I GSK 1421/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-05
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Dariusz Dudra, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu dofinansowania przeprowadzona przez ekspertów, oparta częściowo na informacjach ze strony internetowej innego podmiotu, narusza zasady rzetelności i przejrzystości postępowania?Ratio decidendi
Ocena projektu dokonana przez ekspertów, która opiera się w znacznym stopniu na informacjach ze strony internetowej innego podmiotu, a nie na danych zawartych we wniosku lub wyjaśnieniach wnioskodawcy, narusza zasady rzetelności, przejrzystości i bezstronności postępowania. W przypadku wątpliwości co do treści wniosku, eksperci powinni wezwać wnioskodawcę do wyjaśnień. Brak takiego działania stanowi naruszenie prawa, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, który przeszedł ocenę formalną i merytoryczną, ale nie został wybrany z powodu niewystarczających środków. Zarząd Województwa Śląskiego nie uwzględnił protestu spółki dotyczącego oceny merytorycznej w kryterium "Prowadzenie działalności w branżach szczególnie narażonych na negatywne skutki wystąpienia COVID-19", uznając, że spółka nie udowodniła dominującej działalności w tej branży, opierając się m.in. na stronie internetowej innego podmiotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie prawa w ocenie projektu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zarząd Województwa Śląskiego złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 883/21 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w B. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 883/21, w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w B. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu – stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Śląskiego oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 22 czerwca 2020 r. skarżąca spółka złożyła do Instytucji Organizującej Konkurs – Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie wniosek o dofinansowanie projektu "[...]".
Wniosek pozytywnie przeszedł etap oceny formalnej i merytorycznej, jednakże – ze względu na niewystarczające środki na dofinansowanie wszystkich projektów – nie został wybrany do dofinansowania. Średnia liczba punktów uzyskanych podczas oceny merytorycznej wyniosła 20,5.
Uchwałą z [...] czerwca 2021 r. Zarząd Województwa Śląskiego nie uwzględnił protestu wniesionego przez [A] Sp. z o.o. dotyczącego oceny wniosku złożonego w ramach konkursu nr RPSL.03.02.00-IP.01-24-026/20.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z kopii kart oceny merytorycznej (dalej KOM) w zakresie kryterium: Prowadzenie działalności w branżach szczególnie narażonych na negatywne skutki wystąpienia COVID-19 (kryterium strategiczne dodatkowe) wynika, że obaj eksperci przyznali 0 pkt na 5 możliwych do uzyskania.
Organ nie zgodził się z zarzutem spółki, że eksperci w sposób nierzetelny ocenili projekt w ramach wskazanego kryterium, opierając się w zasadzie wyłącznie o dane znajdujące się na stronie internetowej przedsiębiorstwa, która nie należy do wnioskodawcy. Wprawdzie strona internetowa, na którą powołali się eksperci, dotyczy działalności prowadzonej przez inny podmiot niż wnioskodawca, jednakże zdaniem organu informacje z tej strony internetowej ([...]) nie były główną przesłanką oceny w ramach przedmiotowego kryterium, a jedynie jej uzupełnieniem bez wpływu na przyznaną ocenę. Z uzasadnień obu ekspertów wynika bowiem, że zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie przedmiotem działalności wnioskodawcy jest praktyka lekarska ogólna (pkt A.1.1 Kod i nazwa przeważającego rodzaju działalności wg PKD). W pkt. B.8 i B.10. wnioskodawca podał, że dominującą branżą jest rehabilitacja. Eksperci dokonali weryfikacji tych zapisów, czego dali wyraz w ocenie. Wnioskodawca nie udowodnił jednoznacznie, że działalnością dominującą są usługi rehabilitacyjne. PKD wnioskodawcy i przedstawiona struktura zatrudnienia we wniosku sugerują szerszy zakres działalności spółki. We wniosku brak jest również informacji, jaką część przychodów firmy stanowią usługi rehabilitacyjne, a jaką pozostała działalność firmy.
Reasumując, organ stwierdził, że dokonana ocena była zgodna z prawem i że tryb odwoławczy nie może być traktowany przez wnioskodawcę jako możliwość uzupełnienia wniosku, złożenia dodatkowych wyjaśnień, dokumentów itp. Wszelkie informacje, które mogą stanowić podstawę do oceny projektu, powinny być przedstawione na etapie aplikowania i tylko takie zostaną ostatecznie wzięte pod uwagę.
Po rozpoznaniu skargi na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Śląskiego.
WSA wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa), właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Sąd zauważył, że pierwszy oceniający wskazał, że wnioskodawca nie prowadzi dominującej działalności w branżach szczególnie narażonych na negatywne skutki wystąpienia COVID-19. Przedmiotem działalności wnioskodawcy jest praktyka lekarska ogólna. Oceniający przyznał, że wnioskodawca m.in. w pkt. B.14 twierdzi, że "Obecnie prowadzi rehabilitację stacjonarną i w domu pacjenta", jednakże po zapoznaniu się m.in. z informacjami znajdującymi się na stronie internetowej nie należącej do wnioskodawcy, stwierdził, że jednoznacznie z nich wynika, że dominującą działalnością wnioskodawcy nie są usługi rehabilitacyjne, a praktyka lekarska ogólna i specjalistyczna, po czym zacytował fragment opisu z tej strony i stwierdził brak podstaw do przyznania punktu za ww. aspekt. Z kolei drugi oceniający również stwierdził, że przedsiębiorstwo nie znajduje się w grupie szczególnie zagrożonych branż np.: usługi rehabilitacyjne. Zacytował dane z pkt. B.22 wniosku i stwierdził, że wnioskodawca rzeczywiście realizuje działalność stomatologiczna zamiast rehabilitacyjną: "Praktyka lekarska ogólna (PKD 8621ZJ)". Następnie przywołał fragment opisu ze strony internetowej innego podmiotu, argumentując, że na tej stronie nie można znaleźć ani poradni ani cennika dot. rehabilitacji. Następnie błędnie wskazał, że wnioskodawca realizuje projekt unijny "Kompleksowa rehabilitacja lecznicza pacjentów z zaburzeniami psychicznymi" oraz "Usługi zdrowotne dla niesamodzielnych w B." i ocenił, że trudno stwierdzić, że wnioskodawca jest z branży usług rehabilitacyjnych – przyznając 0 pkt.
Zdaniem Sądu I instancji oceny te nie są wyczerpujące ani rzetelne. Nie odnoszą się do treści zawartych w punkcie B.8. ani B.10 wniosku, gdzie wnioskodawca oświadcza, że dominującą branżą, w której prowadzi obecnie działalność, jest rehabilitacja i podejmuje się działań zmierzających do przebranżowienia. Weryfikacja zapisów wniosku dokonana została w oparciu o dane zamieszczone na stronie internetowej nienależącej do wnioskodawcy.
Ocena wniosku powinna wskazywać motywy, które legły u podstaw przyznania określonej ilości punktów za kryterium wyboru operacji. Motywy te powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy ocenianiu. Z uwagi na fakt, że ocena została dokonana w oparciu o nieprawdziwe dane, brak jest logicznego związku pomiędzy przywołanymi motywami a rozstrzygnięciem.
W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej jest uzasadniony.
Zdaniem WSA weryfikacja oceny wniosku dokonana przez IZ RPO WSL jest nieprawidłowa. Organ wskazał, że o dominującej działalności prowadzonej przez skarżącego, tj.: "Działalność lekarska ogólna", świadczy przedstawiona struktura zatrudnienia w przedsiębiorstwie oraz brak wskazania, jaka cześć przychodów firmy stanowa usługi rehabilitacyjne, a jaka pozostała działalność wnioskodawcy. Tymczasem z dokumentacji konkursowej nie wynika, że dominującą działalność przedsiębiorcy ustala się w oparciu o strukturę zatrudnienia w przedsiębiorstwie czy też poprzez udzielenie we wniosku informacji, jaka cześć przychodów firmy stanowi usługi rehabilitacyjne, a jaka pozostała działalność wnioskodawcy. Zasadnie przy tym strona powołała się na Instrukcję wypełniania wniosku, argumentując, że kod PKD wskazany we wniosku w części A.1.1. jest wypełniany automatycznie przez System LSI obsługujący proces składania wniosków o dofinansowanie i służy jedynie celom informacyjnym.
Ponadto, zdaniem WSA, jeśli eksperci mieli wątpliwości co do informacji wskazanych we wniosku, to zgodnie z zapisami punktu 5.3.6 Regulaminu Konkursu, mieli prawo wezwania wnioskodawcy do wyjaśnień w ramach oceny poszczególnych kwestii/zagadnień, w sytuacji gdy uznali, że jest to niezbędne do przeprowadzenia oceny wniosku o dofinansowanie.
Sąd I instancji wskazał, że dokonując ponownej oceny projektu stosownie do treści art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez powtórną jego weryfikację w zakresie kryteriów i zarzutów protestu, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, IZ RPO WSL jeszcze raz przeanalizuje zapisy wniosku zawarte w pkt: B.8, B.10, B.14, B.16, B.22 i ponownie rozważy, czy w świetle złożonych przez stronę dokumentów zasadnym jest wezwanie strony o dodatkowe wyjaśnienia celem zweryfikowania tych informacji.
WSA podkreślił jednocześnie, że weryfikacja zapisów wniosku nie może się odbywać w oparciu o zapisy strony internetowej należącej do innej osoby prawnej, co nastąpiło w rozpoznawanej sprawie. Taka ocena dokonana przez obu oceniających narusza zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności, zatem nie może się ostać w obrocie prawnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Zarząd Województwa Śląskiego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez:
a) nieodniesienie się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych przez organ w odpowiedzi na skargę, w wyniku czego Sąd dokonał wybiórczej oceny sprawy, w tym wybiórczo ocenił legalność dokonanej oceny projektu;
b) błędne przyjęcie, że ocena dokonana przez IŻ RPO WSL została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny 9art. 31 ust. 1 ustawy wdrożeniowej)
- podczas gdy ocena dokonana przez IŻ RPO WSL była oceną wewnętrznie spójną, precyzyjną, prawidłową i rzetelną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione przez skarżący kasacyjnie organ zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
W zarzutach tych Zarząd Województwa wskazał na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez: nieodniesienie się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych przez organ w odpowiedzi na skargę, w wyniku czego Sąd dokonał wybiórczej oceny sprawy, w tym wybiórczo ocenił legalność dokonanej oceny projektu; błędne przyjęcie, że ocena dokonana przez Instytucję Zarządzającą została przeprowadzona w sposób naruszający prawa i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej); podczas gdy ocena dokonana przez Instytucję Zarządzającą była oceną wewnętrznie spójną, precyzyjną, prawidłową i rzetelną.
Z zarzutami tymi w okolicznościach faktycznych sprawy nie sposób się zgodzić. W ocenie NSA, nie można zaskarżonemu wyrokowi skutecznie postawić zarzutów naruszenia wskazanych w zarzutach przepisów. Ocena dokonana przez Sąd I instancji nie jest oceną wybiórczą, a ocenie projektu dokonanej przez Instytucję Zarządzającą nie można przypisać, iż była oceną wewnętrznie spójną, precyzyjną, prawidłową i rzetelną.
Rację ma Sąd I instancji, twierdząc w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że eksperci oceniający projekt głównie bazowali na stronie internetowej innego podmiotu – [A] Spółki z o.o. Spółki komandytowej. Na tej podstawie przyjęli, że dominującą działalnością wnioskodawcy nie są usługi rehabilitacyjne (preferowane do dofinansowania), a praktyka lekarska ogólna.
Pierwszy oceniający wskazał, że wnioskodawca nie prowadzi dominującej działalności w branżach szczególnie narażonych na negatywne skutki wystąpienia COVID-19. Przedmiotem działalności wnioskodawcy jest praktyka lekarska ogólna. Oceniający przyznał, że wnioskodawca m.in. w pkt B.14 twierdzi, że "Obecnie prowadzi rehabilitację stacjonarną i w domu pacjenta", jednakże po zapoznaniu się m.in. z informacjami znajdującymi się na stronie internetowej nienależącej do wnioskodawcy, stwierdził, że jednoznacznie z nich wynika, że dominującą działalnością wnioskodawcy nie są usługi rehabilitacyjne, a praktyka lekarska ogólna i specjalistyczna, po czym zacytował fragment opisu z tej strony i stwierdził brak podstaw do przyznania punktu za ww. aspekt.
Drugi oceniający również stwierdził, że przedsiębiorstwo nie znajduje się w grupie szczególnie zagrożonych branż np.: usługi rehabilitacyjne. Zacytował dane z pkt B.22 wniosku i stwierdził, że wnioskodawca rzeczywiście realizuje działalność stomatologiczna zamiast rehabilitacyjną: "Praktyka lekarska ogólna (PKD 8621ZJ)". Następnie przywołał fragment opisu ze strony internetowej innego podmiotu, argumentując, że na tej stronie nie można znaleźć ani poradni, ani cennika dot. rehabilitacji. Następnie błędnie wskazał, że wnioskodawca realizuje projekt unijny "Kompleksowa rehabilitacja lecznicza pacjentów z zaburzeniami psychicznymi" oraz "Usługi zdrowotne dla niesamodzielnych w B." i ocenił, że trudno stwierdzić, że wnioskodawca jest z branży usług rehabilitacyjnych – przyznając 0 pkt.
Eksperci nie uwzględnili natomiast pełnej treści zapisów zawartych we wniosku złożonym przez skarżącą spółkę – [A] Spółki z o.o., a także nie wyciągnęli z tych zapisów stosownych dla sprawy wniosków. Zwrócić zatem należy uwagę na treść wniosku, a konkretnie na pkt B.8, B.10, B.12, B.14, B.16, B.22.
Z pkt B.8 wynika, że spółka działa od roku 2012, obecnie prowadząc rehabilitację stacjonarną i w domu pacjenta. Do obecnych procesów firma posiada niezbędną aparaturę medyczną, w tym aparat do magnetoterapii, ultradźwięków, laser biostymulacyjny oraz stoły rehabilitacyjne. Działalność prowadzona jest w budynku, gdzie udzielane są inne usługi medyczne – poradnia lekarza rodzinnego oraz gabinety specjalistyczne. Zasięg obecnej działalności dotyczy miasta B. Spółka na bieżąco analizuje i śledzi zapotrzebowanie na usługi medyczne, analizuje najnowsze technologie, dzięki czemu zrodziła się idea niniejszego projektu. Decyzja o jego realizacji została podjęta również w związku z obecną sytuacją epidemiologiczną, która uniemożliwiła w dużej mierze świadczenie dotychczasowych usług rehabilitacyjnych. COVID-19 wpłynął znacząco negatywnie na ilość wykonywanych zabiegów rehabilitacyjnych, zarówno w domu pacjenta oraz w ośrodku, na ilość zabiegów takich jak masaż czy terapia manualna, gdzie niezbędny jest fizyczny kontakt terapeuty z pacjentem przez dotyk. Projekt odpowiada na problem, z jakim w ostatnim czasie mierzy się firma, tj. spadek zainteresowania usługami rehabilitacyjnymi z uwagi na zagrożenie COVID i obostrzenia, jakie w tym względzie zostały wprowadzone.
W pkt B.10 spółka stwierdziła, że dominującą branżą, w której działalność prowadzi obecnie wnioskodawca jest rehabilitacja. Wnioskodawca podejmuje się działań zmierzających do przebranżowienia.
W pkt B.14 spółka zauważa, że firma zorganizowała i posiada pełną infrastrukturę do świadczenia dotychczasowych usług. Posiada pomieszczenia przystosowane do świadczenia usług medycznych w budynku, gdzie udzielane są inne usługi medyczne – poradnia lekarza rodzinnego oraz gabinety specjalistyczne. Obecnie prowadzi rehabilitację stacjonarną i w domu pacjenta. Posiada niezbędną aparaturę medyczną tj. aparat do magnetoterapii, ultradźwięków, laser biostymulacyjny oraz stoły rehabilitacyjne. W ramach tego projektu firma podejmuje się przebranżowienia. (...) Opisywany projekt jest odpowiedzią na zdiagnozowaną potrzebę wnioskodawcy, ale również rynku, co zostało wykazane w pozostałej części wniosku. Projekt odpowiada również na problem, z jakim w ostatnim czasie mierzy się firma, tj. spadek zainteresowania usługami rehabilitacyjnymi z uwagi na zagrożenie COVID i obostrzenia, jakie w tym względzie zostały wprowadzone. Zaistniała sytuacja wymusiła konieczność wprowadzenia bardziej atrakcyjnej oferty.
W pkt B.16 spółka stwierdziła, że ostatnim czasie skutki zaistniałego kryzysu są mocno odczuwalne przez wnioskodawcę. Odnotowano spadek przychodów o ponad 50%. Klienci zrezygnowali z usług z uwagi na strach przed zakażeniem, następnie również wprowadzono częściowy zakaz rehabilitacji. Kolejnym problemem ograniczającym przyjmowanie pacjentów stał się ograniczony dostęp do środków ochrony osobistej takich jak maseczki, rękawiczki, kombinezony fartuchy i środki odkażające.
Natomiast w pkt B.22 wskazano, że w rezultacie realizacji projektu nastąpi zmiana profilu działalności wynikająca z konieczności przebranżowienia. Podmiot dotychczas zajmował się rehabilitacją, planuje w projekcie uruchomić stomatologię. Realizacja projektu wynika z konieczności dostosowania się do sytuacji na rynku, również w związku z obecną sytuacją pandemii COVID. Projekt dotyczy wsparcia inwestycyjnej działalności celem utrzymania konkurencyjności przedsiębiorstwa (firma inwestuje w aktywa umożliwiające wprowadzenie atrakcyjnej oferty).
Treść wniosku, w ocenie NSA, nie pozostawia wątpliwości, że spółka prowadzi działalność rehabilitacyjną, nie lekarską.
Wprawdzie w ocenie protestu pojawiają się inne dodatkowe argumenty, a mianowicie struktura zatrudnienia, jednak argumentacji tej Instytucja Zarządzająca nie uzasadnia i nie rozwija w sposób, który pozwoliłby na konkretną ocenę takiej motywacji. Zauważa także potrzebę wskazania wielkości przychodów firmy z działalności rehabilitacyjnej i wielkości przychodów spółki ogółem, w sytuacji gdy wskazanie tych danych nie wynikało z instrukcji wypełniania wniosku. Argumenty te nie mogą zatem stanowić usprawiedliwienia dla zajętego przez organ stanowiska.
Zasadnie w odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka podnosi, że warto zwrócić uwagę, że w opisanym stanie faktycznym spółka nie miała nawet, a powinna mieć możliwość zakwestionowania argumentacji organu na etapie składania protestu. Nie miała tej możliwości, gdyż te nowe argumenty organu nie były jeszcze wnioskodawcy na tym etapie znane. W rezultacie spółka została pozbawiona możliwości zgłoszenia w proteście stosownych zarzutów, w celu poddania ich weryfikacji w procedurze odwoławczej, a do tego na skutek nieuwzględnienia protestu, zamknięto wnioskodawcy możliwość poddania projektu pod ponowną ocenę, zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, już z uwzględnieniem nowych okoliczności powołanych przez organ w rozpatrzeniu protestu. Przypomnieć wypada, że w myśl art. 58 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w przypadku uwzględnienia protestu właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, może: odpowiednio skierować projekt do właściwego etapu oceny albo dokonać aktualizacji listy, o której mowa w art. 46 ust. 3, informując o tym wnioskodawcę (pkt 1), albo przekazać sprawę instytucji, o której mowa w art. 39 ust. 1, w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu, jeżeli stwierdzi, że doszło do naruszeń obowiązujących procedur i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik oceny, informując wnioskodawcę na piśmie o przekazaniu sprawy (pkt 2).
W ocenie NSA, słusznie podnosi spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że brak jest podstaw, aby działalność dominującą ustalać w oparciu o dane zgromadzone w rejestrze przedsiębiorców KRS. Wypada bowiem zwrócić uwagę na cel konkursu, wynikający wprost z nazwy spornego kryterium "Prowadzenie działalności w branżach szczególnie narażonych na negatywne skutki wystąpienia COVID-19" (kryterium strategiczne dodatkowe – oceniane po osiągnięciu w kryteriach punktowych podstawowych minimum 12 punktów). Za oczywiste należy uznać, że wystąpienie COVID-19 było w pewnym czasie zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym. Celem konkursu jest łagodzenie skutków tego zdarzenia wobec przedsiębiorców, co zgodnie z kryterium ma przejawiać się spadkiem obrotów w stosunku do obrotów generowanych w okresie 6 miesięcy poprzedzających spadek obrotów. W rezultacie należy badać spadek obrotów w tym okresie przy założeniu, że dotyczy to chociażby jednej z branż narażonych na negatywne skutki wystąpienia COVID-19 w badanym okresie, przy czym jedna z nich musi być działalnością dominującą (w tym przypadku rehabilitacja). Opisane powyżej okoliczności potwierdzają wprost, że dla oceny kryterium niebagatelne znaczenie ma dynamika zaistniałych zdarzeń. Nie może zatem mieć decydującego znaczenia wpis o przeważającej działalności w rejestrze przedsiębiorców KRS, który wcale nie musi odzwierciedlać aktualnej sytuacji przedsiębiorcy zaistniałej w wyniku wystąpienia opisywanych, a szczególnych w swej naturze zdarzeń.
Stwierdzić wobec powyższego jednoznacznie należy, że decydujące znaczenie ma faktycznie prowadzona działalność, w tym przypadku rehabilitacyjna, a nie zapisy odzwierciedlone w rejestrach.
W ocenie NSA, słusznie wskazał Sąd I instancji w ślad za spółką, że jeśli eksperci mieli wątpliwości co do informacji wskazanych we wniosku, to zgodnie z zapisami punktu 5.3.6 Regulaminu Konkursu, mieli prawo wezwania wnioskodawcy do wyjaśnień w ramach oceny poszczególnych kwestii/zagadnień. Tym bardziej było to uzasadnione w przypadku zestawienia treści wniosku, a konkretnie pkt B.8, B.10, B.12, B.14, B.16, B.22 z informacjami zawartymi na stronie internetowej (pomijając kwestię strony internetowej innego podmiotu), które niewątpliwie były sprzeczne z danymi zawartymi we wniosku. Ta sprzeczność, niezmiernie istotna dla oceny projektu i końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, winna być podczas toczącego się przed organami postępowania niewątpliwie wyjaśniona. Ocena bowiem w przedmiocie, czy spółka prowadziła dominującą działalność w zakresie rehabilitacji, czy też w zakresie lekarskim, miała decydujące znaczenie dla oceny spornego kryterium merytorycznego i w konsekwencji całego projektu.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że treść oświadczeń zawartych we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu musi mieć pokrycie w rzeczywistej działalności podmiotu ubiegającego się o wsparcie finansowe. Dlatego też, jeśli występują w tym zakresie wątpliwości po stronie ekspertów oceniających wniosek, czy też Instytucji Zarządzającej rozpatrującej protest, to uprawnione jest uzyskanie w tym przedmiocie stosownych informacji i wyjaśnień od wnioskodawcy, m.in. w trybie wyżej wskazanego punktu 5.3.6 Regulaminu Konkursu.
Mając na względzie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie wyroku jest w istocie rzeczy instytucją wtórną w stosunku do postępowania przeprowadzonego przed sądem administracyjnym. Sprowadza się ono bowiem do rekapitulacji jego przebiegu i prezentacji stanowiska sądu, jakie ten zajął w sporze zaistniałym między stronami (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 3 zmienione i uzupełnione, CH Beck, Warszawa 2015, s. 583, teza 7, a także wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II FSK 9/07, LEX). Sytuacja, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, ma miejsce, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2436/15, LEX nr 2081143).
Określone w art. 37 ust. 1 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 zasady ogólne, sprowadzające się do stwierdzenia, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny mają charakter normatywny. Wymienione w tym przepisie zasady znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości. Zasady te dotyczą każdego etapu konkursu – począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu, jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się nie do weryfikacji merytorycznej wniosku, a do zbadania, czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Zmierza w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej nie jest dowolna, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny i przyznanej punktacji (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 4048/17, LEX nr 2431737). Stanowisko oceniających musi charakteryzować się brakiem błędów logicznych oraz spójnością, a przyznana punktacja musi być zawsze uzupełniona o szczegółowe wyjaśnienie zasad oceny, wskazanie przyczyn spełnienia bądź braku spełnienia kryteriów oceny, a także o jasne i logiczne uzasadnienie stanowiska członka KOP (por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 555/20, LEX nr 3085132).
W świetle powyższego nie można zaakceptować zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w nich przepisów (art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Zakwestionowane skargą kasacyjna uzasadnienie zaskarżonego wyroku odnosi się do istotnych w sprawie kwestii spornych i przedstawionej w tym zakresie argumentacji, nie można mówić w tym przedmiocie mówić o wybiórczej ocenie legalności dokonanej oceny projektu, pozwala ono na dokonanie oceny kasacyjnej zaskarżonego wyroku. Natomiast o ocenie projektu dokonanej przez ekspertów i ocenie protestu przez Instytucję Zarządzającą, z uwagi na przedstawioną powyżej argumentacje, w szczególności oparcie oceny na informacjach zawartych na stronie internetowej innego podmiotu, nie można powiedzieć, że jest ona oceną wewnętrznie spójną, precyzyjną, prawidłową i rzetelną. I nie może tego zmienić powołanie się przez Instytucję Zarządzającą na odesłanie do strony internetowej w dokumentach rejestrowych spółki, gdyż niewątpliwie informacje, na których oparli się eksperci, dotyczyły innego podmiotu, co też jednoznacznie z tej strony internetowej wynikało, jak również dlatego, że ta nowa argumentacja została przestawiona dopiero na etapie postępowania sądowego.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło