r. nr BP.702.1777.2020.0328.BEPO.4603 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. stwierdza nieważność decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr BEPO.702.3260.2020.1672.05; 4. umarza postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 5. odstępuje w całości od zasądzenia kosztów postępowania sądowego między stronami.
I
Wyrokiem z 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 821/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w sprawie ze skargi M. W. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 3 grudnia 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 sierpnia 2020 r. oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 sierpnia 2020 r. na skarżącego nałożono karę pieniężną w wysokości 1500 złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem w dniu 4 grudnia 2019 r.
Na skutek rozpoznania odwołania, decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 3 grudnia 2020 r. utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzję z 13 sierpnia 2020 r. podpisała z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego K. P., Naczelnik Wydziału Postępowań II BKOE, a decyzję z 3 grudnia 2020 r. podpisał z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego A. N. Zastępca Dyrektora Działu Prawnego. Upoważnienie dla A. N. podpisane zostało przez Zastępcę Głównego Inspektora Transportu Drogowego Ł. B. Obejmowało ono m.in. załatwianie w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego wszystkich spraw administracyjnych. Upoważnienie dla K. P. zostało podpisane przez p.o. Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego A. O. Obejmowało ono m. in. załatwianie w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego w ramach jego kompetencji spraw administracyjnych pozostających w zakresie właściwości Biura Kontroli Opłaty Elektronicznej. Ponadto w aktach sprawy znajdowało się upoważnienie dla Ł. B. i A. O.
Zarządzeniem z 17 sierpnia 2021 r. włączono w poczet akt sprawy dokumenty przesłane przez organ do sprawy pod sygn. akt VI SA/Wa 1742/20. Były wśród nich m.in. pismo z 27 czerwca 2018 r. o powierzeniu A. O. pełnienia obowiązków Zastępcy GITD, a także upoważnienie z 4 lipca 2018 r. udzielone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego – A. G. dla A. O. do załatwiania w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego w ramach jego właściwości, wszystkich spraw administracyjnych.
Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył skarżący. Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 sierpnia 2020 r. oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że obie zaskarżone decyzje wydane w sprawie obarczone były wadą nieważności, albowiem zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa poprzez podpisanie ich przez osoby nieposiadające do tego stosownego upoważnienia. Ponadto decyzja z 3 grudnia 2020 r., jako utrzymująca w mocy decyzję rażąco naruszającą prawo, sama to prawo narusza w sposób rażący.
Sąd wyjaśnił, że organ administracji może upoważniać swoich pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych, o czym stanowi art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a). W niniejszej sprawie jednak upoważnienia nie zostały udzielone przez organ, tj. Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a dokładnie nie zostały podpisane przez piastuna organu, lecz odpowiednio pracownika organu pełniącego obowiązki Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego (decyzja nakładająca karę) lub pracownika - Zastępcę Głównego Inspektora Transportu Drogowego (decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakładającą karę, wydana po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), którzy nie posiadają w świetle przepisów ustawy samoistnej kompetencji do załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Do tego sami potrzebują niezbędnego upoważnienia (także w trybie art. 268a k.p.a.). Sąd wskazał, że przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, ze zm., dalej: "u.t.d.") kwestii udzielania upoważnień odrębnie nie regulują. Z dokumentów nadesłanych do Sądu przez organ wynika, że A. O., pełniącej obowiązki Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego udzielono upoważnienia, jednakże to nie jej podpis widnieje pod decyzją, lecz osoby, której pełniąca obowiązki Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego udzieliła dalszego upoważnienia. Analogicznie jest z upoważnieniem dla Ł. B., Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Sąd podkreślił, że Zastępca Głównego Inspektora Transportu Drogowego należy do katalogu pracowników obsługujących ten organ i zakres działania zastępcy zależy od tego, w jakim zakresie dysponuje on upoważnieniem do działania w imieniu organu. Przepisy ustawy, w odróżnieniu od bardziej szczegółowych regulacji obowiązujących w odniesieniu do innych kategorii organów, nie wyposażają Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego w samoistne kompetencje.
Oceny tej nie mogła zmienić także treść Statutu Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, bo ten - jako akt wewnętrzny niebędący powszechnie obowiązującym źródłem prawa (zarządzenie) - nie może determinować sytuacji prawnej jednostki, a także zmieniać treści art. 268a k.p.a. Ponadto statut Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego nadany przez Prezesa Rady Ministrów w formie zarządzenia na podstawie art. 52 ust. 2 u.t.d., określać może jedynie organizację Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego i jego delegatur, w tym terytorialny zasięg działania delegatur oraz wojewódzkie inspektoraty transportu drogowego będące ich siedzibami. Taką też treść ma zarządzenie Prezesa Rady Ministrów nr 92 z 26 października 2012 r. w sprawie nadania statutu Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego (Monitor Polski z 5 listopada 2012 r., poz. 820; dalej: zarządzenie Prezesa Rady Ministrów nr 92 z 26 października 2012 r. w sprawie nadania statutu Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego). Sąd wskazał, że w powyższym statucie przewidziano jedynie możliwość udzielania upoważnień podpisanych przez piastuna organu (GITD) pracownikom Głównego Inspektoratu (§ 2 pkt 3 statutu), a nie same upoważnienia. W istocie § 2 pkt 3 statutu jest powtórzeniem normy wynikającej z art. 268a k.p.a.
Podobnie ocenił Sąd charakter przepisów zawartych w obowiązującym w dniu wydania decyzji pierwszej instancji zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 3/2018 z 5 lutego 2018 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego (obwieszczenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 7 listopada 2019 r., poz. 57; dalej: zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 3/2018 z 5 lutego 2018 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego), sporządzonego na podstawie art. 39 ust. 6-8 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2019 r. poz. 1171; dalej: ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów). Wskazane przepisy ustawowe upoważniają bowiem ministra oraz kierownika urzędu centralnego do nadania ministerstwu bądź urzędowi centralnemu regulaminu organizacyjnego, określającego zakres zadań i tryb komórek ministerstwa (urzędu). Sąd wyjaśnił, że upoważnienie ustawowe ogranicza się do określenia reguł funkcjonowania urzędu obsługującego organ administracji publicznej (czyli organizacji wewnętrznej urzędu), nie zaś kompetencji tego organu "na zewnątrz".
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł organ, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 268a w zw. z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja z 8 września 2020 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, bowiem zostały podpisane przez osoby nieposiadające stosownego upoważnienia, w sytuacji gdy tak A. N. posiadał upoważnienie do wydawania decyzji z 1 grudnia 2020 r. nr BP.0140.413.2020.0791 podpisane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (poświadczona za zgodność z oryginałem kopia w załączeniu) a K. P. posiadała upoważnienie wydane na podstawie art. 268a k.p.a. podpisane przez osobę sprawującą funkcję p.o. Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego, przy czym upoważnienie dla Zastępców Głównego Inspektora Transportu Drogowego do udzielania dalszych upoważnień wynikało z istoty pełnionej funkcji zastępcy piastuna organu, a ponadto, wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, wynikało z § 2 Statutu Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (Zarządzenie nr 92 Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania statutu Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego z 26 października 2012 r. M.P. z 2012 r. poz. 820, M.P. z 2018 r. poz. 150) oraz § 2 ust. 5 pkt 1 i 2 regulaminu organizacyjnego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (Zarządzenie z 21 marca 2016 r. nr 12/2016, Zarządzenie z 5 lutego 2018 r. 3/2018), które to akty prawa wewnętrznego regulują zasady organizacji w tym podział kompetencji i reprezentację przyjętą w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego, zatem wskazane akty prawa wewnętrznego, wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, zastępują upoważnienie wydane na podstawie art. 268a k.p.a.
Wobec powyższego wniesiono na podstawie art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci upoważnienia do wydawania decyzji z 1 grudnia 2020 r. nr BP.0140.413.2020.0791. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na rozprawie,
zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że nie może on we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować, gdyż jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą, ograniczając swoje rozważania do oceny prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni lub zastosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest zasadna, choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty i argumenty są trafne.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 sierpnia 2020 r. i 3 grudnia 2020 r. zostały podpisane przez osoby nieposiadające do tego stosownego upoważnienia. Decyzję z 13 sierpnia 2020 r. podpisała K. P., Naczelnik Wydziału Postępowań II BKOE, dla której upoważnienie zostało podpisane przez p.o. Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego A. O., a decyzję z 3 grudnia 2020 r. podpisał A. N. Zastępca Dyrektora Działu Prawnego, dla którego upoważnienie podpisane zostało przez Zastępcę Głównego Inspektora Transportu Drogowego Ł. B. Sąd pierwszej instancji uznał, że obie wydane decyzje (zaskarżona oraz poprzedzająca) obarczone są wadą nieważności, albowiem zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa poprzez podpisanie ich przez osoby nieposiadające do tego stosownego upoważnienia. Ponadto zaskarżona decyzja z 3 grudnia 2020 r., jako utrzymująca w mocy decyzję rażąco naruszającą prawo, sama to prawo narusza w sposób rażący.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że upoważnienie do wydawania decyzji z 13 sierpnia 2020 r. nie zostało udzielone przez organ – Głównego Inspektora Transportu Drogowego, lecz osobę zatrudnioną na stanowisku zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który nie posiada w świetle przepisów ustawy samoistnej kompetencji do załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, lecz potrzebuje do tego upoważnienia od organu (także w trybie art. 268a k.p.a.). Przepisy u.t.d kwestii tej odrębnie nie regulują. Na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zastępcy organu udzielono upoważnienia, jednakże to nie podpis zastępcy widnieje pod decyzją z 13 sierpnia 2020 r., lecz osoby, której zastępca udzielił dalszego upoważnienia.
NSA podziela pogląd, że nie jest dopuszczalne udzielenie dalszego upoważnienia przez pracownika upoważnionego (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 268(a); także wyroki NSA m.in.: z 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 348/06, LEX nr 321249; z 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 374/06, LEX nr 322769; wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2091/06, LEX nr 338271). Przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie przyznają zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego żadnych samodzielnych kompetencji w zakresie upoważniania pracowników Inspekcji Transportu Drogowego do wydawania decyzji administracyjnych. Poprzez powierzenie określonej osobie funkcji zastępcy piastuna funkcji organu, osoba ta nie staje się organem (piastunem organu). Także piastun funkcji organu może mu przydzielić określone zadania jedynie zgodne z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 822/14; wyrok NSA z 28 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 2815/21; wyrok NSA z 15 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1072/18). Pogląd skarżącego kasacyjnie, że zastępcę organu należy traktować analogicznie jak organ, gdyż "z istoty zastępstwa wynika, iż jest to zarządzanie wiedzą i kompetencjami podległych pracowników w taki sposób, aby zapewnić ciągłość realizacji zadań (zastępowalność)", nie jest zatem zasadny.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie oczywiste jest, że art. 268a k.p.a. nie można traktować jako jedynego, powszechnie i bezwzględnie obowiązującego wzorca udzielania upoważnień do działania w imieniu organu administracji publicznej. Dopuszczalne są bowiem i istnieją w tym zakresie różne rozwiązania, pozwalające na dekoncentrację wykonywania kompetencji organów, szczególnie potrzebną w rozbudowanych strukturach administracji publicznej. Ta dekoncentracja, mniej lub bardziej zinstytucjonalizowana, albo nawet oparta na doraźnych i jednostkowych aktach upoważniających, musi jednak mieć odpowiednie podstawy normatywne (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2006 r., sygn. akt II GSK 264/06). Akty wewnętrze określające organizację i zasady funkcjonowania danej jednostki organizacyjnej mogą zawierać upoważnienie do załatwiania spraw w imieniu organu, jeżeli wynika z nich w sposób jednoznaczny który imiennie wskazany pracownik jest upoważniony, jakiej kategorii spraw dotyczy upoważnienie oraz jakie są ramy czasowe tego upoważnienia (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 268a). Udzielone upoważnienie ma mieć charakter wyraźny. Takiego upoważnienia dla zastępcy organu (p.o. Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego A. O.) do udzielania dalszych upoważnień do działania w imieniu organu (dla K. P., Naczelnik Wydziału Postępowań II BKOE) w tej sprawie nie było, co zasadnie stwierdził WSA.
Rację ma Sąd pierwszej instancji, że oceny tej nie może zmienić treść statutu Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Należy mieć tu bowiem na uwadze, że statut, nadany na podstawie art. 52 ust. 2 u.t.d. przez Prezesa Rady Ministrów w formie zarządzenia z 26 października 2012 r. nr 92, określał jedynie organizację Głównego Inspektora Transportu Drogowego i jego delegatur, w tym terytorialny zasięg działania delegatur oraz wojewódzkie inspektoraty transportu drogowego będące ich siedzibami. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej analiza treści tego statutu jednoznacznie wskazuje, iż nie zawiera on unormowania, które można uznać za wyraźne umocowanie Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego do udzielania dalszego upoważniania przez niego pracowników Inspekcji Transportu Drogowego do wydawania decyzji administracyjnych. W § 2 pkt 3 statutu powtórzono jedynie treść art. 268a k.p.a., przewidując możliwość udzielania upoważnień podpisanych przez piastuna organu (GITD) pracownikom Głównego Inspektoratu, a nie samo upoważnienie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie przyjął również, że tak samo ocenić należy charakter przepisów zawartych w obowiązującym w dniu wydania decyzji pierwszej instancji zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 3/2018 z 5 lutego 2018 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego. Regulamin ten został nadany na podstawie zawartego w art. 39 ust. 6-8 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów upoważnienia ministra oraz kierownika urzędu centralnego do nadania ministerstwu bądź urzędowi centralnemu regulaminu organizacyjnego, określającego zakres zadań i tryb komórek ministerstwa (urzędu). W § 1 ust. 5 pkt 1-2 załącznika nr 1 do zarządzenia wymieniono te czynności, które powierzono zastępcom. W punkcie 1 wskazano wprawdzie, że zastępca może zastępować Głównego Inspektora Transportu Drogowego, lecz to ogólne sformułowanie nie może stanowić samoistnej podstawy do przeniesienia kompetencji organu do załatwiania spraw indywidualnych. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację.
W związku z powyższym, nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 268a k.p.a., ponieważ decyzję z 13 sierpnia 2020 r. podpisała K. P. , Naczelnik Wydziału Postępowań II BKOE, dla której upoważnienie zostało podpisane przez p.o. Zastępcy Głównego Inspektora Transportu Drogowego A. O. Decyzja ta została zatem wydana i podpisana przez osobę nieupoważnioną , a więc jest podjęta z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (L. Klat-Wertelecka, Podpis jako element decyzji administracyjnej, NZS 2007, nr 5, s. 73; B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, AUWr. nr 955, Prawo CLVI, Wrocław 1986, s. 45-50; B. Adamiak, Zagadnienie decyzji nie istniejących w postępowaniu administracyjnym, AUWr. nr 1022, Prawo CLXVIII, Wrocław 1990, s. 9-13).
Trafnie natomiast zarzuca skarga kasacyjna, że niezasadnie uznał Sąd pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z 3 grudnia 2020 r. z uwagi na brak właściwego umocowania osoby, które ją podpisała.
Na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadził dowód z załączonego do skargi kasacyjnej dokumentu - upoważnienia A. N. do wydawania decyzji z 1 grudnia 2020 r., nr BP.0140.413.2020.0791, podpisanego przez samego piastuna organu - Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Z tego upoważnienia z 1 grudnia 2020 r. wynika, że decyzja z 3 grudnia 2020r. została podpisana przez osobę posiadającą do tego stosowne upoważnienie. Wadliwa była zatem ocena przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja z 3 grudnia 2020 r. podpisana przez A. N. obarczona była wadą nieważności, albowiem została wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu podpisania przez osobę nieposiadającą do tego stosownego upoważnienia, a także z powodu utrzymania w mocy decyzji dotkniętej wadą nieważności. W związku z powyższym, zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlegał uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).
Wobec tego, że istotę rozpatrywanej sprawy uznano za dostatecznie wyjaśnioną, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę na zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzję z 3 grudnia 2020 r. należało uznać za sprzeczną z prawem, gdyż utrzymała ona w mocy obarczoną wadą nieważności decyzję z 13 sierpnia 2020 r. - podpisaną przez osobę nieposiadającą do tego stosownego upoważnienia. Z tego powodu zaskarżona decyzja z 3 grudnia 2020r., jako wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a., podlegała uchyleniu (pkt 2 sentencji wyroku), natomiast poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 sierpnia 2020 r. podlegała stwierdzeniu nieważności (pkt 3 sentencji wyroku).
Na skutek stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 sierpnia 2020 r., Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. (pkt 4 sentencji wyroku). W myśl tego ostatniego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest umorzyć postępowanie w całości lub w części w każdym przypadku, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyroki NSA z 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 967/05, 14 października 2014 r. sygn. akt I OSK 530/14; 8 września 2022 r. sygn. akt II GSK 744/19). O bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uznając na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., że zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony ze względu na charakter stwierdzonego naruszenia prawa (pkt 5 sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło