VIII SA/Wa 135/21
WyrokWSA w Warszawie2021-03-18
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rekompensata pieniężna otrzymana z tytułu wycofania owoców z rynku i przekazania ich na cele charytatywne, obliczana na podstawie ilości produktów i odległości transportu, stanowi zapłatę zwiększającą podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rekompensata pieniężna otrzymana z tytułu wycofania owoców z rynku w celu ich bezpłatnej dystrybucji nie stanowi zapłaty zwiększającej podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Wsparcie to ma charakter zakupu, a nie wynagrodzenia za konkretną czynność opodatkowaną, ponieważ jest udzielane w celu pokrycia kosztów nieodpłatnej dostawy, a nie w celu sfinansowania konkretnej dostawy towarów.Stan faktyczny
Skarżący, W. U., zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Organy uznały, że rekompensata pieniężna otrzymana z Agencji Rynku Rolnego za wycofanie owoców z rynku i przekazanie ich na cele charytatywne stanowi zapłatę za odpłatną dostawę towarów, zwiększającą podstawę opodatkowania VAT. Skarżący zarzucił błędne uznanie charakteru otrzymanej pomocy oraz naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia od VAT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. i zasądził od Dyrektora IAS na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] września 2020 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącego W. U. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W. U. (dalej: "Skarżący", "Podatnik" lub "Strona") pismem z [...] stycznia 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd" lub "WSA") skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w W. (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") z [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Decyzją tą, po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] września 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2015r. do kwietnia 2016 r., od lipca 2016r. do sierpnia 2016r. oraz za grudzień 2016r.
1. Decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy:
1.1. W dniu [...] grudnia 2019 r. oraz [...] kwietnia 2020r. do Urzędu Skarbowego w G. wpłynęły złożone przez Skarżącego korekty deklaracji VAT-7 za okresy od listopada 2015r. do kwietnia 2016r., od lipca 2016r. do sierpnia 2016r. i za grudzień 2016r., będące następstwem złożonych przez Podatnika korekt deklaracji VAT-7 za okresy od czerwca do października 2015 r., w których dokonał on zmniejszenia podatku należnego za czerwiec 2015 r. o kwotę [...] zł i za wrzesień 2015 r. o kwotę [...] zł na skutek nie uznania, że przekazana na jego rachunek bankowy w dniu [...] czerwca 2015 r. kwota w wysokości [...] zł i w dniu [...] września 2015 r. kwota [...] zł, wypłacona na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z [...] maja 2015 r. nr [...] i z [...] września 2015 r. nr [...] podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W związku z powyższym, [...] stycznia 2020 r. Podatnik wystąpił do Naczelnika US o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2015 r. w kwotach (odpowiednio) [...] zł i [...] zł. Stosownymi decyzjami z [...] lutego 2020r. i [...] lutego 2020r. Naczelnik US odmówił stwierdzenia nadpłaty za ww. okresy informując Podatnika że korekty deklaracji VAT -7 za okresy od czerwca do września 2015 r. nie wywołują skutków prawnych.
Z uwagi natomiast na fakt, że Skarżący nie skorygował swojego rozliczenia za następne okresy rozliczeniowe organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Skarżącego, które wykazało, że w korektach deklaracji VAT za lipiec 2016r., sierpień 2016r. i grudzień 2016r. nie zostały rozliczone przez Podatnika kwoty udzielonego przez Dyrektora Oddziału Terytorialnego Agencji Rynku Rolnego wsparcia dla producentów owoców i warzyw w związku z zakazem przywozu ich produktów z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej. W lipcu 2016r. Podatnik nie zaewidencjonował wsparcia w kwocie netto [...] zł, podatek VAT [...] zł (kwota brutto [...] zł), w sierpniu 2016r. w kwocie netto [...] zł, podatek VAT [...] zł (kwota brutto [...] zł) a w grudniu 2016r. w kwocie netto [...] zł, podatek VAT [...] zł (kwota brutto [...] zł).
Decyzją z [...] września 2020 r. znak [...] Naczelnik US określił Stronie: zobowiązanie w podatku od towarów i usług za sierpień 2016r. w wysokości [...] zł; nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za listopad 2015r. (do zwrotu w wysokości [...] zł i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł) za kwiecień 2016r. (do zwrotu w wysokości [...] zł i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł), za grudzień 2016 (do zwrotu w wysokości [...] zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł); nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2015r. w wysokości [...] zł, styczeń 2016r. w wysokości [...] zł, za luty 2016r. w wysokości [...] zł, za marzec 2016r. w wysokości [...] zł oraz za lipiec 2016r. w wysokości [...] zł.
Według organu I instancji okoliczności przedmiotowej sprawy dowodzą, że Podatnik dokonując przekazania owoców (jabłek i śliwek) na rzecz ustalonych w aktach sprawy organizacji pożytku publicznego w istocie dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: ustawa o VAT), za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencja), o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347), dalej: Dyrektywa 112, ponieważ Podatnik przekazał uprawnionym jednostkom organizacyjnym prawo do dysponowania towarami (owocami) jak właściciel.
1.2. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów ustawy o VAT, tj. art. 29a ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 16 i wystąpił o uchylenie tej decyzji w całości.
1.3. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2020r. Przedstawił na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie,
w sporze dotyczącym kwestii czy Podatnik, przekazując owoce na rzecz uprawnionych jednostek organizacyjnych dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencja), o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 73 dyrektywy VAT. Przypomniał, że zasady wypłacania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej, w odniesieniu do okresu, którego dotyczy rozpoznawana sprawa określały przepisy:- rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r., ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2014.284.22, ze zm.); rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 2016/921 z dnia 10 czerwca 2016r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 września 2016r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. poz. 1523 ze zm.).
Następnie powołał, że jak wynikało z dokonanych w sprawie ustaleń Skarżący wycofał jabłka z obrotu i dostarczył je (w ilości wskazanej w wydanych dla niego stosownych decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego.) do uprawnionych podmiotów otrzymując, po spełnieniu warunków wymienionych w powołanych wyżej przepisach z tego tytułu wsparcie finansowe.
W ocenie organu odwoławczego, otrzymane wsparcie (dofinansowanie) za wycofanie owoców ze sprzedaży i przekazanie ich do bezpłatnej dystrybucji stanowi wynagrodzenie za dostawę owoców. Tym samym, dokonując przekazania owoców Skarżący dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u., za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencją) o której mowa w art. 29a ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 73 dyrektywy 2006/112/WE. Skarżący przekazał bowiem prawo do dysponowania towarami (jabłkami) jak właściciel.
Wsparcie obliczane jest w zależności od ilości owoców (przekazanie owoców, ich sortowanie i pakowanie) oraz w odniesieniu do transportu (w zależności od odległości). Dostawa towarów była wprawdzie dokonywana na rzecz innego podmiotu, niż ten który dokonuje płatności, jednak w ocenie organu odwoławczego sposób wyliczenia należności dla podatnika przesądza o uznaniu, że Agencja Rynku Rolnego udzielając wsparcia w istocie przekazuje należność za dostawę, pakowanie i sortowanie owoców oraz za transport. Jak podkreślano, zapłata może pochodzić nie tylko od nabywcy, ale również od osoby trzeciej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Agencji Rynku Rolnego przekazującej środki publiczne z zasobów Unii Europejskiej.
DIAS wskazał, że przekazane Skarżącemu wsparcie uzależnione było od ilości przekazanych owoców oraz odległości, na jaką zostały one przetransportowane przez Skarżącego. Czynności te winny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż otrzymane za niego wsparcie stanowi należność za ich wykonanie i zwiększa podstawę opodatkowania.
Ponadto dopłata dotyczyła nie tylko dostawy owoców, ale również kosztów ich sortowania i pakowania oraz transportu. DIAS stwierdził, że świadczenie obejmujące z ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia jedną czynność nie powinno być sztucznie dzielone. W przypadku gdy wykonywana czynność stanowi dla klienta całość, nie należy jej rozbijać na poszczególne elementy składowe, lecz traktować jako jedne świadczenie, zgodne z elementem, który nadaje całemu świadczeniu charakter dominujący. Jeśli więc wykonywanych jest więcej czynności i są one ze sobą ściśle powiązane oraz stanowią całość pod względem ekonomicznym i gospodarczym, to wówczas dla potrzeb podatku VAT należy potraktować je jako jedną czynność opodatkowaną. Skutkiem powyższego, świadczenie pomocnicze, co do zasady dzieli los prawny świadczenia głównego, w szczególności w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego, miejsca świadczenia oraz stawki podatku od towarów i usług. W przypadku czynności wykonywanych przez Skarżącego wyróżnić można kilka elementów składowych, tj. dostawę jabłek, sortowanie i pakowanie oraz transport. Zdaniem DIAS, niewątpliwie świadczeniem wiodącym jest dostawa towarów (jabłek). Pozostałe czynności wykonywane przez Skarżącego nie stanowią dla odbiorcy towaru celu samego w sobie i nie powinny być traktowane jako świadczenie odrębne (niezależne).
Organ odwoławczy podkreślił również, że odpłatny charakter przekazania owoców uprawnionej jednostce organizacyjnej do bezpłatnej dystrybucji powoduje, że przekazujący owoce podatnik nie mógł korzystać ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT. Zatem wskazane dopłaty jako całość winny być uwzględnione w podstawie opodatkowania (art. 29a ustawy o VAT) i wykazane przez podatnika w ewidencji dostaw i deklaracji VAT-7. Z tej przyczyny DIAS stwierdził, że Naczelnik US prawidłowo skorygował w swoim rozstrzygnięciu rozliczenie strony za wskazane okresy rozliczeniowe.
2. W skardze do WSA, Skarżący występując o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zwrot kosztów postępowania postawił zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 29a ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT polegające na błędnym uznaniu, że dokonując przekazania owoców do bezpłatnej dystrybucji na rzecz organizacji pożytku publicznego z przeznaczeniem na prowadzoną przez nie działalność charytatywną w zamian za dopłatę za wycofanie owoców wypłaconą mi przez Agencję Rynku Rolnego (wypłaconą na zasadach określonych w przepisach unijnych i krajowych) dokonałem zwiększającej obrót odpłatnej dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy otrzymana przeze mnie pomoc stanowiła jedynie zwrot jego kosztów (za wycofanie, sortowanie i dostawę owoców do odpowiednich instytucji) i nie miała bezpośredniego związku z konkretną dostawą towarów oraz nie wpływała na jej cenę, albowiem została udzielona w wysokości wynikającej z przesłanek określonych w przepisach prawa unijnego i jako taka nie powinna zwiększać podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług;
- art. 43 ust. 1 pkt 16 u.p.t.u. polegające na błędnym uznaniu, że bezpłatne przekazanie przeze mnie owoców na rzecz organizacji pożytku publicznego nie podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu z uwagi na uzyskanie przeze mnie pomocy z Agencji Rynku Rolnego i tym samym odpłatny charakter tego przekazania w sytuacji, gdy przedmiotowe przekazanie zostało dokonane nieodpłatnie w stosunku do organizacji pożytku publicznego będących jego beneficjentami, zaś wspomniana pomoc z Agencji Rynku Rolnego stanowiła jedynie zwrot kosztów, a nie zapłatę za dostawę;
- art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie oceny stanowiska skarżącego z pominięciem orzecznictwa sądów administracyjnych, tj. np. wyroku NSA z 30 października 2018 r., sygn. akt I FSK 2057/16.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę
do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu w tej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od towarów i usług rekompensaty pieniężnej otrzymanej przez Skarżącego z tytułu przekazania owoców (jabłek i śliwek) na cele charytatywne.
Bezsporne są ustalenia, że Skarżący wycofał wyprodukowane przez siebie owoce z obrotu i dostarczył je do uprawnionych podmiotów nie pobierając od tych podmiotów zapłaty, za co otrzymał wsparcie z Agencji Rynku Rolnego na mocy stosownej decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W..
Organy podatkowe uznały natomiast, że wbrew twierdzeniom Podatnika kwoty wsparcia podlegają wliczeniu do podstawy opodatkowania na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. W sytuacji przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek organizacyjnych dochodzi bowiem do odpłatnej dostawy tych towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję, będące dopłatą (dotacją, subwencją), o której mowa w art. 29a ust. 1 tej ustawy oraz art. 73 dyrektywy 2006/112/WE. Podatnik przekazał bowiem uprawnionym podmiotom prawo do dysponowania towarami (owocami) jak właściciel. Wprawdzie jednostki te dysponują otrzymanymi owocami w określonym celu (bezpłatnej dystrybucji), jednakże przekazujący je producent rolny swoje uprawnienia wynikające z własności przekazanego towaru traci w zupełności. Z punktu widzenia podatnika nie można zatem mówić o nieodpłatnym przekazaniu towaru. Odpłatny charakter przekazania owoców uprawnionej jednostce do bezpłatnej dystrybucji powoduje, iż przekazujący owoce podatnik nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT.
W tych okolicznościach istotą sporu w niniejszej sprawie jest, czy otrzymana przez Skarżącego kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy,
że zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 jest wszystko,
co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał
lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Przepis ten stanowi implementację art. 11 (A) dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. WE L 145 z 13.06.1977, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 23, z późn. zm.), obecnie art. 73 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej, Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, s. 1, z późn. zm.; dalej: "Dyrektywa 112") w myśl, którego w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio
z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika określenie związku pomiędzy czynnościami opodatkowanymi a dotacjami jako bezpośredniego. Także z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") wynika, że określenie związku pomiędzy dotacją
a świadczeniem usług czy dostawą towaru jako "bezpośredniego" ma istotne znaczenie dla opodatkowania (vide np. wyrok TSUE C- 184/00 Office de produits wallons ASBF v. Belgia State). W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że sam tylko fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług). Dla oceny, czy dotacja jest elementem istotnym wpływającym na włączenie jej do podstawy opodatkowania, kluczowe jest stwierdzenie, czy dotacje są przekazywane w celu sfinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług. Tylko bowiem w takiej sytuacji można uznać, że stanowią one element wynagrodzenia. Dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększają obrotu (vide A. Bartosiewicz R. Kubacki, VAT Komentarz, Wydanie III s. 429 i n.). Kryterium uznania dotacji
za zwiększającą obrót stanowi stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem
od towarów i usług. Opodatkowaniu podlegają bowiem jedynie przedmiotowe dotacje do ceny sprzedaży (u dostawcy towaru lub usługi). Nie podlegają natomiast opodatkowaniu przedmiotowe dotacje do ceny zakupu. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sad Administracyjny m.in. w wyrokach: z 30 października 2018 sygn. akt I FSK 2057/16, z 6 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1793/17, z 31 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1792/17. Takie stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni akceptuje jako mające zastosowanie w realiach tej sprawy. Jak wynika z decyzji
o przyznaniu wsparcia, opartych na zmieniających się w czasie, ale tożsamych co do treści wymienionych wyżej rozporządzeniach, wsparcie jest udzielane
za przeprowadzenie operacji wycofania z rynku produktów w okresach i na zasadach określonych w tych rozporządzeniach. Operacja wycofania z rynku produktów polega na przekazaniu tych produktów jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej, których rejestr prowadzi Prezes Agencji na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynku lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, z 2012 r. poz. 243 i 1258 oraz z 2014 r. poz. 1662) lub art. 9p ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, ze zm.). W myśl przepisów tych rozporządzeń, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji, wydając decyzję o udzieleniu wsparcia, określa wysokość wsparcia jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej odpowiednio w załącznikach do rozporządzeń.
Z treści decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego wynika, że wycofanie owoców miało miejsce w celu bezpłatnej dystrybucji. Z decyzji tych, analizowanych w kontekście przywołanych wyżej przepisów wynika zatem,
że Skarżący otrzymał wsparcie z uwagi na dokonanie operacji wycofania owoców
z rynku w celu ich bezpłatnej dystrybucji, wypełniając warunki przewidziane przepisami wskazanymi w tych decyzjach. W sprawie nie jest sporne, że Skarżący wyprodukowane w swoim gospodarstwie rolnym owoce, po ich posortowaniu, opakowaniu, własnym transportem dostarczył do uprawnionych jednostek, bez pobierania od nich zapłaty za dostarczony towar. Organy podatkowe uznały,
iż Skarżący dokonując przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, albowiem przekazał tym jednostkom prawo do dysponowania otrzymanymi owocami jak właściciel. Otrzymana kwota wsparcia wypłacona przez Agencję Rynku Rolnego, obliczona w zależności od ilości owoców (przekazanie owoców, sortowanie
i pakowanie) oraz w odniesieniu do transportu (w zależności od odległości) jest zatem zdaniem organów podatkowych formą wynagrodzenia za otrzymane towary
i zwiększa podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organów podatkowych nie zostało wykazane, że przekazanie towarów jednostkom uprawnionym nastąpiło w zamian
za przekazaną kwotę wsparcia, która stanowi wynagrodzenie za te towary. Otrzymanie wsparcia zostało bowiem uwarunkowane wycofaniem owoców w celu bezpłatnej dystrybucji i nieodpłatnym ich przekazaniem podmiotom wskazanym
w rejestrze prowadzonym Prezesa Agencji. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w przywoływanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro wsparcie, udzielane jest na skutek wycofania produktów z rynku i to w celu przekazania ich nieodpłatnie ściśle określonym podmiotom, to nie ma żadnych podstaw do uznania, by wsparcie to dokonywane było w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej, a tylko w takiej sytuacji można byłoby uznać, że ma ono bezpośredni wpływ na cenę i stanowiło element wynagrodzenia. To, że wysokość wsparcia obliczana jest w zależności od ilości owoców i odległości –
w odniesieniu do kosztów transportu w żaden sposób nie może podważyć tej oceny. Wsparcie to przekazywane jest bowiem w celu pokrycia kosztów nieopłatnej dostawy owoców i warzyw na rzecz ściśle określonych podmiotów. Ma ono więc charakter jedynie zakupowy.
Zdaniem Sądu, brak jest zatem podstaw do podzielenia poglądu orzekających w sprawie organów i przyjęcia, że sporna kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i z uwagi na odpłatność przekazania towarów zastosowania w sprawie nie znajdzie art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe zobowiązane będą uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną.
Z tych względów, mając na uwadze powyższe, orzekając w trybie art. 119 pkt 2 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ppsa Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł zaś na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 1 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota [...] zł obejmuje uiszczony wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło