I GSK 184/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-14
Skład orzekający: Henryk Wach, Hanna Kamińska, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, dokonując zajęcia wierzytelności z tytułu przekazów pocztowych, ma obowiązek wyjaśnić, czy środki te pochodzą ze świadczeń podlegających ochronie przed egzekucją (np. renty), nawet jeśli nie posiada bezpośredniej wiedzy o źródle tych środków?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, rozpatrując skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą zajęcia wierzytelności z tytułu przekazów pocztowych, ma obowiązek wyjaśnić, czy skarżący został pozbawiony świadczenia objętego ochroną przed egzekucją (np. kwoty wolnej od zajęcia renty). Nawet jeśli organ nie ma bezpośredniej wiedzy o źródle środków, skarga zobowiązanego nakłada na niego obowiązek podjęcia stosownych ustaleń w tym zakresie, aby zapewnić realną ochronę praw strony.Stan faktyczny
W sprawie wszczęto postępowanie egzekucyjne z majątku R. D. na podstawie tytułu wykonawczego. Dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej stronie od Poczty Polskiej S.A. z tytułu przekazów pocztowych. Strona skarżyła tę czynność, zarzucając niewskazanie w zawiadomieniu o zajęciu rodzaju wierzytelności oraz pozbawienie jej świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w wysokości wolnej od zajęcia. Organy egzekucyjne obu instancji oddaliły skargę, uznając czynność za prawidłową. WSA w Bydgoszczy uchylił postanowienie organu II instancji, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 330/20 w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz R. D. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 19 października 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 330/20 po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z [...] marca 2020 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną - uchylił zaskarżone postanowienie.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy wszczął postępowanie egzekucyjne z majątku R. D. – dalej: strony - na podstawie tytułu wykonawczego z [...] listopada 2019 r. wydanego przez Wójta Gminy [...], obejmującego należność z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego od 1 lipa 2019 r. do 30 września 2019 r., w kwocie należności głównej 5.177 zł.
W celu wyegzekwowania zaległości zawiadomieniem z 27 listopada 2019 r. dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej stronie od Poczty Polskiej S.A. z tytułu przekazów pocztowych. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone stronie 16 grudnia 2019 r.
W złożonej na powyższą czynność egzekucyjną skardze strona zarzuciła niewskazanie w zawiadomieniu o zajęciu rodzaju wierzytelności podlegającej zajęciu. Ponadto do tej pory strona nie otrzymała świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w wysokości wolnej od zajęcia.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. skargę oddalił.
Zdaniem organu zaskarżona czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy zgodnie z prawem. W sprawie zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. dalej: u.p.e.a.), a zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone zgodnie z obowiązującym wzorem określonym w zał. nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
Orzekając na skutek zażalenia strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy postanowieniem z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Zgodnie z art. 89 u.p.e.a. organ egzekucyjny przesłał do dłużnika zajętej wierzytelności Poczty Polskiej S.A. w Bydgoszczy zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej skarżącego z tytułu przekazów pocztowych wzywając jednocześnie, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał stronie, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Jednocześnie z przesłaniem zajęcia organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Organ egzekucyjny zawiadomił również stronę, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem.
Organ II instancji podniósł, że w zawiadomieniu z 27 listopada 2019 r. wyraźnie wskazano, że zajęciu podlega wierzytelność z tytułu przekazów pocztowych. Na podstawie zawiadomienia wydanego w oparciu o przepisy art. 89 § 1 u.p.e.a. zajmuje się wierzytelności pieniężne zobowiązanego inne niż określone w art. 72 - 85 cyt. ustawy, które przysługują zobowiązanemu z różnych tytułów. Organ nie jest przy tym zobowiązany do wskazywania jaką konkretnie wierzytelność zajmuje. W art. 67 § 2 u.p.e.a. ustawodawca wprowadził elementy składające się na treść zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Z treści ww. przepisu wynika, iż wolą ustawodawcy jest taka konstrukcja zawiadomienia, która umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również tytułów wykonawczych. Z ww. przepisu nie wynika, że oznaczenie zajmowanej wierzytelności należy rozumieć jako wskazanie konkretnej wierzytelności zajmowanej u dłużnika zajętej wierzytelności. Organ egzekucyjny kierując zawiadomienie często nie posiada bowiem wiedzy o tym, czy zobowiązanemu przysługuje jakakolwiek wierzytelność u dłużnika zajętej wierzytelności, a tym bardziej z jakiego tytułu. W sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu przekazów pocztowych, nie zostało natomiast zajęte świadczenie rentowe. Zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej stanowi bowiem odrębny środek egzekucyjny.
Uzasadniając uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Bydgoszczy podkreślił, że narusza ono art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 10 § 1 u.p.e.a.
Sąd I instancji podniósł, że z istoty zasady poszanowania minimum egzystencji, wyrażonej w przepisach art. 8-10 u.p.e.a. wynika, że katalog rzeczy i praw podlegających wyłączeniu spod egzekucji służy ochronie zobowiązanego przed zajęciem majątku, który powinien zagwarantować zobowiązanemu minimum egzystencji. Przepisy te nie różnicują kwot będących przedmiotem krajowych przekazów pocztowych (art. 92 u.p.e.a.).
W ocenie WSA organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). W takim wypadku zgłoszenie przez zobowiązanego, że w wyniku działania organu egzekucyjnego został on pozbawiony świadczenia objętego zwolnieniem z art. 10 § 1 u.p.e.a. musi budzić odpowiednią reakcję tego organu.
Sąd podniósł, że w sprawie strona zgłaszała, iż nie otrzymała przez pocztę świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w wysokości kwoty wolnej od zajęcia. Tymczasem oceniając podjętą czynność egzekucyjną organ stwierdził, że zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., tj. egzekucja z innej wierzytelności pieniężnej oraz, że podjął prawidłowe działania w celu jego zastosowania zgodnie z art. 89 cyt. ustawy. Nie jest prawidłowym stanowisko organu, że nie zostało zajęte świadczenie rentowe wywiedzione z faktu, iż zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej stanowi odrębny środek egzekucyjny; bowiem takie rozumienie przeczy istocie zwolnienia, o jakim mowa w art. 10 § 1 u.p.e.a.
W ocenie WSA środki pieniężne objęte przekazem pocztowym mogą pochodzić z rożnych źródeł, a organ egzekucyjny nie ma wiedzy na ten temat. Niemniej bezpodstawnie zajęte i przekazane środki pieniężne, niepodlegające egzekucji, podlegają zwrotowi zobowiązanemu. Mając skargę zobowiązanego, co do pozbawienia go środków zwolnionych, organ powinien tę kwestię wyjaśnić, bądź przez wykazanie, że takie środki nie zostały egzekwowane, bądź je zwrócono. Tylko wówczas można mrowić, że czynności egzekucyjne były zgodne z ustawą. Brak takiego stanowiska pozbawia stronę jej praw. Z tego względu postanowienie uchylono ze wskazaniem na uzupełnienie postępowania i uzasadnienia w tym zakresie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 18 i art. 10 ust. 1 oraz art. 54 § 1 u.p.e.a., poprzez niezasadne uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z [...] marca 2020 r., albowiem w sprawie nie doszło do zajęcia świadczenia rentowego w części niepodlegającej egzekucji,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na niezasadnym uchyleniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy poprzez wydanie wyroku w sprawie wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu zawartemu w jej aktach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Strona skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w realiach sprawy nie występują.
Skargę kasacyjną, w granicach której działa Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego – wywiedziona w tej sprawie przez stronę - ma charakter subsydiarny w stosunku do innych środków zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, Lex nr 1413364). W ramach tej skargi mogą być zatem kwestionowane okoliczności dotyczące prawidłowości postępowania egzekucyjnego lub egzekutora w świetle przepisów regulujących sposób i formę prowadzenia czynności egzekucyjnych i tylko takie, które nie mogą być przedmiotem innego środka przewidzianego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji).
Jednocześnie skarga na czynność egzekucyjną powinna gwarantować stronie pełną i realną ochronę w razie wystąpienia nieprawidłowości w egzekucji administracyjnej. Organ nie może uchylać się od zapewnienia stronie możliwości dochodzenia swych praw w ramach tego środka. Podkreślić należy, że celem skargi na czynności egzekucyjne jest obalenie konkretnej czynności egzekucyjnej na skutek wskazania przez wnoszącego tę skargę przedmiotu zaskarżenia zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
Z taką skargą w sprawie wystąpiła strona, co winno stanowić punkt wyjścia w sprawie dla dalszych ustaleń organów. Strona podniosła bowiem w skardze, że w wyniku działania organu egzekucyjnego została pozbawiona świadczenia emerytalnego w wysokości kwoty wolnej od zajęcia. Zdaniem Sądu I instancji organ egzekucyjny, poprzez brak należytego działania nie dokonał stosownych ustaleń czy zostało dokonane zajęcie kwoty wolnej od zajęcia, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie WSA w Bydgoszczy przyznał rację organowi, że środki pieniężne objęte przekazem pocztowym mogą pochodzić z rożnych źródeł, a organ egzekucyjny nie ma wiedzy na temat ich pochodzenia. Niemniej rozpatrując skargę zobowiązanego, co do pozbawienia go środków zwolnionych, organ powinien tę kwestię wyjaśnić, bądź przez wykazanie, że takie środki nie zostały egzekwowane, bądź je zwrócono. Przy czym Sąd podkreślił, iż nieprawidłowe jest stanowisko organu, że nie zostało zajęte świadczenie rentowe wywiedzione z faktu, iż zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej stanowi odrębny środek egzekucyjny; bowiem takie rozumienie sprawy przeczy istocie zwolnienia, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 u.p.e.a.
Z powyższym stanowiskiem polemizuje skarżący kasacyjnie organ stawiając w złożonym środku prawnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z: art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 18 i art. 10 ust. 1 oraz art. 54 § 1 u.p.e.a., przez niezasadne uchylenie postanowienia organu odwoławczego, gdyż w sprawie w sprawie nie doszło do zajęcia świadczenia rentowego w części niepodlegającej egzekucji oraz poprzez wydanie wyroku wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu zawartemu w aktach sprawy.
Ustosunkowując się do tak sformułowanej podstawy kasacyjnej, należy stwierdzić, że komplementarny charakter zarzutów naruszenia prawa procesowego uzasadnia i pozwala na ich łączne rozpoznanie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione wyżej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania nie są zasadne, a co za tym idzie nie mogą skutecznie podważać trafności wydanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zawartego w skardze kasacyjnej stanowiska, że organy rozstrzygając skargę na czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności – Poczta Polska S.A., nie były uprawnione do dokonywania ustaleń we wskazanym przez Sąd I instancji zakresie tj. wyjaśnienia czy w wyniku działania organu egzekucyjnego skarżący został pozbawiony świadczenia objętego zwolnieniem z art. 10 § 1 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. Istotnie środki pieniężne objęte przekazem pocztowym mogą pochodzić z rożnych źródeł, a organ egzekucyjny nie ma wiedzy na ten temat. Dysponując jednak skargą zobowiązanego, co do pozbawienia go środków zwolnionych, organ powinien tę kwestię wyjaśnić. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, iż organy w ramach rozstrzygania skargi na czynność zajęcia wierzytelności z tytułu przekazów pocztowych były zobowiązane do dokonywania ustaleń we wskazanym przez Sąd I instancji zakresie tj. w odniesieniu do możliwości dalszego zajęcia kwoty wolnej spod egzekucji dotyczącej świadczenia pieniężnego – rentowego skarżącego. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znane są poglądy, na które powołuje się w skardze kasacyjnej organ, dotyczące zmiany statusu świadczenia emerytalnego lub rentowego wypłacanego przez ZUS i np. przelanego na rachunek bankowy bądź nadania go przekazem pocztowym, to jednak nie wolno zapominać o celu tych uregulowań. Jest to prawne zabezpieczenie osób pobierających takie świadczenie poprzez wprowadzenie tzw. kwoty wolnej od potrąceń. Kwota ta wyraża część świadczenia nieobjętą egzekucją (potrąceniami) i odpowiada ułamkowi najniższej emerytury bądź renty, zależnie od rodzaju pobieranego świadczenia. Jest to świadome wyłączenie ustawowe mające na celu pozostawienie dłużnikowi kwoty potrzebnej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Kwota świadczenia rentowego wyłączona spod egzekucji nie zmienia swojego charakteru w przypadku przesłania jej przez organ rentowy uprawnionemu do świadczenia przekazem pocztowym. Prowadzenie egzekucji w stosunku do kwot wolnych spod egzekucji na podstawie zajęcia wierzytelności z tytułu przekazu pocztowego praktycznie pozbawiałoby sensu i zaprzeczało celom, jakie przyświecały ustawodawcy ustanawiającemu wyżej wymienione zwolnienie ustawowe (zob. wyroki: WSA w Warszawie z 16 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 655/16; WSA w Lublinie z 6 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 579/19, NSA z 30 stycznia 2020 r. sygn. akt I GSK 1651/81).
W toku postępowania egzekucyjnego organ winien tak procedować, aby nie doszło do niezgodnego z prawem zajęcia środków pieniężnych, które są wolne od potrąceń na mocy art. 140-141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 50-51 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Skarżący podnosił w skardze okoliczność zajęcia czynnością egzekucyjną kwoty zwolnionej od egzekucji z tytułu świadczenia rentowego. Pomimo tego zarzutu organ nie odniósł się do niego, przywołując jedynie przepisy świadczące, że dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu przekazów pocztowych, wskazując iż nie zostało zajęte świadczenie rentowe. Podkreślił także, iż zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także renty socjalnej stanowi odrębny środek egzekucyjny. Brak ustaleń w odniesieniu do możliwości zajęcia kwoty wolnej spod egzekucji dotyczącej świadczenia pieniężnego – rentowego skarżącego powoduje, że w organ egzekucyjny dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz art. 10 § 1 i art. 54 § 1 u.p.e.a.
Nadto Sąd I instancji - wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej – nie naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. Podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji. Organ w skardze kasacyjnej wywodził, nieuprawnione jest stanowisko Sądu I instancji, iż zajął kwotę wolną od zajęcia wynikającą z art. 10 § 1 u.p.e.a., gdyż zajęto wierzytelność z krajowego przekazu pocztowego. Organ egzekucyjny kierując zawiadomienie o zajęciu nie ma wiedzy o tym, czy zobowiązanemu przysługuje jakakolwiek wierzytelność u dłużnika zajętej wierzytelności, a tym bardziej z jakiego tytułu. Środki pieniężne objęte przekazem pocztowym mogą pochodzić z bowiem z różnych źródeł. Z punktu widzenia egzekucji prowadzonej z przekazów pocztowych, nie więc znaczenia pierwotny charakter i pochodzenie środków, które stanowią wierzytelność objętą tym przekazem. Jednakże wbrew wywodom organu, że nie miał wiedzy co do źródła pochodzenia środków pieniężnych objętych przekazem pocztowym, należy wskazać, iż dysponował skargą na czynność egzekucyjną, w której skarżący podnosił, iż faktycznie zajęto kwoty świadczenia rentowego po dokonaniu stosownych potrąceń w ramach prowadzonego już wobec tej wierzytelności postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji mając do dyspozycji zebrany w sprawie materiał dowodowy prawidłowo ocenił, że obowiązek wyjaśnienia, czy środki pieniężne z tytułu przekazu pocztowego podlegają zajęciu spoczywa na organie egzekucyjnym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji nie dopuścił się zarzucanych naruszeń prawa procesowego. Tym samym skargę kasacyjną, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, na zasadzie art. 184 p.p.s.a. należało oddalić.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło