I SA/Rz 71/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-02-18

Skład orzekający: Piotr Popek, Małgorzata Niedobylska, Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienia organów podatkowych o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w związku z trwającymi postępowaniami podatkowymi i kontrolami, są zgodne z prawem, jeśli zawierają uzasadnienie wskazujące na potrzebę dalszej weryfikacji rozliczeń podatnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym są zgodne z prawem, jeśli spełnione są dwie przesłanki: (1) postanowienie o przedłużeniu terminu zostało doręczone podatnikowi przed upływem pierwotnego terminu zwrotu lub terminu wyznaczonego poprzednim postanowieniem, oraz (2) zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji, co zostało wykazane poprzez wskazanie trwających postępowań podatkowych lub kontroli oraz konkretnych wątpliwości dotyczących transakcji. W niniejszej sprawie obie przesłanki zostały spełnione, a organy prawidłowo uzasadniły potrzebę przedłużenia terminu zwrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg M.K. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad i grudzień 2016 r. Organy podatkowe wielokrotnie przedłużały termin zwrotu, powołując się na ustalenia kontroli podatkowych wskazujące na nieprawidłowości w rozliczeniach podatnika, w szczególności dotyczące transakcji z podmiotami "A." sp. z o.o. i B.P. Skarżący zarzucił organom rażącą przewlekłość postępowania i brak wystarczającego uzasadnienia postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2021 r. spraw ze skarg M.K. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2020 r. – nr [...], – nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. i grudzień 2016 r. oddala skargi. Przedmiotem skarg w sprawach połączonych są: postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: organ II instancji) z 24 marca 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: organ I instancji) z 7 stycznia 2020 r. nr [...] w sprawie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 24 marca 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 7 stycznia 2020 r. nr [...] w sprawie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r. Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie sprawy. 20 grudnia 2016 r. M.K. (dalej: podatnik/skarżący) złożył do Urzędu Skarbowego na formularzu VAT-7 deklarację dla podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., w której określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na sumę 124 649 zł. Wskazał również, że chce skorzystać z uprawnienia do zwrotu wyżej wymienionej kwoty w pełnym wymiarze na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w terminie 60 dni. Postanowieniem z 15 lutego 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił przedłużyć termin kwoty zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, tj. do 30 czerwca 2017 r. Organ wskazał, że w toku czynności sprawdzających podjął działania mające na celu sprawdzenie prawidłowości i rzetelności przeprowadzanych transakcji oraz ustalenie źródeł pochodzenia towarów, będących przedmiotem transakcji. Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy, organ 17 lutego 2017 r. organ zaakceptował zwrot kwoty nadwyżki podatku w zakresie 21 125 zł. Następnie 26 kwietnia 2017 r. organ I instancji wszczął względem podatnika kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. i styczeń 2017 r. Postanowieniem z 20 czerwca 2017 r., organ przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku do 31 grudnia 2017 r., uzasadniając to podjęciem w toku kontroli działań mających na celu sprawdzenie prawidłowości i rzetelności przeprowadzanych transakcji oraz ustalenie źródeł pochodzenia towarów, będących przedmiotem transakcji i wystąpienie do kontrahentów z żądaniem przedłożenia dokumentów do czynności sprawdzających. Kolejnymi postanowieniami z 13 grudnia 2017 r. i 12 czerwca 2018 r. organ sukcesywnie przedłużał termin zwrotu kwoty nadwyżki, odpowiednio do 29 czerwca 2018 r. i do 28 września 2018 r. Organ zaznaczył, że skorzystał z prawa sprawdzenia prawidłowości i rzetelności przeprowadzanych transakcji oraz rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika oraz sprawdzenia zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji. W dniu 14 sierpnia 2018 r. organ zakończył kontrolę podatkową. W protokole kontroli organ wskazał m.in., że ewidencja nabycia podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. jest nierzetelna w zakresie zaewidencjonowania trzech faktur wystawionych przez "A." sp. z o.o. ([...],[...]i [...]) na łączną wartość podatku od towarów i usług 58 774,27 zł oraz zaewidencjonowania faktury wystawionej przez firmę "B." Części samochodowe B.P. ([...]) na wartość podatku od towarów i usług 44 749,30 zł (razem 103 523,57 zł). Podatnik nie zgodził się z ustaleniami protokołu i działając przez pełnomocnika pismem z 27 sierpnia 2018 r. złożył do nich zastrzeżenia. Postanowieniami z 13 września 2018 r. i 11 grudnia 2018 r. organ postanowił przedłużyć termin zwrotu kwoty nadwyżki odpowiednio do 31 grudnia 2018 r. i 29 marca 2019 r. Organ wskazał na nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług, które wykazała przeprowadzona kontrola podatkowa. Postanowieniem z 28 stycznia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. Organ wskazał, że stwierdzone w trakcie zakończonej 14 sierpnia 2018 r. kontroli nieprawidłowości uzasadniają wszczęcie postępowania podatkowego. Kolejnymi postanowieniami z 11 marca 2019 r., 24 kwietnia 2019 r., 25 czerwca 2019 r., 9 września 2019 r., 12 listopada 2019 r. i 7 stycznia 2020 r. organ postanowił przedłużyć termin zwrotu kwoty nadwyżki odpowiednio do 12 maja 2019 r., 12 lipca 2019 r., 30 września 2019 r., 29 listopada 2019 r., 29 stycznia 2020 r. i 30 marca 2020 r. W ostatnim z wymienionych postanowień organ wskazał w szczególności, że przeprowadzona kontrola podatkowa wykazała nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za w/w okresy rozliczeniowe, w tym w zakresie podatku naliczonego. Stwierdzono, że ze względu na brak korekty rozliczenia dokonanej przez podatnika, organ w dniu 28 stycznia 2019 r. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. Przesłanką do wszczęcia postępowania były ustalenia kontroli podatkowej za ten okres, w szczególności w zakresie transakcji dotyczących części samochodowych nabytych od podmiotu "A." sp. z o.o. oraz podmiotu B.P. (który nabył te części samochodowe od spółki "A."), skutkujące ostatecznie zawyżeniem, kwoty wskazanego przez podatnika zwrotu. Z kolei w dniu 24 stycznia 2017 r. podatnik złożył do Urzędu Skarbowego na formularzu VAT-7 deklarację dla podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r., w której określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na sumę 82 998 zł. Wskazał również, że chce skorzystać z uprawnienia do zwrotu wyżej wymienionej kwoty w pełnym wymiarze na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w terminie 60 dni. Następnie 21 lutego 2017 r. organ I instancji wszczął względem podatnika kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. Postanowieniem z 20 marca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił przedłużyć termin kwoty zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, tj. do 30 września 2017 r. Organ wskazał, że w toku kontroli podjął działania mające na celu sprawdzenie prawidłowości i rzetelności przeprowadzanych transakcji oraz ustalenie źródeł pochodzenia towarów, będących przedmiotem transakcji, a także sprawdzenia prawidłowości i rzetelności przeprowadzanych transakcji oraz rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika oraz sprawdzenie tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji. Jednocześnie jak wynika z akt sprawy, 26 lipca 2017 r. organ zaakceptował zwrot kwoty nadwyżki podatku w zakresie 45 548 zł. Kolejnymi postanowieniami z 22 września 2017 r., 13 grudnia 2017 r., 12 czerwca 2018 r. organ sukcesywnie przedłużał termin zwrotu pozostałej kwoty nadwyżki, odpowiednio do 31 grudnia 2017 r., 29 czerwca 2018 r. i 28 września 2018 r. W dniu 9 lipca 2018 r. organ zakończył kontrolę podatkową. W protokole kontroli organ wskazał m.in., że ewidencja nabycia podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. jest nierzetelna w zakresie zaewidencjonowania dwóch faktur wystawionych przez "A." sp. z o.o. ([...] i [...]) na łączną wartość podatku od towarów i usług 37 450,10 zł. Podatnik nie zgodził się z ustaleniami protokołu i działając przez pełnomocnika pismem z 20 lipca 2018 r. złożył do nich zastrzeżenia. Po przedłużeniu postanowieniem z 12 września 2018 r. terminu zwrotu podatku do 31 grudnia 2018 r., a następnie postanowieniem z 11 grudnia 2018 r. do 18 lutego 2019 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z 11 grudnia 2019 r. wszczął wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieprawidłowości stwierdzone w trakcie zakończonej 9 lipca 2018 r. kontroli uzasadniają wszczęcie postępowania podatkowego. Kolejnymi postanowieniami z 28 stycznia 2019 r., 11 marca 2019 r., 6 maja 2019 r., 3 lipca 2019 r., 9 września 2019 r., 12 listopada 2019 r. i 7 stycznia 2020 r. organ postanowił przedłużyć termin zwrotu kwoty nadwyżki odpowiednio do 27 marca 2019 r., 25 maja 2019 r., 27 lipca 2019 r., 30 września 2019 r., 29 listopada 2019 r., 29 stycznia 2020 r. i 30 marca 2020 r. W ostatnim z wymienionych postanowień organ wskazał w szczególności, że przeprowadzona kontrola podatkowa wykazała nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za w/w okrey rozliczeniowy, w tym w zakresie podatku naliczonego. Ze względu na brak korekty rozliczenia dokonanej przez podatnika, organ wydał postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. Przesłanką do wszczęcia postępowania były ustalenia kontroli podatkowej za ten okres, w szczególności w zakresie transakcji dotyczących części samochodowych nabytych od podmiotu "A." sp. z o.o., skutkujące ostatecznie zawyżeniem, zdaniem tut. organu, kwoty wskazanego przez podatnika zwrotu. Pismami z 15 stycznia 2020 r. podatnik wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 7 stycznia 2020 r. o przedłużeniu terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. do 30 marca 2020 r. i na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 7 stycznia 2020 r. o przedłużeniu terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r. do 30 marca 2020 r. W uzasadnieniu zażaleń podniesiono m.in., że art. 87 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz.U. z 2020 poz. 106, dalej: ustawa o VAT) i usług nie może "stanowić uzasadnienia dla rażącej przewlekłości postępowania trwającej znacznie ponad dwa lata i wykonywania pozornych czynność, które nie mają jakiegokolwiek znaczenia dla meritum, wniosku o zwrot nadwyżki podatku". Opisanymi na wstępie postanowieniami z dnia 24 marca 2020 r. organ II instancji utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył, że postanowienia nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby konieczność jego uchylenia lub zmiany. Jego zdaniem postanowienia zostały wydane przez właściwy w sprawie organ podatkowy, przed upływem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Organ podkreślił, że podstawa prawna postanowień jest prawidłowa, zawierają one prawidłowe oznaczenie strony oraz wszystkie elementy przewidziane dla takich orzeczeń, łącznie z uzasadnieniem, zgodnie z art. 217 § 3 Ordynacji podatkowej, wskazano procedurę, w ramach której następuje weryfikacja rozliczenia podatnika, a termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług został określony poprzez wskazanie konkretnej daty kalendarzowej, co jest zgodne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikającym z uchwały z 24 października 2016 r. (sygn. I FPS 2/16). Organ odwoławczy wyjaśnił, że w zaskarżonych postanowieniach stwierdzono, że przesłanką do wszczęcia postępowania były ustalenia kontroli podatkowej za ten okres, w szczególności w zakresie transakcji dotyczących części samochodowych nabytych od podmiotu "A." sp. z o.o. skutkujące ostatecznie zawyżeniem, zdaniem organu, kwoty wykazanego przez podatnika zwrotu. W zakresie wszczęcia postępowania odnośnie do listopada 2016 r. organ II instancji dodał, że przesłanką wszczęcia postępowania były również ustalenia w zakresie transakcji od podmiotu B.P. (który nabył te części samochodowe od spółki "A."). Organ II instancji zwrócił uwagę, że organ I instancji odwołał się zatem do faktu uprzedniego wszczęcia wobec podatnika kontroli podatkowej, wskazał jakie działania podjął w celu określenia czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz, że w wyniku kontroli stwierdzone zostały nieprawidłowości w zakresie rozliczania podatku, w tym w zakresie podatku naliczonego. Skoro w ocenie organu i instancji dotychczas zgromadzony materiał był niewystarczający do dokonania prawidłowej oceny zasadności zwrotu, to była potrzeba dalszej weryfikacji prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług podatnika za listopad 2016 r. i grudzień 2016 r. i taki też powód został wskazany podatnikowi jako przyczyna dalszego przedłużenia terminu zwrotu. Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji wykazał w sposób wystarczający, że istnieją okoliczności, które przemawiają za potrzebą weryfikacji zasadności analizowanych zwrotów, tj. że nadal posiada wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń podatnika. W ocenie organów, na podstawie uzasadnień zaskarżonych postanowień, podatnik posiadł wiedzę jakie okoliczności stanowiły podstawę do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Pismami z 30 kwietnia 2020 r. podatnik wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na omówione wyżej postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej . Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości, dopuszczenie dowodu z całości dokumentów zgromadzonych w sprawach [...] i [...] oraz [...] i [...], a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami ewentualnego zastępstwa procesowego wedle norm przypisanych. W skargach skarżący podniósł, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku powinno jasno wskazywać uzasadnienie faktyczne i prawne przedłużenia terminu. Powołując się na wyrok NSA z 20 marca 2019 r. (I FSK 97/19) podkreślił, ze organy podatkowe powinny wskazać potrzebę zbadania określonych okoliczności oraz poinformować podatnika, jakie konkretnie czynności zostaną lub zostały podjęte w celu zbadania tych okoliczności. Skarżący podniósł, że lakoniczne stwierdzenia zawarte w postanowieniach organu I instancji nie są wystarczające. W skargach zarzucono również, że z treści postanowień w żaden sposób nie wynika co wzbudzało wątpliwości organu, co jeszcze wymaga zbadania lub wyjaśnienia, ani dlaczego istnieje potrzeba dalszej weryfikacji, co narusza art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał stanowisko zajęte w skarżonych postanowieniach oraz wniósł o oddalenie skarg. W szczególności organ podniósł, że stwierdzenia o zarzucanym przez skarżącego zbyt lakonicznym charakterze są właściwe dla sentencji postanowień, zaś odpowiednia argumentacja jest przywołana w uzasadnieniach. Z kolei dokumenty, których dopuszczenia, jako dowodów domaga się skarżący, zalegają w aktach spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) postanowił połączyć obie sprawy ze skarg M.K. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 24 marca 2020 r. nr [...] (sygn. akt I SA/Rz 71/21) oraz z 24 marca 2020 r. nr [...] (sygn. I SA/Rz 72/21) do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je łącznie pod sygn. I SA/Rz 71/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Podstawę prawną wydania zaskarżonych postanowień stanowi art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, "zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty". Mając na uwadze powyższe, należy sformułować dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby przedłużenie terminu do zwrotu podatku mogło zostać uznane za zgodne z prawem. Po pierwsze, użyty przez ustawodawcę termin "przedłużyć" wskazuje na konieczność zachowania ciągłości między określonym wprost w ustawie terminem zwrotu różnicy podatku a terminem wskazanym w postanowieniu naczelnika urzędu skarbowego. Oznacza to, że możliwość przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku istnieje dopóty, dopóki trwa pierwotny sześćdziesięciodniowy termin określony w ustawie. Wynika z tego, że postanowienie w tym przedmiocie musi zostać doręczone podatnikowi przed upływem ustawowego terminu zwrotu. (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2001 r., sygn. III SA 2803/99). Per analogiam należy przyjąć, że jeżeli w toku sprawy zostało już wydane postanowienie o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku, to kolejne postanowienie w tej materii musi zostać doręczone podatnikowi przed upływem terminu zwrotu określonego przez organ w poprzedzającym postanowieniu. Po drugie, uprawnienie naczelnika urzędu skarbowego do przedłużenia terminu zwrotu aktualizuje się, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Należy podkreślić, że ustawodawca uzależnił przedłużenie terminu do zwrotu nie od wykazania, że zwrot ten jest nienależny, ale od wykazania, że konieczna jest dodatkowa weryfikacja jego zasadności. Przepisy wprost określają jak ma być przeprowadzona owa weryfikacja. Przywołując brzmienie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT zdanie drugie in fine, weryfikacja rozliczenia podatnika od strony procesowej może być dokonywana w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Z kolei od strony materialnej, zgodnie z brzmieniem art. 87 ust. 2b ustawy o VAT, weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zastosowanie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT opiera się na uznaniu administracyjnym. Uznania nie można jednak utożsamiać z dowolnością, zaś warunkiem skorzystania z niego jest konieczność co najmniej uprawdopodobnienia okoliczności, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Przewidziany warunek zakłada, że przed upływem terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny (por. wyrok NSA z 5 października 2016 r., sygn. I FSK 87/15). Uzasadnienie postanowienia wydanego w oparciu o art. 87 ust. 2 ustawy o VAT powinno zawierać powody odmowy dokonania zwrotu w terminie z przedstawieniem istniejących w tym przedmiocie wątpliwości wraz ze wskazaniem przyczyn, dla których organ uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu podatku (por. wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., sygn. I FSK 2039/15). W okolicznościach przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że spełniona została pierwsza ze wskazanych przesłanek, gdyż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 7 stycznia 2020 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku za listopad 2016 r. zostało doręczone adresatowi 9 stycznia 2020 r., a zatem w trakcie trwania terminu wyznaczonego poprzedzającym postanowieniem, który upływał 29 stycznia 2020 r. Podobnie postanowienie w/w organu z 7 stycznia 2020 r. w analogicznej sprawie odnośnie do grudnia 2016 r. zostało doręczone adresatowi 9 stycznia 2020 r., a zatem również w trakcie trwania terminu wyznaczonego poprzedzającym postanowieniem, który upływał 29 stycznia 2020 r.. Nawiązując do drugiej przesłanki, należy wskazać, że organy obu instancji właściwie powołały się na podstawę przedłużenia terminu do zwrotu podatku. Z akt sprawy wynika, że badanie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług odbywało się w ramach kontroli podatkowych, zaś w kolejnym etapie w postępowaniach podatkowych. Dodatkowo w sprawie dotyczącej zwrotu podatku za listopad 2016 r. przed podjęciem kontroli podatkowej organ prowadził czynności sprawdzające. Zatem badanie zasadności zwrotu podatku odbywało się w ramach postępowań weryfikacyjnych, wskazanych w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. W przedmiotowych sprawach wskazano, że weryfikacja zasadności zwrotu nadal trwa w oparciu o postępowania podatkowe prowadzone wobec skarżącego. Postępowania te zostały wszczęte postanowieniami Naczelnika Urzędu Skarbowego z 28 stycznia 2019 r. oraz z 11 grudnia 2019 r. i – zarówno w stanie na dzień wydania zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , jak i poprzedzających je postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie przedłużenia terminu do zwrotu podatku – nie zakończyły się. Organ I instancji wskazał, że powodem wątpliwości odnośnie do zasadności zwrotu podatku były ustalenia kontroli podatkowych przeprowadzonych wobec skarżącego w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. i styczeń 2017 r. oraz za grudzień 2016 r. Organ zakwestionował transakcje dotyczące części samochodowych nabytych przez skarżącego od "A." sp. z o.o. i od B.P.. Należy podkreślić, że weryfikacja okoliczności dotyczących kontrahentów nie pozostaje bez wpływu na prawo skarżącego do zwrotu podatku, gdyż na to prawo wpływa całokształt okoliczności związanych z realizowanymi transakcjami. Ewentualne nieprawidłowości leżące po stronie kontrahentów mogą mieć wpływ na zakres praw i obowiązków skarżącego, jeżeli o tych nieprawidłowościach wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności powinien był wiedzieć. Dlatego też należy zwrócić uwagę, że konieczność dodatkowej weryfikacji została podatnikowi wskazana przez przywołanie wątpliwości, co do prawidłowości rozliczenia podatnika, jakich nabrał organ w kontekście wyników postępowania podatkowego wobec spółki "A.", zakończonego 3 stycznia 2020 r. oraz wciąż trwającego – na dzień wydania zaskarżonych postanowień – postępowania podatkowego wobec B.P., na co zwrócił uwagę organ II instancji. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 października 2020 r. (sygn. I FSK 2238/18) w sprawach dotyczących przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, należy zwrócić uwagę, czy zachodzą przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu w odniesieniu do całości kwoty, czy tylko jej części. W niniejszej sprawie organ wykazał, że zakresem jego wątpliwości objęta jest kwota 103 523,57 zł związana z zakwestionowanymi transakcjami z "A." sp. z o.o. i z B.P. jeśli chodzi o listopad 2016 r. oraz kwota 37 450,10 zł związana z zakwestionowanymi transakcjami z "A." sp. z o.o. jeśli chodzi o grudzień 2016 r. Pozostała, niesporna część nadwyżki podatku naliczonego nad należnym została skarżącemu zwrócona. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienia wraz z poprzedzającymi je postanowieniami organu I instancji spełniają zatem wskazane powyżej wymogi, niezbędne dla weryfikacji prawidłowości przedłużenia terminu zwrotu podatku. Organy określiły, jakie czynności są podejmowane w celu weryfikacji zawieranych przez skarżącego transakcji (trwające postępowania podatkowe wszczęte postanowieniami organu I instancji z 28 stycznia 2019 r. oraz z 11 grudnia 2019 r.). W wydanych postanowieniach organy obu instancji uzasadniły potrzebę przedłużenia terminu zwrotu wnioskowanych przez skarżącego kwot odpowiednio 103 534 zł oraz 37 450 zł za listopad i grudzień 2016 r. koniecznością zakończenia, dokonywanej w ramach trwających postępowań podatkowych wobec podatnika, weryfikacji przebiegu transakcji z "A." sp. z o.o. i B.P.. Podatnik został również poinformowany o przewidywanym terminie do zwrotu podatku, który został określony poprzez wskazanie konkretnej daty kalendarzowej na 30 marca 2020 r. Jeżeli zaś chodzi o zawarty w skargach wniosek o dopuszczenie dowodu z całości dokumentów zgromadzonych w sprawach o wskazanych przez skarżącego numerach, należy zauważyć, że dokumenty o wskazanych numerach zalegają w aktach sprawy (powołane w skardze dotyczącej postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu za listopad 2016 r. numery [...] – karty 50-69, 42-47; [...] – karty 5-8; zaś powołane w skardze dotyczącej postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu za grudzień 2016 r. numery [...] – karty 28-33, 36-58; [...] – karta 2). Skarżący zaś nie wykazał, bądź chociaż nie uprawdopodobnił, że nie stanowią one całości zgromadzonych przez organ akt. Wniosek skarżącego zatem jest pozbawiony doniosłości prawnej. Sąd dostrzega argumentację skarżącego w części odnoszącej się do przedłużania przez organ kilkunastoma kolejnymi postanowieniami terminu zwrotu podatku przez niemal trzyletni okres. Zarzuty przewlekłości postępowania nie mogą jednak odnosić się do postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu kwoty nadwyżki. Jak wskazano powyżej, przesłanki wydania takiego postanowienia są określone w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT na kanwie niniejszej sprawy zostały spełnione. Ewentualna przewlekłość postępowania mogłaby dotyczyć postępowań podatkowych w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2016 r., jednak podnoszone w skardze zarzuty odnośnie do niej nie mają wpływu na sposób rozpatrzenia niniejszej sprawy. Sąd w ramach przedmiotowego postępowania, dokonuje jedynie weryfikacji podstaw do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług, zaś skarżący może zwalczać ewentualne uchybienia organu w zakresie przewlekłości postępowania podatkowego w odrębnym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je rozstrzygnięcia organu I instancji nie naruszają prawa, dlatego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło