II OZ 864/21

Dnia 8 grudnia 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 599/21 o odrzuceniu skargi R. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 599/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie odrzucił skargę R. P. na decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 12 kwietnia 2021 r. R. P. wniósł skargę na ww. decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2021 r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych. Skarga nie zawierała numeru PESEL skarżącego. W wykonaniu zarządzenia WSA z 2 czerwca 2021 r. skarżący został wezwany, pod rygorem odrzucenia skargi, do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni przez podanie swojego numeru PESEL. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 czerwca 2021 r. Do chwili obecnej brak formalny skargi nie został usunięty. W następstwie tych ustaleń sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) odrzucił skargę, gdyż nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R. P., zarzucając zaskarżonej decyzji: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w aktach brak jest mojego numeru PESEL, gdyż nie był on podany w treści skargi, - dodatkowo, że wskazany brak formalny nie miał wpływu na treść skargi i WSA mając możliwość jej rozpoznania wykazał się nadmiernym formalizmem. Mając powyższe na uwadze skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi do rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący wskazuje na fakt, że nie miał możliwości pełnego odniesienia się do wezwania sądu odebranego w dniu 14 czerwca 2021 r., gdyż wezwanie to odebrał jego ojciec, który nie przekazał mu dokładnej treści wezwania, a w szczególności nic nie wspomniał o braku numeru PESEL w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 Ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 Ppsa. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) Ppsa, poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 Ppsa, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 Ppsa jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia. W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakami formalnym, tj. nie zawierała numeru PESEL skarżącego. To, że znajdował się on w dokumentach złożonych do akt postępowania administracyjnego nie może mieć znaczenia, albowiem powołane wyżej przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie wiążą z takim stanem rzeczy żadnych skutków i nie zwalniają sądu z obowiązku wezwania strony do usunięcia braków formalnych. W tej sytuacji prawidłowo Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia braku, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że doręczono dorosłemu domownikowi skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w dniu 14 czerwca 2021 r., a zatem siedmiodniowy termin upłynął bezskutecznie 21 czerwca 2021 r. W tym terminie skarżący nie przesłał do sądu swojego numeru PESEL. Tym samym nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykonał – w określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa siedmiodniowym terminie – wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL, co w konsekwencji obligowało sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) Ppsa wyraźnie wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w sprawie niniejszej), to powinno zawierać numer PESEL. Tym samym za nieprzekonujące NSA uznaje argumenty skarżącego sformułowane w zażaleniu. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje z uzasadnienia projektu ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu VIII kadencji nr 3260) wynika, że obowiązek podania numeru PESEL strony postępowania wnoszącej pismo procesowe do sądu jest związany z wprowadzeniem do postępowania przed sądami administracyjnymi możliwości doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu i konieczną w takim przypadku jednoznaczną identyfikacją strony postępowania. Z kolei art. 74a Ppsa stanowi, że doręczanie pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest zależne od woli strony. Korzystanie albo niekorzystanie ze środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest zatem możliwe w toku całego postępowania. Uzasadnia to stwierdzenie, że obowiązek podania numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym ma wymiar ogólny, a nie tylko taki, że numer ten jest konieczny do nadania biegu pismu procesowemu, w którym powinien być zamieszczony. W związku z tym, że na każdym etapie postępowania może powstać obowiązek sądu doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu, zrozumiałe jest, że ustawodawca uznał, że strona postępowania powinna ten numer podać w pierwszym piśmie procesowym, niezależnie od tego, czy już zdecydowała się na doręczanie pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego. Ponadto zaznaczyć należy, że także po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, a więc już po zwrocie akt administracyjnych organowi, może powstać obowiązek doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu. Okoliczność ewentualnego znajdowania się numeru PESEL w aktach administracyjnych nie ma zatem przesądzającego znaczenia, gdyż – jak już wskazano – wszystkie dane powinny znajdować się w aktach sądowych. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone m.in. w postanowieniach tego Sądu z 25 października 2019 r., I OZ 1017/19; z 5 grudnia 2019 r., I OZ 1211/19 i I OZ 1218/19; z 30 stycznia 2020 r., II FZ 18/20; z 13 października 2020 r., II OZ 745/20 i II OZ 774/20; z 16 marca 2021 r., III OZ 157/21 oraz z 16 kwietnia 2021 r., II OZ 224/21 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z tym stanowiskiem, brak podania w piśmie wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne numeru PESEL strony będącej osobą fizyczną stanowi brak formalny takiego pisma, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) Ppsa. Okoliczność zaś, wskazywana przez skarżącego, że przesyłkę odebrał jego ojciec, który nie przekazał mu treści wezwania, tym samym skarżący nie miał możliwości uzupełnienia wskazanego braku, gdyż przebywał w tym czasie na wczasach, pozostaje w niniejszej sprawie bez wpływu na jej rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji