III SA/Po 44/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-09-08
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Mirella Ławniczak, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie strażaka Państwowej Straży Pożarnej na inne, równorzędne stanowisko służbowe w ramach tej samej jednostki organizacyjnej, połączone ze zmianą systemu czasu służby ze zmianowego na codzienny, jest zgodne z prawem, nawet jeśli strażak kwestionuje swoje kwalifikacje do nowego stanowiska i podnosi negatywny wpływ zmiany systemu służby na jego sytuację rodzinną?Ratio decidendi
Przeniesienie strażaka na inne, równorzędne stanowisko służbowe w ramach tej samej jednostki organizacyjnej jest dopuszczalne na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, nawet jeśli strażak kwestionuje swoje kwalifikacje, ponieważ decyzja ta ma charakter uznaniowy i należy do kompetencji przełożonego, który ocenia potrzeby służby. Zmiana systemu służby ze zmianowego na codzienny nie stanowi zmiany stałego miejsca pełnienia służby w rozumieniu przepisów chroniących opiekunów dzieci do lat 4 i może być uznana za korzystniejszą dla organizacji opieki nad dzieckiem.Stan faktyczny
Skarżący, starszy ogniomistrz P. Ś., został przeniesiony ze stanowiska starszego operatora sprzętu w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej na stanowisko starszego technika sztabowego w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym, ze zmianą systemu służby ze zmianowego na codzienny. Organ I instancji uzasadnił przeniesienie koniecznością obsadzenia wakatu i wzmocnienia obsady etatowej wydziału. Skarżący w odwołaniu i skardze kwestionował swoje kwalifikacje do nowego stanowiska, zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, a także negatywny wpływ zmiany systemu służby na jego sytuację rodzinną. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, uznając przeniesienie za zgodne z prawem i uzasadnione potrzebami służby.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 08 września 2021 r. sprawy ze skargi P. Ś. na decyzję Komendant Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Komendant Państwowej Straży Pożarnej (dalej: [...]KW PSP) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 grudnia 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 3, art. 87 ust. 1 pkt 1-2, art. 88 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1123 ze zm., dalej: uPSP), po rozpatrzeniu odwołania st. ogn. P. Ś. od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: [...]) z [...] września 2020 r. nr [...] w sprawie przeniesienia na st. ogn. P. Ś. ze stanowiska starszego operatora sprzętu na stanowisko starszego technika sztabowego w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym w [...] od [...] października 2020 r. w służbie stałej, w codziennym systemie czasu służby, bez zmiany uposażenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzje tę wydano przyjmując następujący stan faktyczny i prawny.
Ww. decyzją z [...] września 2020 r. KMP PSP na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 uPSP od 1 października 2020 r. przeniósł st. ogn. P. Ś. ze stanowiska starszego operatora sprzętu na stanowisko starszego technika sztabowego w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym (W. O-S) w [...] (system służby codzienny) z zachowaniem dotychczasowego uposażenia. Strażak został przeniesiony z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (J. R-G) nr [...] KMP PSP (system służby zmianowy), gdzie pełnił służbę na stanowisku starszego operatora sprzętu. Na mocy art. 108 § 1 Kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ I instancji podniósł, że przeniesienie strażaka nastąpiło w związku z istniejącym wakatem w wydziale operacyjno-szkoleniowym [...] i koniecznością wzmocnienia obsady etatowej ww. Wydziału (3 nieobsadzone stanowiska). Ponadto wskazano, iż posiadane przez strażaka odpowiednie wykształcenie, doświadczenie oraz kwalifikacje zawodowe (jest absolwentem Zespołu Szkół Budowlanych - Technikum Budowlanego dla Dorosłych, posiada tytuł technika mechanika), zdobyte doświadczenie w jednostkach ratowniczo-gaśniczych oraz w Wydziale KMP, są wystarczające dla zapewnienia prawidłowego poziomu realizacji zadań Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego. Przeniesienie strażaka na stanowisko starszego technika sztabowego podyktowane było dobrą opinią pełnionej przez niego służby tj. zaangażowaniem w realizację obowiązków służbowych, ponadprzeciętną dbałość o sprzęt i wyposażenie oraz inicjatywę w podejmowaniu prac na rzecz [...] [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji P. Ś. wniósł o jej uchylenie i nieuwzględnienie przenoszenia go na nowe stanowisko, zmiany systemu pełnienia służby oraz wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzucił w szczególności naruszenie art. 32 uPSP oraz nieuwzględnienie jego sytuacji. Uznał, że organ nieprawidłowo ustalił przesłanki, którymi się posłużył. Przeniesienie nastąpiło niezgodnie z przygotowaniem zawodowym strażaka, który nie jest osobą właściwą do realizacji zadań wskazanych przez organ. Posiadane przez niego doświadczenie zawodowe, umiejętności, kompetencje oraz poziom wiedzy i wyszkolenia nie są odpowiednie do wykorzystania na nowym stanowisku. Postawione wymagania "wydają się być w obecnej chwili poza zasięgiem jego kompetencji". Odwołujący poddał w wątpliwość możliwości wykorzystania jego doświadczenia nabytego na stanowisku starszego technika w Wydziale Kwatermistrzowskim [...]. Przeniesienie następuje bez odpowiedniego przygotowania. Nie miało ono charakteru koniecznej potrzeby, ponieważ nie posiada odpowiednich kursów, szkoleń, SA PSP w [...]. Ponadto zmiana systemu pracy ze zmianowego na codzienny jest dla niego niekorzystna, bowiem wpłynie negatywnie na sprawowanie opieki i wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką. Według zapisów Regulaminu pracy i służby [...] zachodzą podstawy do ochrony jego osoby w sytuacji przeniesienia na inne stanowisko w systemie codziennym pełnienia służby.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję [...]KW PSP stwierdził, iż w sytuacji przeniesienia strażaka w ramach tej samej jednostki organizacyjnej art. 32 uPSP mimo, iż jest przepisem o charakterze kompetencyjnym, stanowi samodzielną podstawę przeniesienia strażaka z zajmowanego stanowiska służbowego na stanowisko równorzędne z poprzednio zajmowanym. Wynika to a contrario z treści przepisu art. 38 uPSP wymieniającego obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. W ocenie organu odwoławczego [...] prawidłowo wskazał art. 32 uPSP jako podstawę prawną wydanej decyzji. Wyjaśniono, że co do wykorzystania potencjału, kwalifikacji i umiejętności podległych funkcjonariuszy organy PSP są autonomiczne. Mają prawo kształtowania polityki kadrowej zapewniającej w ich ocenie najskuteczniejszą realizację ustawowych zadań. Posiadają uprawnienia do oceny potrzeb organizacyjnych w kierowanych przez siebie jednostkach, w tym także potrzeb personalnych, a w konsekwencji do decydowania o doborze kadry i obsadzie stanowisk służbowych. Mianowanie będące źródłem stosunku służbowego funkcjonariusza następuje na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Funkcjonariusz podejmując służbę godzi się na wynikające z niej ograniczenia, a także z kompetencjami przełożonych w zakresie kształtowania stosunku służbowego. Możliwość przeniesienia funkcjonariusza wynika ze specyfiki i charakteru służby. Polityka kadrowa w PSP należy do jej kierownictwa, które w tym zakresie ograniczone jest jedynie zakazem mianowania funkcjonariusza na niższe stanowisko, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 38 uPSP. Takie stanowisko prezentuje ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych.
[...]KW PSP wyjaśnił, że stosunek służbowy strażaka ma charakter administracyjnoprawny, więc cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością a ta nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby strażaka według kryteriów obiektywnych, uwzględniających mobilność i skuteczność PSP, a nie według indywidualnych, osobistych odczuć funkcjonariusza. W ramach stosunku służbowego przełożony może władczo kształtować, w granicach obowiązującego prawa, sytuację prawną strażaka. Zatem decyzja o przeniesieniu na inne stanowisko w tej samej miejscowości, podejmowana jednostronnie w ramach uznania administracyjnego jest dozwolona zawsze, o ile mianowanie następuje na równorzędne stanowisko służbowe. Przeniesienie na równorzędne stanowisko jest czynnością wynikającą z podległości służbowej pomiędzy przełożonym a podwładnym funkcjonariuszem. Pojęcie "stanowisko równorzędne" oznacza stanowisko, które musi charakteryzować się: takimi samymi parametrami uposażenia zasadniczego, takim samym rodzajem, dodatkiem służbowym oraz takim samym stopniem etatowym. Wszystkie te warunki powinny być spełnione łącznie. P. Ś. zajmować będzie stanowisko starszego technika sztabowego w [...]. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 stycznia 2020 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. 2020 Nr 280) nie ulegnie zmianie rodzaj stanowiska (podoficerskie), przysługujący mu stopień etatowy (starszy ogniomistrz) i będzie on otrzymywał uposażenie w takiej samej wysokości, jak na stanowisku zajmowanym w [...]. Zachowano więc wymogi dotyczące równorzędności stanowisk. Nowe stanowisko strażaka odpowiada jego kwalifikacjom, a samo przeniesienie było uzasadnione okolicznościami podanymi przez [...]. Zgodnie z art. 36 ust. 6 uPSP na stanowisko podoficerskie i szeregowych mianuje się strażaka, który posiada kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak. Zgodnie z art. 16a ust. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 961 z późn. zm.) kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażak obejmują posiadanie co najmniej średniego wykształcenia lub średniego branżowego oraz ukończenia szkolenia w zawodzie strażak lub szkolenia równorzędnego ze szkoleniem w zawodzie strażak. Odwołujący posiada pełne kwalifikacje do zajmowania ww. stanowiska. Ma ukończony kurs podoficerski, posiada dyplom technika oraz doświadczenie, które świadczy o przygotowaniu do wykonywania czynności realizowanych przez [...] zwrócił uwagę, iż organ I instancji zaznaczył, że nie wymaga się od strażaka umiejętności niezbędnych do samodzielnego wykonywania przydzielonych zadań i strażak uzyska stosowne wsparcie. Doświadczenie strażaka zdobyte w dotychczasowej służbie, jak i jego wiedza i praktyka nabyta w [...] (ostatnia opinia służbowa wskazuje, iż strażak w sposób ponadprzeciętny realizuje zadania służbowe) zostaną wykorzystane na nowym stanowisku w miarę zdobywania doświadczenia w zakresie zagadnień operacyjno-szkoleniowych dla dobra Wydziału i całej [...] na co też zwrócił uwagę organ I instancji. Uwzględniono pozytywną ocenę służby strażaka w czasie pełnienia obowiązków w Wydziale Kwatermistrzowskim (w okresie [...].08.2019r. - [...].06.2020 r.).
Zdaniem [...] przeniesienie strażaka na stanowisko starszego technika sztabowego w W O-S nastąpiło zgodnie z prawem. Brak odpowiednich szkoleń i kursów, doświadczenia nie jest argumentem zasługującym na uwzględnienie. Zmiana pełnionych obowiązków w ramach posiadanych kwalifikacji posłuży wykorzystaniu doświadczenia i wiedzy zdobytej podczas służby w podziale bojowym. Poszerzy doświadczenie strażaka, zwiększając jego potencjał zawodowy. Do oceny kierownika jednostki organizacyjnej, a nie do subiektywnej oceny podwładnych, należy celowość decyzji personalnych podjętych na podstawie uPSP i wynikającej z niej podległości służbowej. Zaangażowanie, doświadczenie zawodowe, umiejętności, kompetencje oraz poziom wiedzy i wyszkolenia na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym nie tworzą po stronie strażaka roszczenia o pozostanie na tym stanowisku.
Wyjaśniono, że osoba podejmująca decyzję o dobrowolnym zgłoszeniu się do służby w PSP musi być przygotowana na podporządkowanie się szczególnej dyscyplinie służby oraz na związane z tym konsekwencje. System codzienny (ośmiogodzinny), w ramach którego odwołujący się będzie realizował zadania, stanowi zasadniczą formę wykonywania pracy. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż zmiana systemu służby spowoduje niemożność opieki nad dzieckiem. Sprawy rodzinne nie mogą kolidować z obowiązkami, jakie wynikają z charakteru służby w PSP, nie mogą być traktowane jako równoważne z potrzebami służby. Osoba decydująca się dobrowolnie na służbę w PSP musi być przygotowana na podporządkowanie się szczególnej dyscyplinie służby oraz na związane z tym konsekwencje, które mogą oddziaływać na sferę jej życia prywatnego. Do funkcjonariusza należy takie zorganizowanie realizacji obowiązków rodzinnych, aby nie zakłócały one wykonywania zadań służbowych. System codzienny (8-godzinny), nie utrudnia zorganizowania opieki nad osobą bliską w porównaniu z systemem zmianowym, w którym opiekun jest nieobecny w domu przez całą dobę, przeciwnie - pozwala na kontakt z podopiecznym w krótszych odstępach czasu. Zasadniczo charakter systemu codziennego służby, w przeciwieństwie do systemu zmianowego, nie jest związany z pełnieniem jej ponadnormatywnie, zatem zmiana systemu służby na codzienny nie jest niekorzystna. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak jest możliwości uznania zmiany systemu służby ze zmianowej na codzienną za pogorszenie warunków pełnienia służby. Charakter służby dopuszcza zmianę systemu służby ze zmianowej na codzienną i odwrotnie. Praca w systemie dziennym ma charakter powszechny, zaś praca w systemie zmianowym zwyczajowo traktowana jest jako mniej dogodna.
Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom strony, w Regulaminie pracy i służby [...] brak jest podstawy do ochrony strażaka przed przeniesieniem na inne stanowisko służbowe bez jego zgody, z powodu negatywnego wpływu na sytuację osobistą i rodzinną. Odnosząc się do uwagi strażaka dot. niepełnego zakresu zadań przytoczonego w decyzji przewidzianego dla W. O-S zaznaczono, iż organ wskazał najważniejsze zadania Wydziału, natomiast część niewymienionych zadań zamieszczonych na stronie [...] w [...] dotyczy stanowiska Kierowania [...].
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. [...] był uprawniony do przeniesienia odwołującego na inne, odpowiadające jego kwalifikacjom, stanowisko służbowe, a decyzja wydana w tym zakresie, mająca charakter uznaniowy, została uzasadniona obiektywnymi przesłankami i mieściła się w granicach władztwa służbowego sprawowanego wobec strażaka. Decyzja zapadła w granicach uznania administracyjnego, nie ma charakteru dowolnego i spełnia wymogi art. 107 § 3 Kpa. Zawarto w niej klauzulę rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniając to koniecznością obsadzenia i funkcjonowania stanowiska starszego technika sztabowego zgodnie z zakresem działania i w konsekwencji zachowania właściwego toku służby w [...]
P. Ś. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję [...] w [...] zarzucił organowi naruszenie:
1) przepisów postępowania:
art. 7 Kpa przez brak obiektywnej oceny sprawy oraz niewzięcie pod uwagę wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na jej wynik, jak i niedostateczne uzasadnienie decyzji w zakresie odmówienia wiarygodności i mocy dowodowej faktów podnoszonych przez skarżącego, a także dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
b) art. 8 § 1 Kpa przez niedopełnienie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestnika do władzy publicznej,
c) art. 77 Kpa przez niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego,
d) art. 107 § 3 Kpa przez niewyczerpujące wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, a także niewskazanie przyczyn, z powodu których dowodom skarżącego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
e) art. 7, 77 i 80 Kpa przez nieustalenie prawdy obiektywnej, a także nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżącego;
przepisów prawa materialnego:
a) art. 32 uPSP przez przeniesienia skarżącego na inne stanowisko niezgodnie z jego kwalifikacjami,
b) art. 32 uPSP przez przeniesienie skarżącego na inne stanowisko z pominięciem określenia precyzyjnych, obiektywnych zasad wyboru osoby,
c) art. 69 ust. 1 uPSP oraz art. 178 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 2020 r. poz. 1320 ze zm., dalej: Kp) przez zmianę stałego miejsca pełnienia służby opiekunowi dziecka do lat 4 bez uzyskania jego zgody,
d) § 34 ust. 4 Regulaminu pracy i służby w [...] (dalej: Regulamin) przez zmianę stałego miejsca pełnienia służby opiekunowi dziecka do lat 4 bez uzyskania jego zgody,
e) § 2 pkt 3 Regulaminu przez naruszenie obowiązku organizowania służby w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu służby, jak i osiąganie przez strażaków, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości wykonywanych zadań,
f) § 2 pkt 9 Regulaminu przez uniemożliwienie skarżącemu podnoszenia kwalifikacji zawodowych w dotychczas określonym kierunku,
g) art. 32 w zw. z art. 69 ust. 1 uPSP oraz art. 178 § 2 Kp oraz § 34 ust. 4 Regulaminu polegające na błędnym uznaniu, iż zachodzą podstawy do przeniesienia skarżącego na inne stanowisko w codziennym systemie czasu służby,
h) art. 32 w zw. z art. 69 ust. 1 uPSP oraz art. 178 § 2 Kp oraz § 34 ust. 4 Regulaminu przez błędne uznanie, iż nie zachodzą podstawy do ochrony skarżącego przed przeniesieniem na inne stanowisko bez wyrażenia przez niego zgody, pomimo negatywnego wpływu tegoż na jego sytuację osobistą i rodzinną.
Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Uzasadniając skargę P. Ś. wskazał na brak przesłanek do przeniesienia go na inne stanowisko. Zarzucił organowi I instancji, iż jako jedyny powód decyzji przyjął okoliczność "konieczności obsadzenia i wzmocnienia obsady etatowej Wydziału...". Taka przesłanka nie ma zaś wartości merytorycznej, a poziom jej ogólności uniemożliwia zweryfikowanie faktycznych powodów przeniesienia. Ponadto [...] w uzasadnieniu swej decyzji przedstawił wyselekcjonowany zakres zadań Wydziału, do którego skarżącego przeniesiono. Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę jego doświadczenie zawodowe, umiejętności, kompetencje oraz uzyskaną wiedzę teoretyczną i praktyczną, nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż jest "właściwą" osobą do pełnienia nowej funkcji. Stanowisko starszego technika sztabowego w [...] wydaje się być obecnie poza zasięgiem jego kompetencji. Wiąże się z koniecznością przejścia cyklu stosownego szkolenia i kształcenia, bez których skuteczna realizacja powierzonych zadań nie mogłaby się ziścić. Skarżący wskazał, iż jako osoba chłonna wiedzy i otwarta na nowe wyzwania byłby skłonny podjąć się wykonywania nowych obowiązków, przy zapewnieniu skierowania na stosowne kursy, szkolenia, [...]. Nie jest w stanie od razu wywiązać się z nowych obowiązków, gdyż nie ma doświadczenia i wiedzy w materii zadań W. O-S. Jego zdaniem na uwagę zasługuje niekonsekwencja organu I instancji, który podając, że w okresie od [...] sierpnia 2019 r. do [...] czerwca 2020 r. skarżący pełnił funkcję starszego technika w Wydziale Kwatermistrzowskim [...] stara się wykazać, że skarżący ,,wykorzysta" dotychczas zdobyte doświadczenie na ww. stanowisku w związku z przeniesieniem na nowe stanowisko. Zasady logiki wskazują, iż skarżący mógł ewentualnie wspierać działania Wydziału Kwatermistrzowskiego [...], lecz nie to było przedmiotem decyzji z [...] września 2020 r. Spełnienie narzuconych "perspektyw zawodowych" wymagałoby poświęcenia stosownego okresu, który de facto prowadziłby do pierwotnego osłabienia [...] poprzez wybór osoby, która nie posiada jeszcze stosownych kwalifikacji. Należało wykazać prawidłowość działań zmierzających do dokonania wyboru kandydatów na poszczególne stanowiska.
Skarżący podkreślił, że jako osoba chłonna wiedzy, otwarta na nowe wyzwania i chętna do rozwijania swoich umiejętności i kompetencji, każdorazowo odpowiadał pozytywnie na wszelkie możliwości oferowane przez PSP. Podjęte dotychczas działania skarżącego, [...] przeprowadzone kursy i szkolenia oraz przeznaczone na to środki finansowe nie uzasadniają przeniesienia go na nowe stanowisko.
Niezależnie od powyższego wskazał, że zmiana sposobu wykonywania przez niego obowiązków (codzienny system czasu służby) wpłynie destrukcyjnie na relacje pomiędzy nim a małoletnią córką. Zgodnie z Regulaminem istnieją podstawy do ochrony skarżącego przed przenosinami bez wyrażenia przez niego zgody z powodu negatywnego wpływu na jego sytuację osobistą i rodzinną.
Nadto, na podstawie art. 108 § 1 i art. 130 § 1 i 2 oraz art. 135 Kpa skarżący wniósł o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji [...] wskazując, że rygor ten ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, w związku z czym przesłanki uzasadniające zastosowanie go należy poddać ścisłej wykładni. W niniejszej sprawie nie wystąpiły zaś okoliczności uzasadniające zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Skarżący podał również, że [...] lipca 2019 r. urodziła się jego córka G. Ś.. Z uwagi na sprawowanie nad nią opieki jako dziecka do lat 4 niedopuszczalne było, bez uzyskania jego zgody, delegować go poza dotychczasowe stałe miejsce wykonywania obowiązków służbowych.
Zdaniem skarżącego, choć organy zgromadziły obszerną dokumentację, to nie dokonały jej analizy i nie wyjaśniły stronie, jakie dokumenty stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, a których nie wzięto pod uwagę. W związku z powyższym decyzje organów PSP nie spełniają wymogów art. 107 § 3 Kpa. W konsekwencji uprawniony jest zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Ponadto brak było podstaw do przeniesienia go do pełnienia obowiązków służbowych w codziennym systemie czasu służby. Organy wbrew przepisowi art. 7 Kpa nie uwzględniły słusznego interesu strony, albowiem przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Organy nie wskazały powodów, dla których nie uwzględniły argumentacji skarżącego w tym zakresie.
W odpowiedzi WKW PSP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z uwagi na tożsamość zarzutów strony z zaprezentowanymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Sąd zarządzeniem z [...] czerwca 2020 r. wezwał [...] do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy poprzez nadesłanie akt osobowych skarżącego oraz pism z [...] maja 2019 r. i z [...] sierpnia 2020 r., które stanowiły załączniki do pisma skarżącego z [...] sierpnia 2020 r. adresowanego do [...]. Organ w wyznaczonym przez Sąd terminie uzupełnił akta administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Z uwagi na wniosek pełnomocnika skarżącego i brak żądania organu przeprowadzenia rozprawy, Sąd na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 232 5 ze zm., dalej: Ppsa) rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym.
Przeprowadzona przez tutejszy Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd jest przekonany, że adresowane do skarżącego decyzje organów PSP są zgodne z prawem, a do ich wydania doszło w wyniku prawidłowego i rzetelnego zastosowania przepisów prawa procesowego i materialnego.
Poza sporem stron, a także niewątpliwe dla Sądu pozostają poczynione przez organy orzekające ustalenia faktyczne dotyczące uprzedniego miejsca pełnionej przez skarżącego służby w PSP i zajmowanego stanowiska, posiadanego przezeń stopnia służbowego, wykształcenia, wieku, sytuacji rodzinnej i osobistej, dotychczasowego systemu służby oraz wysokości uposażenia (jego zaszeregowania). Akta sprawy, jak i uzasadnienie decyzji z [...] września 2020 r. wskazują, że organ I Instancji ustalił stan faktyczny w sposób rzetelny i dokładny.
Skarżący kwestionuje natomiast legalność wydanych w niniejszej sprawie decyzji uznaniowych o przeniesieniu skarżącego w ramach tej samej jednostki ([...]) ze stanowiska starszego operatora sprzętu na stanowisko starszego technika sztabowego w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym oraz zmianę systemu czasu służby ze zmianowego na codzienny. Skarżący zarzucając organom I i II instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa) stara się wykazać, jakoby w sposób nieobiektywny, bez uwzględnienia mogących mieć wpływ na wynik sprawy okoliczności i rzetelnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, a także bez należytego uzasadnienia wydanych decyzji, a tym samym w sposób naruszający zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywatela do władzy publicznej, rozstrzygnięto o przeniesieniu go na inne – niezgodne z jego kompetencjami, wiedzą i doświadczeniem - stanowisko służbowe. Jednocześnie zarzuca organom PSP, iż dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez przeniesienie na inne stanowisko niezgodnie z jego kwalifikacjami, z pominięciem obiektywnych zasad wyboru osoby na dane stanowisko (art. 32 uPSP), przez zmianę stałego miejsca pełnienia służby skarżącemu bez jego zgody jako opiekunowi dziecka do lat 4 (art. 69 uPSP oraz art. 178 § 2 Kp, a także § 34 ust. 4 Regulaminu pracy i służby w [...]), poprzez naruszenie obowiązku organizowania służby w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu służby, jak i osiąganie przez strażaków, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości wykonywanych zadań, a także poprzez uniemożliwienie podnoszenia kwalifikacji zawodowych w dotychczas określonym kierunku (§ 2 pkt 3 i 9 ww. Regulaminu), jak i błędne uznanie, że zachodzą podstawy do przedmiotowego przeniesienia w codziennym systemie czasu służby i to bez jego zgody, pomimo negatywnego wpływu na jego sytuacje osobistą i rodzinną (art. 32 w zw. z art. 69 ust. 1 uPSP oraz art. 178 § 2 Kp oraz § 34 ust. 4 Regulaminu).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2020, poz. 1123, dalej: uPSP) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 lutego 2020 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020 r., poz. 281, dalej: rusPSP).
Instytucję przeniesienia strażaka pełniącego służbę w komendzie miejskiej na inne stanowisko służbowe w ramach tej samej jednostki reguluje art. 32 ust. 1 pkt 3 uPSP. Stanowi on, że do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych albo zwalniania ze służby, z zastrzeżeniem art. 47 ust. 1, właściwi są przełożeni – (...) w komendzie powiatowej (miejskiej) - komendant powiatowy (miejski). W ugruntowanym na tle tego przepisu orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 32 ust. 1 uPSP jest przepisem materialnym prawa administracyjnego, stanowiący podstawę decyzji administracyjnej. Gdyby przyjąć, iż przepis ten ma charakter wyłącznie kompetencyjny, brak byłoby po stronie właściwych przełożonych prawnych możliwości nie tylko do przenoszenia strażaków na równorzędne stanowiska, ale i do przenoszenia na stanowiska wyższe. Poza sytuacją uregulowaną w art. 38 uPSP (przeniesienie strażaka na niższe stanowisko) , art. 37a (czasowe powierzenie obowiązków), art. 37b (delegowanie do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej PSP) niedopuszczalne byłoby przenoszenie strażaków, a tym samym zorganizowanie służby w sposób optymalnie zapewniający wykorzystanie kadry i wykonywanie ustawowych zadań (por: wyrok NSA z 29 marca 2012 r., sygn. I OSK 1331/11, a także wyrok WSA w Szczecinie z 27 marca 2014 r. sygn. II SA/Sz 587/13, wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2017 r. sygn. II SA/Wa 1834/16, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustawodawca w art. 32 ust. 1 uPSP nie określa żadnych warunków przeniesienia na inne stanowisko służbowe, ani nie wskazuje kryteriów i przesłanek, którymi powinien kierować się organ podejmujący decyzję w tym przedmiocie. Oznacza to, że przeniesienie na inne stanowisko w tej samej jednostce pozostawione zostało uznaniu organu, który może kierować się kryteriami potrzeb służby i jej interesu oraz koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonania zadań Państwowej Straży Pożarnej. Stosunek służbowy strażaka cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością. Przyjąć zatem należy, iż w ramach tego stosunku przełożony służbowy może władczo kształtować, w granicach obowiązującego prawa, sytuację prawną strażaka.
Decyzja uznaniowa, jaką jest decyzja o przeniesieniu strażaka na inne stanowisko służbowe, pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony - sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 284/20). Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi jednak mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z przepisów Kpa. Stąd też musi on m. in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 Kpa), jak również jest on zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 Kpa) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 Kkpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami przewidzianymi przepisami prawa (art. 107 § 3 Kpa). Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Sądy nie mogą więc wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 sierpnia 2018 r., sygn. IV SA/Po 276/18).
Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. W przypadku decyzji o przeniesieniu strażaka na inne stanowisko służbowe prymat nad dobrem jednostki ma dobro służby. Osoby pełniące służbę, w odróżnieniu od osób podejmujących pracę na podstawie stosunku pracy, pozostają z władzą służbową w takim stosunku podporządkowania, który charakteryzuje się wysoką dyspozycyjnością, zarówno co do sposobu wykonywania służby, w tym pod względem pory i miejsca świadczenia pracy, jak i innych warunków należących do treści tego stosunku prawnego. Pracodawca ma tu szeroką możliwość jednostronnego kształtowania treści tego stosunku i doboru funkcjonariuszy. Jest to praca jednostronnie wyznaczana, w odróżnieniu od pracy umownie podporządkowanej, podlegającej przepisom Kodeksu pracy. Przy czym ograniczenia równoważone są pewnymi przywilejami, do których m.in. zalicza się dodatkowe elementy uposażenia, dodatki, urlopy, czy trwałość stosunku służbowego gwarantowaną enumeratywnie wyliczonymi przyczynami zwolnienia ze służby (wyrok NSA z 22 lutego 2017 r., sygn. I OSK 2747/15).
Dokonując kontroli wydanych w niniejszej sprawie decyzji Sąd doszedł do przekonania, że WKW i [...] w sposób prawidłowy zastosowały przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 uPSP, nie naruszając przy tym pozostałych przepisów (prawa materialnego i procesowego), które miały zastosowanie.
Skarżący, który pełnił służbę jako starszy operator sprzętu w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] w [...], a któremu w okresie od [...] sierpnia 2019 r. do [...] czerwca 2020 r. powierzono obowiązki starszego technika w Wydziale Kwatermistrzowskim tejże Komendy, został z dniem [...] października 2020 r. przeniesiony na stanowisko starszego technika sztabowego w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym tej samej [...], w służbie stałej, w codziennym systemie czasu służby, bez zmiany uposażenia.
Organ I instancji jako przyczynę przeniesienia skarżącego na nowe stanowisko podał w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (pismo z [...].08.2020r.) – konieczność obsadzenia i wzmocnienia obsady etatowej Wydziału (Operacyjno-Szkoleniowego). Zdaniem skarżącego wskazana przyczyna jest nazbyt ogólna i pozbawiona merytorycznej wartości. Sąd stanowiska skarżącego nie podziela uznając równocześnie, że organ I instancji – jak podano wyżej - prawidłowo wyjaśnił niniejszą kwestię. [...] w uzasadnieniu decyzji z [...] września 2020 r. podał, że z powodu przesunięć kadrowych związanych np. z przeniesieniem do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej [...] posiada trzy wolne stanowiska. Na dzień wydania decyzji w trakcie są trzy postępowania (łącznie z niniejszym) zmierzające do właściwego obsadzenia tychże stanowisk. W ocenie Sądu w omawianym zakresie przedstawiona przez organ I instancji argumentacja jest wystarczająca. Przypomnieć należy, iż organy PSP mają prawo kształtowania polityki kadrowej zapewniającej w ich ocenie najskuteczniejszą realizację ustawowych zadań. W związku z tym posiadają uprawnienia do oceny potrzeb organizacyjnych w kierowanych przez siebie jednostkach, w tym także potrzeb personalnych, a w konsekwencji do decydowania o doborze kadry i obsadzie stanowisk służbowych. Służba w formacji mundurowej jaką jest PSP charakteryzuje się hierarchicznym podporządkowaniem. Decydowanie o potrzebach służby oraz jej organizacji pozostawione zostało kompetencji przełożonego służbowego. Specyfika służby w PSP polega na tym, że to nie funkcjonariusz, a przełożony służbowy ocenia potrzeby organizacyjne danej jednostki, w tym także potrzeby personalne poszczególnych komórek organizacyjnych i to on odpowiada za jej efektywność i sprawną realizację zadań.
W kontekście powyższego nie sposób podzielić zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organy orzekające przepisów § 2 pkt 3 i 9 Regulaminu. Przepisy te stanowią, że Komendant jest obowiązany w szczególności organizować pracę/służbę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy/służby, jak również osiąganie przez pracowników/strażaków, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości wykonywanych zadań (pkt 3), a także umożliwić pracownikom/strażakom podnoszenie wykształcenia ogólnego (pkt 9). Zdaniem Sądu organy orzekające uwzględniły dotychczasowy przebieg służby, wykształcenie, doświadczenie i predyspozycje skarżącego przenosząc go na nowe stanowisko. W uzasadnienia swych decyzji wszechstronnie wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia. Wskazano, że st. ogn. P. Ś. jest absolwentem Zespołu Szkół Budowlanych – Technikum Budowlanego dla Dorosłych i posiada tytuł zawodowy technika mechanika. Posiada wiedzę i doświadczenie zdobyte w trakcie służby, która pełni sumiennie od 14 lat. Wskazano, że skarżący ponadprzeciętnie realizował zadania służbowe (powołano się na ostatnią opinię za okres l. 2015-2018), a od IX 2019 r. otrzymał pięciokrotnie uznaniową nagrodę pieniężną. Zwrócono uwagę na jego ponadprzeciętne zdyscyplinowanie, profesjonalizm, umiejętność pracy w zespole, a także okoliczność, że w okresie od [...].08.2019 r. do [...].06.2020 r. wykonywał obowiązki służbowe w Wydziale Kwatermistrzowskim, gdzie wykazał się właściwym poziomem realizacji obowiązków o charakterze administracyjnym. Organ I instancji wyjaśnił, że w okresie tym w zakres obowiązków P. Ś. wchodziły obowiązki: prowadzenia ewidencji zamówień publicznych i umów, przygotowanie umów i zleceń oraz sprawdzanie poprawności ich realizacji, opracowywanie planu potrzeb rzeczonych i finansowych, udział w zabezpieczeniu dokumentacji, współpraca z innymi funkcjonariuszami i pracownikami Wydziału oraz KM w zakresie wymiany informacji. Wskazano również, że jako starszy operator sprzętu skarżący m.in. brał czynny udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, chronił i zabezpieczał w prawidłowy sposób sprzęt i mienie jednostki, brał udział w szkoleniach z doskonalenia zawodowego, prowadził dokumentację związaną z korzystaniem z pojazdów oraz sprzętu silnikowego. Podkreślono, że posiadane wykształcenie i kwalifikacje zawodowe oraz zdobyte doświadczenie w podziale bojowym podczas służby w jednostkach ratowniczo-gaśniczych, a także w Wydziale Komendy są wystarczające dla prawidłowego wykonania zadań realizowanych przez [...] Zaznaczono przy tym, że skarżący ma wiedzę związaną z funkcjonowaniem Komendy również od strony administracyjnej, którą wesprze Wydział w trakcie realizowanych zadań. Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, że początkowo funkcjonariusz nie będzie wykonywał wszystkich obowiązków samodzielnie i uzyska wsparcie przy wdrażaniu się w pracę Wydziału, do czego zostanie zobowiązany Naczelnik Wydziału.
Przy tak rzetelnie przedstawionych informacjach o dotychczasowym przebiegu służby skarżącego, jego wykształceniu i umiejętnościach organ I instancji wyjaśnił równie wyczerpująco, jakie zadania w ramach [...] w [...] powierzono Wydziałowi Operacyjno-Szkoleniowemu, do którego skarżącego przeniesiono. Organ wymienił przykładowo jedenaście zadań, które zostały powierzone [...]. W ocenie Sądu zarzut skarżącego, iż organ I instancji wybiórczo przedstawił zadania [...] jest o tyle chybiony, że skarżący nie wyjaśnił, jaki ma to wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu istotą przykładowego przedstawienia obowiązków [...] było wykazanie, że w ramach służby w tym Wydziale na powierzonym skarżącemu stanowisku starszego technika sztabowego będzie on wykonywał zadania odpowiadające jego kompetencjom, doświadczeniu i umiejętnościom, które jednocześnie – jako działania również administracyjno-biurowe zbliżone są do zadań wykonywanych przez niego w trakcie pełnienia obowiązków w Wydziale Kwatermistrzowskim. Co istotne Komendant Miejski zastrzegł, że skarżący początkowo nie będzie samodzielnie wykonywał wszystkich powierzonych mu obowiązków.
Abstrahując od powyższego Sąd dostrzega pewną niekonsekwencję w stanowisku skarżącego. Z jednej strony prezentując pełny zakres zadań spoczywających na funkcjonariuszach/pracownikach [...]. skarżący wskazuje, że jego kwalifikacje, doświadczenie zawodowe umiejętności i wiedza są niewystarczające do objęcia stanowiska starszego technika sztabowego w Wydziale. Podkreśla przy tym, że objęcie nowego stanowiska wiąże się z koniecznością przejścia szkoleń i kształcenia. Z drugiej zaś strony oświadcza, że gotów jest podjąć się wykonywania nowych obowiązków, przy zapewnieniu skierowania na stosowne kursy. Skarżący tym samym potwierdza stanowisko swych przełożonych o jego gotowości podnoszenia kwalifikacji i dalszego zdobywania wiedzy, a tym samym również do przeniesienia na nowe stanowisko, które wiąże się z wykonywaniem nowych zadań.
Jednocześnie w ocenie Sądu wykracza poza granice oceny legalności kontrolowanych decyzji mających uznaniowy charakter zagadnienie większej bądź mniejszej przydatności skarżącego do wykonywania obowiązków w Wydziale Kwatermistrzowskim względem przeniesienia na nowe stanowisko w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym. Kwestia ta, jako dotycząca potrzeb służby w PSP oraz jej organizacji, pozostaje w gestii przełożonych służbowych skarżącego.
Równocześnie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi naruszenia przez organy orzekające przepisów art. 69 ust. 1 uPSP oraz art. 178 § 2 oraz § 34 ust. 4 Regulaminu poprzez dopuszczenie do zmiany stałego miejsca pełnienia służby skarżącemu jako opiekunowi dziecka do lat 4, bez uzyskania zgody skarżącego. W ocenie Sądu myli się skarżący twierdząc, że doszło do zmiany stałego miejsca pełnienia służby w znaczeniu normatywnym.
Przepis § 34 ust. 4 Regulaminu określa, iż pracownika/strażaka opiekującego się (powinno być: "pracownikowi/strażakowi opiekującemu się") dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno bez jego zgody zlecać pracy/służby w godzinach nadliczbowych/przedłużonym czasie służby, w porze nocnej, w przerywanym systemie czasu pracy, jak również poza stałe miejsce pracy/służby. Z kolei w myśl art. 69 ust. 1 uPSP do strażaków stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, dotyczące uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 178 § 2 Kp pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie czasu pracy, o którym mowa w art. 139 (system przerywanego czasu pracy), jak również delegować poza stałe miejsce pracy.
Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 uPSP jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej są komendy powiatowe (miejskie). Stosownie do przepisów § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Publicznej z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1607 ze zm.) jednostki ratowniczo-gaśnicze i wydziały stanowią komórki organizacyjne w komendzie powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej. Z powyższego wynika, że jednostki ratowniczo-gaśnicze, jak i wydziały nie stanowią odrębnych jednostek organizacyjnych PSP. Oznacza to, że skarżący został przeniesiony do pełnienia służby w ramach tej samej jednostki organizacyjnej – z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] w [...] przeniesiono go do Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego [...] w [...]. Tym samym nie mamy do czynienie ze zmianą stałego miejsca pełnienia służby, jak i delegowaniem poza stałe miejsce pracy (służby), lecz z przeniesieniem na inne równorzędne stanowisko w ramach tej samej jednostki organizacyjnej. Kwestię tę prawidłowo i wyczerpująco wyjaśniły w uzasadnieniach swych decyzji organy orzekające.
Reasumując, w niniejszej sprawie nie znajdowały zastosowania przepisy § 34 ust. 4 Regulaminu, jak i art. 69 ust. 1 uPSP w zw. z art. 178 § 2 Kp, a zatem organy orzekające nie mogły dopuścić się ich naruszenia.
Sąd przyznaje również rację organom I i II instancji, które wskazały, że zmiana systemu czasu służby ze zmianowego na stały w kontekście opieki nad dzieckiem do lat 4 nie stanowi pogorszenia jego sytuacji, a jest wręcz korzystniejsza. System codziennej, stałej służby jest o tyle przyjaźniejszy dla rodzica (opiekuna) małego dziecka, że nie naraża go na dłuższe okresy rozłąki z dzieckiem, nie jest związany z pełnieniem jej ponadnormatywnie. Ponadto, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, praca w systemie dziennym ma charakter powszechny, zaś praca w systemie zmianowym zwyczajowo traktowana jest jako mniej dogodna. Zasadniczo, łatwiej więc zorganizować opiekę nad dzieckiem pracując w codziennym systemie czasu służby, aniżeli pełniąc 24-godzinne dyżury w systemie zmiennym. Skarżący zdaje się również nie dostrzegać zmiany charakteru służby związanej z przeniesieniem na nowe stanowisko. Przeniesienie z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] do Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego wiążące się, jak należy przyjąć zważywszy na zakres zadań Wydziału, z pracą o charakterze administracyjno-biurowym i szkoleniowym, oznacza zmniejszenie zagrożenia życia i zdrowia skarżącego w codziennej służbie, co również wpływa na potencjalnie większe zdolności w sprawowaniu opieki na dzieckiem do lat 4.
W kontekście powyższej oceny Sąd nie podziela również zarzutów skargi, jakoby organy orzekające dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Po pierwsze w skierowanym do strony zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, zgodnie z zasadą informowania (art. 9 Kpa) i zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa), [...] wyjaśnił P. Ś. przedmiot postępowania oraz powody, dla których nosi się z zamiarem przeniesienia strażaka na stanowisko starszego technika sztabowego w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym w codziennym rozkładzie czasu pracy. Jednocześnie organ uzasadnił, dlaczego uznaje owo przeniesienie za zasadne i wskazał, na podstawie jakiego materiału dowodowego (dokumenty z akt osobowych) będzie rozstrzygał sprawę. Umożliwił też stronie złożenie wniosków i uwag oraz zapoznanie się z aktami sprawy. Następnie, zawiadamiając o zakończeniu postępowania administracyjnego organ I instancji umożliwił stronie – w trybie art. 10 § 1 Kpa - skorzystanie z prawa wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.
Sąd nie zgadza się również ze stanowiskiem skarżącego jakoby decyzje obu organów wydano z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 i atr. 107 § 3 Kpa.
W obu wydanych decyzjach organy PSP nad wyraz wyczerpująco, wszechstronnie wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia, jednocześnie szeroko i precyzyjnie odpowiedziały na wszystkie zarzuty skarżącego zaprezentowane w toku postępowania.
Po pierwsze wyjaśniono, czym zajmuje się Wydział KM, do którego przenoszony jest P. Ś. przedstawiając najważniejsze jego zadania (11 punktów). Po wtóre – posiłkując się aktami osobowymi - zaprezentowano jakie skarżący ma wykształcenie, zawód, doświadczenie służby w PSP, jak był dotychczas oceniany i jakie posiada cechy oraz predyspozycje jako funkcjonariusz. Nawiązano do okoliczności powierzenia skarżącemu obowiązków w Wydziale Kwatermistrzowskim oraz zakresu obowiązków i zadań, które na nim wówczas spoczywały. Stwierdzono przy tym, że przeniesienie skarżącego wpłynie na lepsze wykorzystanie zadań funkcjonariuszy Wydziału poprzez wzmocnienie obsady etatowej i wsparcie w codziennej służbie oraz wpłynie na wszechstronne wykonywanie przezeń zadań z uwagi na zdobywanie szerszego doświadczenia zawodowego i wykorzystywanie umiejętności zdobytych w Wydziale Kwatermistrzowskim. Wyjaśniono, jakie są motywy przeniesienia skarżącego na nowe stanowisko. Podano, że istnieje potrzeba wzmocnienia obsady etatowej Wydziału osobą o właściwym przygotowaniu co do doświadczenia i wykształcenia. Z powodu przesunięć kadrowych związanych np. z przeniesieniem do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej PSP, Wydział posiada 3 wolne stanowiska. Ujawniono, iż aktualnie toczą się równolegle trzy postępowania (w tym niniejsze) zmierzające do obsady stanowisk w przedmiotowym Wydziale. Odpowiadając na zarzut strażaka, że nie posiada on odpowiednich kwalifikacji i umiejętności, które umożliwiałyby mu objęcie nowego stanowiska zaznaczono, że od funkcjonariusza nie wymaga się wiedzy niezbędnej, aby od początku samodzielnie realizował powierzone mu zadania, ale wymaga się wiedzy w zakresie podstaw związanych z działalnością [...], znajomości specyfiki działania i jej ustawowych działań. [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że doświadczenie strażaka zdobyte w dotychczasowej służbie, jak i jego wiedza i praktyka nabyta w [...] (ostatnia opinia wskazuje, że strażak w sposób ponadprzeciętny realizuje zadania służbowe) zostaną wykorzystane na nowym stanowisku w miarę zdobywania doświadczenia w zakresie zagadnień operacyjno-szkoleniowych dla dobra Wydziału i całej [...]. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na pozytywną ocenę służby strażaka w czasie pełnienia obowiązków w Wydziale Kwatermistrzowskim. Zaznaczył przy tym, że to do oceny kierownika jednostki organizacyjnej, a nie subiektywnej oceny podwładnych, należy ocena celowości decyzji personalnych podjętych w ramach uPSP i wynikającej z niej podległości służbowej.
Organy orzekające prawidłowo wyjaśniły również kwestię uposażenia strażaka. Wykazano na gruncie art. 87 ust. 1 pkt 1-2 oraz art. 88 ust. 1-3 uPSP, § 5 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 rozporządzenia MSWiA w sprawie uposażenia strażaków PSP, iż nie ulega ono zmianie (uposażenie zasadnicze – gr. 7 – [...] zł, wysługa – 15% - [...] zł, ze zmianą na 16% z [...].11.2020 r., stopień st. ogn. – [...] zł, dodatek służbowy – [...] zł). Podkreślono, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z [...] stycznia 2020 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych PSP (Dz. U. z 2020 r. poz. 280) stanowiska służbowe starszego technika sztabowego i starszego operatora sprzętu są równorzędne (maksymalny stopień – starszy ogniomistrz, przy jednakowym wymogu 10 lat służby), a w świetle § 2 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia starszy technik sztabowy i starszy operator sprzętu pozostają zaszeregowaniu w 7 grupie uposażenia zasadniczego.
Przejawem rzetelności organów było wyjaśnienie stronie braku podstaw do ochrony skarżącego przed przenosinami bez wyrażenia na to jego zgody z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem do lat 4. Wskazano, że przeniesienie funkcjonariusza na inne stanowisko w ramach tej samej jednostki nie oznacza delegowania poza stałe miejsce zamieszkania. W świetle zaś art. 8 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 uPSP jednostkami organizacyjnymi PSP są m.in. komendy miejskie, a nie ich jednostki ratowniczo-gaśnicze i wydziały, które wchodzą skład komendy.
Organy orzekające odniosły się również do zarzutu niekorzystnego, w wyniku przeniesienia na nowe stanowisko, ukształtowania wobec skarżącego systemu czasu służby – ze zmianowego na codzienny. Wyjaśniono, dlaczego uznaje się, wbrew opinii skarżącego zaprezentowanej w kontekście sprawowanej opieki nad małym dzieckiem, że codzienny system czasu służby jest korzystniejszy dla funkcjonariusza. Odnosząc się do okoliczności życia rodzinnego skarżącego wskazano, że służba w systemie codziennym nie stoi w sprzeczności z możliwością realizacji kontaktów strażaka z córka, a wręcz im sprzyja.
Organy orzekające miały jednocześnie na względzie, że decyzja o przeniesieniu strażaka na inne, równorzędne stanowisko ma charakter uznaniowy, a ustawodawca nie określił dodatkowych warunków jej wydania.
W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut skargi niewłaściwego zastosowania przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. W myśl art. 108 § 1 Kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. W ocenie Sądu usprawiedliwione interesem społecznym i ochrony życia i zdrowia było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej przeniesienia strażaka na inne stanowisko w sytuacji, gdy organ wykazuje, że jest to w danym czasie niezbędne do zapewnienia obsady kadrowej, z powodu wakatu trzech etatów i zachowania właściwego toku służby w Komendzie. Ciągłość i prawidłowość funkcjonowania instytucji Państwowej Straży Pożarnej, formacji, która jak wskazuje art. 1 ust. 1 uPSP, powołana jest do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami, usprawiedliwia bowiem nadanie decyzjom personalnym, w tym decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko, rygoru natychmiastowej wykonalności.
Z powyżej wskazanych powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło