II GSK 533/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 500/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Białymstoku [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Bk 500/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału 1 Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. z dnia [...] czerwca 2020r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie pomocy doraźnej i transportu sanitarnego udzielanych przez zespół transportu medycznego. W skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w B., zaskarżano ten wyrok w całości, na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) Jako podstawę wniesienia skargi kasacyjnej, wskazano: 1. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wydane orzeczenie, tj.: a) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie rozpatrzenie przez Sąd pierwszej instancji zarzutu skarżącego w zakresie złożonego oświadczenia o braku zgodności pojazdów należących do firmy F.M. sp. z o.o. z normą PN-EN 1789 + A2, b) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku bez uzasadnienia faktycznego oraz prawnego w zakresie złożonego w trakcie postępowania konkursowego i jego oceny - oświadczenia o braku zgodności pojazdów należących do firmy F.M. sp. z o.o. z normą PN-EN 1789 + A2 oraz zgodności przedłożonych dokumentów z § 6 i § 7 ust. 5 Zarządzenia Prezesa NFZ nr 157/2019/DSM z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny (dalej: Zarządzenie Prezesa NFZ nr 157/2019/DSM z dnia 20 listopada 2019 r.), c) naruszenie art. 145 § I pkt 1 lit c) w zw. z § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019r., poz. 1373 ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach) w zw. § 6 i § 7 ust. 5 Zarządzenia Prezesa NFZ nr 157/2019/DSM z dnia 20 listopada 2019 r., poprzez uznanie za spełnienie przez firmę F.M. sp. z o.o. wymagań nałożonych przez normę PN-EN 1789 + A2 w zakresie wymogów dotyczących łączności, a tym samym naruszenie ogólnej zasady równego traktowania w postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami. Ponadto w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie przepisów postępowania: art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w okolicznościach sprawy uzasadniających odmienne rozstrzygnięcie, art. 152 ustawy p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w okolicznościach sprawy wskazujących na niemożność wykonania zaskarżonej decyzji, art. 200 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrowały się wokół jednej kwestii, mianowicie uznania za spełnione przez oferenta - firmę F.M. Sp. z o.o. wymagań w zakresie wyposażenia ambulansów w środki łączności zgodnie z normą PN-EN 1789 + A2, co według autora skargi kasacyjnej, miało stanowić o naruszeniu § 6 i § 7 ust. 5 Zarządzenia Prezesa NFZ nr 157/2019/DSM z dnia 20 listopada 2019 r., a co za tym idzie o naruszeniu ogólnej zasady równego traktowania w postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami. Należy przypomnieć, że zgodnie z § 6 Zarządzenia Prezesa NFZ nr 157/2019/DSM z dnia 20 listopada 2019 r., świadczeniodawca realizujący umowę obowiązany jest spełniać wymagania określone w rozporządzeniu, niniejszym zarządzeniu oraz w przepisach odrębnych, zaś § 7 ust. 5 stanowi, że świadczenia opieki zdrowotnej realizowane przez zespół transportu medycznego udzielane są przy użyciu środka transportu sanitarnego typu B lub C spełniającego cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane. Zgodnie natomiast z Polską Normą PN-EN 1789 + A2 wyposażenie ambulansu typu C w zakresie środków łączności powinno obejmować: nadajnik-odbiornik radiowy zainstalowany w pojeździe, przenośny nadajnik-odbiornik radiowy , dostęp do publicznej sieci telefonicznej np. przez zwyczajny nadajnik radiowy lub przenośny telefon (komórkowy) przenośny alarmowy układ przywołujący oraz wewnętrzną łączność między kierowcą i przedziałem dla pacjenta (Tablica 19). Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku obszernie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego niespełnienia przez oferenta F.M. Sp. z o.o. wymogów dotyczących wyposażenia ambulansów w określone w przywołanych wyżej przepisach środki łączności. Sąd stwierdził mianowicie, że "dokumentacja zgromadzona podczas postępowania konkursowego potwierdza, iż przy kopiach dowodów rejestracyjnych poszczególnych ambulansów, złożonych przez konkurenta podczas weryfikacji oferty w miejscu udzielania świadczeń w dniu [...] marca 2020r. znajdują się kopie deklaracji zgodności pojazdów, z których jednoznacznie wynika, że wszystkie pojazdy wskazane przez F.M. Sp. z o.o. do realizacji umowy spełniają wymagania dla ambulansów drogowych typu C, są zgodne z wymogami normy 1789:2008, a ich wyposażenie medyczne jest zgodne z normą PN-EN 1865. Oznacza to tym samym, że ambulanse wykazane w ofercie spełniały wymogi w zakresie łączności, które podaje skarżący, tj. wymogi objęte Polską Normą EN 1789, przenoszącą europejskie normy zharmonizowane, która definiuje Ambulans typu C jako: "ruchomą jednostkę intensywnej opieki - ambulans drogowy skonstruowany i wyposażony do transportu, zaawansowanego leczenia i monitorowania pacjentów wyposażony w zakresie łączności w: nadajnik-odbiornik radiowy zainstalowany w pojeździe, przenośny nadajnik-odbiornik radiowy, dostęp do publicznej sieci telefonicznej np. przez zwyczajny nadajnik radiowy lub przenośny telefon (komórkowy), przenośny alarmowy układ przywołujący oraz wewnętrzną łączność między kierowcą i przedziałem dla pacjenta." Ponadto Sąd stwierdził, że "jeżeli ten oferent przedłożył w/w dokumentację komisja konkursowa, a następnie organ nie miał podstaw do twierdzenia, iż ambulanse opisanych wymogów nie spełniają. Potwierdzają to deklaracje zgodności na karcie 93, 90, 87, 84 oferty i dokumentacji ofertowej. Zapewnienie łączności zgodnie z normami obowiązującymi dla ambulansów drogowych typu C jednoznacznie potwierdzają deklaracje zgodności ambulansów, sprawdzone przez komisję konkursową podczas weryfikacji, podkreślić przy tym należy, że były one analogiczne do deklaracji zgodności ambulansów, które przedstawił skarżący (k. 120-118 oferty i dokumentacji ofertowej)." Powyższe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu skarżonego wyroku były w ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego całkowicie jednoznaczne i w sposób wyczerpujący odnosiły się do podnoszonego przez oferenta składającego skargę zarzutu dotyczącego wyposażenia ambulansów konkurencyjnego oferenta – F.M. Sp. z o.o. w środki łączności. Jak wyraźnie wskazano w uzasadnieniu skarżonego wyroku, zapewnienie łączności zgodnie z normami obowiązującymi dla ambulansów drogowych typu C potwierdzały deklaracje zgodności ambulansów analogiczne do deklaracji zgodności ambulansów, przedstawionych przez oferenta składającego skargę. W skardze kasacyjnej zarzucono, iż Sąd pierwszej instancji odnosząc się do powyższego zarzutu nie odniósł się do dokumentu "Informacja o łączności na transporty medyczne", z treści którego zdaniem autora skargi kasacyjnej, miało wynikać, że ambulanse oferenta F.M. Sp. z o.o. nie posiadały łączności radiowej. Treść dokumentu oznaczonego jako "Informacja o łączności na transporty medyczne", załączonego jako dodatkowe oświadczenie do oferty F.M. Sp. z o.o. brzmi: "F.M. dla zapewnienia łączności umożliwiającej przyjmowanie informacji o zleceniach przygotuje jednolity system, z jednakowym w skali województwa, numerem telefonu linii stacjonarnej na bazie posiadanej umowy z operatorem usług telekomunikacyjnych, w tym na linie cyfrowe ISDN 30B+D umożliwiające przyjmowanie wielu połączeń jednocześnie. Natomiast dla zapewnienia łączności z załogami F.M. wykorzystywać będzie łączność komórkową na bazie posiadanej umowy na usługi komórkowe.'' Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego treść tego oświadczenia w żadnej mierze nie wskazuje na niespełnianie przez oferenta F.M. Sp. z o.o. norm wymaganych dla ambulansów w zakresie łączności. Oświadczenie to odnosi się do § 8 ust. 11 warunków zawierania i realizacji umów, zgodnie z którym świadczeniodawca realizujący świadczenia w zakresie zespołu transportu medycznego, zobowiązany jest do określenia zasad organizacji przyjmowania zgłoszeń na transport zespołem transportu medycznego oraz do poinformowania o tych zasadach świadczeniodawców realizujących świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego na terenie obsługiwanego przez niego obszaru działania oraz właściwego Oddziału Funduszu. Oświadczenie to dotyczyło zatem ewentualnych przyszłych zobowiązań F.M. Sp. z o.o. w przypadku wybrania tego oferenta do zawarcia umowy, a nie spełnienia warunków wymaganych, podlegających weryfikacji komisji konkursowej w toku postępowania. Powyższe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie budzą wątpliwości i nie było, w związku z tym konieczne powielanie ich w uzasadnieniu skarżonego wyroku. Nie był zatem skuteczny w tym zakresie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do powyższego oświadczenia oferenta – F.M. Sp. z o.o.. Podkreślić należy, że sąd nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu wyroku do każdego twierdzenia strony zawartego w skardze i w pozostałych pismach procesowych. Obowiązkiem sądu jest bowiem odniesienie się do tych elementów, które są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to nieczytelnym (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Woś, wyd. LexisNexis Warszawa 2011, str. 649; postanowienie NSA z 7 czerwca 2013 r., II OSK 1217/13 - orzeczenie dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. wyroki NSA z dnia: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10 - orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stawiając zatem w skardze kasacyjnej zarzut pominięcia określonych zarzutów konieczne jest wykazanie wpływu tego naruszenia na wynik sprawy, tzn. wykazanie, że gdyby sąd ich nie pominął rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne. W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że cytowana wyżej treść oświadczenia oferenta – F.M. Sp. z o.o. nie wskazuje, że mogło mieć ono znaczenia dla oceny spełnienia przez tego oferenta wymogów w zakresie wyposażenia ambulansów w środki łączności, co jednoznacznie wykazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Pominięcie zatem oceny treści tego oświadczenia w uzasadnieniu skarżonego wyroku nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż orzeczenie Sądu i tak nie mogłoby być inne. Skoro zatem kwestia spełnienia przez oferenta – F.M. Sp. z o.o. wymogów w zakresie wyposażenia ambulansów w środki łączności w kontekście ewentualnego naruszenia § 6 i § 7 ust. 5 Zarządzenia Prezesa NFZ nr 157/2019/DSM z dnia 20 listopada 2019 r., została dostatecznie wyjaśniona w uzasadnieniu skarżonego wyroku, a wcześniej w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieuzasadnione. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika organu, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną (360 zł) i opłata skarbowa uiszczona z tytułu udzielenia pełnomocnictwa (17 zł), orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1, art. 205 § 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2018.265).