II SO/Gd 16/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. L. z dnia 26 lipca 2021 r. w przedmiocie wymierzenia grzywny z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności A Sp. z o.o. z siedzibą w R. w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć A Sp. z o.o. z siedzibą w R. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, 2. zasądzić od A Sp. z o.o. z siedzibą w R. na rzecz wnioskodawcy J. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 28 maja 2021 r. do Prezesa A. wpłynął wniosek J. L. o udostępnienie informacji publicznej. Pismem z dnia 11 czerwca 2021 r. Spółka udzieliła odpowiedzi. Natomiast w dniu 30 czerwca 2021 r. do Spółki wpłynęła skarga wnioskodawcy skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Spółki. Następnie, wnioskiem z dnia 25 lipca 2021 r., nadanym w dniu 26 lipca 2021 r., skarżący wystąpił do sądu o ukaranie Prezesa Zarządu grzywną z tytułu nieprzekazania sądowi jego skargi w terminie. Skarżący wyjaśnił, że organ nie przekazał skargi do sądu mimo upływu 15-dniowego terminu, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez sąd. Skarżący wniósł o wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Po ustaleniu, że skarga J. L. nie wpłynęła do tutejszego sądu (vide: notatka sekretarza sądowego z dnia 30 lipca 2021 r.) zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 30 lipca 2021 r. wezwano Spółkę do złożenia w terminie 7 dni odpowiedzi na wniosek. W odpowiedzi z dnia 17 sierpnia 2021 r. Spółka potwierdziła, że w dniu 30 czerwca 2021 r. skarżący przesłał do niej dwie skargi na bezczynność Spółki polegającą na nieudzieleniu przez nią szeregu informacji publicznych. Wyjaśniono, że skarżący kierował do Spółki w maju i czerwcu 2021 r. liczne wnioski o informację publiczną, co sparaliżowało pracę Spółki, gdyż pracownicy nie byli w stanie wykonywać swoich normalnych obowiązków wskutek poszukiwania odpowiedzi na wnioskowane informacje. Ponadto, wskazano na absencję pracowników oraz konieczność pracy zdalnej części pracowników związaną z pandemią wirusa Sars-CoV-2. Spółka wyjaśniła, że wobec szeregu wniosków skarżącego, których realizacja spowodowała znaczne zaangażowanie czasowe pracowników, w sposób nieumyślny i nieświadomy Spółka uchybiła terminowi szczególnemu przekazując obydwie skargi do sądu w dniu 30 lipca 2021 r. stosując omyłkowo przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. zamiast art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Dodatkowo podniesiono, że Spółka po raz pierwszy stanęła przed problemem rzekomego pozostawania w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej oraz skargi do sądu na jej działalność związaną z jakimkolwiek wykonywaniem obowiązków ustawowych. Spółka wniosła o nieobciążanie jej grzywną bądź o wymierzenie jej w wysokości adekwatnej do okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie Prezesowi A. grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019, poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), zwanej dalej u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wykonanie przez organ administracji publicznej bądź podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej niebędący organem władzy publicznej obowiązków określonych w treści art. 54 § 2 p.p.s.a. i art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wymaga przekazania sądowi administracyjnemu – w terminie 15 dni od dnia wniesienia skargi– skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę. Organ musi wykonać ten obowiązek w całości, co oznacza, że w wyznaczonym terminie ma przekazać sądowi administracyjnemu skargę, akta sprawy i odpowiedź na skargę. Obowiązek ten istnieje niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. wyłączną przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., a orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy, gdyż ustawodawca przewidział, że sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji, badając sprawę sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę całokształt jej okoliczności, czyli uwzględnić specyfikę i charakter danej sprawy, charakter, pozycję i sytuację organu czy podmiotu zobowiązanego, przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego, potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów, a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., I OZ 1259/13, LEX nr 1419496, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., II SO/Łd 17/17, LEX nr 2341874). Organ, nie dopełniając obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., nie może skutecznie zasłaniać się problemami wewnętrznymi występującymi w jego działalności (por. postanowienia NSA z 29 kwietnia 2005 r., I OZ 360/05, i z 25 lipca 2007 r., I OSK 986/07, dostępne na https://orzeczenia.nsa.gov.pl), zaniedbaniami ze strony pracownika urzędu (por. postanowienie WSA w Krakowie z 28 kwietnia 2010 r., II SO/Kr 8/10, Wspólnota 2010, Nr 21, s. 42), pomyłką co do prawa czy też dużą ilością wniosków pochodzących od tego samego podmiotu. Nie budzi wątpliwości, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obowiązki te dotyczą również podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji w rozumieniu u.d.i.p., niebędących organami władzy publicznej. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. I OZ 328/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w dniu 30 czerwca 2021 r. do Spółki wpłynęła skarga na bezczynność w sprawie informacji publicznej dotyczącej środków pieniężnych na przebudowę sieci wodociągowej w W. ul. P. Nieprzekazanie skargi na bezczynność w tej sprawie odnosi się zatem do innego żądania udostępnienia informacji publicznej niż w sprawie o sygn. akt II SO/Gd 17/21. W myśl powołanego powyżej art. 21 pkt 1 u.d.i.p., 15 - dniowy termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu upływał Spółce w dniu 15 lipca 2021 r. Jak wynika zaś z akt sprawy organ nadesłał skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy przesyłką nadaną w dniu 30 lipca 2021 r., a więc 15 dni po upływie terminu wynikającego z przepisów szczególnych, tj. u.d.i.p. Tym samym nie ulega wątpliwości, że uchybiono terminowi przekazania do sądu skargi, który wyznacza przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Oznacza to, że przesłanki wymierzenia grzywny zostały w niniejszej sprawie spełnione, wobec czego wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie do sądu jego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej okazał się zasadny. Wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł sąd uznał, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia obciążonego nią podmiotu oraz zapewni, że Spółka dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się z obowiązków nałożonych na podmiot zobowiązany w rozumieniu u.d.i.p. Określając wysokość grzywny sąd uwzględnił okoliczność, że nieprzekazanie skargi w terminie było wynikiem uchybień organizacyjnych w podmiocie zobowiązanym oraz omyłki w zakresie wymogów prawnych, a nie braku poszanowania dla zasad obowiązującego prawa, natomiast opóźnienie nie było znaczne, gdyż wynosiło 15 dni. Sąd uznał wobec tego, że grzywna wymierzona w wysokości 200 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za nieterminowe wykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie prewencyjnie na prawidłowe działanie podmiotu zobowiązanego w przyszłości. Grzywnę, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierza się do wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2021 r. (M.P. z 2021 r., poz. 137), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5167,47 zł, zatem górna granica grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wynosi 51.674,70 zł. Jednakże w ocenie sądu wniosek skargi o wymierzenie grzywny w wysokości maksymalnej nie może zostać uwzględniony z przyczyn wyżej opisanych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji, stosownie do treści art. 200 w związku z art. 64 § 3 i z art. 205 § 1 p.p.s.a., ustalając, że na poniesione przez wnioskodawcę koszty składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł.