I FSK 1536/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-08
Skład orzekający: Hieronim Sęk, Marek Kołaczek, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ interpretacyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, gdy przedmiotem wniosku jest ocena zgodności przedstawionego przez podatnika sposobu alokacji wydatków (w tym wydatków mieszanych) z przepisami prawa podatkowego, w szczególności z art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Organ interpretacyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeśli podatnik przedstawia sposób alokacji wydatków i pyta, czy jest on zgodny z przepisami prawa podatkowego, w tym z art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Ocena prawidłowości przyjętego przez podatnika sposobu alokacji wydatków, nawet jeśli dotyczy kwestii technicznych, mieści się w zakresie interpretacji przepisów prawa podatkowego, ponieważ wywołuje określone konsekwencje prawnopodatkowe. Organ interpretacyjny ma obowiązek udzielić podatnikowi wskazówek dotyczących stosowania prawa, a nie uchylać się od tego zadania.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku VAT, pytając o prawidłowość przyjętego przez siebie mechanizmu bezpośredniej alokacji kosztów wydatków mieszanych (ponoszonych zarówno na działalność opodatkowaną, jak i zwolnioną) oraz o sposób obliczania proporcji odliczenia podatku naliczonego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że żądanie wykracza poza zakres interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdyż ocena sposobu alokacji wydatków jest kwestią techniczną należącą do wyłącznej kompetencji podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie organu, uznając skargę za zasadną. Dyrektor KIS złożył skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 91/18 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A. S.A. z siedzibą w R. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 91/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w R. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia 17 października 2017 r. oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał, że skarżąca w dniu 18 lipca 2017 r. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Podniosła, że prowadzi działalność gospodarczą związaną z oprogramowaniem oraz w zakresie technologii informatycznych i komputerowych. Czynności te mieszczą się w głównym zakresie działalności Spółki i stanowią one podstawowe źródło jej zysku. Z uwagi na okoliczność, że Spółka prowadzi działalność opodatkowaną i zwolnioną, ma ona obowiązek identyfikowania zakupów związanych ze sprzedażą opodatkowaną oraz zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną. Spółka prowadzi, ponadto działalność pomocniczą w zakresie np. udzielania pożyczek, transakcji na udziałach, zarządzania spółkami zależnymi.
W ramach prowadzonej działalności – cześć wydatków Spółki dotyczy zarówno działalności podatkowej i pomocniczej. Są to m. in. wydatki ponoszone na energię elektryczną, c.o., wodę i ścieki i inne wymienione we wniosku. Uchwałą Zarządu z dnia 26 września 2012 r., została określona struktura organizacyjna wnioskodawcy w regulaminie organizacyjnym. Regulamin organizacyjny określa strukturę jednostek budżetowych, w ramach których powołane są Piony Sektorowe. Są to jednostki będące Centrum Zysku. Każdy z Pionów posiada wewnętrzny regulamin organizacyjny oraz indywidualny numer identyfikacyjny (MPK). Wydatki przypisane są do MPK danej jednostki organizacyjnej. Są również i takie wydatki, które przydzielane są przez Spółkę według kluczy podziałowych przyjętych przez Spółkę. O wyborze kluczy podziałowych decyduje rodzaj wydatku. Wybrany klucz ma optymalnie odzwierciedlać wysokość wydatków przyporządkowaną do MPK np. dla czynszu, kosztów utrzymania i eksploatacji budynku klucz ustalony jest według powierzchni, dla środków czystości, artykułów higienicznych i usług teleinformatycznych klucz ustalony jest według liczby osób (klucz pogłówny). Spółka wyjaśniała, że od wydatków, które można w całości przypisać do rodzajów działalności pomocniczej, w zakresie których nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT, np. wydatki na usługi doradcze, due diligence, usługi pośrednictwa, Spółka nie odlicza podatku naliczonego. W celu zaś prawidłowej identyfikacji wydatków określany jest stopień zaangażowania poszczególnych pracowników MPK deklarowany przez Dyrektorów Jednostki Organizacyjnej.
W związku z powyższym stanem faktycznym Skarżąca zadała pytania:
1) Czy przyjęty przez Wnioskodawcę mechanizm/klucz bezpośredniej alokacji kosztów w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.; dalej: "u.p.t.u."), w szczególności w zakresie wydatków związanych z działalnością pomocniczą, w zakresie których nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT, uprawnia Wnioskodawcę do odliczenia podatku naliczonego w odpowiedniej proporcji, w oparciu o przyjęty mechanizm/klucz alokacji kosztów i zaniechania stosowania w tym zakresie metody alokacji pośredniej, o której mowa w art. 90 ust. 2 u.p.t.u. ?
2) Czy w przypadku bezpośredniej alokacji kosztów w rozumieniu art. 90 ust. 1 u.p.t.u. w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik podczas ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT dokonuje wyłączenia z mianownika proporcji tej części obrotu, w zakresie której podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, a która dotyczy czynności co do których podatnik dokonał identyfikacji wydatków (alokacji bezpośredniej) ?
W przedmiocie powyższych zagadnień spółka zaprezentowała stanowisko, że przepisy nie określają w jaki sposób podatnik ma dokonywać alokacji bezpośredniej nabywanych towarów i usług do czynności, w związku z którymi przysługuje podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, a także do czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje podatnikowi. W tym zakresie, zdaniem spółki podatnik powinien zastosować wszelkie metody i informacje, które w sposób miarodajny i wiarygodny określają tą część kosztów, która może zostać bezpośrednio przypisana do działalności dającej prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT oraz do działalności, która takiego prawa nie daje. W jej ocenie, analogicznie do zasadności zastosowania klucza powierzchniowego należy zastosować klucz alokacji bezpośredniej wskazany przez Spółkę. Sposób ustalania wskaźników zaangażowania dotyczących wydatków związanych z transakcjami na udziałach i zarządzaniem spółkami zależnymi Wnioskodawcy, jest zdaniem Spółki, właściwą metodą realizacji zobowiązania określonego w art. 90 u.p.t.u., a także ma charakter obiektywny i jest determinowany okolicznościami i charakterem czynności objętych alokacją bezpośrednią w rozumieniu art. 90 ustawy o VAT. Wnioskodawca zauważył, że przedstawiony przez niego sposób wykładni art. 90 ust. 1 i 2 u.p.t.u. należy uznać za całkowicie zgodny z zasadą neutralności podatku VAT.
W zakresie pytania 2, Spółka uzasadniała, że z przepisów ustawy o VAT nie wynika wprost, czy podatnik dokonujący identyfikacji wydatków w celu alokacji bezpośredniej uprawniony jest przy ustalaniu współczynnika proporcji w sposób określony w art. 90 ust. 3 u.p.t.u. do wyłączenia z mianownika proporcji tej części obrotu, która dotyczy czynności, co do których podatnik dokonał alokacji bezpośredniej. W ocenie podatnika jest to jednak logiczna konsekwencja przyjęcia przez ustawodawcę modelu odliczenia częściowego podatku, o którym mowa w art. 90 ustawy o VAT. Jak wskazał, jedynie w przypadku, gdy nie będzie możliwe odrębne określenie kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawdo do obniżenia kwoty podatku należnego, następuje oznaczenie tej części z zastosowaniem proporcji wynikającej ze struktury sprzedaży. W tej sytuacji odliczenie proporcjonalne, w przypadku, którego część podatku podlegającego odliczeniu ustala się za pomocą proporcji opartej na strukturze sprzedaży nie powinno odbywać się przy uwzględnieniu w mianowniku proporcji tej części obrotu, w stosunku do której podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, a która została "zidentyfikowana" w drodze alokacji bezpośredniej.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. organ interpretacyjny utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 17 października 2017 r. Organ podniósł, że pierwsze pytanie o wydanie interpretacji indywidualnej prowadzi do wniosku, że Spółka oczekuje wydania rozstrzygnięcia dotyczącego, co do zasady kwestii związanych z przyporządkowaniem dokonanych przez Wnioskodawcę zakupów do konkretnego rodzaju działalności, które wdrożyła w celu realizacji nałożonego przez przepisy obowiązku. Organ interpretacyjny wyjaśnił, że wybór klucza alokacji powinien zostać wybrany przez wnioskodawcę oraz powinien uwzględniać specyfikę i indywidualne cechy swojej działalności. Zdaniem organu, treść żądania Wnioskodawcy wykracza poza normy ustawowe w zakresie podatku od towarów i usług. Przedmiotem interpretacji, w ocenie organu, nie może być ocena postępowania wnioskodawcy i prawidłowość przyjętych przez niego rozwiązań systemowych.
Organ stwierdził, że nie może odpowiedzieć na pytanie nr 1, gdyż w przeciwnym razie dokonałby oceny prawidłowości przyjętego przez Wnioskodawcę sposobu alokacji w prowadzonej działalności, a kwestia ta pozostaje poza sferą przepisów prawa podatkowego. W odniesieniu do drugiego pytania, organ wskazał, że jest to ono konsekwencją pytania nr 1 i wymaga uprzedniego potwierdzenia przez organ prawidłowości zastosowania alokacji bezpośredniej w odniesieniu do ponoszonych kosztów. Okoliczność ta nie pozwala na udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 2. Mając powyższe na względzie, organ stwierdził, że żądanie Wnioskodawcy wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w trybie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 dalej jako: "O.p.").
WSA w Rzeszowie stwierdził, że skarga jest zasadna. Sąd stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie wniosek Skarżącej dotyczył ewidentnie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących konkretnych regulacji w zakresie podatku od towarów i usług. W kontekście tego Sąd wskazał, że Spółka oczekiwała od organu interpretacyjnego potwierdzenia czy jej działanie, to jest sposób dokonywania alokacji podatku naliczonego od wydatków mieszanych spełniał wymóg wynikający z art. 90 ust 1 u.p.t.u. bezpośredniego przyporządkowania, czyli powiązania odpowiednich kwot podatku do określonego rodzaju czynności, to jest takich w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, jak i tych w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.
W ocenie Sądu, niezależnie od powyższego, a więc bez względu na to czy organ prawidłowo uznał, że pytanie zawarte w pkt 1 wniosku o wydanie interpretacji odnosi się do kwestii technicznej czy też nie, to zaskarżone postanowienie i tak podlegałoby uchyleniu, bowiem pytanie nr 2 z pewnością takiej kwestii nie dotyczy, ani też nie jest prostą konsekwencją pytania nr 1, jak twierdzi organ. Sąd podkreślił, że analizując treść tego pytania stwierdzić należy, że nie jest ono uzależnione od takiego czy innego sposobu odpowiedzi na pytanie nr 2, lecz ma charakter bardziej ogólny. Dotyczy ono wprost sposobu interpretacji przepisu art. 90 ust 2 i 3 u.p.t.u., a konkretnie kalkulacji wskazanej tam proporcji, w sytuacji gdy tylko część podatku naliczonego ustala się za pomocą tej proporcji opartej na strukturze sprzedaży, a więc gdy w stosunku do części obrotu podatnik dokonał alokacji bezpośredniej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wątpliwości Spółki budzi to, czy wtenczas w mianowniku proporcji należy uwzględnić tę część obrotu, w stosunku do którego kwota podatku naliczonego została zidentyfikowana w drodze alokacji bezpośredniej.
W skardze kasacyjnej organ odwoławczy zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi ewentualnie jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 14b § 1 i 2 w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez uwzględnienie skargi skarżącego, uchylenie zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie przez WSA w Rzeszowie, iż w okolicznościach przedstawionych w sprawi, której dotyczy ww. wyrok, żądanie skarżącego powinno być rozstrzygnięte w interpretacji indywidualnej wydanej w trybie art. 14b § 1 O.p, gdyż organ błędnie stwierdził, że kwestia sposobu wypełnienia obowiązku określonego w art. 90 ust. 1 u.p.t.u. jest kwestią techniczną, a zatem nie można dokonywać oceny tej kwestii w ramach postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu jawnym (art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, ustalił, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Mając na uwadze sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut należy stwierdzić, że spór w niniejszej sprawie zależy od odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej nie może być wszczęte w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku jest ocena przedstawionego sposobu alokacji wydatków wykorzystywanych przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje jak i kwot obliczonych wg proporcji wskazanej w art. 90 ust. 2 – 5 u.p.t.u. dotyczącej tzw. wydatków mieszanych ?
Zgodnie z art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 O.p.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że uwzględniając treść art. 14b § 1, § 2 i § 2a O.p. oraz art. 165a § 1 O.p. podatnikowi, który wystąpił o interpretację indywidualną w zakresie zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych można odmówić jej wydania, gdy:
1) przedmiotem wniosku nie są przepisy prawa podatkowego;
2) przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną są przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej;
3) gdy wniosek o interpretację złożyła osoba niemająca przymiotu zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 O.p.; (4) gdy interpretacja nie może być wydana z jakichkolwiek innych przyczyn (por. wyroki NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 411/17, z 25 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 679/17, opubl. CBOSA).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa wart. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114,119 ust 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 90 ust. 1 ww. ustawy w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Natomiast w sytuacji gdy nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, zastosowanie mają przepisy art. 90 ust. 2-10 ustawy o podatku od towarów i usług.
Stosownie do art. 90 ust. 2 ustawy, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
W rozpatrywanej sprawie przyczyną odmowy wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej – dotyczącej oceny prawidłowości wyboru klucza alokacji wydatków było stanowisko organu, że klucz alokacji wydatków powinien zostać wybrany przez wnioskodawcę oraz powinien uwzględniać specyfikę i indywidualne cechy działalności wnioskodawcy. Zdaniem organu, treść żądania Wnioskodawcy wykracza poza normy ustawowe w zakresie podatku od towarów i usług. Przedmiotem interpretacji, w ocenie organu, nie może być ocena postępowania wnioskodawcy i prawidłowość przyjętych przez niego rozwiązań systemowych. W ocenie organu wniosek o wydanie interpretacji nie dotyczył prawa podatkowego.
W ocenie Sądu I instancji wniosek Skarżącej dotyczył ewidentnie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących konkretnych regulacji w zakresie podatku od towarów i usług. Mianowicie Spółka oczekiwała od organu interpretacyjnego potwierdzenia czy jej działanie, to jest sposób dokonywania alokacji podatku naliczonego od wydatków mieszanych spełniał wymóg wynikający z art. 90 ust 1 ustawy o VAT bezpośredniego przyporządkowania, czyli powiązania odpowiednich kwot podatku do określonego rodzaju czynności, to jest takich w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, jak i tych w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Bynajmniej nie było zamierzeniem Spółki ustalenie/wskazanie poprzez organ interpretacyjny sposobu czy metody takiego wyodrębnienia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielić należy stanowisko prezentowane przez Sąd I instancji. Należy zwrócić uwagę na okoliczność, że zasadniczym argumentem przywoływanym przez Dyrektora KIS jest twierdzenie, że wybór metody bezpośredniej alokacji kosztów w rozumieniu art. 90 ust. 1 u.p.t.u. należy wyłącznie do obowiązków Skarżącego, gdyż metoda takiego wyodrębnienia nie została określona w ustawie, ani w przepisach wykonawczych do ustawy. Ważne jest, by przyjęta metoda stanowiła właściwe odzwierciedlenie odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi.
Zbliżone zagadnienie rozstrzygał Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 86 ust. 2a u.p.t.u. w przywołanym na wstępie wyroku z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I FSK 411/17 (opubl. CBOSA). W wyroku tym wskazano mianowicie, że fakt, że w świetle art. 86 ust. 2a u.p.t.u. do podatnika należy wybór stosowanego sposobu obliczenia proporcji, nie wyklucza, aby organ - uwzględniając informacje przedstawione we wniosku o interpretację - dostarczył temu podatnikowi wskazówek umożliwiających mu wybór takiego sposobu, który - zdaniem organu - spełniać będzie warunki z art. 86 ust. 2b u.p.t.u., a tym samym będzie najbardziej odpowiadał specyfice prowadzonej przez podatnika działalności i dokonywanych nabyć.
Sąd wskazał również, że nieostrość zwrotów przepisu jest niepożądana w przypadku stanowienia nakazów i zakazów adresowanych do podatników w zakresie kształtowania wielkości zobowiązania podatkowego (zwrotu podatku), lecz właśnie w takim przypadku, w celu zweryfikowania prawidłowości stosowania takiej normy, podatnik ma w pełni prawo do uzyskania rzetelnej informacji w tym zakresie od organu wydającego interpretacje w prawie podatkowym. Organ interpretacyjny jest w takim przypadku zobligowany wspomóc podatnika w ustaleniu desygnatów zwrotu niedookreślonego użytego w prawie podatkowym, a nie uchylać się od tego zadania, poprzestając na egzekwowaniu poprawności dokonanego przez podatnika wyboru w ramach samoobliczenia podatku (zwrotu).
Sąd podkreślił także, że w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy nowelizującej ustawę o podatku od towarów i usług w zakresie wprowadzenia do jej treści z dniem 1 stycznia 2016 r. przepisów art. 86 ust. 2a i następne, w sposób wyraźny zastrzeżono, że: "(...) Skonsultowanie wybranego przez podatników sposobu określenia proporcji będzie mogło nastąpić w drodze interpretacji indywidualnej wydanej przez Ministra Finansów w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).(...)". W rezultacie, zdaniem Sądu, treść normy art. 86 ust. 2b u.p.t.u. nie sprzeciwia się wydaniu interpretacji w spornym zakresie, w ramach której to organ uprawniony do interpretacji prawa podatkowego jest powoływany do ustalania in casu desygnatów użytego przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego, istotnego dla ukształtowania zobowiązania podatkowego podatnika. Stanowi to swego rodzaju rękojmię prawidłowego realizowania zasady praworządności i art. 2 Konstytucji RP.
Podsumowując rozważania zawarte w wyroku I FSK 411/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej może być wszczęte, w sytuacji gdy przedmiotem wniosku jest ocena zgodności sposobu ustalenia proporcji stosowanej do określenia kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu od wydatków związanych z działalnością gospodarczą wnioskodawcy podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz pozostałą działalnością wnioskodawcy, z unormowaniem art. 86 ust. 2b u.p.t.u.
Analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 679/17, którym uchylono wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1462/16 na który powoływał się autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela tezy cytowanych rozstrzygnięć. Uwzględniając powyższe zgodzić należy się z Sądem I instancji, że Skarżąca nie domaga się wskazania przez organ klucza podziału podatku naliczonego od wydatków mieszanych, adekwatnego do stanu faktycznego sprawy przedstawionego we wniosku, lecz wskazania, czy ten zaproponowany przez nią, przy uwzględnieniu stanu faktycznego wskazanego we wniosku, spełnia wymagany przez ustawodawcę skutek zakładany w art. 90 ust. 1 ustawy o VAT czy też nie, w związku z czym obowiązana jest stosować się do proporcji wynikającej z art. 90 ust 2 i następne ustawy o VAT.
Z tych względów nie sposób zgodzić się z organem, że żądanie Spółki odnosi się do kwestii technicznych. Również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w wyroku z 8 maja 2019 r. w sprawie C-566/17 [ECLI:EU:C:2019:390], stwierdził, że jak wynika z postanowienia odsyłającego, w przypadku braku przewidzianych we właściwych przepisach podatkowych szczegółowych uregulowań dotyczących kryteriów i metod podziału VAT naliczonego pomiędzy działalność o charakterze gospodarczym i działalność niemającą charakteru gospodarczego, podatnik może uzyskać ze strony właściwych krajowych organów podatkowych interpretację podatkową analizującą jego konkretną sytuację i wskazującą mu prawidłowe sposoby stosowania prawa (pkt 46).
Organ interpretacyjny uznał zatem bezpodstawnie, że zakres żądania podatnika wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w trybie art. 14 b § 1 O.p., co stanowiło bezpodstawną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania zgodnie z treścią art. 165a § 1 O.p. Błędne jest stanowisko organu, że przedmiotem interpretacji nie może być ocena postępowania Skarżącej i prawidłowość przyjętych przez nią rozwiązań technicznych, skoro wywołują one określone konsekwencje prawnopodatkowe podlegające ocenie na gruncie konkretnych przepisów prawa podatkowego.
Przypisanie przez Skarżącą organowi naruszenie art. 14b § 1 O.p. polegające na niewydaniu interpretacji przepisów ustawy o VAT na tle przedstawionego przez niego stanu faktycznego, miało uzasadnione podstawy. Tak jak Skarżąca wskazała, stan faktyczny dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego – art. 90 ust. 1 i 2 u.p.t.u. w zakresie zastosowanego przez podatnika mechanizmu bezpośredniej alokacji kosztów oraz prawidłowości obliczenia proporcji. Uznać należy, że organ uchylił się bezpodstawnie od wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy brak było przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania.
Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z uwagi na niedokonanie przez organ merytorycznej oceny stanowiska Wnioskodawcy przedstawionego we wniosku o interpretację, pomimo istnienia obowiązku jej dokonania, stanowisko Sądu I instancji zajęte w rozpatrywanej sprawie było prawidłowe zaś skarga kasacyjna okazała się pozbawiona uzasadnionych podstaw.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło